1. Lý do chọn đề tài Các chương trình truyền hình giải trí không còn xa lại trong thời đại kỹ thuật số như hiện nay. Xuất hiện ngày càng nhiều, đa dạng về thể loại, nội dung, ý nghĩa các chương trình truyền hình ngày càng phủ sóng rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của nhiều người dân Việt Nam. Cuộc sống ngày càng phát triển, công nghệ ngày càng tiên tiến, mạng xã hội cũng trở nên phổ biến hơn với mọi người. Cuộc sống hiện đại nhờ tác động của Internet đã khiến cho Underground (nhạc ngầm, nhạc không chính thống) trở nên dần phổ biến hơn với các bạn trẻ, đặc biệt là nhạc Rap. Có thể nói những năm 2019 đến này là thời đại đỉnh cao của nhạc Rap Việt Nam. Đã xuất hiện hiện hơn những ca khúc nhạc Rap trên các bảng xã hội âm nhạc Việt Nam. Các rapper (người sáng tác và thể hiện nhạc Rap) cũng được công chúng đón nhận và yêu mến. Trong sự phát triển của giới Underground nói chung và nhạc Rap nói riêng đang trong giai đoạn mạnh mẽ, được nhiều người Việt quan tâm, Chương trình truyền hình Rap Việt ra đời. Có thể nói Rap Việt là một chương trình hoàn toàn mới lạ so với các chương trình truyền hình giải trí trước đây tại Việt Nam và là chương trình đầu tiên mang Rap đến với đại chúng một cách trực tiếp và chính thống. Thật không quá nếu nói Rap Việt chính là chương trình đưa văn hóa HipHop đến gần hơn với đại chúng Việt Nam. Chính vì thế Rap Việt đã thật sự phổ biến và có tầm ảnh hưởng đến đại chúng Việt Nam và được xem như một trong những biểu tượng mới của Văn hóa đại chúng Việt Nam. Vì thế, nghiên cứu và tìm hiểu về đặc điểm và sự phổ biến của Chương trình Rap Việt từ góc nhìn của Văn hoá đại chúng để hiểu vì sao Rap Việt lại được yêu thích, đón nhận và có độ phủ sóng rộng như hiện tại. Từ đó phân tích được những tác động đến truyền thông, văn hóa và cả kinh tế của Rap Việt tại Việt Nam.
Trang 1
TIỂU LUẬN CUỐI KÌ
DƯỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA ĐẠI CHÚNG VIỆT NAM
Trang 2MỤC LỤC:
A MỞ ĐẦU 4
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
3 Mục đích nghiên cứu đề tài 5
4 Phương pháp nghiên cứu 5
5 Tổng quan về Văn hóa đại chúng 6
5.1 Khái niệm Văn hóa đại chúng 6
5.2 Đặc điểm Văn hóa đại chúng 6
B NỘI DUNG 7
Chương 1: Sơ lược về thể loại nhạc Rap và Chương trình Rap Việt 7
1.1 Khái niệm về thể loại nhạc Rap 7
1.2 Nguồn gốc thể loại nhạc Rap 7
1.3 Nguồn gốc Chương trình truyền hình Rap Việt 8
Chương 2: Những yếu tố tạo nên sự ảnh hưởng của Chương trình Rap Việt đến đại chúng Việt Nam 8
2.1 Sự phổ biến của Chương trình Rap Việt 8
2.1.1 Tỷ suất người xem 8
2.1.2 Phong cách thời trang 9
2.1.3 Những câu nói viral 10
2.2 Điều tạo nên tầm ảnh hưởng to lớn của Chương trình Rap Việt tại Việt Nam 12
2.2.1 Công ty Truyền thông đứng sau Chương trình Truyền hình Rap Việt 12
Trang 32.2.2 Tên chương trình: Rap Việt 12
2.2.3 Ban cố vấn chương trình dày dặn kinh nghiệm trong giới Underground .13
2.2.4 Chất lượng từ Huấn luyện viên đến người dẫn dắt chương trình 15
a Dàn Huấn luyện viên “chất lừ”, giàu kinh nghiệm 15
b Người dẫn chương trình nổi tiếng nhất, nhì Việt Nam 16
Chương 3: Hệ quả của Chương trình truyền hình Rap Việt đến đại chúng Việt Nam 17
3.1 Ảnh hưởng tích cực 17
3.1.1 Đại chúng Việt Nam có cái nhìn tích cực hơn về thể loại nhạc Rap 17
3.1.2 Tác động đến kinh tế 18
3.2 Ảnh hưởng tiêu cực 18
3.2.1 Xuất hiện những bài rap có nội dung “phản cảm” 18
3.2.2 Hiện tượng đạo nhạc của các thí sinh tham gia Rap Việt 19
3.2.3 Nhà sản xuất chương trình “ăn cắp” poster 19
