Vì vậy, khi xem ti vi, điều kiện đầu tiên là bạn cần phải khống chế độ sáng của không gian quanh ti vi, thường chỉ bật một ngọn điện khoảng 3 - 5W trong nhà là được.. Vì vậy, khi xem ti
Trang 1ĐỀ ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II – TIẾNG VIỆT 5
ĐỀ 1
I ĐỌC HIỂU - LUYỆN TỪ VÀ CÂU (30 PHÚT)
A Đọc thầm
Chiều ven sông
Bấy giờ tôi còn là một chú bé lên mười Nhà tôi ở một làng ven sông, tuổi thơ tôi đã gắn với cái bến nước của làng Quên sao được những buổi chiều thuyền về đậu kín, tiếng người lao xao trong tiếng hạ buồm cót két và mùi tanh nồng của những tấm lưới giăng dọc bờ cát Ở đó tôi có những thằng bạn cùng lớp nướng cá giỏi như người lớn Chúng nó thường kéo tôi đi lên phía cuối làng, chỗ tôi vẫn cắt cỏ hàng ngày, lấy mũi dao bới đất thành một cái bếp lò, vơ cỏ khô đốt lên
và đặt xâu cá nẹp chạm vào đầu ngọn lửa Trong những phút yên tĩnh của buổi chiều làng, tôi đều nhận thấy mùi cá nướng hanh hao là một thứ phong vị
Mỗi lần đi cắt cỏ, bao giờ tôi cũng tìm bứt một nắm, khoan khoái nằm xuống cạnh sọt cỏ đã đầy và nhấm nháp từng cây một, mắt lơ đễnh nhìn lên cây gạo độc nhất hoa đỏ rực cuối bãi, trên
đó có đàn sáo đen cứ đậu xuống rồi lại bay tung lên, như ta thổi một nắm tàn giấy trên lòng bàn tay vậy
2 Tác giả nhớ và miêu tả lại cái bến nước ở quê hương qua cảm nhận của những giác quan nào?
Ghi lại từ ngữ cho biết cảm nhận của từng giác quan đó?
a Thị giác và thính giác
b Thính giác và khứu giác
Trang 2c Cả thị giác, thính giác và khứu giác
Các từ ngữ cho biết:
- Miêu tả bằng cảm nhận của thị giác:………
- Miêu tả bằng cảm nhận của thính giác:………
- Miêu tả bằng cảm nhận của khứu giác:………
3 Tác giả nhớ kỉ niệm gì về những người bạn thuở nhỏ?
a Cùng đi cắt cỏ ở cuối làng, đi chăn trâu
b Cùng nghịch ngợm, chơi các trò của trẻ nhỏ
c Cùng bắt cá và nướng cá, bạn nướng cá giỏi như người lớn
4 Câu: Trong những phút yên tĩnh của buổi chiều làng, tôi đều nhận thấy mùi cá nướng hanh hao là một thứ phong vị nói lên điều gì?
a Tác giả rất thích cá nướng
b Niềm vui khi nhận thấy và được thưởng thức mùi vị cá nướng
c Tác giả cảm nhận được mùi vị rất riêng của cá nướng ở làng mình, rất gắn bó với quê hương
5 Ý đoạn cuối bài là gì?
a Tả cảnh cánh đồng và cây gạo quê tác giả vào buổi chiều
b Tác giả miêu tả khung cảnh đồng quê vào mùa hè
c Tác giả nhớ lại cảm giác khoan khoái khi nằm cạnh sắt cỏ ngắm nhìn cây gạo mùa hoa đỏ và đàn sáo đen
6 Ý chính của bài đọc là gì?
