VÙNG DU LỊCH TÂY NGUYÊN * Khái quát chung Diện tích 54 7 nghìn km2, (chiếm 16,5% cả nước) Dân số khoảng 6 triệu người 1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 1 1 Vị trí địa lý Địa chỉ hình ảnh https //onthidialy files w[.]
Trang 1VÙNG DU LỊCH TÂY NGUYÊN
* Khái quát chung:
- Diện tích: 54.7 nghìn km2, (chiếm 16,5% cả nước)
- Dân số: khoảng 6 triệu người
1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
1.1 Vị trí địa lý
Địa chỉ hình ảnh: https://onthidialy.files.wordpress.com/2015/04/hc3acnh-28-1-lc6b0e1bba3c-c491e1bb93-te1bbb1-nhic3aan-vc3b9ng-tc3a2y-nguyc3aan-lop-9.png
-Tây Nguyên gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông, Lâm Đồng
- Vị trí tiếp giáp:
+ Phía Đông giáp Duyên hải Nam Trung Bộ
+ Phía Nam giáp Đông Nam Bộ
Trang 2+ Phía Tây giáp Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia.
+ Là vùng duy nhất không giáp biển
1.2 Địa hình
Địa chỉ hình ảnh:
https://onthidialy.files.wordpress.com/2015/08/hinh-1-lc6b0e1bba3c-c491e1bb93-cc3a1c-cao-nguyc3aan-e1bb9f-tc3a2y-nguyc3aan1.png
- Địa hình chia cắt phức tạp có tính phân bậc rõ ràng, bao gồm:
+ Địa hình cao nguyên là địa hình đặc trưng nhất của vùng, tạo nên bề mặt của vùng Dạng địa hình này thuận lợi cho phát triển nông, lâm nghiệp với qui mô lớn
+ Địa hình vùng núi
+ Địa hình thung lũng chiếm diện tích không lớn; chủ yếu phát triển cây lương thực, thực phẩm và nuôi cá nước ngọt
- Địa hình Tây Nguyên khá đa dạng, ngoài những núi cao thung lũng sâu hiểm trở còn có những cao nguyên, bình sơn nguyên lớn, những miền trũng và đồng bằng khá rộng, là những thung lũng giữa núi và những dải bồi tích các sông lớn Địa hình núi cao, bao bọc cả
3 mặt bắc, đông và nam của vùng
- Địa hình vùng có sự chia cắt và phân bậc mạnh nhưng nhìn chung phần cao nhất chiếm ưu thế ở phía bắc và phía đông, nghiêng dần về phía nam và phía tây Điều này ảnh hưởng rất lớn đến điều kiện thủy văn khu vực, đặc biệt chế độ dòng chảy và khả năng giữ nước
- Núi cao, cao nguyên ở Tây Nguyên:
+ Đỉnh núi Ngọc Linh:
Trang 3Địa chỉ hình ảnh:
https://123di.vn/wp-content/uploads/2021/03/nui-ngoc-linh-1_optimized.jpg
Với độ cao là 2.598m, núi Ngọc Linh đã chiếm vị trí đầu trong các đỉnh núi cao nhất Tây Nguyên Dưới những tấm màn mây trắng xóa, Ngọc Linh lờ mờ hiện ra đẹp rực rỡ Là dãy núi đồ sộ thứ 2 tại Việt Nam sau Hoàng Liên Sơn, Ngọc Linh mang trong mình những huyền thoại, kích thích trí tò mò của bao người Dãy Ngọc Linh đẹp không chỉ vì những gì bên ngoài mà còn đẹp bởi những ý nghĩa, giá trị tâm linh của bà con đồng bào dân tộc thiểu
số bao đời nay
+ Cao nguyên Đắk Lắk:
Địa chỉ hình ảnh:
https://dulichtruongxuan.com/wp-content/uploads/2016/12/Thac-Dray-Nur-Ngo-Minh-truc.jpg
Cao nguyên Đắk Lắk còn được biết đến với cái tên cao nguyên Buôn Ma Thuột Ở đây ngoài thiên nhiên hùng vĩ, nơi đây còn là điểm mang lại nhiều tiềm năng du lịch nước ta bởi
có truyền thống săn và thuần dưỡng voi ở bản Đôn, nền văn hóa cồng chiêng đáng ngưỡng
mộ cùng nhiều công trình kiến trúc độc đáo Không những thế, chọn cao nguyên Đắk Lắk là điểm đến, bạn còn được thưởng thức rất nhiều đặc sản như cơm lam Đắk Lắk, lẩu cá lăng, thịt nai, gà nướng, măng le, cà đắng,