C KẾT LUẬN 21
D TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 4A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Các chương trình truyền hình giải trí không còn xa lại trong thời đại kỹ thuật số như hiện nay Xuất hiện ngày càng nhiều, đa dạng về thể loại, nội dung, ý nghĩa các chương trình truyền hình ngày càng phủ sóng rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng
và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của nhiều người dân Việt Nam
Cuộc sống ngày càng phát triển, công nghệ ngày càng tiên tiến, mạng xã hội cũng trở nên phổ biến hơn với mọi người Cuộc sống hiện đại nhờ tác động của Internet đã khiến cho Underground (nhạc ngầm, nhạc không chính thống) trở nên dần phổ biến hơn với các bạn trẻ, đặc biệt là nhạc Rap Có thể nói những năm 2019 đến này là thời đại đỉnh cao của nhạc Rap Việt Nam Đã xuất hiện hiện hơn những ca khúc nhạc Rap trên các bảng xã hội
âm nhạc Việt Nam Các rapper (người sáng tác và thể hiện nhạc Rap) cũng được công chúng đón nhận và yêu mến
Trong sự phát triển của giới Underground nói chung và nhạc Rap nói riêng đang trong giai đoạn mạnh mẽ, được nhiều người Việt quan tâm, Chương trình truyền hình Rap Việt ra đời Có thể nói Rap Việt là một chương trình hoàn toàn mới lạ so với các chương trình truyền hình giải trí trước đây tại Việt Nam và là chương trình đầu tiên mang Rap đến với đại chúng một cách trực tiếp và chính thống Thật không quá nếu nói Rap Việt chính
là chương trình đưa văn hóa HipHop đến gần hơn với đại chúng Việt Nam Chính vì thế Rap Việt đã thật sự phổ biến và có tầm ảnh hưởng đến đại chúng Việt Nam và được xem như một trong những biểu tượng mới của Văn hóa đại chúng Việt Nam Vì thế, nghiên cứu
và tìm hiểu về đặc điểm và sự phổ biến của Chương trình Rap Việt từ góc nhìn của Văn hoá đại chúng để hiểu vì sao Rap Việt lại được yêu thích, đón nhận và có độ phủ sóng rộng như hiện tại Từ đó phân tích được những tác động đến truyền thông, văn hóa và cả kinh tế của Rap Việt tại Việt Nam
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trang 5- Đối tượng nghiên cứu: Chương trình truyền hình Rap Việt và các thành tố hình thành sự phổ biến, ảnh hưởng của chương trình đến đại chúng Việt Nam Trong đó tập trung tìm hiểu, nghiên cứu, xem xét những điểm đặc sắc của Chương trình truyền hình Rap Việt, từ đó tìm hiểu sự ảnh hưởng của chương trình Rap Việt nói chung
và dòng nhạc rap nói riêng đến đời sống, kinh tế, văn hóa đặc biệt là đại chúng Việt Nam
- Phạm vi nghiên cứu: Bài luận tập trung chủ yếu nghiên cứu về các đặc điểm, yếu tối của Chương trình truyền hình Rap Việt và sự ảnh hưởng của Rap Việt và nhạc rap đến văn hóa đại chúng Việt Nam
3 Mục đích nghiên cứu đề tài
Bài luận này hướng đến các mục đích sau:
- Góp phần tìm hiểu và làm rõ sự ảnh hưởng, mức độ phổ biến của Chương trình giải trí Rap Việt - một cuộc thi thể hiện tài năng của các rapper (người sáng tác và hát nhạc rap), đối với đại chúng Việt Nam
- Đưa ra những luận điểm về mặt tích cực và tiêu cực từ sự ảnh hưởng của chương trình đối với đại chúng Việt Nam nói chung và cộng đồng underground nói riêng,
cụ thể là sự tác động đến truyền thông, văn hóa và kinh tế của chương trình này
4 Phương pháp nghiên cứu
Bài luận được sử dụng kết hợp cả phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, chủ yếu thu thập và phân tích các dữ liệu tĩnh sử qua các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp duy vật biện chứng là duy vật cho đề tài nghiên cứu