a Tả cảnh chiều ở một làng quê ven sông
b Những kỉ niệm tuổi thơ và tình cảm gắn bó của tác giả với làng quê vùng ven sông
c Kể lại tuổi thơ của tác giả ở quê hương
* Luyện từ và câu
1 Câu nào dưới đây là câu ghép?
a Bấy giờ tôi còn là một chú bé lên mười
b Nhà tôi ở một làng ven sông, tuổi thơ tôi đã gắn với cái bến nước của làng
Trang 3c Ở đó, tôi có những thằng bạn cùng lớp
2 Trong câu văn in đậm: Ở đó tôi có những thằng bạn cùng lớp nướng cá giỏi như người lớn Chúng nó thường kéo tôi đi lên phía cuối làng, chỗ tôi vẫn cắt cỏ hàng ngày, lấy mũi dao bới đất thành một cái bếp lò, vơ cỏ khô đốt lên và đặt xâu cá nẹp chạm vào đầu ngọn lửa Từ chúng
nó được dùng để chỉ ai?
a Những thằng bạn cùng lớp
b Người lớn
c Những người đi đánh cá về
3 Hai câu văn trên (câu hỏi 2) được liên kết với nhau bằng cách nào?
a Dùng đại từ thay thế cho từ ngữ ở câu trước
b Dùng từ ngữ đồng nghĩa để thay thế các từ ở câu đứng trước
c Lặp lại từ ngữ đã dùng ở câu trước
4 Trường hợp nào dưới đây được dùng với nghĩa chuyển?
Trang 4Cách tiết kiệm điện khi sử dụng ti vi
Kết quả thí nghiệm và những tính toán thực tế cho thấy, để tiết kiệm khi sử dụng ti vi, có thể thực hiện những cách như sau:
(1) Khống chế độ sáng: Độ sáng càng lớn thì máy càng tiêu hao nhiều điện Lấy ti vi màu 22 inch làm ví dụ Khi sáng nhất tốn 85W, khi tối nhất tốn 55W Vì vậy, khi xem ti vi, điều kiện đầu tiên
là bạn cần phải khống chế độ sáng của không gian quanh ti vi, thường chỉ bật một ngọn điện khoảng 3 - 5W trong nhà là được Ngoài ra, khi ti vi chưa bắt được tín hiệu, hãy giảm độ sáng xuống, vừa tiết kiệm điện vừa đỡ hại cho máy
(2) Khống chế âm lượng: Âm lượng càng lớn thì điện càng tiêu tốn nhiều Theo tính toán, công suất âm tần cứ tăng lên 1W thì lượng điện hao tăng tới 3 - 4W
(3) Lau bụi: Nếu lười, để máy quá lâu mà không lau, bụi sẽ bám nhiều vào máy, máy dễ xảy ra những trục trặc bất thường, dẫn tới lão hoá đồng loạt, rò điện Vì thế, khi sử dụng ti vi, bạn cần chú ý tiến hành lau bụi định kì bên trong máy
(4) Cắt nguồn điện: Sau khi đã xem xong phải lập tức rút phích cắm, ngắt nguồn điện Có một số máy tuy đã đóng máy, nhưng bên trong vẫn có điện năng bị tổn hao, lúc đó chỉ có cách rút phích cắm vào nguồn điện là ngắt hoàn toàn sự tổn hao trên
B Dựa theo bài đọc, hãy chọn câu trả lời đúng:
* Đọc hiểu:
1 Thế nào là tiết kiệm điện khi sử dụng ti vi?
a Dùng nhiều điện khi sử dụng ti vi
b Giảm bớt lượng điện phải dùng mà không ảnh hưởng gì đến việc xem ti vi
c Dùng tốn ít điện bằng cách chỉ xem hình mà không nghe tiếng, hoặc ít xem ti vi
2 Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của từ khống chế trong cụm từ khống chế độ sáng?
