GIẢI THƯỞNG ĐIỆN ẢNH OSCAR DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

1. Lý do chọn đề tài Giải thưởng Oscar là nơi quy tụ những bộ phim chất lượng từ nội dung, chuyên môn đến dàn diễn viên tiềm năng, xuất sắc. Đây là giải thưởng nhằm ghi nhận những thành tích đáng tự hào của họ trên con đường làm phim phục vụ nghệ thuật và truyền tải thông điệp, giá trị đến cho khán giả. Việc lựa chọn “Giải thưởng điện ảnh Oscar dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” làm đề tài tiểu luận cuối kỳ, được dựa trên ba lí do sau: Thứ nhất, với sự phổ biến của giải thưởng Oscar, góc nhìn văn hóa đại chúng sẽ phân tích tầm ảnh hưởng qua những giá trị của nó đạt được. Thứ hai, từ quá trình hình thành, phát triển của giải thưởng đưa ra những tổng hợp, phân tích văn hóa đối với Oscar. Thứ ba, tính mới lạ của đề tài, cùng những yếu tố liên quan đến ngành học như truyền thông, công chúng, những người nổi tiếng,… chính là sự thôi thúc tìm hiểu đối với đề tài của tác giả. 2. Mục đích nghiên cứu Mục đích của đề tài nhằm khái quát được những đặc điểm nổi bật từ quá trình hình thành, phát triển, những đánh giá nhận xét về giải thưởng điện ảnh Oscar. Từ đây nêu được giá trị, tầm ảnh hưởng sâu rộng của giải thưởng đối với công chúng, những người là bộ phận quan trọng của văn hóa đại chúng. 3. Đối tƣợng nghiên cứu Về đối tượng, đề tài sẽ chủ yếu thực hiện xoay quanh giải thưởng điện ảnh Oscar, bao gồm những người tổ chức, người tham gia và công chúng. Đây là những nhóm người tham gia, theo dõi trực tiếp và chịu ảnh hưởng từ giải thưởng Oscar. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình thực hiện đề tài, một số phương pháp đã được sử dụng như sau: Phương pháp phân tích tổng hợp được sử dụng trong đề tài này là chủ yếu. Tác giả thu thập tài liệu chủ yếu từ sách, công trình nghiên cứu trước, từ trang mạng Internet với nguồn chính thống có liên quan tới đề tài để tiến hành phân tích và tổng hợp lại rồi đưa ra những tư liệu phù hợp, cần thiết để đưa vào đề tài. Đây là phương pháp đem lại cho đề tài nhiều thông tin cần thiết, có tính xác thực để có được cái nhìn tổng quan hơn

Tiểu Luận Cuối Kỳ Đề Tài

GIẢI THƯỞNG ĐIỆN ẢNH OSCAR DƯỚI GÓC NHÌN

VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

1 Lý do chọn đề tài 2

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Bố cục 3

NỘI DUNG 4

1 Một số khái niệm liên quan 4

1.1 Khái niệm văn hóa 4

1.2 Khái niệm văn hóa đại chúng 4

1.3 Giải thưởng điện ảnh Oscar 4

2 Tổng quan về giải thưởng Oscar 4

2.1 Quá trình hình thành và phát triển 4

2.2 Quy trình xét duyệt và bầu chọn 7

2.3 Một số nhận xét, chỉ trích xung quanh giải thưởng Oscar 7

3 Giá trị của Oscar dưới góc nhìn văn hóa đại chúng 9

3.1 Tính truyền thông 9

3.2 Tính ghi nhận đóng góp 10

3.3 Tính kinh tế 11

KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giải thưởng Oscar là nơi quy tụ những bộ phim chất lượng từ nội dung, chuyên môn đến dàn diễn viên tiềm năng, xuất sắc Đây là giải thưởng nhằm ghi nhận những thành tích đáng tự hào của họ trên con đường làm phim phục vụ nghệ thuật và truyền tải thông điệp, giá trị đến cho khán giả Việc lựa chọn “Giải thưởng điện ảnh Oscar dưới góc nhìn văn hóa đại chúng” làm đề tài tiểu luận cuối kỳ, được dựa trên ba lí do sau: Thứ nhất, với sự phổ biến của giải thưởng Oscar, góc nhìn văn hóa đại chúng sẽ phân tích tầm ảnh hưởng qua những giá trị của nó đạt được Thứ hai, từ quá trình hình thành, phát triển của giải thưởng đưa ra những tổng hợp, phân tích văn hóa đối với Oscar Thứ ba, tính mới lạ của đề tài, cùng những yếu tố liên quan đến ngành học như truyền thông, công chúng, những người nổi tiếng,… chính là sự thôi thúc tìm hiểu đối với đề tài của tác giả

