học tập theo hướng trải nghiệm là con đường ngắn nhất rút ngắn khoảng cách từ kiến thức trên sách vở đến thực tiễn cuộc sống. Bởi HĐTN là một cách học thông qua thực hành, là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có của trẻ
Trang 1MỤC LỤC
2
TÓM TẮT SÁNG KIẾN
Một số biện pháp nâng cao chất lượng các hoạt động trải
nghiệm cho trẻ 3 tuổi
3
4.2 Xác định mục tiêu hoạt động rõ ràng cụ thể 6 4.3 Xác định nội dung hoạt động phù hợp 8 4.4 Chuẩn bị môi trường, đồ dùng và mọi điều kiện cho trẻ
4.5.Tổ chức hoạt động theo đúng quy trình 12 4.6.Tích hợp vào các hoạt động trong ngày 15 4.7.Công tác phối kết hợp với phụ huynh 19
TÓM TẮT SÁNG KIẾN 1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Có thể nói học tập theo hướng trải nghiệm là con đường ngắn nhất rútngắn khoảng cách từ kiến thức trên sách vở đến thực tiễn cuộc sống BởiHĐTN là một cách học thông qua thực hành, là quá trình tạo ra tri thức mới
Trang 2trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên nhữngkinh nghiệm, kiến thức sẵn có của trẻ Giúp phát triển năng lực cá nhân và tăngcường sự tự tin Ngoài ra nó còn mang đến cho trẻ cả một tuổi thơ tươi đẹp vớiđầy đủ ý nghĩa Tổ chức các HĐGD theo hướng trải nghiệm, trẻ sẽ được hòamình được khám phá bao điều kỳ diệu của thiên nhiên tươi đẹp Được hòamình vào không khí các lễ hội vui tươi Được học tập và khám phá những điềugần gũi và quen thuộc trong cuộc sống Từ đó có thể vận dụng các kiến thức và
tự mình xử lý các tình huống có thể sảy ra trong cuộc sống hàng ngày Đóchính là những hành trang cần thiết giúp trẻ tiến vào tương lai HĐTN giúp chogiáo viên luôn luôn tìm tòi, đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, phát huy nănglực của mình khi thực hiện các hoạt động trên lớp
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.
Căn cứ vào nhiệm vụ trọng tâm năm học Với những điều kiện cơ sởvật chất và trang thiết bị tại trường lớp đảm bảo cho việc thực hiện sáng kiến.Bắt đầu từ tháng 9/2019 tôi đã thực hiện đề tài này ngay trên lớp 3 tuổi C do tôichủ nhiệm
3 Nội dung sáng kiến.
+Tính mới của sáng kiến: Giúp giáo viên lựa chọn đề tài, xác định nộidung và mục tiêu phù hợp với thực tế của lớp, của trường Hoạt động được tổchức linh hoạt, mọi lúc, mọi nơi Tổ chức các HĐGD theo đúng quy trình Tậndụng được nguồn nguyên liệu, phế liệu, sẵn có trong tự nhiên gần gũi với trẻ
+ Khả năng áp dụng của sáng kiến: Đây là những biện pháp rất dễ thựchiện có thể áp dụng vào các nội dung chăm sóc giáo dục trẻ Trong và ngoàilớp học và tất cả lứa tuổi trẻ mẫu giáo Các giải pháp đó là:
- Lựa chọn đề tài phù hợp.
- Xác định mục tiêu hoạt động rõ ràng.
- Xác định nội dung hoạt động phù hợp.
- Chuẩn bị môi trường, đồ dùng và mọi điều kiện cho trẻ hoạt động
- Tổ chức các hoạt động trải nghiệm theo đúng quy trình.
- Tích hợp vào các hoạt động trong ngày.
Trang 3- Công tác phối kết hợp với các phụ huynh.