Trang 5a Giữ gìn cẩn thận
b Cấm đoán, không cho tự do, thoải mái
c Quan tâm kiểm soát, không để độ sáng lớn
3 Tập hợp nào dưới đây nêu đúng cách tiết kiệm điện khi sử dụng ti vi?
a Khống chế độ sáng, lau bụi, khống chế âm lượng, cắt nguồn điện khi tắt máy
b Khống chế độ sáng, cắt nguồn điện khi tắt máy, khống chế âm lượng, khống chế thời gian
c Khống chế âm lượng, lau sạch ti vi, khống chế độ sáng, kê máy cao
4 Để tiết kiệm điện, khi xem ti vi cần khống chế độ sáng ở đâu?
a Ở không gian xung quanh ti vi (ví dụ trong phòng)
b Ở màn hình
c Ở cách xa ti vi 5 mét
5 Cắt nguồn điện bằng cách nào là tiết kiệm điện nhất?
a Bấm nút điều khiển từ xa
b Rút phích cắm điện
c Ấn nhẹ vào nút tắt ti vi
6 Dựa vào đâu người ta đưa ra những cách tiết kiệm được điện như trên?
a Dựa vào kinh nghiệm thực tế nhiều người phổ biến
b Dựa vào ý nghĩ, phỏng đoán và kinh nghiệm
c Dựa vào kết quả các thí nghiệm và tính toán cụ thể, kinh nghiệm
* Luyện từ và câu
1 Âm lượng là gì?
a Lượng âm thanh nhiều, ít
b Lượng âm thanh trong thời gian ngắn – dài
c Lượng âm thanh to, nhỏ
2 Trong bài đọc có mấy câu ghép?
a Hai câu
Trang 6b Ba câu
c Bốn câu
3 Trong đoạn câu: Khi sáng nhất tốn 85W, khi tối nhất tốn 55W Vì vậy, khi xem ti vi, điều đầu tiên là bạn cần phải khống chế độ sáng ngoài không gian xung quanh ti vi, thường chỉ bật một ngọn điện khoảng 3 - 4 trong nhà là được, từ vậy thay cho từ ngữ nào?
a Tốn 85W
b Tốn 55W
c Khi sáng nhất tốn 85W, khi tối nhất tốn 55W
4 Hai câu văn (câu hỏi 3) được liên kết với nhau bằng cách nào?
a Bằng cách thay thế từ ngữ Dùng từ thay cho cụm từ ………
b Bằng cách lặp từ ngữ Đó là từ ………
c Bằng cả hai cách thay thế và dùng quan hệ từ ………
5 Hai vế của câu ghép Độ sáng càng lớn thì máy càng tiêu hao nhiều điện được nối với nhau
Trang 7Bác Tâm, mẹ của Thư, đang chăm chú làm việc Bác đi một đôi găng tay bằng vải rất dày Vì thế, tay bác y như tay một người khổng lồ Bác đội nón, khăn trùm gần kín mặt, chỉ để hở mỗi cái mũi và đôi mắt Tay phải bác cầm một chiếc búa Tay trái bác xếp rất khéo những viên đá bọc nhựa đường đen nhánh vào chỗ trũng Bác đập búa đều đều xuống những viên đá để chúng ken chắc vào nhau Hai tay bác đưa lên hạ xuống nhịp nhàng Dường như bác đang làm một việc gì đấy rất nhẹ nhàng chứ không phải là công việc vá đường vất vả kia Chỉ có mảng áo ướt đẫm mồ hôi ở lưng bác là cứ loang ra mãi
Mảng đường hình chữ nhật đen nhánh hiện lên, thay thế cho cái ổ gà quái ác lúc trước Thư say sưa ngắm miếng vá hình chữ nhật, thơm mùi nhựa đường hăng hắc ấy, rồi ôm cổ mẹ:
- Đẹp quá! Mẹ vá đường cũng khéo như vá áo ấy!
Bác Tâm đứng lên, vươn vai mấy cái liền Bác nheo mắt nhìn mặt đường Nắng chói chang Một nụ cười làm rạng rỡ khuôn mặt bác
(Nguyễn Thị Xuyến, theo TV5 tập 1, NXBGD, 2006)
B Dựa theo bài đọc, hãy chọn những câu trả lời đúng:
* Đọc hiểu
1 Em hiểu thế nào là vá đường?
a Làm cho đường bằng phẳng, rộng hơn
b Làm chỗ trên mặt đường bằng phẳng lại bằng cách gắn vào đó những lớp đá và nhựa đường
c Làm cho đường đi thẳng hơn, đẹp hơn
2 Vì sao khi làm việc, bác Tâm lại đi găng tay vải dày, đội nón, khăn trùm gần kín mặt?
a Vì bác đập đá, vá đường ngoài trời nắng nóng, bụi bặm nhiều
b Vì công việc của bác rất vất vả
c Vì trời rét bác cần phải bảo vệ sức khoẻ
3 Các câu văn: Hai tay bác đưa lên hạ xuống nhịp nhàng Dường như bác đang làm một việc
gì đấy rất nhẹ nhàng chứ không phải là công việc vá đường vất vả kia cho biết điều gì?
