1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36
Trang 1BQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I
GIAO TRINH MON HOC
THI NGHIEM CO HOC DAT
TRÌNH ĐỘ CAO DANG NGHE: XAY DUNG CAU DUONG
Ban hành theo Quyết định số 1955/QD-CDGTVTTWI-DT ngay 21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đắng GTVT Trung ương I
Hà nội, 2017
Trang 3_BO GIAO THONG VAN TAI
TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I
GIAO TRINH
Môn học: Thí nghiệm cơ học đất
NGHE: XAY DUNG CAU DUONG
TRINH DO: CAO DANG
Hà Nội — 2017
Trang 4LOI NOI DAU
Giáo trình nội bộ “ Thí nghiệm Cơ học đất” được biên soạn trên cơ sở đề cương
chương trình mô đun Thí nghiệm Cơ học đất trong chương trình khung nghề Xây dựng
cầu đường bộ Tài liệu đã cập nhật các tiêu chuẩn hiện hành của Việt Nam áp dụng
trong lĩnh vực thí nghiệm Cơ học đất
Thí nghiệm Cơ học đất đi sâu vào trình bày nội dung và trình tự các bước tiến
hành thí nghiệm tính chất cơ lý hoá của vật liệu đất xây dựng
Tính chất vật lý : Đặc trưng cho các trạng thái vật lý của VLXD và quy định quan hệ của vật liệu ấy đối với các quá trình lý học của môi trường xung quanh, trong
đó các quá trình lý học không làm thay đổi cấu trúc phân tử của VLXD Ví dụ: Độ ẩm,
độ chặt, độ rỗng, độ co ngót, độ giãn nở, khối lượng thể tích, tính dẫn nhiệt, tính dẫn
am, tính thấm nước, tính thấm hơi, độ hút nước, độ bão hoà nước
Tính chất cơ học : là khả năng VLXD chống lại các biến dạng & các phá hoại
dưới tác dụng của các ứng suất phát sinh khi có ngoại lực tác dụng Ví dụ: cường độ
chịu nén, kéo, uốn; tính đàn hồi, tính dẻo, tính giòn, tính nhớt, tính co ngót
Tính chất hoá học : quy định khả năng của vật liệu khi chịu tác dụng hoá học của môi trường vật chất xung quanh, trong đó vật chất mới được sinh ra Ví dụ : tính đông rắn, tính dính bám, tính hấp phụ, tính hoà tan, tính cháy
Thí nghiệm Cơ học đất là tài liệu học tập dùng cho sinh viên Cao đẳng nghề Xây dựng cầu đường bộ đồng thời cũng có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho giáo
viên trong quá trình giảng dạy và hướng dẫn thí nghiệm cho học sinh, sinh viên
Mặc đù đã rất có gắng song không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định, tác giả mong nhận được những góp ý cả về nội dung lẫn hình thức của bạn đọc để tài liệu ngày càng hoàn thiện hơn
Trang 5MUC LUC
BAI 1: KHOI LUQNG RIENG
BÀI 2: XÁC ĐỊNH ĐỘ ÂM CỦA ĐÁ
BÀI 3: GIỚI HẠN DẺO
BÀI 4: XÁC ĐỊNH GIỚI HẠN CHẢY
BÀI 5: KHÓI LƯỢNG THẺ TÍCH
5.1 XÁC ĐỊNH THÀNH PHÀN HẠT
5.2 XÁC DINH DO CHAT DAM NEN TIEU CHU
5.3 XÁC DINH DQ CHAT NEN DA’
5.4 XAC DINH SUC CHONG CAT - 5.5 XAC DINH MO DUN DAN HOI NEN DAT 0 scscsesseeseesseesesseeseeeteseees
Trang 6BAI 1: KHOI LUQNG RIENG
1 Mục tiêu bài học :
Học xong bài này, sinh viên có khả năng:
-_ Giải thích được ý nghĩa của các đại lượng;
-_ Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
- _ Làm được thí nghiệm xác định khối lượng riêng
- _ Thu thập và tính toán được số liệu;
II Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
- _ Phòng thí nghiệm cơ đất
-_ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
- Bang, phan
- _ Phiếu ghi chép kết quả thí nghiệm
HI Phương pháp giảng dạy:
-_ Giảng giải
- Làm mẫu
- _ Làm việc, luyện tập theo nhóm
IV Nội dung bài học:
1 Dụng cụ — Thiết bị thí nghiệm:
-_ Nước cất, dầu hoả đã được lọc sạch như nước và sác định trước khối lượng
riêng
- _ Cân kỹ thuật có độ chính xác 0,01g
- Binh ti trong có dung tích > 100 cmẺ
- _ Cối sứ, chày sứ hoặc cối đồng, chày đồng
200mm cho vào bình tỷ trọng đã sấy khô và cân khối lượng, lấy đất dưới rây để xác
định độ hút âm của đât ở trạng thái khô gió
Trang 7Đổ nước cất vào bình tỷ trọng, lắc đều, đun sôi trên bếp cát trong 30 phút kể từ khi bắt đầu sôi đối với cát pha và 1 giờ đối với đất sét và sét pha
Sau khi đun xong đồ nước cất vào bình đến vạch và để nguội huyền phù đến nhiệt độ phòng
Đo nhiệt độ của huyền phù trong bình tỷ trọng với độ chính xác 0,5%, chú ý
hiệu chỉnh huyền phù trong bình đến vạch định mức bằng cách nhỏ thêm nước cất đã
đun sôi vào bình tỷ trọng, dùng khăn lau khô bình, cân để xác định khối lượng của bình chứa huyền phù (m;) với độ chính xác đến 0,01g
Đổ huyền phù ra, và rửa sạch bình cho nước cất đã đun sôi vào bình và làm
nguội bằng nhiệt độ huyền phù, hiệu chỉnh nước cat đến vạch định mức
3 Tính toán kết quả:
Khối lượng của đất ở trạng thái khô gió: m= mị — mạ
Trong đó: mạ : Khố lượng đất và bình, tính bằng (g)
m; : Khối lượng bình, tính bằng (g) Khối lượng đất khô tuyệt đối được tính theo công thức:
m
me 1+0.01W, Mộ
Trongđó: mị: Khối lượng của mẫu đất ở trạng thái khô gió, tính bằng (g)
W;: Khéi lugng hit ẩm của đất (%)
Khối lượng riêng của đất được tính theo công thức:
m
= ©
=————p,
m„#+m;—m, `”
Trong đó: mạ: Khối lượng đất khô tuyệt đối trong bình tính bằng (g)
m;: Khối lượng bình tỷ trọng chứa nước và đất, tính bằng (g) mạ: Khối lượng bình tỷ trọng chứa đầy nước, tính bang (g) Pa: khối lượng riêng của nước ở nhiệt độ tiến hành thí nghiệm
BIÊU GHI CHÉP THÍ NGHIỆM KHÓI LƯỢNG RIÊNG
trọng tuyệt đối trọng nước và đất nước
Trang 8
XÁC ĐỊNH KHÓI LƯỢNG THẺ TÍCH
(phương pháp dao vòng)
1 Mục tiêu bài học :
Học xong bài này, sinh viên có khả năng:
- Giải thích được ý nghĩa của các đại lượng;
~ Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
- _ Làm được thí nghiệm xác định khối lượng thể tích
~_ Thu thập và tính toán được số liệu;
I Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
- Phong thi nghiệm cơ đất
- _ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
- Bang, phan