1.3 Khí hậu
Trang 4Địa chỉ hình ảnh:
https://gonatour.vn/vnt_upload/news/06_2020/mua_dep_nhat_tay_nguyen_gonatour_1.jpg
- Tây Nguyên nằm trong vùng Nhiệt đới Xavan, gồm nhiều tiểu vùng nhưng khí hậu phổ biến là nhiệt đới gió mùa cao nguyên với những nét tiêu biểu như chế độ nhiệt có xu thế hạ thấp có tính quy luật nhiệt độ không khí theo độ cao địa hình Tây Nguyên có hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô
+ Mùa mưa:
Từ tháng 5 - 10
Thường có những ngày mưa kéo dài liên miên, cả rừng núi bị phủ một bức màn nước trắng xoá
+ Mùa khô:
Kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau
Trời nắng gay gắt, đất khô vụn bở
Sự luân phiên tác động của hai cơ chế gió mùa (Tây Nam và Đông Bắc) tạo nên sự phân hóa sâu sắc giữa hai mùa, tạo nên tính nhịp điệu mùa của cảnh quan Vào mùa mưa, lượng mưa đạt 75% lượng mưa của cả năm, độ ẩm lớn Điều kiện gió mùa tạo nên nhịp thở của quá trình phong hóa, tạo ra hai pha tác động khác nhau vào hai mùa trong năm Sự tác động của nhịp điệu mùa tạo điều kiện cho quá trình hình thành đất đỏ vàng chiếm diện tích chủ yếu ở khu vực núi và cao nguyên của Tây Nguyên
1.4 Thủy văn
Chế độ thuỷ văn của các sông, suối Tây Nguyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của chế độ mưa hàng năm Phần lớn sông suối của vùng là phần thượng lưu của những hệ thống sông chính chảy xuống các đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và sang Campuchia Các sông suối ở Tây Nguyên tập trung trong ba hệ thống chính: hệ thống sông Ba, hệ thống sông
Mê Kông, hệ thống sông Đồng Nai, địa phận tỉnh Lâm Đồng Ở Tây Nguyên còn có hàng loạt hồ tự nhiên và nhân tạo có khả năng tích trữ hàng tỷ m3 nước, có tác dụng điều tiết dòng chảy, phục vụ các yêu cầu phát triển thủy lợi, thủy điện, cung cấp nước, cải thiện môi trường Mùa khô nước các sông cạn kiệt gây khó khăn cho việc cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và giao thông trên các sông lớn
Tây Nguyên có 4 hệ thống sông chính: Thượng sông Xê Xan, thượng sông Srêpok, thượng sông Ba và sông Đồng Nai Tổng lưu lượng nước mặt là 50 tỷ mét khối Chế độ dòng chảy
Trang 5chịu tác động của khí hậu Nguồn nước ngầm tương đối lớn nhưng nằm sâu, giếng khoan trên 100 mét
- Các con sông lớn ở Tây Nguyên:
+ Thượng sông Xê Xan:
Địa chỉ hình ảnh:
http://www.daophatngaynay.com/vn/files/images/quy1-2010/song_khi_chua_lam_109273598.jpg
Dòng sông hùng vĩ với nguồn nước dồi dào, lắm ghềnh thác Dòng sông không chỉ cung cấp nguồn năng lượng dồi dào để phát triển hệ thống thủy điện mà còn chứa đựng trong lòng nó nguồn lợi thủy sản phong phú, đa dạng với nhiều loại cá quý hiếm, góp phần nâng cao đời sống người dân hai bên bờ sông
+ Thượng sông Srêpok:
Địa chỉ hình ảnh: https://dhungcafe.files.wordpress.com/2011/10/song-serepok.jpg
Con sông chảy ngược duy nhất giữa đại ngàn, trở thành điểm đến không thể bỏ qua nếu bạn
đã đặt chân đến núi rừng Tây Nguyên
Là một trong những phụ lưu quan trọng của sông Mekong, Srêpôk khởi nguồn từ tỉnh Đăk Lăk chảy qua Đăk Nông đổ xuống các tỉnh lân cận của Campuchia
Srêpôk hùng vĩ của núi rừng Tây Nguyên