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài nhằm khái quát được những đặc điểm nổi bật từ quá trình hình thành, phát triển, những đánh giá nhận xét về giải thưởng điện ảnh Oscar Từ đây nêu được giá trị, tầm ảnh hưởng sâu rộng của giải thưởng đối với công chúng, những người là bộ phận quan trọng của văn hóa đại chúng

3 Đối tượng nghiên cứu

Về đối tượng, đề tài sẽ chủ yếu thực hiện xoay quanh giải thưởng điện ảnh Oscar, bao gồm những người tổ chức, người tham gia và công chúng Đây là những nhóm người tham gia, theo dõi trực tiếp và chịu ảnh hưởng từ giải thưởng Oscar

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, một số phương pháp đã được sử dụng như sau:

Phương pháp phân tích tổng hợp được sử dụng trong đề tài này là chủ yếu Tác giả thu thập tài liệu chủ yếu từ sách, công trình nghiên cứu trước, từ trang mạng Internet với nguồn chính thống có liên quan tới đề tài để tiến hành phân tích và tổng hợp lại rồi đưa ra những tư liệu phù hợp, cần thiết để đưa vào đề tài Đây là phương pháp đem lại cho đề tài nhiều thông tin cần thiết, có tính xác thực để có được cái nhìn tổng quan hơn

Phương pháp lịch sử: Nguồn gốc, phát sinh, quá trình phát triển của đối tượng và bản chất, quy luật của đối tượng Đối với phương pháp này, chúng ta có thể biết được nguồn gốc ra đời của giải thưởng điện ảnh Oscar

5 Bố cục

Bài tiểu luận sẽ có nội dung chính bao gồm 3 mục:

(1) Một số khái niệm liên quan: Đây là phần quan trọng giúp tổng quan các khái niệm cơ sở, làm nền tảng cho nội dung bài

(2) Tổng quan về giải thưởng Oscar: Phần này chủ yếu nói về đặc điểm của Oscar bao gồm quá trình hình thành, phát triển và một số nhận xét của những nhà chuyên môn, hay ý kiến của công chúng đối với giải thưởng

(3) Giá trị của Oscar dưới góc nhìn văn hóa đại chúng: Phần cuối này sẽ là phần quan trọng nhất, khi phần này sẽ phân tích những ảnh hưởng, giá trị của giải thưởng đối với văn hóa đại chúng

NỘI DUNG

1 Một số khái niệm liên quan

1.1 Khái niệm văn hóa

Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội (Trần Ngọc Thêm, 1999: 10)

1.2 Khái niệm văn hóa đại chúng

Barry Brummet: “Văn hóa đại chúng đề cập đến những hệ thống và sản phẩm văn hóa mà phần đông nhân loại chia sẻ và biết đến”

A.A Radughin: “Văn hóa đại chúng là những sản phẩm văn hóa được sản xuất hàng ngày với khối lượng lớn, được giới thiệu cho công chúng rộng rãi nhất theo các kênh truyền thông đại chúng khác nhau, được tiêu thụ bởi tất cả mọi người, không phụ thuộc vào địa điểm và đất nước sinh sống”

Brian Flagel: “Văn hóa đại chúng (Pop culture) là tất cả những gì phổ biến và thông dụng xung quanh chúng ta hàng ngày, khi bạn đi dạo trên đường hay ở trong phòng,…”

1.3 Giải thưởng điện ảnh Oscar

Giải thưởng Viện Hàn lâm (tiếng Anh: Academy Awards), thường được biết đến với tên Giải Oscar (tiếng Anh: Oscars) là giải thưởng điện ảnh hằng năm của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (tiếng Anh: Academy of Motion Picture Arts and Sciences, viết tắt là AMPAS) (Hoa Kỳ) (Bách khoa toàn thư Wikipedia, 2021)