- Phiéu ghi chép kết quả thí nghiệm
Ill Phương pháp giảng day:
-_ Giảng giải
- Lam mau
- Lam viéc, luyén tap theo nhóm
IV Nội dung bài học:
1 Dụng cụ — Thiết bị thí nghiệm:
- Dao vong bang kim loại không gỉ, có mép cắt sắc và thể tích >50mm đối với
đất cát bụi và đất cát mịn, lớn hơn 100mm đối với đất cát thô và đất lẫn sỏi sạn,
>40mm đôi với đât loại sét đông nhât Chiêu cao (h) của dao vòng không được lớn hơn đường kính, nhưng không được nhỏ hơn nửa đường kính
-_ Thước cặp
- Dao cat, cung day thép ÿ nhỏ hơn 0,2mm đẻ cắt dat
- _ Cân kỹ thuật có độ chính xác 0.01g và 0,lg
-_ Các tắm kính nhằm đề đựng mẫu đất trong dao vòng
-_ Tủ sấy, hộp nhôm hoặc thuỷ tinh, Binh hút ẩm
2 Trình tự thí nghiệm:
- Dùng thước kẹp đo đường kính trong và chiều cao của dao vòng, tính thể tích
V của dao vòng băng cm3 với độ chính xác đên sô lẻ thứ hai
-_ Cân dao vòng dé xác định khối lượng (m)
- M6 mau thi nghiệm, lấy mẫu vào đao vòng hoặc cắt tạo mẫu hình bầu dục có V
Trang 9>30cm3: Giữ dao vòng bằng tay trái và dùng đao thẳng gọt xén đưới đao vòng trụ đất có chiều cao khoảng 1+2 và đường kính lớn hơn đường kính ngoài của dao vòng khoảng 0,5+1 mm, sau đó ấn nhẹ dao vòng vào trụ đất theo chiều thẳng đứng, tuyệt đối không dé làm nghiêng lệch dao vòng, tiếp tục gọt khối đất và ấn đao vòng cho đến khi dao vòng hoàn toàn day đất
Dé dat không bị nén khi ấn dao vòng, nên lắp thêm vòng đệm lên phía trên dao
vòng Đối với đất loại cát hoặc loại đất không cắt gọt được trụ đất thì ấn sâu
dao vòng vào đất hoặc bằng tay, hoặc bằng dụng cụ định hướng để tránh nghiêng lệch
Lấy vòng đệm ra, dùng dao thẳng cắt gọt phần đất thừa nhô lên trên miệng dao vòng và đậy lên trên dao vòng một tấm kính hoặc tắm kim loại phẳng đã cân trước
Chú thích: Việc cắt gọt các bề mặt của mẫu phải hết sức thận trọng để không có
chỗ lồi, lõm Một chỗ lõm nhỏ cũng phải được bù vào bằng mặt đất tương tự và
Khối lượng thẻ tích của đất y„ tính bằng g/cmỶ theo CT: nạ
Trong đó: y„: Khối lượng thể tích của đất (g/cm”)
mị: Khối lượng đao vòng có đất và các tắm đậy (g) mạ: Khối lượng dao vòng (g)
m;: Khối lượng các tắm đậy (g)
V: Thể tích của mẫu đất trong dao vòng (cm3) BIÊU GHI CHÉP THÍ NGHIỆM KHÓI LƯỢNG THẺ TÍCH
m,—-m,—m,
V
Số hiệu Khối lượng (g) Thể tích | Khối lượng thể tích
đo Vũng Dao vòng | Dao vòng Đất dao Vòng Tính toán Trung
Trang 10
BÀI 2: XÁC ĐỊNH ĐỘ ÂM CUA DAT
1 Mục tiêu bài học :
Học xong bài này, sinh viên có khả năng:
-_ Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
- _ Làm được thí nghiệm xác định độ ẩm
- _ Thu thập và tính toán được số liệu;
Il Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
- _ Phòng thí nghiệm cơ đất
- _ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
- Bang, phan
- _ Phiếu ghi chép kết quả thi nghiệm