Srêpôk có chiều dài lên đến 406km, trải dài với những thác ghềnh hùng vĩ và còn rất hoang
sơ Những cái tên được du khách đặc biệt yêu thích như: thác Dray Nur, thác Gia Long, thác Trinh Nữ, thác Đray Sáp,…
1.5 Sinh vật
- Thực vật:
Trang 6Địa chỉ hình ảnh: https://amp.ex-
cdn.com/EXP/media.nongnghiep.vn/files/bao_in/2020/11/19/5943-canh-quang-dat-tay-nguyen-1250_20201119_971-142228.jpeg
+ Thông Đà Lạt: Loài này có mặt trên các ngọn núi hoặc nơi có độ cao từ 1200m trở lên
so với mặt biển; gặp ở ô tiêu chuẩn số 4 và một số vùng trong khu rừng phòng hộ Thạch Nham thuộc lâm trường Măng La
+ Thông đỏ: Loài này được tìm thấy tại vùng Daksô, lâm trường Măng La
+ Thông tre: Loài này mọc rải rác ở rừng của các lâm trường Măng La, Mang Cành I, Mang Cành II nhưng số cá thể ít
Ngoài ra còn một số loài cây quí hiếm khác như Trầm hương, Du xam,…
+ Vườn quốc gia:
Vườn Quốc Gia Chư Mom Ray
Địa chỉ hình ảnh:
https://images.vietnamtourism.gov.vn/vn/images/2019/CNMN/26.4._Thac_nuoc_giua_rung
jpg
Vườn Quốc Gia Chư Mom Ray thuộc địa phận tỉnh Kon Tum có diện tích 56.249 ha Vườn quốc gia với địa hình phức tạp, chia cắt bởi nhiều sông, suối lớn nhỏ, đã tạo cho Chư Mom Ray một khu hệ động, thực vật rất phong phú và đa dạng được đánh giá là Vườn quốc gia có tính đa dạng sinh học cao nhất trong hệ thống các Vườn Quốc gia trên cả nước và là Vườn Quốc gia duy nhất của Việt Nam tiếp giáp với hai nước bạn Lào và Campuchia
Đến với Chư Mom Ray, du khách không những có dịp được khám phá nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, tham quan một số địa danh du lịch hấp dẫn như: đường Trường Sơn, sân bay Phượng Hoàng, cửa khẩu quốc tế Bờ Y, thuỷ điện Yaly,… mà còn có dịp được tìm hiểu thêm về phong tục, tập quán độc đáo của đồng bào dân tộc bản địa sinh sống
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh
Trang 7Địa chỉ hình ảnh:
http://rongchoi.vn/wp-content/uploads/2020/06/TNP02-04-gallery-cay-co-thu.jpg
Có hệ động vật rừng đặc hữu cho cả Việt Nam và Đông Dương, bao gồm 5 loài thú lớn (voọc vá chân xám, vượn má hung, hổ, mang Trường Sơn và mang lớn) 7 loài chim (khướu đầu đen, khướu mỏ dài, khướu kon ka kinh- loài mới được phát hiện cho khoa học trong vòng 30 năm trở lại đây ở khu vực châu Á, khướu đầu xám, trèo cây mỏ vàng, gà lôi vằn và thày chùa đít đỏ) 4 loài thuộc lớp bò sát ếch nhái (thằn lằn đuôi đỏ, thằn lằn buôn lưới, chàng Sapa, ếch gai sần) Trong số đó có nhiều loài quý hiếm có giá trị bảo tồn gene và nghiên cứu khoa học được ghi vào Sách Đỏ Việt Nam và thế giới như hổ, voọc ngũ sắc, khỉ đuôi lợn, tê tê Java, cầy tai trắng, gà lôi lông tía, giẻ cùi bụng vàng, các loại khướu, các loại
kỳ đà, các loại rắn, cóc mày gai mí, cóc mắt chân dài
- Động vật:
Địa chỉ hình ảnh: https://moitruongdulich.vn/mypicture/images/2021/CNMN/2110-Phat-trien-DL-co-trach-nhiem-gan-voi-bao-ve-DVHD-o-Tay-Nguyen-1.jpg
Các tỉnh Tây Nguyên với diện tích rừng núi rộng lớn, là địa bàn tập trung động vật hoang dã phong phú và giàu có nhất cả nước, trong đó có những loài quý hiếm được xếp vào danh sách bảo vệ của thế giới Suốt thời gian dài tình trạng săn bắt chim thú liên tục xảy ra, làm cho số lượng giảm đáng kể, có một số loài đặc biệt quý hiếm đang có nguy cơ bị tuyệt chủng
