document

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54

BQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I

Ban hanh theo Quyét dinh sé 1955/QD-CDGTVTTWI-DT ngay

21/12/2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đắng GTVT Trung ương I

1

Hà nội, 2017

BỘ GIAO THONG VAN TAI

TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I

GIAO TRINH

Môn học: Thị công hệ thống thoát nước

NGHẼ: XÂY DỰNG CÂU DUONG

TRÌNH ĐỘ: CAO DANG

LOI MO DAU Thi công hệ thống thoát nước là môn học bắt buộc trong chương trình dạy

nghề dài hạn, nhằm trang bị cho người học nghề một số kiến thức, kỹ năng cơ bản

trong công tác Thi công hệ thống thoát nước từ khâu thiết kế đến khâu thi công ngoài thực địa công trình

Hiện nay các cơ sở dạy nghề đều đang sử dụng tài liệu giảng dạy theo nội dung tự biên soạn, chưa được có giáo trình giảng dạy chuẩn ban hành thống nhất,

vì vậy các giáo viên và sinh viên đang thiếu tài liệu để giảng dạy và tham khảo Nhằm đáp ứng yêu cầu giảng dạy và học tập trong giai đoạn mới của nhà trường, tập thê giáo viên khoa Công trình đã biên soạn giáo trình môn học Thi công hệ thống thoát nước hệ Cao đăng nghề

Trong quá trình biên soạn chúng tôi đã tham khảo các nguồn tài liệu sẵn

có trong nước và với kinh nghiệm giảng dạy thực tế Mặc dù đã có nhiều nỗ lực,

tuy nhiên không tránh khỏi thiếu sót

Chúng tôi rất trân trọng và cám ơn những ý kiến đóng của đồng nghiệp và các nhà chuyên môn để giáo trình Thi công hệ thống thoát nước đạt được sự hoàn thiện trong những lần biên soạn sau này

Giới thiệu tổng quát về công trình thoát nước

Đào móng công trình thoát nước

Gia cố nền và móng hệ thống thoát nước

Thi công phần đầu hệ thống thoát nước

Thi công phần thân hệ thống thoát nước

Thi công rãnh ( kênh, mương) thoát nước

Thi công đắp đất xung quanh hệ thống thoát nước

Thi công sửa chữa hệ thống thoát nước, công việc nghiệm thu, hoàn công,

Bài 1: Giới thiệu tổng quát về công trình thoát nước

1 Giới thiệu chung về hệ thông thoát nước nói chung và hệ thống

thoát nước trong hệ thông đường giao thông nói riêng

1.1 Anh hưởng của nước với nên đường

Nước mưa thấm qua các kẽ nứt trong nền đường xuống nền đất làm cho nền đất

ẩm ướt Nước đọng ở hai bên nền đường bao gồm nước ở trong các rãnh biên, kênh mương, thùng đấu thấm vào bên trong thân nền đường làm giảm cường độ đất mái

đường và thân nền đường Nước mưa làm sói lở bề mặt và chân taluy gay mat ồn

định toàn khối

Bên trong thân nền đường có hơi nước ngưng tụ vì nước từ dưới đáy nền đường

có xu hướng di chuyển từ khu vực nóng âm sang vùng lạnh hơn vì thế mùa đông

nền đường âm ướt hơn mùa hè

Dưới mặt đất còn có mạch nước ngầm, do hiện tượng mao dẫn mà mực nước

ngầm dâng cao làm cho nền đường âm ướt Do tác dụng của nước mặt và nước

ngầm đã làm thay đổi tính chất của đất

Tat cả các loại nước này gây ra suy yếu đất nền đường Vì thế để nền đường

làm việc một cách bình thường, đảm bảo cường độ thiết kế ta phải thiết kế các công

trình thoát nước, tránh nước xâm nhập vào đường làm giảm cường độ và độ ổn định của đường.