- Phương pháp xã hội học văn hóa: sử dụng các phương pháp nhằm tiến hành thu thập
ý kiến, nhận xét, đánh giá về Chương trình Rap Việt cùng quá trình hình thành đến
sự tác động của nó đến với đại chúng Việt Nam
Trang 6- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, tìm kiếm và đánh giá thông tin, thu thập
số liệu trên sách, báo, internet để nhằm tạo tiền đề trong quá trình nghiên cứu đề tài bài luận
- Phương pháp đối chiếu, so sánh: phương pháp này giúp có cái nhìn tổng quan hơn
về Chương trình Rap Việt, đồng thời so sánh giúp nhận thấy sự khác biệt của Rap Việt với các chương trình giải trí khác tại Việt Nam, tầm ảnh hưởng của chương trình Rap Việt đối với kinh tế, đời sống, văn hóa và trong tâm thức của đại chúng
5 Tổng quan về Văn hóa đại chúng
5.1 Khái niệm Văn hóa đại chúng
Văn hóa đại chúng hay còn được gọi là “Pop culture” nói chung là những sản phẩm văn hóa được công chúng biết đến rộng rãi, bất kể ai ở đâu cũng có thể biết Đây là một dạng văn hóa thống lĩnh trong xã hội hiện đại và đây cũng chính là cái bình dân, cái phổ thông và chiếm ưu thế số đông nên phổ biến và thường được gặp nhất Có một vài khái niệm về Văn hóa đại chúng như sau:
• Theo Barry Bummet (1994): “Văn hóa đại chúng đề cập đến những hệ thống và
những sản phẩm văn hóa mà phần đông nhân loại chia sẻ và biết đến”
• Theo A.A Radughin: “Văn hóa đại chúng là những sản phẩm văn hóa được sản
xuất hằng ngày với số lượng lớn, được giới thiệu cho công chúng rộng rãi nhất theo các kênh truyền thông đại chúng khác nhau, được tiêu thụ bởi tất cả mọi người, không phụ thuộc vào địa điểm hay đất nước sinh sống”
5.2 Đặc điểm Văn hóa đại chúng
- Tính đại chúng: Văn hóa được phổ biến cho tất cả mọi người, có số đông người tiếp cận và sử dụng
Trang 7- Tính nhất thời, hiệu quả sử dụng cao: Thị hiếu của con người thay đổi theo từng giai đoạn, đòi hỏi Văn hóa đại chúng cần có tính nhất thời, thay đổi để đáp ứng nhu cầu trên
- Tính trẻ trung, mới lạ: Các sản phẩm Văn hoá đại chúng xuất hiện thường có những chất liệu mới, liên tục đổi mới để không bị nhàm chán với công chúng
- Tính thương mại, kinh doanh: Mục đích của việc sản xuất các sản phẩm Văn hóa đại chúng là mang về lợi nhuận cho đơn vị sản xuất Văn hoá đại chúng chịu sự chi phối của các quy luật và nguyên tắc của kinh tế thị trường
B NỘI DUNG
Chương 1: Sơ lược về thể loại nhạc Rap và Chương trình Rap Việt
1.1 Khái niệm về thể loại nhạc Rap
Đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có khái niệm chính xác về thể loại nhạc rap Nhạc rap được hiểu cơ bản là một hình thức nghệ thuật trong văn hóa HipHop và Underground Đặc trưng của loại hình nghệ thuật này là thơ ca đi kèm với nhịp và tiếng đàn guitar bass hoặc nhạc cụ điện tử, được trình diễn thông qua việc hô vang lời bài hát, ca từ có vần điệu kết hợp với các động tác nhảy Nhạc Rap thường không có cao độ và trường độ mà người chơi nhạc Rap có thể theo nhịp (flow) nhanh hay chậm tùy ý
1.2 Nguồn gốc thể loại nhạc Rap
Nhạc Rap vốn xuất thân từ Bờ Đông từ những năm 1970, sau đó dần phát triển và trở nên phổ biến ở Bờ Tây nước Mỹ Được sinh ra từ nơi tập trung những người lao động nghèo, người da màu, những người không có tiếng nói và cuộc sống của họ gắn liền với tệ nạn Chính vì thế nhạc rap trở thành thứ duy nhất để họ thoát ra, cất lên tiếng nói của mình
để tố cáo sự bất công, phân biệt chủng tộc Bởi lẽ đó nên chủ đề chính của Rap thường là