+ Hiệu quả của sáng kiến: Giúp giáo viên có kế hoạch giáo dục sát với thực
tế Xây dựng các HĐGD đa dạng, linh hoạt Tổ chức các HĐTN theo đúng quytrình giúp trẻ khắc sâu kiến thức Trẻ linh hoạt, chủ động, tích cực và hứng thú
và tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không gò bó
4 Kết quả đạt được của sáng kiến
Với các giải pháp trên trẻ rất hứng thú trong các hoạt động Các hoạtđộng luôn tạo cho các bé niềm hứng thú tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh.Khi va chạm với các tình huống trong thực tế, trẻ dễ dàng thể hiện cảm xúc,những kỹ năng xử lý, điều mà khi học trong môi trường lý thuyết, sách vở rất ítkhi có được
Khác với trước kia các hoạt động chỉ tổ chức trong lớp học, những hoạtđộng lên lớp của giáo viên đã có nhiều thay đổi, linh hoạt và phong phú hơn.Trẻ được học ngay tại sân trường, khám phá những hiện tượng, sự vật có ngaytrong khuôn viên của nhà trường Nó kích thích cho các giáo viên luôn luôn có
sự học hỏi phấn đấu không ngừng, thường xuyên cập nhật những kiến thứcmới, áp dụng sáng tạo, linh hoạt trong giảng dạy Linh hoạt trong cách sử lýtình huống Phát huy được những năng lực sẵn có của bản thân mỗi giáo viêntrong nhiều lĩnh vực khác nhau
5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng mở rộng sáng kiến.
Với những biện pháp này áp dụng trên lớp của mình, trẻ lớp tôi luôn chủ
động, linh hoạt và hứng thú trong mọi hoạt động Phụ huynh quan tâm hơn vàhợp tác có hiệu quả trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Vì vậy tôi mong rằngbiện pháp này sẽ được áp dụng rộng rãi trong các hoạt động chăm sóc giáo dụctrẻ trong chương trình GDMN
MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Chúng ta đang sống trong thế kỷ 21, thế kỷ của công nghệ thông tin và
sự phát triển vượt bậc của nền khoa học công nghệ số hiện đại Có thể nói vớinhững phát minh khoa học được ứng dụng vào cuộc sống đã tạo cho đời sống
Trang 4của con người có những có những thay đổi vô cùng ngoạn mục Máy móc kỹthuật đã thay thế lao động thủ công, con người được giải phóng sức lao động.Năng xuất lao động tăng, cơ sở hạ tầng phát triển, các dịch vụ phục vụ đời sốngcon người phát triển Đặc biệt bước sang thập kỷ thứ 2 của thế kỷ này, vớinhững ứng dụng của nền công nghiệp 4.0 đã mở ra một kỷ nguyên mới vànhững bước tiến nhảy vọt về công nghệ phục vụ đời sống con người Đây làgiai đoạn con người không chỉ làm chủ máy móc mà máy móc và con người bắtđầu giao tiếp với nhau tạo ra những bước ngoặt thay đổi của nền kinh tế và đờisống xã hội.
Học phải đi đôi với hành, học tập phải gắn liền với thực tiễn cuộc sống.Với những gì mà thế giới đang thay đổi từng ngày, từng giờ không đợi một ai.Dừng lại có nghĩa là thụt lùi Chủ động hội nhập và tiếp thu với những đổi mới
và sáng tạo trong giảng dạy là một việc làm cần thiết đối với mỗi giáo viên.Nếu là một giáo viên tâm huyết với nghề bạn sẽ luôn đặt ra cho mình câu hỏi:Làm thế nào để trẻ lĩnh hội kiến thức một cách chủ động? Làm thế nào để trẻghi nhớ khắc sâu kiến thức? Làm thế nào để trẻ có được những kỹ năng sốngcần thiết và có thể ứng dụng ngay vào cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày Làm
gì để trẻ được sống những tháng ngày đúng nghĩa của tuổi thần tiên Được hòamình vào thiên nhiên tươi đẹp trong cái nhìn trong trẻo, hồn nhiên của tuổi thơ
Và xa hơn chút nữa là làm thế nào để trẻ có được những tố chất và sự tự tin bắtnhịp với cuộc sống hiện đại, làm chủ, sáng tạo ra công nghệ mới trong tươnglai Trẻ ở lứa tuổi mầm non là giai đoạn quan nhất để hình thành lên nhân cách
Ở giai đoạn này trẻ có sự phát triển về mặt não bộ, khả năng tiếp thu và học hỏikiến thức mạnh nhất, nhanh nhất so với các giai đoạn về sau của con người.Nếu giai đoạn này bị bỏ lỡ sẽ không có cơ hội lần hai để kích hoạt tối đa tiềmnăng não bộ mà trẻ có Đồng thời, những ưu điểm trong trẻ cũng không thểphát huy trong những giai đoạn về sau