Thoát nước dưới mat dat

Hệ thống thoát nước của đường

1.2 Các hệ thống thoát nước

1.2.1 Rãnh biên

Rãnh biên được bố trí ở:

- Doc nền đào, nền nửa đào nửa dap, doc nén dap thap dưới 0,6m

- Trong phạm vi đải phân cách giữa khi làm siêu cao riêng cho mỗi phần xe

chạy

Ranh biên trong trường hơp thông thường có tiết diện hình thang:

-_ Bề rộng đáy không nhỏ hơn 40cm, chiều sâu rãnh không vượt quá trị số quy định sau:1,25m với đất sét; Im với đất á sét; 0,8m với đất á cát

-_ Mái đốc từ I:1 đến 1:1,5

- _ Chiều sâu rãnh đảm bảo mức nước tính toán thấp hơn mép rãnh ít nhất 20cm

và không sâu quá 50cm

Độ dốc theo độ dốc thiết kế của tuyến, không nên lám rãnh có độ dốc quá 5%

Trong thiết kế thoát nước tuyến đường qua khu đô thị, khu dân cư, do cao độ

khống chế và quy hoạch thoát nước chung của khu vực mà độ dốc lòng rãnh có

thể khác với độ dốc đường đỏ và phải có thiết kế cụ thể

-_ Lòng rãnh phải xét gia cố thích hợp

Rãnh biên trong nền đá có thé làm thiết điện tam giác, độ sâu không quá 30cm, mái dốc 1:1,5 đến 1:3

Rãnh biên trong hầm nên có khả năng thoát lưu lượng lớn để thoát nhanh các

chất lỏng nguy hiểm khi có tai nạn trong hầm

Nước từ rãnh của nền đắp không được chảy về nền đào , trừ trường hợp nền đảo

có chiều đài < 100m, đồng thời không đề nước từ rãnh đỉnh chảy về rãnh dọc Với rãnh đọc hình thang cứ 500m, rãnh tam giác cứ 250m thì bố trí một cống

cấu tạo hoặc tìm cách để thoát nước về nơi tập trung nước Nơi tập trung nước bố trí ở chỗ trũng cách xa nền đường hoặc là sông suối ở gần nền đường Việc đặt

cống cũng phải nghiên cứu kĩ địa hình địa chất để “= .'

tránh việc xây rãnh dọc quá đài từ cửa ra của công : ’ | Kích thước rãnh dọc trên nền đào,nửa đào nửa |

đắp,đắp thấp thường có tiết diện hình thang và kích

thước như sau (lấy định hình):

1.2.2 Rãnh đỉnh

Trên vùng núi, diện tích lưu vực lớn, nước đổ về đường lớn làm cho rãnh dọc

không thoát nước kịp, khi đó cần phải có rãnh đỉnh Khi có nền đào sâu từ 6m trở nên phải có rãnh đỉnh trừ trường hợp tuyến đi trên vùng đá khi lưu vực lớn có thể

làm nhiều hàng rãnh đỉnh

-_ Rãnh đỉnh phải cách mép mái đường ít nhất 5m

- _ Chiều rộng tối thiểu rãnh đỉnh 0,5m

-_ Mái rãnh có dốc 1:1,5

- Chiều sâu rãnh lấy theo tính toán nhưng không được lớn hơn 1,5m

- _ Dốc của rãnh đỉnh phù hợp với địa hình không nhỏ hơn 0,5%, lòng rãnh đỉnh

và mái dốc phía đường phải xây để chống nước thấm vào mái đường

Đất đào từ rãnh đỉnh phải đắp thành một con đê hoàn chỉnh ở mái đốc phía thấp

đề đỗ nước vào rãnh đỉnh.

Tại các chốt tháo nước ngang của rãnh phải đảm bảo tiêu năng tốt không để gây xói lở Các công trình thường sử dụng là các bậc nước, dốc nước ở thượng lưu và

hạ lưu của các công trình thoát nước ngang

1.2.3 Rãnh ngẫm

Nhiệm vụ vủa rãnh ngầm là ngăn chặn, tập hợp, tháo và hạ mức nước ngầm, theo

vị trí của nó với nền đường có thể chia thành các loại sau:

- _ Rãnh ngầm làm dưới đáy hay cạnh bên cạnh rãnh biên

- _ Rãnh ngầm đặt trong taluy đường đào đề làm cho taluy được khô ráo

- Rãnh ngầm đặt sau tường chắn , sau tường và hầm và sau tường của mồ cầu

- _ Rãnh ngầm đặt ngang để thoát nước trong dat nền đường đắp

Cát hoặc sỏi

Cống thoát n- ớc Hình 6 14: Hệ thống thoát n-ớc ngầm

1.2.4 Rãnh xương cá

Nước thấm từ bên ngoài vào lớp vật liệu có thể từ trên mặt ngắm xuống, có

thể từ đưới nền đường ngắm lên , một phần nhỏ từ hai lề đường ngắm vào Đề thoát

nước người ta làm rãnh xương cá giống như rãnh ngầm kín bố trí so le nhau Hai bên lề cự ly giữa các rãnh phụ thuộc vào đất nền

1.2 Cng

Cống chiếm phần lớn các công trình thoát nước trên đường Cống bao gồm 2

loại: cống địa hình và cống cấu tao

- Céng địa hình được bố trí tại các vị trí tuyến cắt qua các dòng suối nhỏ hay

cắt qua các khe tụ thuỷ mà khi mưa sẽ hình thành dòng chảy.

- Céng cấu tạo được bố trí chủ yếu nhằm thoát nước trên mặt đường và trên mái ta luy có lưu vực nhỏ, cống cấu tạo thường được bố trí theo quy phạm mà

không cần phải tính toán thuỷ lực công trình

2 Đặc điểm, cấu tạo các bộ phận cơ bản của hệ thống thoát nước trong hệ thống đường giao thông

2.1 Đặc điểm của hệ thông thoát nước:

- Tham gia lưu thông dòng chảy đề nước không bị ứ đọng ở các ving tring

- Có cường độ đủ lớn để các phương tiện giao thông qua lại được an toàn

- Có độ bền cao đề tránh việc phải duy tu sửa chữa nhiều lần

2.2 Cấu tạo các bộ phận cơ bản của hệ thống thoát nước trong hệ thống đường giao thông

- Bộ phận đệm móng có tác dụng tạo phẳng và truyền tải đều ap luc cua tai trọng

lên hệ thống gồm các lớp đệm bằng cát vàng, cát đen, đá dăm, đá hộc có vữa láng,

hoặc đá hộc xây mong

- Bộ phận gia cố hố móng nhằm tăng cường độ chịu lực cho móng hệ thống thoát nước, giảm độ lún cho toàn công trình thoát nước

- Bộ phận đầu và thân công trình thoát nước nhằm đảm bảo cho việc dẫn dòng một cách thông suốt không bị ùn ứ nước ở thượng lưu làm ảnh hưởng tới chất lượng

công trình giao thông

3 Thực hành:

- Đọc và nghiên cứu bản vẽ về các công trình thoát nước

Bài 2: Đào móng công trình thoát nước

1 Công tác chuẩn bị đào móng

1.1 Chuẩn bị về mặt nhân lực:

- _ Thành lập ban chỉ huy công trường : bao gồm chỉ huy trưởng là người điều

hành chung các công việc ở hiện trường, các cán bộ kỹ thuật số lượng tùy theo tính chất của công trình Cán bộ kỹ thuật là người điều hành chỉ huy các hoạt

10

động thi công diễn ra ở ngoài hiện trường Ngoài ra còn có các tổ thợ lái máy

hoặc tổ công nhân kỹ thuật và tổ công nhân lao động phổ thông

Chuẩn bị về mặt máy thi công:

Lựa chọn các phương tiện máy móc thiết bị cho phù hợp quá trình thi công

Trong công tác đào hố móng có thể phải dùng tới các loại máy sau:

Chuẩn bị về mặt vật liệu và nhiên liệu:

Về vật liệu : dùng các loại vật liệu đúng theo tiêu chuẩn thiêt kế và phải được thí

nghiệm đảm bảo các chỉ tiêu của dự án đề Ta, CÓ thể là : đá hộc, đá dăm, cát, sỏi, gạch, xi măng, thép, vôi

Về mặt nhiên liệu : chuẩn bị đủ nhiên liệu phục vu quá trình thi công như :

xăng, dầu, mỡ phụ

2 Trình tự các bước thi công đào móng

Dinh vi tim hố móng : dùng máy thủy bình hoặc kinh vĩ kèm theo thước dây để tim đúng vị trí chính xác đề thi công Sau đó đùng các cọc đóng đề đóng định vị giới hạn vị trí sẽ đào hỗ móng