2 Tổng quan về giải thưởng Oscar

2.1 Quá trình hình thành và phát triển

Ngay sau khi thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh vào năm

1927, tổ chức non trẻ đã tổ chức một bữa tối tại Phòng khiêu vũ Pha lê của khách sạn Biltmore ở trung tâm thành phố Los Angeles để đặt ra các mục tiêu của mình Trong

số các chủ đề được thảo luận đêm đó là cách tốt nhất để tôn vinh những thành tựu làm phim xuất sắc và qua đó khuyến khích sự xuất sắc trong tất cả các khía cạnh của sản xuất phim chuyển động Đồng ý tổ chức một giải thưởng hàng năm, nhóm đã tập trung vào việc tạo ra một chiếc cúp hoành tráng phù hợp Giám đốc nghệ thuật của MGM, Cedric Gibbons, đã thiết kế bức tượng một hiệp sĩ đứng trên cuộn phim và nắm chặt thanh kiếm của quân thập tự chinh Học viện đã khai thác nhà điêu khắc

George Stanley ở Los Angeles để hiện thực hóa thiết kế này trong không gian ba chiều - và bức tượng nổi tiếng thế giới đã ra đời1 (Oscar, 2014).

Giải thưởng Viện Hàn lâm đầu tiên được trao vào ngày 16 tháng 5 năm 1929, trong một buổi dạ tiệc chiều tại Khách sạn Roosevelt Hollywood với 280 khách mời Giá trị tấm vé vào thời đó là 5 USD (tương đương 71 USD ngày nay) 15 bức tượng vàng đã được trao cho các diễn viên, đạo diễn và tổ làm phim cho các bộ phim từ năm

1927-1928 và lễ trao giải kéo dài chỉ trong 15 phút Người chiến thắng lúc ấy được báo trước 3 tháng để chuẩn bị Nhưng sau đó, dịp trao giải năm 1941 về sau, kết quả được giữ kín trong phong bì và không một ai biết được kết quả ngoại trừ giám đốc và phó giám đốc công ty sản xuất Tượng vàng Oscar R S Owen

Giải Oscar lần đầu tiên được tổ chức với vỏn vẹn 280 khách mời

Nguồn: Thanhnien.vn

Vào lễ trao giải lần thứ 29 được tổ chức vào ngày 27 tháng 3 năm 1957, giải Oscar dành cho phim nước ngoài hay nhất được công bố Tại lễ trao giải lần thứ 74 vào năm

2002, giải Oscar dành cho phim hoạt hình hay nhất được trao thưởng Từ năm 1973, tất cả lễ trao giải đều kết thúc với giải Oscar dành cho bộ phim xuất sắc nhất

Vào lễ trao giải lần thứ 29 được tổ chức vào ngày 27 tháng 3 năm 1957, giải Oscar dành cho phim nước ngoài hay nhất được công bố Tại lễ trao giải lần thứ 74 vào năm

1

Shortly after the formation of the Academy of Motion Picture Arts and Sciences in 1927, the fledgling organization held a dinner in the Crystal Ballroom of the Biltmore Hotel in downtown Los Angeles to set out its goals Among the topics discussed that night was how best to honor outstanding moviemaking achievements and thereby encourage excellence in all facets of motion picture production Agreeing to institute an annual award, the group turned its attention to creating a suitably majestic trophy MGM art director Cedric Gibbons designed a statuette of a knight standing

on a reel of film gripping a crusader‟s sword The Academy tapped Los Angeles sculptor George Stanley to realize the design in three dimensions – and the world-renowned statuette was born (Oscar, 2014)

2002, giải Oscar dành cho phim hoạt hình hay nhất được trao thưởng Từ năm 1973, tất cả lễ trao giải đều kết thúc với giải Oscar dành cho bộ phim xuất sắc nhất

Đối với các hình ảnh, biểu tượng của giải thưởng, đặc biệt là bức tượng danh giá – Oscar, Viện Hàn lâm rất kĩ lưỡng trong việc bảo vệ, những năm gần đây, với việc bị rao bán trên thị trường tự do nhiều, Viện Hàn lâm yêu cầu và khuyến khích bán lại với những người thuộc Viện với mức giá tượng trưng 1 đô la Trong lịch sử, Viện Hàn lâm đã cảnh báo về việc sử dụng nhãn hiệu và hình ảnh của họ, đặc biệt là từ biểu tượng quý giá của nó, giải Oscar Do đó, yêu cầu từ chối trách nhiệm bản quyền đối với các tiêu đề, nêu rõ rằng “các bức tượng „Oscar‟ của Giải thưởng Viện hàn lâm được sử dụng trong bức ảnh này với sự cho phép đặc biệt của Viện Hàn lâm Khoa học

