So sánh luận cương chính trị tháng 101930 với chính cương đảng lao động việt nam 21951

Nội dung của luận cương chính trị của đảng tháng 10-1930 3  Xác định mâu thuẫn cơ bản trong xã hội: Xác định mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt ở Đông Dương: giữa một bên là thợ thuyền

So sánh luận cương chính trị tháng 10/1930 với Chính cương Đảng Lao động Việt

Nam 2/1951

1 Lý do chọn đề tài

Mỗi bản Cương lĩnh chính trị của Ðảng, ở những mức độ khác nhau, đều được xây

dựng trên cơ sở quán triệt, vận dụng sáng tạo và bổ sung, phát triển các quan điểm cơ

bản của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống tinh hoa văn

hóa dân tộc, phản ánh đúng thực tiễn Việt Nam và có tham khảo kinh nghiệm của thế

giới

Chính vì vậy, nó vừa có tính lý luận khoa học vừa có tính thực tiễn sâu sắc, kết hợp

tính giai cấp và tính dân tộc, đáp ứng đúng yêu cầu bức thiết của cách mạng ở mỗi

giai đoạn và nguyện vọng cháy bỏng của nhân dân Việc so sánh luận cương chính trị

tháng 10/1930 với Chính cương Đảng Lao động Việt Nam 2/1951 nhằm mục đích chỉ

rõ ra những điểm khác và giống nhau của hai văn kiện từ đó tìm được mặt hạn chế

cũng như ưu điểm mà mỗi văn kiện có, từ đó thấy được các luận cương, chính cương

chính trị đã góp phần thế nào trong công cuộc đấu tranh giành thắng lợi của nhân dân

ta

Tuy nhiên mỗi văn kiện chính trị ra đời ở một thời điểm khác nhau phù hợp với tình

hình, nhận thức của một thời kì lịch sử cụ thể, so với ngày nay có một số tư tưởng đã

bị thực tiễn vượt qua và không còn phù hợp Việc phân tích nhằm mục đích giúp ta

hiểu rõ đường lối của cha ông ta từ đó rút ra được những kinh nghiệm bài học quý giá

trong việc quản lý đề ra các chiến lược cho đất nước ngày nay

2 Mục đích yêu cầu

Hiểu được nội dung của luận cương chính trị tháng 10/1930 và Chính cương Đảng

Lao động Việt Nam 2/1951 điểm giống và khác nhau giữa hai văn bản, mặt ưu và

nhược của hai văn kiện trên

3 Đối tượng nghiên cứu

Hai văn bản Luận cương chính trị tháng 10/1930 và Chính cương Đảng Lao động Việt

Nam 2/1951

4 Phương pháp nghiên cứu

Kết hợp phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh, logic,…

5 Phạm vi nghiên cứu

Những tài liệu , sách giáo trình liên quan trong giai đoạn đó

6 Kết cấu đề tài:

- Hoàn cảnh ra đời

- Nội dung của luận cương chính trị của đảng tháng 10-1930 và nội dung chính

cương Đảng Lao động Việt Nam (2-1951)

- So sánh điểm giống và khác nhau và nguyên nhân những điểm khác nhau đó

I HOÀN CẢNH RA ĐỜI

1 Luận cương chính trị đầu tiên của đảng tháng 10-19301

Hoàn cảnh ra đời:

Tháng 4-1930, đồng chí Trần Phú về nước sau quá trình học tập tại trường Quốc tế

Phương Đông

1 B Giáo d c và Đào t o(2018), ộ ụ ạ Giáo trình Đ ườ ng lốối cách m ng c a Đ ng ạ ủ ả C ng S n Vi t Nam ộ ả ệ ( Dành cho sinh

viên đ i h c, cao đ ng khốối khống chuyên ngành Mác-LêNin, t t ạ ọ ẳ ư ưở ng Hốồ Chí Minh), Nxb Chính tr quốốc gia ị

S th t Hà N i, tr.44 ự ậ ộ

Tháng 7-1930 Trần Phú được bầu vào Ban chấp hành Trung ương lâm

thời và được giao nhiệm vụ cùng với một số đồng chí soạn thảo Luận cương chuẩn bị

cho hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng

Từ ngày 14-30/10/1930, Hội nghị ban chấp hành Trung ương họp lần thứ 1 tại

Hương Cảng (TQ) do Trần Phú chủ trì Hội nghị đã thông qua nghị quyết về tình hình

và nhiện vụ cần kíp của Đảng, thảo luận luận cương chính trị của Đảng, Điều lệ Đảng

và điều lệ các tổ chức quần chúng Thực hiện chỉ thị của Quốc tế CS Hội nghị quyết

định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương Hội nghị

cử Ban chấp hành Trung ương chính thức và cử Trần Phú làm Tổng bí thư

2 Chính cương Đảng Lao động Việt Nam (2-1951) 2

Thông qua tại đại hội lần thứ 2 của đảng tháng 2-1951

Tình hình quốc tế: Đầu năm 1951 tình hình thế giới và các nước Đông Dương có

nhiều chuyển biến mới Nước ta các nước XHCN công nhận và đặt quan hệ ngoại giao

Cuộc chiến thắng của ba nước Đông Dương đã dành được thắng lợi quan trọng dẫn đến

hệ thống các nước XHCN phát triển mạnh mẽ Lợi dụng tình hình khó khăn của thực dân