Dùng cọc gửi hoặc dùng vôi bột hay dây để căng định vị chính xác vị trí sẽ đào

hố móng

Dùng máy xúc hoặc đào thủ công bằng cuốc, thuồng Tiến hành đào sơ bộ hồ móng đến cao độ thiết kế, trong quá trình đào ta phải thường xuyên phải kiểm tra sao cho không bị âm đáy hố móng

Dùng nhân lực tiến hành sửa sang lại hồ móng đạt đúng cao độ thiết kế và đảm

bảo đủ kích thước hình học

TT

- Dung cdc coc cắm lại các vị trí và kích thước hình học của hế móng

-_ Tiến hành tổ chức nghiệm thu nội bộ của nhà thầu giữa chỉ huy trưởng và kỹ

thuật thi công trực tiếp

- Lập phiếu báo yêu cầu nghiệm thu cho chủ đầu tư hoặc tư vấn giám sát là đại

diện hợp pháp của chủ đầu tư

-_ Tiến hành nghiệm thu công việc xây dựng, có kèm theo việc lấy và có kết quả

thí nghệm kèm theo

3 Tính toán khối lượng đào móng

- Tinh khối lượng hỗ móng

Nguyên tắc tính khối lượng đất là phân chia thành nhiều khối có hình dạng hình học đơn giản dé dé tinh khối lượng, sau đó cộng những khối đó lại

Khối lượng hỗ móng có mặt trên và mặt dưới hình chữ nhật có thể tính như sau: phân thành cỏc hình lăng trụ và các hình chóp để tính thể tích rồi cộng dồn

c,d: chiều dài và chiều rộng mặt trờn

Tính khối lượng công trình đất chạy dài:

Fị, E: là diện tích mặt trước và mặt cắt sau:

L: là khoảng cách giữa hai mặt cắt đó

4 Xử lý tiêu, thoát nước hố móng

Việc tiêu nước bề mặt để hạn chế không cho nước chảy vào hố móng công

trỡnh Kết cấu mương thoát nước phụ thuộc vào đặc tính của đất, đặc điểm công trỡnh đất củng như điều kiện thủy văn Tất cả đều đáp ứng yêu cầu thoát hết nước sau mỗi cơn mưa không đề ngập và xói lở Nếu không thoát nước tự chảy được thỡ dựng mỏy bơm tháo nước

5 Gia cố bảo vệ mái hố móng

- Trong quá trình đào đất, tùy vào đặc tính cơ lý của đất mà mà quyết định đào thẳng đứng hay theo độ đốc tự nhiên Nhưng khi đào với độ đốc tự nhiên, khối

lượng đất đào cũng như đất đắp lại tăng lên nhiều Ngoài ra, có một số trường hợp chúng ta cần bảo vệ công trình xung quanh thỡ phải cú vách chống bảo vệ

+ Giằng chéo giữ mái đất

Tất cả các phương pháp neo nói trên đều phải được tính toán kiểm tra theo từng diều kiện cụ thể

- Tinh toán khối lượng đào hố móng

- _ Lập bảng cao độ và kích thước hình học để nghiệm thu đào hố móng

- _ Lập phiếu yêu cầu và biên bản nghiệm thu công việc đào hố móng

-_ Lập trình tự thời gian thi công và ghi cụ thể vào nhật ký thi công

Bài 3: Gia cố nền và móng hệ thống thoát nước

1 Khái niệm chung về công tác gia cỗ nỀn và móng

Hiện nay việc gia cố nền nhằm khắc phục điều kiện nền đất yếu trong khu vực, hay các vùng đất yếu khác Tất cả các biện pháp gia cố nền nhầm để tăng sức

15

chịu tải của đất nền như đùng cọc gỗ, tre tiết điện nhỏ, đệm cát, đệm đá dăm cọc

cát

2 Công tác chuẩn bị trước khi gia cỗ

2.1 Chuẩn bị về mặt máy thi công:

Lựa chọn các phương tiện máy móc thiết bị cho phù hợp quá trình thi công Trong công tác gia có hố móng có thẻ phải dùng tới các loại máy sau:

2.2 Chuẩn bị về mặt vật liệu và nhiên liệu :

Về vật liệu : dùng các loại vật liệu đúng theo tiêu chuẩn thiệt kế và phải được thí

nghiệm đảm bảo các chỉ tiêu của dự án đề Ta, CÓ thể là : đá hộc, đá dăm, cát, sỏi, gạch, cọc 20, coc tre, xi măng, thép, vôi

Về mặt nhiện liệu : chuẩn bị đủ nhiên liệu phục vu quá trình thi công như :

xăng, dầu, mỡ phụ

3 Trình tự các bước thi cong gia cỗ nền và móng công trình thoát nước

Định vị tìm hố móng : dùng máy thủy bình hoặc kinh vĩ kèm theo thước dây để

tim đúng vị trí chính xác dé thi công Sau đó đùng các cọc đóng đề đóng định vị

- Ở những nơi mực nước ngầm cách mặt đất vào khoảng 1 ( 1.5 m

- Coc phai tương đối thắng, đường kính không nhỏ hơn 4 em, l =2 ( 8 m

16

- Số cọc trên một m2 có thể thay đổi tùy theo điều kiên của đất nền, đường kính và chiều dài cọc, thông thường vào khoảng: 15; 20; 25; 30; 35 cây

* Thi công:

- Cọc gỗ, tre, cừ tràm được đóng bằng vồ gỗ, bằng máy với lực đóng thích

hợp đề giữ cọc luôn thắng cũng như không bị vỡ đầu cọc

Trình tự đóng được chọn tùy theo điều kiện thi công Đóng theo hình xoắn

ốc (spiral) từ ngoài vào trong

fet |f esd |]

4

3.2 Phương pháp gia có bằng cọc bê tông cốt thép

Cọc bê tông cốt thép: Cọc bê tông cốt thép thường có dạng vuông, tròn, tam

giác phô biến nhất là hình vuông

bê tông (vật liệu) và sức chịu tải của đất | Z P

- _ Chiều dài một đoạn cọc từ 6 -20 m

- Chiéu đài và tiết điện cọc thường bị giới hạn

bởi các thiết bị vận chuyển, thiết bị hạ cọc

vào nền đất Tiết diện cọc cũng phụ thuộc

17

13 - 16 35x35 | 200-250 17-20 40x40 | 250 - 300

>20 45x45 | 300 - 350

- _ Phần đầu cọc và mũi cọc chịu lực trực tiếp nên phân bó đày hơn phần còn

lại trên thân cọc, thường dùng đai có bước đo nhà thiết kế quyết định

- _ Thép chủ thường dùng đường kính > 12mm nhóm thép CHI, CIII

-_ Lớp bảo vệ (bê tông): 2,5 cm

- _ Các cọc được nối với nhau bằng hộp thép, liên kết bằng hàn điện

- Coc dugc ha xuống đất bằng: xối nước, chấn động, búa, gia tải (ép cọc) Trong quá trình hạ cọc để đầu cọc không bị phá hoại nên đệm đầu cọc bằng gỗ

tốt, vải bố, để búa không đóng trực tiếp vào bê tông Ngoài ra cũng phải thiết kế

- _ Đệm cát, đá dăm đóng vai trò là một lớp chịu lực, truyền tải xuống tầng đất

chịu lực phía dưới

-_ Làm tăng ồn định khi công trình có tải trọng ngang (do lực ma sát của cát, đá

dăm rất lớn)

-_ Giảm bớt độ lún toàn bộ và độ lún không đều, đồng thời giúp rút ngắn thời

gian cô kết của nền

18

-_ Kích thước và chiều sâu chôn móng giảm về áp lực tiêu chuẩn truyền lên lớp

đệm cát tăng lên

- _ Thi công đơn giản và không cần các thiết bị phức tạp

3.3.1- Yêu cầu kỹ thuật

-_ Thường dùng cát đen, cát vàng hoặc đá dam các cỡ

Chiều dày lớp cát, đá dăm chiều rộng và độ chặt của nó do nhà thiết kế qui định Đầm lèn đúng độ chặt thiết kế