Ill Phương pháp giảng day:
- Giảng giải
- Lam mau
- Lam viéc, luyén tap theo nhom
IV Nội dung bài học:
- Ray có đường kính lỗ bang Imm
-_ Cối sứ, chày sứ có đầu bọc cao su
- Khay men dé mẫu dat
2 Trinh ty thi nghiém:
- Can lay một lượng đất âm có khối lượng khoảng 15 gam, cho mẫu đất vào cốc
nhỏ đã sấy khô Nhanh chóng đậy nắp đem cân trên cân kỹ thuật số
-_ Mở nắp hộp đem sấy khô mẫu đất trong tủ sấy ở nhiệt độ 105+2°C đối với đất
loại sét và loại cát; 80+2°C đối với đất cso chứa thạch cao và đất có chứa lượng
hữu cơ lớn hơn 5% (so với lượng đất khô)
-_ Tiến hành sấy khô lần đầu trong khoảng thời gian sau: 5 giờ đối với đất sét và sét pha; 3 giờ đối với đất cát và cát pha; 8 giờ đối với đất chứa thạch cao và đất chứa hàm lượng hữu cơ lớn hơn 5%
Trang 11- Lan sy sau lai phai tién hành trong khoảng thời gian sau: 2 giờ đối với đất sét, sét pha; 1 giờ đối với đất cát và cát pha
-_ Cân xác định khối lượng mẫu sau khi sấy khô tới khối lượng không đổi
gị:Khối lượng đất ẩm và cốc tính bằng (g)
g;: Khối lượng đất ở trạng thái khô gió và cốc, tính bang (g)
- Phai thi nghiệm 2 mẫu song song đề lấy kết quả trung bình, nếu 2 lần mà sự chênh lệch nhau lớn hơn 10% thì phải tăng số lần xác định lên 3 lần hoặc nhiều hơn nữa
- Khi dat có chứa lượng hữu cơ nhỏ hơn 5% (so với lượng đất khô) được phép xác định bằng cách sấy khô liên tục một lần mẫu đất ở nhiệt độ 105+2°C trong
khoảng thời gian 8 giờ đối với các loại đất sét và 5 giờ đối với đất loại cát
-_ Trong điều kiện hiện trường có thể áp dụng phương pháp đốt cồn:
"_ Cân lấy một lượng đất 4m có khối lượng phù hợp theo quy định
" Cho đất vào hộp kim loại, đồ lượng cồn đốt vừa đủ làm ướt của mẫu
"_ Châm lửa đốt cháy cồn Trong quá trình đốt cháy dùng que kim loại đảo đất lên để hơi nước chóng thoát ra Khi ngọn lửa tắt, đồ thêm cồn vào đốt tiếp
Cứ như vậy cho đến khi khối lượng mẫu không đổi
= Day nap kín, để nguội, đem cân và tính độ ẩm như trên
BIÊU GHI CHÉP THÍ NGHIỆM ĐỘ ÂM
Hộp | Hộp+ |Hộp+ |Nước | Đất Theo tinh | Trung
đất âm | đất khô khô toán bình
80 &: 8 81-82 8z 8o
Trang 12
BAI 3: GIOI HAN DEO
1 Mục tiêu bài học :
Học xong bài này, sinh viên có khả năng:
-_ Giải thích được ý nghĩa của các đại lượng;
-_ Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
- Lam duoc thi nghiém xác định giới hạn dẻo
- _ Thu thập và tính toán được số liệu;
II _ Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
- _ Phòng thí nghiệm cơ đất
-_ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
- Bang, phan
- _ Phiếu ghi chép kết quả thí nghiệm
IH Phương pháp giảng day:
-_ Giảng giải
- Làm mẫu
- _ Làm việc, luyện tập theo nhóm
IV Nội dung bài học:
-_ Cốc nhỏ thủy tỉnh hay hộp có nắp dùng để xác định độ âm
~ Tủ sấy điều chỉnh được nhiệt độ
-_ Bát sứ hoặc bát sắt tráng men