2 Cơ sở lý luận của vấn đề.
Sáu năm đầu đời được coi là thời kỳ phát triển "vàng" đối với cuộc đờimỗi con người Vì vậy, giáo dục mầm non tốt sẽ là tiền đề để hình thành một cá
Trang 5nhân toàn diện Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục sớm đối với trẻ
em, công tác giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học ở trường mầm non ngàycàng được chú trọng Dạy học thông qua trải nghiệm là một phương pháp cónhiều ưu điểm và kích thích được các tiềm năng trí tuệ của trẻ Trải nghiệm làquá trình nhận thức, khám phá đối tượng bằng việc tương tác với đối tượngthông qua các thao tác vật chất bên ngoài (nhìn, sờ, nếm, ngửi ) và các quátrình tâm lý bên trong (chú ý, ghi nhớ, tư duy, tưởng tượng) Thông qua đó, chủthể có thể học hỏi, tìm tòi, sáng tạo, tiếp thu, tích lũy được những kinh nghiệmcho bản thân và hoàn thiện các kỹ năng trong cuộc sống Ngay từ xa xưa, conngười đã có những hiểu biết nhất định về ý nghĩa và vai trò của trải nghiệm vớiviệc học tập của mỗi cá nhân Ở phương Đông, hơn 2000 năm trước, Khổng Tử(551- 479 TCN) nói: "Những gì tôi nghe, tôi sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽnhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu" Tư tưởng này thể hiện tinh thần chú trọnghọc tập từ trải nghiệm và việc làm Ở phương Tây, Aristotle (384- 332TCN)cho rằng: "Những điều chúng ta phải học trước rồi mới làm, chúng ta học thôngqua làm việc đó" Montessori khẳng định: "Trẻ tự đào luyện mình trong mốiquan hệ với môi trường" Có nghĩa là những gì mà trẻ có được phải "thông quahoàn cảnh sống bên ngoài", thông qua hoạt động tương tác trực tiếp của trẻ vớimôi trường Giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ mầm non là phương thức
sử dụng các hoạt động giáo dục, trong đó giáo viên là người thiết kế tổ chức,hướng dẫn các hoạt động để trẻ được tham dự hay tiếp xúc, tương tác trực tiếp,được chiêm nghiệm, tự lực tích lũy kiến thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinhnghiệm riêng cho bản thân Thông qua các hoạt động thực tiễn trẻ tự mìnhchiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, thái độ tạo thành năng lực thực tiễn
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2019- 2020 là năm học tiếp tục triển khaithực hiện chương trình giáo dục mầm non theo thông tư số 28/2016/TT-BGDĐTngày 30/12/2016 của BGD&ĐT Nâng cao chất lượng thực hiện chương trình, tiếptục đổi mới hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm giáo dục “Lấy trẻlàm trung tâm” Tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ
Căn cứ tình hình cụ thể trẻ tại nhóm lớp mình chủ nhiệm Đối tượng thựcnghiệm là trẻ 3 tuổi Làm thế nào thế hệ tương lai phát triển toàn diện về đức trílao thể mỹ Có đủ trí lực, thể lực, một lối sống văn minh, năng động, linh hoạt,bắt nhịp kịp xã hội hiện đại là trách nhiệm của mỗi giáo viên Đổi mới và đưa
Trang 6ra các biện pháp sao cho trẻ tiếp thu, lĩnh hội kiến thức một cách chủ động, gắnliền với cuộc sống hàng ngày từ những việc làm nhỏ nhất hình thành lên nhâncách trẻ ở tương lai
Chính vì vậy với sự nỗ lực của bản thân tôi luôn tìm tòi và sáng tạomang đến cho các con những HĐTN với những nội dung gần gũi nhưng mới
mẻ, quen thuộc nhưng hấp dẫn, gắn với môi trường tự nhiên cuộc sống xã hội
sẽ tạo điều kiện cho trẻ được tự do trải nghiệm Áp dụng các biện pháp từ kinhnghiệm của mình vào các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm một cáchtổng thể và triệt để Từ đó giúp trẻ kích thích sự tò mò, thích khám phá, hamhiểu biết của trẻ trong các hoạt động giáo dục Tạo cho trẻ sự chủ động, độclập, sáng tạo sử dụng kiến thức,kỹ năng, kinh nghiệm để giải quyết các vấn đề
do tình huống thực tiễn đặt ra Qua đó giúp trẻ phát triển hài hòa, các mặt nhậnthức, thể chất, tình cảm xã hội, ngôn ngữ, đảm bảo cho sự phát triển toàn diện
về nhân cách trẻ ngay từ buổi bình minh của cuộc đời Đúng với câu nói nổi
tiếng của nhà tâm lý, nhà giáo dục người Ý : “ Thời kỳ quan trọng nhất của
cuộc đời không phải là ở tuổi học đại học, mà là thời kỳ đầu tiên, giai đoạn từ khi sinh ra cho tới khi sáu tuổi”
và các giáo viên ngay đầu năm học Lên kế hoạch kiến tập bồi dưỡng các tiếtdạy mẫu trong năm học Được sự chỉ đạo về lịch trình và kế hoạch tổ chức cáchoạt động giáo dục, các hoạt động ngoại khóa, lên việc tổ chức giảng dạy và tổchức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ diễn ra dễ dàng Bản thân tôi là một
Trang 7giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề, nhiệt tình, yêu nghề, luôn cótinh thần học hỏi vươn lên, sáng tạo trong các biện pháp và hình thức tổ chứccác hoạt động Ban đại diện cha mẹ học sinh quan tâm tạo điều kiện cho trườngtrong mọi hoạt động Được sự giúp đỡ của các đồng nghiệp sự đóng góp ý kiếnthường xuyên của ban giám hiệu trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
Ảnh minh họa khu nhà vận động của bé.