và Nghệ thuật Điện ảnh, chủ sở hữu bản quyền”2 (Elizabeth Castaldo Lunden, 2014) Ngày nay, Oscar được tổ chức là một ngày hội với những nhà làm phim, sản xuất truyền thông và các diễn viên, nghệ sĩ Đây là dịp để thể hiện được thời trang trên thảm đỏ, đem đến với lễ trao giải những bộ phim chất lượng, đã được công chúng đón nhận và cả đánh giá của những chuyên môn hàng đầu Đáng chú ý, tại lễ trao giải Oscar lần thứ 92 diễn ra tại nhà hát Dolby, thành phố Los Angeles (Mỹ) ngày 9/2 (giờ địa phương), phim “Ký sinh trùng” (Parasite) của đạo diễn Bong Joon-ho đã chiến thắng 4 tượng vàng ở các hạng mục “Kịch bản xuất sắc nhất”, “Phim quốc tế xuất sắc nhất”, “Đạo diễn xuất sắc nhất”, và giải thưởng lớn “Phim hay nhất” Đây là những tượng vàng Oscar đầu tiên trong lịch sử 101 năm điện ảnh Hàn Quốc, đưa nền điện ảnh xứ sở kimchi vươn ra tầm thế giới “Ký sinh trùng” là phim điện ảnh châu Á đầu tiên chiến thắng hạng mục “Kịch bản xuất sắc nhất” trong 92 năm lịch sử giải Oscar (KBS News, 2020)

Đạo diễn Bong Joon-ho và đoàn làm phim Ký sinh trùng tại Oscar năm 2020

Nguồn: BBC.com

2

Historically, the Academy has been cautions about the use of their trademark and imagery, not least from its precious symbol, the Oscar Hence, copyright disclaimer during the titles was required, stating that “the Academy Award „Oscar‟ statuettes used in this picture by special permission of the Academy of Motion Pictures Arts and Sciences, copyright owners” (Elizabeth Castaldo Lunden, 2014).

2.2 Quy trình xét duyệt và bầu chọn

Ngày nay, theo điều số hai và số ba trong quy định chính thức của giải Oscar, một

bộ phim muốn đủ điều kiện tranh giải phải được trình chiếu trong năm trước đó, tức là

từ nửa đêm ngày 1 tháng 1 đến nửa đêm ngày 31 tháng 12, tại quận Los Angeles, California Điều số hai còn nói rõ các bộ phim nộp dự giải phải là phim dài (feature-length), tức là có độ dài ít nhất 40 phút, trừ các phim tham gia hạng mục phim ngắn,

và phải sử dụng phim 35 mm hoặc phim 70 mm, tốc độ 24 hoặc 48 hình trên giây, độ phân giải không được thấp hơn 1280x720

Việc đề cử các thành viên mới cho việc tuyển chọn được tiến hành hàng năm Tuy rằng AMPAS không chính thức công bố danh tính những người được tham gia bầu chọn, nhưng báo chí vẫn đưa ra tên tuổi của những người này, theo đó năm 2012 có

5783 người được mời tham gia quá trình xét giải Những người này nằm trong 15 nhánh của Viện Hàn lâm, việc phân chia dựa vào các quá trình và bộ phận khác nhau của việc làm phim Những người không nằm trong nhánh nào được xếp vào nhóm Thành viên chung (Members At Large)

Các thành viên thuộc các nhánh khác nhau sẽ bầu chọn ứng cử viên cho các hạng mục thuộc nhánh mình, riêng hạng mục Phim hay nhất (Best Picture) thì tất cả đều có quyền tham gia đề cử Những người thắng giải sẽ được lựa chọn bằng vòng bỏ phiếu thứ hai, trong đó mọi thành viên đều được phép bầu cho hầu hết các hạng mục, kể cả hạng mục Phim hay nhất

2.3 Một số nhận xét, chỉ trích xung quanh giải thưởng Oscar

Cũng như nhiều giải thưởng danh giá khác, ngoài việc được đánh giá cao ở chuyên môn, độ hoành tráng cùng lịch sử bề thế của mình, giải Oscar thường xuyên gặp phải chỉ trích Những người chỉ trích cho rằng có nhiều bộ phim giành giải Phim hay nhất trong quá khứ không còn nhiều giá trị theo thời gian Một số phim như 80 ngày vòng quanh Thế giới, Grand Hotel hay The Greatest Show on Earth thường được coi là có tuổi thọ ngắn ngủi và ít có ảnh hưởng trong lần trình chiếu ra mắt Ví dụ tiêu biểu nhất phải kể tới bộ phim kinh điển Công dân Kane vốn được giới phê bình ủng hộ nhiệt liệt, được đề cử tới 9 giải Oscar nhưng chỉ mang về duy nhất một giải cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất Sau này Công dân Kane được coi là một trong những bộ phim xuất sắc nhất trong lịch sử Điện ảnh Hoa Kỳ