- Dao để nhào trộn
2 Trình tự thí nghiệm:
a Chuẩn bị mau dat:
- Mẫu đất phải mang tính chất đại diện Mẫu thí nghiệm có thể dùng đất thiên
nhiên, đất hong gió, không dùng đất sấy khô ở nhiện độ lớn hơn 60°C
-_ Lấy 300g đất (đã hong khô, dùng phương pháp chia tư) cho vào cối sứ và đùng chày cao su nghiên nhỏ, đông thời sàng qua sàng 1mm đê loại bỏ các tàn tích
thực vật và hạt lớn hon Imm
Trang 13Dem dat lot qua sàng Imm vào bát va cho nước cất vào, dùng dao trộn đều cho đến trạng thái như hồ đặc, sau đó đặt mẫu đất vào bình thuỷ tỉnh đậy nắp kín trong thời gian 2 giờ trước khi đem thí nghiệm
b Tiến hànht:
Dùng dao trộn đều đất đã được chuẩn bị với nước cất Sau đó lấy một ít đất và
dùng mặt phẳng trong lòng bàn tay hoặc các đầu ngón tay nhẹ nhàng lăn đất trên kính nhám (hoặc vật hút nước) cho đến khi thành que tròn có đường kính
bằng 3mm
Nếu như với đường kính đó mà que đất vẫn còn giữ được liên kết và tính đẻo
thì đem vê nó thành hòn và tiếp tục lăn đến chừng nào rạn nứt ngang và tự nó
gẫy ra thành những đoạn nhỏ đài khoảng từ 3 đến 10mm
Chú thích: Khi lăn phải nhẹ nhàng khẽ ấn đều lên que đất và chiều dài của que
đất không vượt quá chiều rộng bàn tay Nếu đường kính que đất lớn hơn 3mm
đã rạn nứt tức là độ âm của đất còn thấp hơn giới hạn dẻo, hoặc đường kính của que đất đúng bằng 3mm và có rạn nứt nhưng que đất bị rỗng ở giữa thì đều phải loại bỏ Nếu từ bột đất đã được chuẩn bị mà không thể lăn thành que có đường kính 3mm (đất bị rời rạc) thì có thể xem đất này như không có giới hạn dẻo
Nhặt những đoạn của que đất vừa đứt bỏ vào cốc bằng thuỷ tinh hoặc nhôm có nắp đậy đã biết trước khối lượng, nhanh chóng đậy nắp lại đẻ giữ cho đất trong hộp khỏi bị khô
Ngay trong khi đất trong hộp đạt khối lượng không nhỏ hơn 10g thì tiến hành xác định độ âm của đất trong hộp
3 Tính toán kết quả:
Giới hạn dẻo được tính theo công thức:
W,=”—"5 xI00
1H; —HL
m, — Khối lượng đất âm và hộp (g)
mạ - Khối lượng đất khô và hộp (g)
m- Khối lượng của hộp (g)
Trang 14BÀI 4: XÁC ĐỊNH GIỚI HẠN CHẢY
1 Mục tiêu bài học :
Học xong bài này, sinh viên có khả năng:
- Gidi thích được ý nghĩa của các đại lượng;
- _ Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
- _ Làm được thí nghiệm xác định giới hạn chảy
- _ Thu thập và tính toán được số liệu;
I _ Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
- _ Phòng thí nghiệm cơ đất
-_ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
- Bang, phan
- _ Phiếu ghi chép kết quả thí nghiệm
II Phương pháp giảng dạy:
-_ Giảng giải
- Làm mẫu
- _ Làm việc, luyện tập theo nhóm
IV Nội dung bài học:
1 Dụng cụ — Thiết bị thí nghiệm:
- Qua doi thăng bằng mà bộ phận chủ yếu của nó là một quả đọi hình nón, nhẫn,
bằng thép không gỉ có góc đỉnh là 30” và cao 25mm, trên quả đọi theo chiều