3.1.2: Khó khăn:
Một số phu huynh chưa hiểu hết tầm quan trọng của việc cho trẻ đượctham gia các hoạt động trải nghiêm nên còn e dè khi cho tự trải nghiệm trongthời gian ở nhà Một số nguồn nguyên liệu mở còn chưa phong phú
3.2 Giải pháp cũ thường thực hiện.
Thực trạng của đề tài khi chưa đổi mới Trẻ đã được coi là trung tâmtrong các hoạt động song việc sử dụng đồ dùng, giáo cụ trong khi hoạt độngvẫn còn chưa đạt hiệu quả cao Do các giải pháp cũ thực hiện chưa đầy đủ vàtriệt để Trẻ chỉ được tiếp thu kiến thức một chiều, ít được trải nghiệm, thựchành các thí nghiệm và ít được tương tác với nhau Có lẽ vì vậy mà hiệu quảđạt được chưa như mong muốn.Vì vậy để nâng cao chất lượng các hoạt động
Trang 8trải nghiệm tôi đã thực hiện đồng loạt nhiều biện pháp khác nhau Phối hợpnhịp nhàng, thường xuyên, liên tục, để trẻ luôn khắc sâu, ghi nhớ Bởi trẻ ở lứatuổi này đang hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hìnhthành nhân cách Việc tổ chức các hoạt động theo hướng trải nghiệm cho trẻ tôixác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng được tiến hành có kế hoạch,chiến lược cụ thể để phát triển toàn diện cho trẻ Làm sao mang lại hiệu quảgiáo dục cao nhất là điều mà chúng ta cần hướng tới
Bảng khảo sát đánh giá khi chưa áp dụng sáng kiến
Số trẻ
điều tra
Kết quả phân loại Tỷ lệ
4 Các giải pháp mới mang lại hiệu quả.
Dựa vào nhiệm vụ trọng tâm cuả năm học 2019-2020 Tôi tìm hiểu và
đưa ra: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 3 tuổi ” Đây là một việc cần thiết vì trước hết đó là nhiệm vụ trọng tâm
trong năm học phải thực hiện nhưng thực hiện như thế nào để nâng cao chấtlượng các hoạt động, nâng cao chất lượng của trẻ thì đó mới là mục tiêu cầnhướng tới Vì vậy tôi đã đưa ra các giải pháp sau
4.1: Lựa chọn đề tài phù hợp.
Lựa chọn đề tài hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ làmột việc rất quan trọng Bởi vì đề tài có gần gũi, hấp dẫn, phù hợp với nhậnthức của trẻ thì kết quả đạt được trên trẻ mới tốt Lựa chọn đề tài trước hết phảicăn cứ vào chương trình GDMN, các mục tiêu cần đạt theo từng lĩnh vực của
độ tuổi Căn cứ vào nhận thức của trẻ, với trẻ 3 tuổi lên chọn những đề tài gầngũi, đơn giản, mang tính chất vừa học vừa chơi VD; Chơi với giấy, chơi vớidây, chơi với lá cây, chơi với cát, sỏi, nước Làm các thí nghiệm nhỏ như: Vật
Trang 9chìm nổi, sự kỳ diệu của nam châm Cùng cô gieo hạt, chăm sóc cây, hoa.Khám phá các bộ phận trên cơ thể Ngoài ra khi lựa chọn đề tài cần căn cứ vàođiều kiện thực tế tại nhóm lớp,VD như; Các đồ dùng đồ chơi sẵn có, các câyhoa, cây cảnh xung quanh lớp, những đồ dùng, vật dụng trẻ đang chú ý và tò
mò muốm tìm hiểu Căn cứ vào điều kiện tự nhiên và xã hội của từng vùngmiền VD; cùng tìm hiểu về hoa mùa xuân nhưnng miền bắc đặc trưng là hoađào, miền nam hoa mai, miềm núi là hoa mơ, hoa mận Căn cứ vào những yếu
tố mang tích chất thời điểm VD: Trang trí đèn đón trung thu, trang trí lớpchuẩn bị đón tết, dán dây xúc xích trang trí ảnh bác nhân dịp 19/5 Thời gian tổchức các lễ hội của địa phương, các nét văn hóa nổi bật của địa phương mình