về cuộc sống khó khăn, sự bế tắc, mặt tối của cuộc sống, những điều không thể nói ra bằng lời thường Có thời gian, nhạc rap bị tẩy chay nhưng dòng nhạc này đến ngày nay vẫn tồn tại và trở thành một trong những dòng nhạc được yêu thích thế giới Bởi chứa đựng trong nó là mơ ước của những người cùng khổ, là cách để họ thể hiện được tiếng nói của mình
Trang 8Nhạc Rap đến với Việt Nam từ những năm 1997, khi hai rapper Khanh Nhỏ và Thai Viet G lúc này đang sống ở Mỹ sáng tác nên ca khúc "Vietnamese Gang" đậm chất khẳng định lòng tự tôn dòng máu Việt ở nước Mỹ Mở ra một cột mốc mới cho nhạc rap Việt Nam, vào năm 2002 Xlim đã lập ra Da Rap Club Hanoi (thường gọi là Rap Club hay RC) Lil' Knight (LK) và Fantasy XY (D Cash) là những rapper đầu tiên ở Việt Nam Đến năm
2004, nhạc rap tại Việt Nam có sức lan tỏa hơn khi những rapper xuất hiện nhiều hơn trên các sân khấu chính thống, được mời hợp tác và biểu diễn cùng các ca sĩ Từ năm 2011 đến nay nhạc rap nói riêng và Underground nói chung ngày càng phát triển cũng như chất lượng ngày càng được nâng cao Những cái tên nổi lên như JustaTee, Mr.T, Suboi trở nên phổ biến hơn với đại chúng Việt Nam
1.3 Nguồn gốc Chương trình truyền hình Rap Việt
Rap Việt là một chương trình tìm kiếm tài năng những người sáng tác và thể hiện các ca khúc nhạc rap Và đúng như cái tên chương trình “Rap Việt”, các tác phẩm của thí sinh tham gia chương trình phải được viết bằng Tiếng Việt nhằm tôn lên vẻ đẹp của Tiếng Việt qua cách chơi chữ (punchline), gieo vần trong mỗi bài hát Chương trình truyền hình Rap Việt được mua bản quyền từ chương trình The Rapper của Workpoint TV, do công ty Vie Channel (thuộc DatViet VAC) và Đài Truyền hình TPHCM phối hợp sản xuất Rap Việt được chính thức ra mắt với khán giả Việt Nam vào ngày 01/08/2020 Chương trình được phát sóng trên kênh HTV2 - Vie Channel, kênh VTVCab 1 - Vie Giải Trí và ứng dụng VieON
Chương 2: Những yếu tố tạo nên sự ảnh hưởng của Chương trình Rap Việt đến đại chúng Việt Nam
2.1 Sự phổ biến của Chương trình Rap Việt
2.1.1 Tỷ suất người xem
Ngay từ ngày đầu ra mắt, Rap Việt đã đạt 6.000.000 lượt xem và chễm chệ nằm trên Top 1 thịnh hành của YouTube sau 24 giờ lên sóng Các tuần tiếp theo Rap Việt không làm khán giả thất vọng khi lần lượt đạt mức hơn 576.000 người xem cùng lúc ở tập 2 và đến tập 3 con số lượt xem cùng lúc tiếp tục được phá vỡ khi đạt 719.210 lượt xem Không chỉ
có vậy tất cả các tập của Rap Việt ở cả 2 mùa đều gây được sự chú ý lớn khi liên tiếp nắm
Trang 9giữ vị trí top đầu thịnh hành trên YouTube 16 tập phát sóng ở mùa 1 hiện nay đều đạt từ
15 - 30 triệu lượt xem ở mỗi tập Mùa 2 Rap Việt chỉ mới bắt đầu gần 1 tháng nhưng vẫn được sự quan tâm đông đảo từ đại chúng khi có lượt xem trên 5.000.000 mỗi tập Không chỉ có vậy các video hậu trường, liên quan cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phía khán giả
Đỉnh điểm về tỷ suất người xem của Chương trình Rap Việt chính là tập chung kết mùa 1 Trong đêm chung kết và trao giải vào ngày 14/11/2020, tập phát sóng này trên kênh YouTube HTV2 (Rap Viet Official) đạt số người theo dõi trực tiếp lên đến 900.000 người
và lúc đỉnh điểm chương trình đã thu hút hơn 1,12 triệu lượt xem Con số ấn tượng vào đêm chung kết của Rap Việt đã giúp chương trình chính thức xác lập kỷ lục mới về số người xem trực tuyến trong các chương trình truyền hình Sau 16 giờ phát sóng, tập cuối cùng của Rap Việt mùa 1 thu về hơn 7,5 triệu lượt xem cùng với đó là 18.000 bình luận Không chỉ dừng lại ở tỷ suất lượt xem khủng, chỉ trong 8 tháng kể từ ngày Rap Việt ra mắt lượt đăng kí kênh HTV2 (Rap Viet Official) có mức tăng đáng kể với hơn 960.000 lượt đăng ký mới Liên tiếp 2 tháng sau đó, lượt đăng ký mới của kênh YouTube này vẫn được duy trì ở mức cao ngất ngưởng đạt khoảng 230.000 - 250.000 người/tháng Và đến thời điểm hiện tại số người đăng ký trên kênh YouTube này vẫn không ngừng tăng