- _ Cho trước một hỗ móng có kích thước biết trước

- _ Nêu ra được các phương án để gia cố được hố móng

-_ Trong mỗi phương án nêu được trình tự các bước thực hiện để gia cố hố móng

- Tinh toán được khối lượng các vật tư cần thiết để gia có

- Lap bang cao độ và kích thước hình học để nghiệm thu gia cố hồ móng

- _ Lập phiếu yêu cầu và biên bản nghiệm thu công việc gia cố hố móng

- _ Lập trình tự thời gian thi công và ghi cụ thể vào nhật ký thi công

19

Bài 4: Thi công phần đầu hệ thống thoát nước

20

Công tác chuẩn bị

1.1 Chuẩn bị về mặt máy thi công:

Lựa chọn các phương tiện máy móc thiết bị cho phù hợp quá trình thi công

Trong công tác thi công phần đầu hệ thống thoát nước có thể phải dùng

tới các loại máy sau:

1.2 Chuẩn bị về mặt vật liệu và nhiên liệu:

Về vật liệu : dùng các loại vật liệu đúng theo tiêu chuẩn thiêt kế và phải

được thí nghiệm đảm bảo các chỉ tiêu của dự án đê ra, có thê là : đá hộc,

đá dăm, cát, sỏi, gạch, xi măng, thép, vôi

Về mặt nhiên liệu : chuẩn bị đủ nhiên liệu phục vu quá trình thi công như : xăng, dâu, mỡ phụ

Trình tự các bước thi công các bộ phận của phần đầu hệ thống thoát nước:

Thi công sân, tường cánh, tường đầu hệ thống thoát nước

+ Lên ga để định vị vị trí chính xác của sân, tường đầu, tường cánh của

hệ thống thoát nước, cắm các cọc định vị và cọc gưi cần thiết

+ Tập kết vật liệu cần thiết đến chân công trình bằng các phương tiện máy móc và thủ công

21

+ Trộn vữa theo tỷ lệ thiết kế

+ Tiến hành xây sân, tường cánh, tường đầu đúng kích thước hình học theo thiệt kê

+ Nghiệm thu các quá trình xây dựng để chuyền bước tiếp theo

Thi công hồ ga

+ Lên ga dé định vị vị trí chính xác của móng hô ga, căm các cọc định vi

Và cọc gưi cân thiệt

+ Tập kết vật liệu cần thiết đến chân công trình bằng các phương tiện máy móc và thủ công

+ Trộn vữa theo tỷ lệ thiết kế

+ Tiến hành xây móng hồ ga đúng kích thước hình học theo thiết kế + Xây tường hồ ga đạt cao độ và kích thước hình học theo thiết kế

+ Gia công cốt thép mũ mồ hồ ga và bản nắp hồ ga

+ Lắp dựng ván khuôn cốt thép mũ mồ và bản nắp hố ga

+ Nghiệm thu ván khuôn cốt thép mũ mồ và bản nắp hồ ga

+ Đồ bê tông mũ mồ và bản nắp hồ ga

+ Lắp bản nắp hố ga và tiến hành nghiệm thu để chuyền bước tiếp theo Thực hành:

Sử dụng luôn kích thước hố móng đã gia cố và bản vẽ của công trình thoát nước đã biệt

Nêu ra được các phương án để thi công được phần đầu hệ thống thoát nước

Trong mỗi phương án nêu được trình tự các bước thực hiện để thi công

được phân đâu hệ thông thoát nước

22

Tinh toan duoc khối lượng các vật tư cần thiết để thi công được phần đầu

hệ thông thoát nước

Lập bảng cao độ và kích thước hình học để nghiệm thu thi công phần

đâu hệ thông thoát nước

Lập phiếu yêu cầu và biên bản nghiệm thu công việc thi công phần đầu

hệ thông thoát nước

Lập trình tự thời gian thi công và ghi cụ thể vào nhật ký thi công

Kiểm tra:

Bài 5: Thi công phần thân hệ thống thoát nước

Tác dụng, đặc điểm cấu tạo các bộ phận phần thân hệ thống thoát

nước

Tác dụng:

Phần thân hệ thống thoát nước là bộ phận quan trọng nhất của hệ

thống thoát nước Nó quyết định tới tính chất và chất lượng của việc dẫn dòng chảy trong bản thân nó Nó có tác dụng đảm bảo cho việc thông suốt dòng chảy để không bị ứ đọng nước, không bị lắng đọng bùn cát trong lòng của nó Phần thân còn có tác dụng chống đỡ mọi tải trọng mà phương tiện trực tiếp đi trên nó

Đặc điểm cấu tạo của các bộ phận phần thân hệ thống thoát nước

+ Chúng có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau tùy theo địa hình

và nhiệm vụ chúng phải thông qua một lưu lượng nước nhất định đã được khảo sát đo đếm quan trắc một cách cần thận

+ Phần thân có thể được chia đốt cũng có thể đúc liền Nếu được chia

23

đốt thì chúng phải được thực hiện mối nối một cách chắc chắn để nước không ngắm ra làm phá hoại nền đường đang khai thác

Công tác chuẩn bị

2.1 Chuẩn bị về mặt máy thi công:

Lựa chọn các phương tiện máy móc thiết bị cho phù hợp quá trình thi công

Trong công tác thi công phần thân hệ thống thoát nước có thê phải dùng tới các loại máy sau:

2.2 Chuẩn bị về mặt vật liệu và nhiên liệu:

Về vật liệu : dùng các loại vật liệu đúng theo tiêu chuẩn thiêt kế và

phải được thí nghiệm đảm bảo các chỉ tiêu của dự án đê ra, có thê là :

đá hộc, đá dăm, cát, sỏi, gạch, xi măng, thép, vôi

Về mặt nhiên liệu: chuẩn bị đủ nhiên liệu phục vu quá trình thi công

như : xăng, dâu, mỡ phụ

Trình tự các bước thi công các bộ phận của phần thân hệ thống thoát

được phân loại và tập kết riêng tại các bãi trên công trường Trước khi

24

đưa vào sử dụng coffa được vệ sinh sạch sé và phủ lên một lớp chống

dính Đối với coffa gỗ cần hết sức cần thận trong cưa xẻ tránh lãng phí

vô ích

+ Coffa được gia công, lắp dựng ngay tại công trường

+ Trước khi tháo coffa, bên B mời giám sát kỹ thuật bên A đến nghiệm

thu bề mặt của cấu kiện

Thi công phần thân có mặt cắt tròn và mặt cắt hình hộp bằng bê tông côt thép

+ Ghép cốp pha thép đường kính theo thiết kế

+ Cốt thép được gia công, lắp dựng ngay tại công trường, được tiến

hành theo từng công việc, từng khu vực như bé dai, uốn thép, cắt thép,

kéo thắng thép thép được gia công bằng cả thủ công và bằng may Máy móc phục vụ cho công tác cốt thép trên công trường và có nhiều loại như máy uốn, máy cắt, máy kéo thép

+ Thép đưa về công trình phải đúng yêu cầu thiết kế mới được phép sử

dụng Cốt thép được dùng có hai loại là thép gân và thép trơn Tiết

diện có nhiều loại với đường kính khác nhau nhu 6, 8 ,10, 12 ,14, 16

18 việc sử dụng thép đúng loại là tuỳ thuộc vào bản vẽ thiết kế

kết cấu công trình Khi gia công thép trơn phải bẽ móc còn thép gân thi

không bẻ móc

+ Cốt thép được gia công là thép đai, thép mũ, lưới thép

+ Cốt thép trước khi sử dụng phải được sửa thắng, đánh sạch gỉ thép,

có thể dùng búa đập thẳng hoặc dùng máy uôn nắn thẳng Với thép có đường kính đưới 20mm thì ta có thể cắt uốn bằng tay và nếu đường kính lớn hơn 20mm thì ta phải dùng máy

+ Thép khi cắt ra uốn phải xác định thêm độ dãn dài của nó, yêu cầu: cốt thép bị uốn giãn ra thêm 0,5d khi uốn góc 450, 1d khi uốn góc 900,

1,5d khi uốn góc 1800 Đoạn neo cốt thép công trường qui định là 30d

cốt thép Nối cốt thép có hai dạng là nối hàn và nối bằng kẽm buộc

+ Chuẩn bị lắp thép: Bộ phận gia công thép sẽ thực hiện đúng bản vẽ dưới sự hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật Thép sau khi gia công sẽ được