4.2 Xác định mục tiêu hoạt động rõ ràng cụ thể.
Xác định mục tiêu hoạt động là một việc làm rất quan trọng trong việc tổ chứccác hoạt động theo hướng trải nghiệm cho trẻ Bởi mục tiêu đặt ra cần phải phùhợp với nội dung, với lứa tuổi và với thực tế trẻ tại nhóm lớp Ưu thế nổi trộicủa của hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm là năng lực của trẻ sẽ đượchình thành và phát triển thông qua việc giải quyết các nhiệm vụ cụ thể trongcác tình huống thực tế Tham gia hoạt động sẽ lĩnh hội được kiến thức, hìnhthành kỹ năng và thái độ tích cực với đối tượng trải nghiệm Do vậy mục tiêucàng được xác định rõ ràng và cụ thể thì việc tổ chức hoạt động cho trẻ càngthuận lợi
VD:Với đề tài: “Chìm nổi” mục tiêu cho trẻ ở lứa tuổi 3-4tuổi được xác địnhnhư sau:
* Kiến thức:
- Trẻ biết tên gọi, đặc điểm của nước và một số đồ vật gẫn gũi xung quanh
- Trẻ biết một số vật cho vào nước sẽ nổi hoặc chìm trên mặt nước
* Kỹ năng:
- Trẻ quan sát và phân biệt được một số vật xung quanh
- Trẻ thực hiện được thao tác đặt nhẹ nhàng một vật trên mặt nước
- Trẻ có thể làm các vật nổi trên mặt nước di chuyển bằng các cách khác nhau
- Trẻ trả lời được câu hỏi về hiện tượng xảy ra
Trang 10* Thái độ:
- Trẻ hứng thú chơi với nước, với các vật liệu thí nghiệm
- Trẻ vui vẻ, thoải mái trong suốt quá trình trải nghiệm
Ảnh minh họa trẻ làm thí nghiệm vật chìm nổi
Như vậy với mục tiêu đặt ra ở ví dụ trên là rất phù hợp với nội dungcủa hoạt động Đi sâu vào bản chất của sự vật, không ôm đồm lan man Phùhợp với nhận thức và của trẻ 3 tuổi và thực tế tại nhóm lớp mình Từ đó trẻphối hợp và sử dụng các kiến thức, kỹ năng, thái độ để giải quyết được các vấn