cao của hình nón cách đỉnh 10mm có vạch một ngân tròn Bộ phận thăng bang gồm 2 quả cân bằng kim loại gắn vào 2 đầu một thanh thép nhỏ uốn thành nửa hình tròn đường kính 85cm và gắn nguyên vào đáy quả dọi Để tiện khi sử dụng, đặt thắng đứng khi thí nghiệm, ở đáy quả dọi có một núm tay cam, khdi lượng của dụng cụ là 76+0,2g
-_ Khuôn hình trụ bằng kim loại không gỉ có đường kính lớn hơn 40mm và chiều cao lớn hơn 20mm đê đựng mâu đât thí nghiệm
- _ Để gỗ để đặt khuôn thí nghiệm
-_ Sàng có lỗ sàng Imm
- _ Cối sứ và chày có bọc cao su
- _ Cân kỹ thuật có độ chính xác đến 0,01 g
- _ Cốc nhỏ thủy tỉnh hay hộp có nắp dùng đề xác định độ âm
- _ Tủ sấy điều chỉnh được nhiệt độ
Trang 15Bát sứ hoặc bát sắt tráng men
Dao để nhào trộn
2 Trình tự thí nghiệm:
a Chuẩn bị mẫu dat:
Mẫu đất phải mang tính chất đại diện Mẫu thí nghiệm có thể đùng đất thiên nhiên, đất hong gió, không dùng đất sấy khô ở nhiện độ lớn hơn 60°C
Lấy 300g đất (đã hong khô, dùng phương pháp chia tư) cho vào cối sứ và ding chày cao su nghiền nhỏ, đồng thời sang qua sang Imm để loại bỏ các tàn tích
thực vật và hạt lớn hon Imm
Dem dat lot qua sang mm vào bát và cho nước cất vào, dùng dao trộn đều cho
đến trạng thái như hồ đặc, sau đó đặt mẫu đất vào bình thuỷ tinh đậy nắp kín trong thời gian 2 giờ trước khi đem thí nghiệm
b Tiến hành thí nghiệm:
Bột đất đã được chuẩn bị, cho nước cất vào nhào kỹ dé trong 2 gid Sau đó lấy một ít đất cho vào khuôn hình trụ Trong quá trình cho đất vào khuôn nên chia thành từng lớp và gõ nhẹ khuôn lên một mặt đàn hồi đẻ tránh phát sinh trong vữa đất những hốc nhỏ chứa không khí Sau khi nhồi đất vào khuôn, dùng dao gạt bằng mặt mẫu đất với mép khuôn (không gạt nhiền lần qua lại)
Đặt khuôn mẫu đất lên giá gỗ và đưa quả dọi thăng bằng hình nón (đã được lau sạch và bôi một lớp mỡ hoặc va giơ lin mỏng) lên mặt mẫu đất đựng trong
khuôn sao cho mũi nhọn hình chóp vừa chạm bề mặt mẫu đất, buông dụng cụ
hình nón để nó tự lún vào trong đất dưới tác dụng của trọng lượng bản thân
Nếu sau 10 giây mà hình nón lún vào chưa được 10mm, chứng tỏ độ ẩm của
đất chưa đạt tới giới hạn chảy Trong trường hợp đó, lấy đất ra khỏi khuôn và nhập vào vữa đất đã chế tạo trong bát, cho thêm ít nước vào bát nhào trộn thật
kỹ rồi làm lại các công việc đã được chỉ dẫn ở trên
Khi độ lún của hình nón sau 10 giây lớn hơn 10mm (chứng tỏ lượng ngắm nước lớn hơn giới hạn cháy) thì phải lấy đất ra khỏi khuôn và nhập vào cùng với vữa đất trong bát, nhào trộn lại vữa này bằng đao để nó khô bớt nước Sau
đó lập lại các bước theo chỉ dẫn ở trên
Nếu sau 10 giây mà hình nón lún vào giữa đất vừa đúng 10mm (mặt tiếp xúc
của day ngang với vạch khắc trên quả dọi hình nón) thì chứng tỏ độ ẩm của đất
đã đạt tới giới hạn chảy Lấy quả dọi thăng bằng ra và gạt bỏ phân đất đính va giơ lin trong khuôn