Với những con số “khủng” so với một chương trình truyền hình tại Việt Nam, Rap Việt còn cho thấy sức nóng của mình khi xuất hiện trên bảng xếp hạng thịnh hành của các quốc gia khác như Hàn Quốc, Singapore hay Đài Loan Có thể nói với tỷ suất lượt xem đáng ngưỡng mộ, Rap Việt đã trở thành một trong những chương trình truyền hình “quốc dân” đối với đại chúng Việt Nam
2.1.2 Phong cách thời trang
Một chương trình về âm nhạc nhưng trang phục của Huấn luận viên và thí sinh Rap Việt lại nhanh chóng thu hút sự chú ý của khán giả Khi Rap Việt được phát sóng những
bộ trang phục mang phong cách cá tính, trẻ trung và độc đáo của thí sinh và huấn luyện viên được đông đảo khán giả trẻ “học theo” cách phối đồ hay sắm những phụ kiện, trang phục tương tự Và những đôi giày Nike cũng từ đó trở thành xu hướng thời trang được nhiều bạn trẻ săn đón Nike Air Jordan 1 là một trong những đôi giày được ưa chuộng nhất,
Trang 10được huấn luyện viên Karik, Binz, MCK, tlinh, 16 Typh, Thành Draw… diễn trong các tập Rap Việt phát sóng rất nhanh được các bạn trẻ săn đón bởi những phối màu đa dạng, kiểu dáng phù hợp với nhiều trang phục và tính ứng dụng cao Bên cạnh đó, đôi giày được hai Ban giám khảo Justatee và Rhymastic ưu ái: Air Force 1 còn được mệnh danh là “đôi giày quốc dân”
Và nhắc đến cuộc thi mang tên Rap Việt không thể không nhớ đến “phụ kiện” nón vàng Nón vàng với vai trò như “tấm thẻ ưu tiên” để các huấn luyện viên dùng để trao cho thí sinh nhằm giành lấy những thí sinh tiềm năng về đội mình Sau mùa 1, chiếc nóng vàng của Rap Việt trở nên “hot”, thậm chí được bày bán ở mọi nơi và trở thành phụ kiện yêu thích của của nhiều đối tượng khán giả, trong đó có cả trẻ em
Hình ảnh “Nón vàng Rap Việt” được bán rộng rãi
Nguồn:
https://i.vietgiaitri.com/2020/10/15/non-vang-danh-gia-cua-rap-viet-bi-lam-fake-nhan-nhan-ban-tran-via-he-voi-gia-chi-vai-chuc-nghin-8bd-5301695.jpg
2.1.3 Những câu nói viral
Ngay từ ca khúc chào sân được thể hiện bởi dàn Huấn luyện viên và ban giám khảo
Rap Việt, Suboi lập tức gây ấn tượng với khán giả bằng câu hát: “Bật luôn công tắc gật
Trang 11đầu, ngọt như cam vắt từng câu” trong phần solo của mình Câu rap trên nhanh chóng
được các bạn trẻ đón nhận và trở thành xu hướng trên nền tảng TikTok Việt Nam
“Amazing, good job em” (tuyệt vời, em giỏi lắm) - câu nói “cửa miệng” của huấn
luyện viên Binz dành cho các thí sinh sau bài thi, chắc chắn là câu nói gây sốt nhất, nhì chương trình Rap Việt Nó trở thành “thương hiệu” của nam rapper, được cộng đồng mạng phủ sóng khắp các nền tảng mạng xã hội với ý nghĩa như một lời khen
Câu nói “Amazing good jod em” của Binz được khán giả sử dụng như một lời khen
(Nguồn: cdn.com/EXP/media.giadinhmoi.vn/files/content/2020/11/20/amazing-good-job-nghia-la-gi-01-
https://media.ex-1138.jpg )
Câu hỏi khiến nhiều người “ám ảnh”: “Vậy thì nhiều tiền để làm gì?” một lần nữa
được GDucky “làm nóng” lại qua phần dự thi với bài hát cùng tên Lời rap ấn tượng, ý nghĩa, nhịp điệu bắt tai khiến ca khúc được đứng đầu thịnh hành Youtube ngay sau khi lên
sóng Trước đó, anh cũng được khán giả đánh giá cao từ vòng đầu với câu rap “Đây là