đề thực tế trong các hoạt động mà trẻ tham gia
4.3 Xác định nội dung hoạt động phù hợp.
Xác định nội dung hoạt động cần dựa trên chủ đề, mục tiêu để xác
định nội dung cho phù hợp Nội dung chính là các hoạt động cụ thể mà trẻ cầnthực hiện trong quá trình trải nghiệm Nội dung cần đảm bảo tính phong phú,
đa dạng, mới mẻ và hấp dẫn Từ đó sẽ kích thích hứng thú cho trẻ Hơn nữa khixác định nội dung trải nghiệm cần căn cứ vào đặc điểm lứa tuổi, kinh nghiệmtham gia hoạt động của trẻ Với trẻ 3 tuổi tôi chọn những nội dung chơi và thựchiện các thí nghiệm nhỏ Các nội dung quan sát hiện tượng cần sử dụng những
đồ dùng trực quan sinh động, mới mẻ, hấp dẫn Xác định nội dung hoạt độngcần căn cứ vào thực tế của trẻ tại nhóm lớp Nếu trẻ còn bỡ ngỡ, chưa có kỹ
Trang 11năng thì lúc đầu tôi đưa một hoạt động chính đòi hỏi các kỹ năng và một sốhoạt động có liên quan có tính chất nhẹ nhàng, bổ trợ không yêu cầu kỹ năng.Khi trẻ đã có các kỹ năng hoạt động tốt tôi có thể tăng thêm một số hoạt độngcho nội dung thêm phong phú Nhưng việc tăng thêm nội dung hoạt động cầncăn cứ vào mức độ nhận thức và sự hứng thú của trẻ Nên xen kẽ động tĩnh chophù hợp Tận dụng mọi điều kiện về không gian, địa điểm Hoạt động đa dạngtheo lớp, tổ, nhóm, cá nhân Xuyên suốt cả hoạt động là một nội dung được tổchức theo hướng trải nghiệm dưới nhiều hình thức khác nhau, nó phải mangtính logic các phần liên kết chặt chẽ Câu hỏi đặt ra ở phần trước sẽ được trả lời
ở phần sau bằng việc cùng chơi, cùng thực hiện các thí nghiệm, cùng khám phá
và tìm hiểu Từ đó kích thích tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ
Ví dụ: Đề tài: “ Chìm - nổi” nội dung các hoạt động cụ thể trẻ cần thực hiện là:
1 Quan sát hiện trượng (xem video, xem giáo viên thực hiện)
2 Thực hiện thí nghiệm khám phá vật chìm – nổi ( thả vật vào nước, làm vật
di chuyển)
3 Tham gia trò chơi củng cố kiến thức, kỹ năng về hiện tượng.
4 Tham gia đàm thoại chia sẻ, hiểu biết, cảm xúc và đúc kết kinh nghiệm ( Đã
làm gì? Làm thế nào? Có thích không…)
5 Tham gia hoạt động cóa sử dụng kinh nghiệm đã lĩnh hội được (Sử dụng
nước, hoạt động nghệ thuật…)
Khi trẻ đã có kỹ năng tốt trong phần thực hiện thí nghiệm thì ở các hoạtđộng sau cô cần tăng thêm một số nội dung như:VD: Trong phần
2 Thực hiện thí nghiệm khám phá vật chìm - nổi
2.1 Thả một vật theo nhiều cách, ( thả nghiêng thì chìm, đặt nhẹ nhàng thì nổi).2.2 Lúc đầu thì nổi, sau một thời gian thì chìm.( vật đã ngấm nước) hoặc vật đã
có nước tràn vào như chai nhựa, túi lilong…
4.4 Chuẩn bị môi trường, đồ dùng và mọi điều kiện cho trẻ hoạt động 4.4.1 Môi trường bên ngoài lớp học.
Công tác chuẩn bị quyết định 50% của sự thành công Chuẩn bị càng chuđáo, chi tiết, lên kế hoạch càng cụ thể rõ ràng thì yếu tố thành công càng cao
Trang 12Môi trường là yếu tố quan trọng tạo lên thành công của hoạt động trải nghiệm.Khi được hoạt động ở môi trường bên ngoài trẻ sẽ có được sự thoải mái, trẻđược hòa mình vào thiên nhiên, tạo cho trẻ tâm thế tực tin, linh hoạt trong hoạtđộng Vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã sưu tầm và bổ sung một số loại câycảnh, chậu hoa bên ngoài hành lang lớp học, tạo sự phong phú và đa dạng vềchủng loại để trẻ trải nghiệm Tham mưu với ban giám hiệu trang bị thêm một
số đồ dùng như: Bộ đồ dùng chơi với cát và và nước, các loại đá, sỏi…phục vụcác hoạt động Trang trí góc chợ quê phù hợp từng chủ đề, từng thời điểm gắnliền các sự kiện Đặc biệt trong năm học vừa qua được sự đồng thuận nhất trícao của các bậc phụ huynh nhà trường đã xây dựng được khu vận động rộng650m2 tu sửa khu vườn cổ tích Đây là những địa điểm lý tưởng về không gian
bên ngoài lớp học cho trẻ hoạt động trải nghiệm
Ảnh minh họa môi trường bên ngoài lớp học.