Trang 16khuôn hoặc cốc thuỷ tinh có nắp để xác định độ ẩm
mạ - Khối lượng đất khô và hộp (g)
m~ Khối lượng của hộp có nắp đậy (g)
Kết quả chính xác đến 0,1%
Phải tiến hành không ít hơn 2 lần thí nghiệm song song để xác định giới han
chảy Sai số về độ âm giữa 2 lần xác định song song không được lớn hơn 2%
Lấy trị số trung bình cộng của kết quả các lần xác định song song làm giới hạn
chảy của mẫu đất
Chỉ số dẻo của đất : Được tính toán theo công thức sau:
Ip= WL—Wp
BIEU KET QUA THI NGHIEM GIGI HAN CHAY — DEO
Kết quả thí nghiệm Giới hạn chảy Giới hạn dẻo
Trang 17BÀI 5: KHÓI LƯỢNG THẺ TÍCH
Giải thích được ý nghĩa của các đại lượng;
Trình bày được trình tự và phương pháp thí nghiệm;
Làm được thí nghiệm xác định thành phần hạt
Thu thập và tính toán được số liệu;
Các trang thiết bị cần thiết thực hiện bài học:
Phòng thí nghiệm cơ đất
Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm
Bảng, phấn
Phiếu ghi chép kết quả thí nghiệm
Phương pháp giảng dạy:
Giảng giải
Làm mẫu
Làm việc, luyện tập theo nhóm
Nội dung bài học:
Cối sứ và chày có bọc cao su
Tủ sấy có điều chỉnh nhiệt độ
Bình hút âm có clorua canxi
Trang 18Đổ mẫu đất đã lấy ở trên vào sàng trên cùng (chồng sàng có kích thước lỗ từ to
đến nhỏ có nắp và đáy sàng) và sàng nó bằng tay hoặc bằng máy sảng lắc Khi
sàng mẫu đất có khối lượng > 1000g thi chia lam 2 đợt sàng
Lần lượt từ sàng trên cùng, những nhóm hạt còn lại trên các sàng được đổ vào
cối sứ và nghiền thêm bằng chày bọc cao su, sau đó lại sàng qua bằng chính
sang đó cho đến khi đạt yêu cầu
Để kiểm tra xem việc sàng lắc các nhóm hạt đất đã đạt yêu cầu hay chưa, cần
sàng đất lên trên mặt tờ giấy trắng, nếu thấy các hat dat roi xuống tờ giấy thì đỗ
các hạt đó vào sàng tiếp theo và tiếp tục sàng cho đến khi kiểm tra không thấy
một hạt đất nào rơi xuống giấy nữa mới thôi
Cân riêng từng nhóm hạt bị giữ lại trên các sàng và lọt xuống ngăn đáy So
sánh tổng khối lượng của các nhóm hạt với khối lượng của mẫu đất, nếu sai
lệch của khối lượng quá 1% thì phải phân tích lại
Lượng tổn hao khi dùng sàng được chia cho tất cả các nhóm hạt tỷ lệ với khối
lượng của chúng
3 Tính toán, báo cáo kết quả:
Hàm lượng của mỗi nhóm hạt (P) biểu diễn bằng phần trăm được tính theo công
thức sau: P= x100 (%)
m
Trong 46: my: Khéi lugng nhém hat (g)
m: khối lượng của mẫu đất thi nghiệm (g)
Kết quả tính toán biểu diễn với độ chính xác 0,1%
Trình bầy các kết quả phân tích đưới dạng có ghi hàm lượng phần trăm trong đất
của các nhóm hạt có kích thước lớn hơn 10; 10-5; 5-2; 2-1; 1-0,5 và < 0,5 mm
BIÊU KÉT QUẢ THÍ NGHIỆM SÀNG PHÂN TÍCH THÀNH PHÀN HẠT
Cỡ sàng | Lượng sót riêng Lượng sót HL sót tích luỹ trên |HL lọt tích luỹ trên
(mm) | biệttrên sàng | tích luỹ trên sàng sàng (%) sàng (%)