a Công việc của bác Tâm rất nhẹ nhàng
b Bác Tâm và đường rất khéo léo, bác có tay nghề cao
c Bác Tâm rất khoẻ, làm công việc và đường một cách nhẹ nhàng
4 Chi tiết: Mãng áo ướt đẫm mồ hôi ở lưng bác cứ loang ra mãi, cho biết điều gì?
Trang 8a.Nắng chói chang
b Bác Tâm làm việc rất vất vả, nặng nhọc
c Bác Tâm rất nhiều mồ hôi
5 Đoạn cuối bài nói lên điều gì?
a Bác Tâm vươn vai vì bác rất mệt mỏi
b Bác Tâm nheo mắt nhìn mặt đường vì trời rất nắng
c Bác Tâm rất vui lòng khi ngắm nhìn công việc của mình
6 Ý chính của bài đọc là gì?
a Miêu tả bác Tâm, mẹ bạn Thư
b Miêu tả bác Tâm khi đang sửa đường và thể hiện tình cảm trân trọng đối với bác
c Miêu tả con đường sau khi bác Tâm vá xong
Trang 9c Chăm chăm, chằm chằm, chăm chút
5 Trong bài có cặp từ trái nghĩa không? Nếu có, đó là cặp từ nào?
a Không có cặp trái nghĩa
b Có một cặp từ, đó là cặp từ:
c Có hai cặp từ, đó là cặp từ:
6 Trong câu: Chỉ có mảng áo ướt đẫm ở lưng bác là cứ loang ra mãi, bộ phận nào là chủ ngữ?
a Mảng áo ướt đẫm ở lưng bác
b Lặp lại từ đã dùng ở câu trước Đó là từ:
c Vừa dùng đại từ thay thế vừa dùng quan hệ từ Đó là từ:
Trang 10(2) Cây rơm giống như một túp lều không cửa, nhưng với tuổi thơ có thể mở cửa ở bất cứ nơi nào Lúc chơi trò chạy đuổi, những chú bé tinh ranh có thể chui vào đống rơm, lấy rơm che cho mình như đóng cánh cửa lại
(3) Cây rơm như một cây nấm khổng lồ không chân Cây rơm đứng từ mùa gặt này đến mùa gặt tiếp sau Cây rơm dâng dần thịt mình cho lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò Vậy mà nó vẫn nồng nàn hương vị và đầy đủ sự ấm áp của quê nhà
(4) Mệt mỏi trong công việc ngày mùa, hay vì đùa chơi, bạn sẽ sung sướng biết bao khi tựa mình vào cây rơm Và chắc chắn bạn sẽ ngủ thiếp ngay, vì sự êm đềm của cây rơm, vì hương đồng cỏ nội đã sẵn đợi vỗ về giấc ngủ của bạn
(Phạm Đức, theo TV 5 tập 1, NXBGD, 2006)
B Dựa vào bài đọc, thực hiện những yêu cầu dưới đây:
* Đọc hiểu
1 Em hiểu thế nào về Cây rơm?
a Là một loại cây trồng giống như cây nấm khổng lồ không có chân
b Là một loại cây có hình dáng như túp lều
c Là đống rơm to, tròn, được tạo nên bằng cách xếp rơm khô cao dần xung quanh một chiếc cọc trụ
2 Ý chính của đoạn 2 là gì?