4.4.2 Môi trường bên trong lớp học.
Môi trường bên trong lớp học được tôi trang trí theo chuyên đề lây trẻlàm trung tâm, trọng tâm hướng đến nội dung các hoạt động trải nghiêm củatrẻ Lớp học được trang trí nổi bật theo từng chủ đề, theo các ngày lễ hội trongnăm Các góc được bố trí khoa học mang tính mở có thể di chuyển dễ dàng.Đặc biệt góc trưng bày sản phẩm của trẻ được trang trí đẹp mắt Các sản phẩm
Trang 13của trẻ được xếp lên trên giá vừa cho trẻ được theo dõi quan sát vừa mang tínhchất trân trọng các sản phẩm của trẻ làm ra từ đó khích lệ trẻ cố gắng vươn lêntrong học tập Đồ dùng đồ chơi ở các góc được sắp xếp dễ thấy, dễ lấy và dễcất Tận dụng các nguồn phế liệu, các nguyên liệu sẵn có, quen thuộc trong tựnhiên như ; chai, lọ, lá cây Sử dụng các nguyên liệu mang tính mở như; bột
mì, hột hạt,…Đặc biệt góc bán hàng các nguyên liệu, sản phẩm đặc trưng củađịa phương như; bánh gai, bánh đậu xanh được trang trí nổi bật
4.4.3 Chuẩn bị đồ dùng cho hoạt động
Chuẩn bị đồ dùng cho trẻ hoạt động tôi khuyến khích và tạo điều kiệncho trẻ tham gia chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, vật liệu cũng như sắp xếp, bố trítrang trí môi trường diễn ra trải nghiệm Quá trình tham gia chuẩn bị đồ dùngkhông chỉ giúp trẻ tích lũy được kiến thức, kỹ năng mà quan trọng hơn là hìnhthành thái độ thói quen tự phục vụ bản thân và có trách nhiệm với nhiệm vụđược giao Để đảm bảo cho mọi trẻ được hoạt động khi chuẩn bị đồ dùng tôiluôn căn cứ vào số lượng của trẻ, số nhóm trẻ tham gia hoạt động Cần đảm bảo
đủ các phương tiện cho trẻ hoạt động theo nhóm, cá nhân Đồ dùng được bố trítrước được sắp xếp ở vị trí thuận lợi, theo trình tự diễn ra nội dung hoạt động
và dễ sử dụng
Khi chuẩn bị đồ dùng tôi luôn ưu tiên lựa chọn các vật liệu, phế liệu đểtạo cho trẻ có cơ hội rèn luyện các kỹ năng thông qua quá trình xây dựng ýtưởng, thiết kế, thi công để tạo ra các sản phẩm sáng tạo có liên quan đến chủ
đề trải nghiệm Bước đầu cho trẻ làm quen với các dụng cụ như: Kính núp, ốngnhòm…( Với trẻ 3 tuổi).Qua đó giúp trẻ thu thập thông tin chính xác và giảiquyết các vấn đề thực tế trong quá trình trải nghiệm Tiếp đó tôi phác thảo sơ
đồ bố trí môi trường trải nghiệm Với trẻ 3 tuổi khi lên sơ đồ, chia khu vực cần
sử dụng các ký hiệu đơn giản để quy định các khu vực Qua đó trẻ dễ dàngnhận biết, hoạt động theo trình tự Từ đó giúp trẻ chủ động trong quá trình hoạt
động giảm mức tối thiểu sự trợ giúp trực tiếp từ phía giáo viên
4.4 4 Chuẩn bị mọi điều kiện cho trẻ hoạt động.
Trang 14Căn cứ vào chủ đề, nội dung và các địa điểm tổ chức cho trẻ hoạt độngcần lưu ý Nếu tổ chức cho trẻ đi dạo đi thăm ở khu vực và địa điểm nào thì tôilên kế hoạch trước Sau khi được ban giám hiệu phê duyệt tôi đã liên hệ trựctiếp với ban quản lý nơi đó để chuẩn bị mọi điều kiện tốt nhất về không gian vàthời gian các đồ dùng và trang thiết bị cho trẻ tham quan trải nghiệm Với cácnội dung tìm hiểu khám phá tôi cho trẻ tìm hiểu, quan sát, đi dạo đi thăm làmquen với những nội dung đó trước Qua đó trẻ được trang bị những kiến thứctrước khi tiến hành vào nội dung trải nghiệm đó.