đánh số theo đúng chủng loại và phân bổ tới nơi cần lắp dựng Tiến

hành vạch mực vị trí lắp thép Vệ dinh thép, dọn dẹp mặt bằng vị trí lắp thép Chuẩn bị các phụ kiện, tập hợp sẵn ở vị trí lắp thép như cục

25

kê, kẽm buộc đồng thời bố trí nhân lực phù hợp với yêu cầu công

viéc

+ Tiến hành lắp thép theo bản vẽ kết cấu dưới sự hướng dẫn của cán bộ

kỹ thuật Cốt thép sau khi lắp dựng phải đảm bảo đúng kích thước, đúng số hiệu thiết kế, đúng vị trí khoảng cách của những thanh thép và điểm nối chiều dài các mối nối Lưu ý những vị trí tiếp giáp của cột với tường, cột với lam phải đặt thép chờ liên kết Nếu phát hiện ra

những sai lệch so với bản vẽ thiết kế cần phải chỉnh sửa lại ngay như

lệch sắt, quên hay thiếu thép chờ Sử dụng có kích thước theo yêu cầu

để đảm bảo độ dày của lớp bê tông bảo vệ theo thiết kế nhằm bảo vệ cho thép chống lại sự tác động của môi trường xung quanh Coffa phải được lắp dựng vững chắc, không để xảy ra tình trạng thép bị xô lệch, chuyển vị trí biến dạng trong quá trình đầm đồ bê tông Sau khi lắp dựng cốt thép xong phải dọn vệ sing sạch sẽ, tránh không tác động mạnh váo câu trúc thép đã lắp dựng để đề phòng thép bị xô lệch Cán

bộ kỹ thuật nghiệm thu cốt thép sua khi lắp dựng xong khi đó mới tiến hành công tác tiếp theo

+ Ngoài ra ở công trường còn dùng thép làm hàng rào bảo vệ an toàn cho công nhân làm việc và được hàn vào các cây chống sắt theo các phương làm hệ giằng vững chắc

+ Cốt thép sau khi lắp dựng xong, nếu chưa đỗ bê tông phải được bảo

vệ kĩ tránh để vật nặng đè lên gây xô lệch không đúng theo hình dạng,

kích thước, vị trí thiết kế Tránh để các chất bẩn như dầu mỡ, bụi bám dính vào thép Cốt thép sau khi lắp dựng xong phải tiến hành đồ bê tông càng nhanh càng tốt tránh để các điều kiện bên ngoài thâm nhập làm cho thép bị gỉ sét Sản phẩm bê tông sau khi tháo coffa nhất thiết không được lói thép

Thi công phần khe nối và khe lún

+ Chuẩn bị vật liệu làm khe nồi

+ Dun hỗn hợp nhựa đường với bao tải đay trộn cát

+ Nhét hỗn hợp vật liệu đó vào khe nối và miết nhẫn

26

S Thwe hanh:

1 Sử dụng luôn kích thước hố móng đã gia cố và bản vẽ của công trình thoát nước đã biết

2 Nêu ra được các phương án để thi công được phần thân hệ thống thoát nước

3 Trong mỗi phương án nêu được trình tự các bước thực hiện đề thi công được

phần thân hệ thống thoát nước

4 Tính toán được khối lượng các vật tư cần thiết để thi công được phần thân hệ

Bài 6: Thi công rãnh ( kênh, mương) thoát nước

1 Tác dụng, đặc điểm cấu tạo rãnh (kênh mương) thoát nước

- Tac dung:

Phan ranh hoặc kênh mương là bộ phận quan trong nhất của hệ thống thoát nước Nó quyết định tới tính chất và chất lượng của việc dẫn dòng chảy trong

bản thân nó Nó có tác dụng đảm bảo cho việc thông suốt dòng chảy để không

bị ứ đọng nước, không bị lắng đọng bùn cát trong lòng của nó

+ Phục vụ tưới tiêu cho ruộng đồng

- Đặc điểm cấu tạo rãnh (kênh mương) thoát nước

+ Chúng có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau tùy theo địa hình và

nhiệm vụ chúng phải thông qua một lưu lượng nước nhất định đã được khảo sát

27