Tượng vàng danh giá – biểu tượng cho giải thưởng Oscar

Nguồn: Tapchicongthuong.vn

Kể từ năm 1950, AMPAS đã ra quy định về việc chủ nhân của các bức tượng Oscar và người thừa kế của họ không được phép bán bức tượng, trừ trường hợp bán lại cho chính Viện Hàn lâm với giá 1 USD Nếu người được chọn trao giải từ chối vinh dự này, Viện Hàn lâm sẽ giữ lại bức tượng Quy định này đã gây ra nhiều tranh cãi, vì nó đồng nghĩa với việc người được trao tượng vàng Oscar lại không được sở hữu hoàn toàn giải thưởng của mình Vào năm 1992, Harold Russell cần tiền cho các chi phí y tế cho vợ ông Trong một quyết định gây tranh cãi, ông đã đồng ý bán lại cho diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 1946 là Herman Darvick Autograph Auctions cho bộ phim The Best Years of Our Lives và vào ngày 6 tháng 8 năm 1992 tại thành phố New York, giải Oscar được bán lại cho nhà sưu tập với giá 60500 USD Russell

đã bảo vệ quyết định của mình và nói rằng: "Tôi không biết lí do vì sao mọi người đều chỉ trích tôi Sức khỏe của vợ tôi quan trọng hơn rất nhiều so với giải thưởng này Bộ phim sẽ vẫn còn mãi, thậm chí là cả giải Oscar”

Một số người chiến thắng của Giải Oscar đã tẩy chay các buổi lễ và do đó từ chối nhận giải Oscar của họ: Người đầu tiên làm như vậy là nhà biên kịch Dudley Nichols (cho giải Oscar dành cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất năm 1935 của phim The Informer) Nichols tẩy chay lễ trao giải Academy Awards lần thứ 8 vì cuộc xung đột giữa Học viện và Hiệp hội Nhà văn Nichols cuối cùng đã chấp nhận giải thưởng năm

1935 ba năm sau đó, tại lễ 1938 Nichols đã được đề cử ba giải Academy Awards khác trong sự nghiệp của mình George C Scott đã trở thành người thứ hai từ chối nhận giải cho Nam diễn viên xuất sắc nhất vào năm 1970 trong phim Patton tại lễ trao giải lần thứ 43

3 Giá trị của Oscar dưới góc nhìn văn hóa đại chúng

3.1 Tính truyền thông

Oscar là dịp để dàn sao được săn đón rộng rãi, đặc biệt trên thảm đỏ

Nguồn: Dep.com Oscar là một giải thưởng được tổ chức nhằm tôn vinh những đóng góp của những nhà sản xuất phim, các đạo diễn, diễn viên Mỗi kỳ Oscar có rất nhiều dự đoán của các nhà báo chuyên nghiệp, đội ngũ biên tập viên và các độc giả cho các hạng mục giải thưởng, khiến cho giải thưởng này luôn là đề tài nóng hổi trong suốt nhiều tuần trước

và sau khi diễn ra Với sự xuất hiện hàng loạt ngôi sao nổi tiếng của Hollywood và khách mời từ khắp nơi trên thế giới, giải Oscar là một trong những giải thưởng được truyền thông quảng bá rộng rãi nhất thế giới

Chính từ việc trong lễ trao giải có nhiều người nổi tiếng từ khắp nơi hội tụ tại lễ trao giải mà truyền thông báo chí đưa tin liên tục, xuất hiện trên nhiều mặt báo và đài truyền hình nổi tiếng như New York Times, BBC, SBS, KBS,… Cả ở Việt Nam, những ngày đưa ra danh sách đề cử cũng như thông tin trao giải được đông đảo công chúng đón theo dõi Thứ nhất bởi mức độ phổ biến phủ sóng của giải thưởng Thứ hai

là theo dõi những diễn viên, thần tượng, bộ phim mình yêu thích, ủng hộ