4.5 Tổ chức các hoạt độngtrải nghiệm theo đúng quy trình.
Quy trình tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ diễn ra gồm 4 bướcsau:
4.5.1 Trải nghiệm thực tế.
Đây là hoạt động đầu tiên rất quan trọng của quá trình giáo dục theohướng trải nghiệm Lựa chọn và tổ chức các hoạt động trải nghiệm ở gian đoạnnày tốt sẽ có hiệu quả ảnh hưởng trực tiếp đến giai đoạn sau Ở giai đoạn nàytrẻ được tham gia trực tiếp vào các hoạt động để tích lũy các kinh nghiệm sốngkhác nhau Vì vậy tôi đã lựa chọn những đề tài và nội dung trải nghiệm gần gũi
và hấp dẫn, đa dạng và phong phú Linh hoạt vận dụng vào nhiều chủ đề khácnhau tạo ra sự mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ Từ đó kích thích sự tham gia tíchcực của trẻ, tạo được nhiều tinh huống cho trẻ thực hành, giao tiếp, giải quyếtcác vấn đề nảy sinh trong quá trình hoạt động Khi trẻ bước vào hoạt động tôigiành thời gian để quan sát trẻ Quan sát tổng thể để xác định mức độ hứng thú
và sự phù hợp của môi trường đối với trẻ Khi trẻ đã ổn định và thích thú vớilựa chọn của mình tôi tiến hành quan sát riêng từng trẻ để xác định mức độ pháttriển của trẻ trong hoạt động Khi quan sát trẻ vấn đề tôi quan tâm nhất đó là:Thời gian hoạt động, mức độ hứng thú, từ ngữ trẻ sử dụng trong giao tiếp vớibạn Mức độ tương tác của trẻ với các đối tượng hoạt động và với mọi ngườixung quanh Sau đó định hướng và tác động đến trẻ một cách phù hợp Việclàm này giúp cho trẻ chủ động, tự giác và tích cực Sự trợ giúp đầy đủ sẽ giúptrẻ tự giải quyết các vấn đề đặt ra Trong quá trình diễn ra hoạt động trải
Trang 15nghiệm tôi không chỉ quan sát và hỗ trợ kịp thời mà phải đưa ra các hành vichuẩn mực để trẻ noi theo Vì tất cả mọi lời nói, hành động, tình cảm của mình
sẽ được thể hiện trong trẻ Ngoài ra tôi luôn đặt mình vào vị trí của trẻ tham giatích cực vào hoạt động Đặt ra các câu hỏi và tình huống để có thể kịp thời sử
lý khi có tình huống xảy ra VD: Trẻ sẽ chơi với vật liệu này như thế nào? Bày
tỏ sự vui sướng khi trẻ đạt được kết quả Giữ vẻ vui tươi, tự tin, hứng thú vớicông việc Luôn thể hiện sự hồ hởi, phấn khởi khi được tham gia công việc.Lựa chọn trang phục gọn gàng, sạch sẽ, phù hợp với nội dung hoạt động Giữgìn vệ sinh môi trường trong khi hoạt động diễn ra Có thể nói đây chính làphần truyền cảm hứng cho trẻ Cô truyền cảm hứng tốt trẻ sẽ được tiếp thêmđộng lực và bị cuốn theo các nội dung của hoạt động Giải quyết các vấn đềnhanh chóng, tích cưc, và hiệu quả Đạt được các mục tiêu mà hoạt động đặt ra
Phần kết thúc sau khi tổng hợp kết quả tôi luôn nhận xét trẻ bằng nhữngcâu nói mang tích chất động viên ví dụ như: Đội A về nhì, Đội B về nhất chúcmừng cả 2 đội Sau đó sử dụng các hình thức khen thưởng phù hợp với hoạtđộng sử dụng các hình thức khen thưởng về tinh thần như; Trưng bày sảnphẩm, kết quả hoạt động ở góc trưng bày trong lớp, góc nghệ thuật, góc chợquê Tạo sự hứng thú động lực cho trẻ phấn đấu
4.5.2 Tổ chức hoạt động chia sẻ kinh nghiệm.
Hoạt động chia sẻ kinh nghiệm diễn ra ngay sau hoạt động trải nghiệmthực tế hoặc có thể tiến hành vào các buổi khác tùy nội dung hoạt động Đốivới trẻ 3 tuổi thời gian diễn ra các hoạt động thường ngắn hơn Hơn nữa do đặcđiểm tâm sinh lý trẻ nhanh nhớ cũng mau quên cho nên hoạt động chia sẻ kinhnghiệm nên tổ chức ngay sau khi diễn ra hoạt động Hoặc bố trí vào thời giantrong ngày hôm đó là tốt nhất Trong quá trình tổ chức hoạt động chia sẻ kinhnghiệm tôi luôn hướng dẫn trẻ chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ Sử dụng các câu hỏi
mở, sắp xếp các câu hỏi khoa học theo trình tự diễn ra các hoạt động trảinghiệm giúp trẻ nhớ lại được nội dung hoạt động vừa diễn ra
- Điều gì làm con thích nhất?
- Tại sao con thích?