+ Voi: con voi với người Tây Nguyên là biểu tượng cho quyền uy, sức mạnh vật chất và tinh thần của buôn làng, là niềm tự hào của cả gia đình, bộ tộc
Trang 8Các loài động vật hoang dã tại các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên ở Tây Nguyên khá đa dạng và phong phú, trong đó, có nhiều loài quý hiếm được đưa vào sách đỏ Đây là lợi thế nổi trội để Tây Nguyên phát triển các loại hình du lịch sinh thái; du lịch nghiên cứu rừng nguyên sinh; du lịch gắn với trải nghiệm, khám phá thiên nhiên, tìm hiểu động vật hoang dã
Tuy nhiên các loài chim quý như công, trĩ sao, gà lôi hông tía, gà tiền, cao cát đã bị săn bắt nhiều Một số loài hiện này không thấy xuất hiện ở các khu rừng nguyên sinh Do tác động của con người và rừng bị thu hẹp, môi trường sống bị biến đổi, nhiều loài chim và động vật hoang dã đã di cư đến nơi khác
Các tỉnh Tây Nguyên với diện tích rừng núi rộng lớn, là địa bàn tập trung động vật hoang dã phong phú và giàu có nhất cả nước, trong đó có những loài quý hiếm được xếp vào danh sách bảo vệ của thế giới Suốt thời gian dài tình trạng săn bắt chim thú liên tục xảy ra, làm cho số lượng giảm đáng kể, có một số loài đặc biệt quý hiếm đang có nguy cơ bị tuyệt chủng
- Khoáng sản:
Khoáng sản ở Tây Nguyên khá phong phú và đa dạng về loại hình, kiểu nguồn gốc, trong đó
có những loại khoáng sản có quy mô rất lớn (bauxite và sắt đi kèm, đá ốp lát từ đá magma),
có những khoáng sản đặc thù (magnesit, bentonit và diatomit) so với các vùng khác trong cả nước
Nhưng mặt trái ở đây là khai thác khoán sản quá mức làm cho núi đòi nham nhở, sông sạt
lở
2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI
2.1 Dân cư và nguồn lao động
Địa chỉ hình ảnh:
https://vcdn-kinhdoanh.vnecdn.net/2021/11/03/250000170-470755817574497-4237-5454-5214-1635910315.jpg
Trang 9- So với các tỉnh khác, mật độ dân số ở các tỉnh Tây Nguyên còn thấp, đất đai phì nhiêu, thuận lợi cho cư trú và sản xuất nông nghiệp Tuy nhiên, vài năm trở lại đây do lượng người
di cư tự do đến các tỉnh Tây Nguyên từ hầu khắp các tỉnh, thành cả nước khá đông làm tăng dân số, góp phần hình thành, phát triển các khu dân cư, vùng sản xuất mới; góp phần điều tiết mật độ dân số, sức ép việc làm tại các tỉnh có dân đi, dân đến; góp phần bổ sung nguồn nhân lực Khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên, mở rộng diện tích, sản lượng sản xuất nông nghiệp Thúc đẩy quá trình hòa nhập, phát triển cho các dân tộc tại chỗ; bổ sung thêm bản sắc văn hóa từ sự có mặt của một số thành phần dân tộc từ các địa phương khác đến khu vực Tây Nguyên; góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng trong khu vực, nhất là vùng biên giới…
- Di cư tự do không chỉ mang đến những tác động tích cực mà trong đó cũng gây ra không ít tác động tiêu cực như làm dân cư tăng mạnh, liên tục trong nhiều năm; rừng bị tàn phá nghiêm trọng; đa dạng sinh học bị phá vỡ, nhiều loại thực, động vật bị xâm hại; môi trường sinh thái bị tác động, biến đổi, gây ra nhiều hiện tượng thiên tai mới ở Tây Nguyên và khu vực duyên hải Nam Trung Bộ