a Cây rơm là túp lều không cửa
b Cây rơm là túp lều có thể mở cửa
c Cây rơm gần gũi với tuổi thơ, với trò chơi chạy đuổi
3 Người ta làm thế nào để cây rơm không bị ướt từ trong ruột ra?
a Che trên nóc (ngọn) của cây rơm
b Úp một chiếc nồi đất hoặc ống bỏ trên cọc trụ để nước không chảy xuống theo cọc trụ
c Bỏ cọc trụ để nước mưa không có chỗ chảy xuống
4 Những chi tiết như: Bọn trẻ chơi trò chạy đuổi nấp vào đống rơm/cây rơm cho lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò cho thấy điều gì?
a Cây rơm to, đẹp, dùng làm thức ăn cho trâu bò
Trang 11b Cây rơm gần gũi, thân thiết với bọn trẻ, có ích cho cuộc sống của người, vật ở thôn quê
c Cây rơm rất đẹp, dùng làm chất đốt
5 Trong bài văn, cây rơm được nhân hoá bằng cách nào?
a Dùng tính từ chỉ đặc điểm của người để miêu tả cây rơm
b Dùng đại từ chỉ người để chỉ cây rơm
c Dùng động từ chỉ hành động của người để miêu tả, kể về cây rơm
6 Ý chính của bài đọc là gì?
a Miêu tả cây rơm và trò chơi chạy đuổi của trẻ con
b Nói về cây rơm và tác dụng của nó đối với trâu bò
c Miêu tả cây rơm và sự cần thiết, tình cảm gắn bó giữa cây rơm với con người với cây rơm
3 Trong câu: Cây rơm giống như một túp lều không cửa nhưng với tuổi thơ có thể mở ra ở bất
cứ nơi nào có mấy quan hệ từ? Đó là những từ nào?
a Có hai quan hệ từ Đó là các từ
b Có bốn quan hệ từ Đó là các từ
c Có ba quan hệ từ Đó là các từ
4 Trong câu trên (câu 3) từ nhưng có tác dụng gì?
a Nối các từ ngữ sau nhưng với những từ ngữ đứng trước
Trang 12b Nối và cho biết những từ ngữ đứng sau nhưng có ý nghĩa ngược với những từ ngữ đứng trước
c Biểu thị ý của các cụm từ rất gần gũi
5 Viết tiếp vào chỗ trống để có câu văn nói về mùi hương của rơm khô
Dù rơm đã khô nhưng………
………
6 Trong các cụm từ ruột cây rơm/ tay mẹ, từ nào mang với nghĩa chuyển?
a Chỉ có từ một mang nghĩa chuyển
b Có hai từ một và từ tay mang nghĩa chuyển
c Cả ba từ một, đầu, tay mang nghĩa chuyển
7 Trong bài có mấy cặp từ trái nghĩa? Đó là những từ nào?
Sau khi qua Đèo Gió
Ta lại vượt Đèo Giàng
Lại vượt đèo Cao Bắc
Trang 13Ông lành như hạt gạo
Bà hiền như suối trong
Còn núi cao Cao Bằng
Đo làm sao cho hết
Như lòng yêu đất nước
Sâu sắc người Cao Bằng
Đã dâng đến tận cùng
Hết tầm cao Tổ Quốc
Lại lặng thầm trong suốt
Như suối khuất rì rào
Bạn ơi có thấy đâu
Cao Bằng xa xa ấy
Vì ta mà giữ lấy
Một dải dài biên cương
Trang 14(Trúc Thông, Theo TV5 tập 2, NXBGD, 2006)
B Dựa theo bài đọc, hãy thực hiện những yêu cầu dưới đây:
* Đọc hiểu
1 Để đến được Cao Bằng phải lần lượt qua những đèo nào?
a Đèo Giàng - đèo Cao Bắc - Đèo Gió
b Đèo Gió - Đèo Giàng - đèo Cao Bắc
c Đèo Gió - đèo Cao Bắc - Đèo Giàng
2 Vị trí, địa thế của Cao Bằng có gì đặc biệt?
a Cao Bằng ở vị trí rất cao, càng gần về xuôi càng thấp dần
b Cao Bằng ở chỗ rất thấp, càng về xuôi càng cao
c Cao Bằng ở giữa vùng núi cao và đồng bằng
3 Viết vào chỗ trống những từ ngữ, hình ảnh trong bài thơ nói lên lòng mến khách, tính đôn hậu
của người Cao Bằng
a Lòng yêu đất nước của người Cao Bằng được so sánh với núi bởi đặc điểm ………
b Lòng yêu đất nước của người Cao Bằng được so sánh với suối bởi đặc điểm ………
5 Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua bài thơ?
a Không có nơi đâu đi lại xa xôi, vất vả như Cao Bằng
b Cao Bằng là đất biên cương xa xôi không giống các tỉnh khác
c Người Cao Bằng mộc mạc, tình cảm vì cả nước mà giữ vững một dải biên cương
* Luyện từ và câu
1 Từ nào dưới đây gợi tả âm thanh?
a Dịu dàng
Trang 15b Rì rào
c Xa xa
2 Ở khổ thơ thứ nhất, cụm từ lại vượt đèo được lặp lại nhiều lần Cách lặp từ ngữ ấy có tác dụng
gì?
a Nhấn mạnh ý để tới được Cao Bằng phải vượt qua đèo
b Nhấn mạnh ý để tới được Cao Bằng, phải đi qua đèo nhiều lần
c Nhấn mạnh ý để tới được Cao Bằng, phải lần lượt vượt qua rất nhiều đèo
3 Hình ảnh Hạt gạo, suối trong gợi cho em cảm nhận gì về con người Cao Bằng?
Trang 16Chuyện nhỏ thì xử nhẹ, chuyện lớn thì xử nặng, chuyện giữa những người bà con, anh em cũng
xử như vậy
Nếu là chuyện nhỏ thì phạt tiền một song, chuyện lớn thì phạt tiền một co Nếu là chuyện quá sức con người, gánh không nổi, vác không kham thì người phạm tội phải chịu chết
Về tang chứng và vật chứng
Phải nhìn tận mặt, phải bắt tận tay kẻ phạm tội; phải lấy được, giữ được gùi, khăn, áo, dao, của
kẻ phạm tội Phải khoanh một bóng tròn dưới đất, khắc một dấu trên cột nhà; nếu ở trong rừng phải bẻ nhánh cây, khắc dấu vào cây rừng để làm dấu nơi sự việc xảy ra
Phải có bốn năm người hoặc vài ba người có mặt khi sự việc xảy ra Mọi người tai đã nghe, mắt đều đã thấy Có như vậy, các tang chứng mới chắc chắn
Về các tội
- Tội không hỏi тẹ cha
Có cây đa phải hỏi cây đa, có cây sung phải hỏi cây sung, có mẹ cha phải hỏi mẹ cha Đi rừng lấy củi mà không hỏi cha, đi suối lấy nước mà chẳng nói với mẹ; bán cái này, mua cái nọ mà không hỏi ông già bà cả là sai; phải đưa ra xét xử
- Tội ăn cắp
Kẻ thò tay ra để đánh cắp của người khác là kẻ có tội Kẻ đó phải trả lại đủ giá; ngoài ra phải bồi thường gấp đôi số của cải đã lấy cắp
- Tội giúp kẻ có tội
Kẻ đi cùng đi, bước cùng bước, nói cũng nói với kẻ có tội cũng là có tội
- Tội dẫn đường cho địch đến đánh làng mình
Kẻ mà địch không đi được thì công, địch không ăn thì mớm, địch không biết thì nói cho biết, làm hàng trăm dân làng bị địch bắt, hàng nghìn dân làng bị địch giết là kẻ có tội lớn Phải xử kẻ
đó bằng dao sắc, gươm lớn và bỏ xác hắn cho diều qua tha mồ
(Theo Ngô Đức Thịnh - Chu Thái Sơn)
B Dựa theo nội dung bài đọc, hãy thực hiện các yêu cầu dưới đây:
* Đọc hiểu:
1 Viết lại 4 loại tội được nêu trong luật tục xưa của người Ê-đê
………