- Việc phát triển nguồn lao động cho vùng Tây Nguyên gặp nhiều khó khăn, bất cập không chỉ vấn đề về số lượng, cơ cấu mà quan trọng nhất là chất lượng rất thấp, có một khoảng cách khá xa so với mặt bằng chung của cả nước
2.2 Sự phát triển của nền kinh tế
Tây Nguyên là địa bàn chiến lược vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng đất nước
* Tình hình phát triển nông nghiệp:
Địa chi hình ảnh: https://hoc24.vn/source/%C4%90%E1%BB
%8BaTHCS/T2/presentation1_-_copy 2 17a5f597624248348331778f7482284d_1024x1024.png
Giữ vai trò quan trọng hàng đầu trong cơ cấu kinh tế vùng
Trồng trọt:
- Là vùng chuyên canh cây công nghiệp lớn
- Cây công nghiệp lâu năm phát triển khá nhanh với cây cà phê, cao su, chè, điều,…phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa phục vụ xuất khẩu và cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
- Chú trọng thâm canh lúa, cây lương thực khác và cây công nghiệp ngắn ngày
- Trồng hoa quả ôn đới
Chăn nuôi Gia súc lớn (trâu, bò đàn, bò sữa)
Lâm nghiệp
Trang 10- Phát triển mạnh, kết hợp khai thác với trồng mới và giao khoán bảo vệ rừng.
- Nông và lâm nghiệp đang chuyển biến theo hướng sản xuất hàng hoá phục vụ cho xuất khẩu và thị trường trong nước
*Tình hình phát triển công nghiệp:
Địa chỉ hình ảnh:
https://media.vov.vn/uploaded/peflh4uvk3frwhdtzaag/2017_11_19/bauxite_1_vov_xhrb.jpg
- Công nghiệp của Tây Nguyên hiện chiếm tỉ lệ thấp trong cơ cấu GDP nhưng đang chuyển biến tích cực
- Các ngành công nghiệp chê biến nông, lâm sản phát triển khá nhanh
- Một sô dự án phát triển thuỷ điện với quy mô lớn đã và đang được triển khai trên sông Xê Xan và Xrê Pôk
*Tình hình phát triển:
- Xuất khẩu nông sản lớn thứ 2 cả nước, sau đồng bằng sông Cửu Long
- Du lịch: có xu hướng phát triển mạnh Du lịch sinh thái và văn hoá, nghỉ dưỡng phát triển
- Giao thông vận tải: Nâng cấp mạng lưới đường ngang nối với các thành phố Duyên hải Nam Trung Bộ, Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia góp phần thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội Tây Nguyên
Vùng Tây Nguyên được phân ra thành các tiểu vùng và dải hành lang phát triển kinh tế Mỗi vùng không gian kinh tế được gắn với sự phát triển của các đô thị động lực trung tâm vùng,
đô thị trung tâm các tiểu vùng và đô thị nhỏ có chức năng dịch vụ tổng hợp
2.3 Sự phát triển của văn hóa – xã hội
Nói đến văn hóa Tây Nguyên, người ta nghĩ ngay đến nhà rông, lễ hội cồng chiêng, sử thi
Đó là những di sản văn hóa truyền thống vô cùng đặc sắc và quý báu mà cha ông các dân tộc Tây Nguyên để lại cho con cháu hôm nay và mai sau
Tây Nguyên là một trong những vùng văn hóa lớn của nước ta, được hình thành từ hàng nghìn năm về trước với những giá trị phong phú, đặc sắc
Văn hóa Tây Nguyên rất phong phú, đa dạng, gắn kết chặt chẽ với bản, làng và đặc trưng luật tục, lễ hội đặc sắc trong không gian rừng đại ngàn mênh mông
Do nơi đây tập trung nhiều dân di cư ở các tỉnh, thành nên khi đến với Tây Nguyên và tìm hiểu văn hóa nơi đây bạn sẽ thấy một văn hóa vô cùng đặc sắc với đủ 54 thành phần dân tộc 2.4 Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất xã hội