Pháp, đê quốc Mỹ can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến tranh Đông Dương

Tình hình trong nước: với điều kiện lịch sử mới, thì Việt Nam bây giờ cần bổ sung

và hoàn chỉnh đường lối cách mạng Việt Nam và yêu cầu Đảng phải ra công khai lãnh

đaọ cách mạng để đưa cuộc chiến đi đến thắng lợi

2 B Giáo d c và Đào t o(2018), ộ ụ ạ Giáo trình Đ ườ ng lốối cách m ng c a Đ ng ạ ủ ả C ng S n Vi t Nam ộ ả ệ ( Dành cho sinh

viên đ i h c, cao đ ng khốối khống chuyên ngành Mác-LêNin, t t ạ ọ ẳ ư ưở ng Hốồ Chí Minh), Nxb Chính tr quốốc gia ị

S th t Hà N i, tr.88-89 ự ậ ộ

II NỘI DUNG

1 Nội dung của luận cương chính trị của đảng tháng 10-1930 3

 Xác định mâu thuẫn cơ bản trong xã hội:

Xác định mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt ở Đông Dương: giữa một bên là thợ

thuyền , dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ phong kiến , tư bản và

đế quốc chủ nghĩa Pháp

Dưới ách thống trị của thực dân Pháp, Việt Nam từ một xã hội phong kiến trở

thành xã hội thuộc địa Dù tính chất phong kiến vẫn được duy trì, những tất cả các

mặt về chính trị kinh tế, văn hóa, xã hội, vẫn mang phương hướng thuộc địa, trong

lòng xã hội Viêt Nam hình thành những mâu thuẫn cơ bản và ngày càng trở nên gay

gắt là mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp Với sự áp bực

bóc lột của thực dân Pháp ngày càng tăng, thì mâu thuãn dân tộc cũng trở nên quyết

liệt và mạnh mẽ, đặc biệt là sự phản kháng của dân tộc để giành độc lập cho toàn dân

Điều đó dẫn đến mâu thuẫn giữa các giai cấp, xung đột về mặt quyền lợi riêng của

giai cấp đã giảm bớt, không trở nên quyết liệt như phương Tây

Bản luận cương chính trị nhấn mạnh mâu thuẫn giai cấp như vậy là chưa phù

hợp với thực tiễn của xã hội thuộc địa nửa phong kiến ở phương Đông Trong đánh

giá mâu thuẫn văn kiện này có mặt hạn chế, khi chỉ nhìn thấy một mặt giữa những

người về mặt giai cấp Đặt địa chủ phong kiến và tư sản Việt Nam đứng 1 phe với đế

quốc điều này không hợp lý vì chỉ 1 bộ phận nhỏ đại địa chủ làm tay sai cho đế quốc,

còn phần lớn tất cả giai cấp Việt Nam đều mâu thuẫn với thực dân Pháp

 Phương hướng chiến lược cảu cách mạng:

Cách mạng Đông Dương lúc đầu là cách mạng tư sản dân quyền và có tính chất

thổ địa và phản đế “Tư sản dân quyền cách mạng là thời kì dự bị để làm xã hội cách

3 B Giáo d c và Đào t o(2018), ộ ụ ạ Giáo trình Đ ườ ng lốối cách m ng c a Đ ng ạ ủ ả C ng S n Vi t Nam ộ ả ệ ( Dành cho sinh

viên đ i h c, cao đ ng khốối khống chuyên ngành Mác-LêNin, t t ạ ọ ẳ ư ưở ng Hốồ Chí Minh), Nxb Chính tr quốốc gia S ị ự

th t Hà N i, tr.45-48 ậ ộ

mạng”, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thành công sẽ tiếp tục “phát

triển bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa, đi thẳng lên cách mạng xã hội chủ nghĩa” Trong

bản luận cương này thổ địa cách mạng nằm trong cách mạng tư sản dân quyền và là

nhiệm vụ của cách mạng từ sản dân quyền

 Nhiệm vụ cách mạng:

- đánh đổ phong kiến để thực hành cách mạng ruộng đất triệt để

- Đánh đổ đế quốc Pháp để Đông Dương hoàn toàn độc lập

Hai nhiệm vụ này có quan hệ mật thiết với nhau, được đặt ngang nhau Vì có

đánh đổ đế quốc chủ nghĩa thì mới phá được giai cấp địa chủ, muốn đập tan chế độ

phong kiến thì phải đánh đổ đế quốc chủ nghĩa, muốn Đông Dương độc lập thì phải

cách mạng ruộng đất triệt để Vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân

quyền, là cơ sở để Đảng giành quyền lãnh đạo dân cày

 Lực lượng cách mạng:

- Giai cấp vô sản là động lực chính Dân cày là động lực mạnh cách mạng Văn kiện

này nhấn mạnh khả năng cách mạng của nông dân, công nhân

- Tư sản thương nghiệp, tư sản công nghiệp đứng về phe đế quốc chống lại cách

mạng

- Giai cấp tiểu tư sản:

 Thủ công nghiệp có thái độ do dự, có ác cảm với cách mạng

 Tiểu tư sản thương gia không tán thành cách mạng

 Tiểu tư sản tri thức có xu hướng quốc gia chủ nghĩa, đại biểu cho quyền lợi

tất cả các giai cấp tư sản bản xứ, nên nếu có tham gia chỉ hăng hái chống dế

quốc trong thời kì đầu, và khi phong trào cách mạng lên cao thì sẽ theo đế

quốc chống lại cách mạng

 Có thể nói luận cương chính trị chỉ nhấn mạnh khả năng của giai cấp công nhân,

nông dân Không thấy được khả năng tham gia cách mạng của các tầng lớp giai

cấp khác, cũng nhưu chưa đề ra được chiến lược tập hợp các lực lượng này

 Phương pháp cách mạng:

Sử dụng bạo lực cách mạng Xem võ trang bạo động để giành chính quyền là một

nghệ thuật, “phải tuân theo khuôn phép nhà binh”

 Quan hệ cách mạng thế giới:

Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, vì thế giai

cấp vô sản Đông Dương phải đoàn kết gắn bó, liên lạc mật thiết với vô sản thế

giới, trước hết là vô sản Pháp

Theo quốc tế cộng sản Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa phụ thuộc

vào thắng lợi cách mạng vô sản ở chính quốc, đây là mối quan hệ lệ thuộc, chính

phụ Nhưng Hồ Chí Minh cho rằng cách mạng thuộc địa trong mối quan hệ ấy là

bình đẳng Trong mối quan hệ với cách mạng vô sản ở chính quốc, do nhận thức

được vai trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa đánh giá đúng được sức

mạnh dân tộc ở thuộc địa, Người đã dự đoán cách mạng giải phóng dân tộc ở

thuộc địa có khả năng giành chiến thắng trước cách mạng vô sản ở chính quốc

 Lãnh đạo cách mạng:

- Đảng Cộng sản có đường lối chính trị đúng đắn, có kỷ luật tập trung ,

liene hệ mật thiết với quần chúng

- Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản , lây chủ nghĩa Mác Leenin

làm nền tảng tư tưởng

- Đảng là đại biểu chung cho quyền lợi của gia cấp vô sản ở Đông Dương

đấu tranh để đạt được mục đích cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản

 Đảng Công sản lãnh đạo là điều kiện cốt yếu cho thắng lợi cách mạng

Luận cương chính trị khẳng định là nhiều vấn đề căn bản thuộc về chiến lược cách

mạng mà Cương lĩnh chính trị đầu tiên Ngoài ra bản luận cương chính trị còn hạn chế

trong giải quyết vấn đề dân tộc, việc đổi tên nước từ Đảng Cộng sản Việt Nam sang

Đảng Cộng sản Đông dương 3 nước, dù có mối quan hệ chung về nhiều mặt vẫn có

những đặc điểm riêng khác nhau, nên Đảng phải là Đảng riêng của mỗi dân tộc để

dựa vào tình hình của từng nước đề đề ra nhiệm vụ giải quyết vấn đề sao

cho phù hợp Những người cộng sản trẻ tuổi Việt Nam bị ảnh hưởng quan điểm của

quốc tế Cộng sản, quyết định đổi tên Đảng, dẫn đến không phát huy được quyền tự

quyết của mỗi dân tộc, các dân tộc phải tự đâu tranh để giành độc lập cho chính mình

2 Nội dung chính cương Đảng Lao động Việt Nam (2-1951) 4

Nghị quyết chia tách Đảng Cộng sản Đông Dương thành 3 đảng cách mạng và thông

qua chính cương Đảng Lao động Việt Nam, đây là cương lĩnh chính trị thứ 3 của đảng

 Tính chất xã hội: “ Xã hội Việt Nam hiện nay gồm có 3 tính chất: dân chủ nhân

dân, một phần thuộc địa và nửa phong kiến Ba tính chất đó đang đấu tranh lẫn

nhau Nhưng mâu thuẫn chủ yếu lúc này là mâu thuẫn giữa tính chất dân chủ

nhân dân và tính chất thuộc địa Mâu thuẫn đó đang được giải quyết trong qá

trình kháng chiến của dân tộc Việt Nam chống thực dân Pháp và bọn can thiệp”

 Đối tượng cách mạng:

- Đối tượng chính hiện nay là chủ nghĩa đế quốc xâm lược, cụ thể lúc này là đế

quốc Pháp và can thiệp Mỹ

- Đối tượng phụ hiện nay là phong kiến, cụ thể lúc này là phong kiến phản

động

 Nhiệm vụ cách mạng:

“ Nhiệm vụ cơ bản hiện nay của cách mạng Việt Nam là đánh đuổi bọn đế quốc xâm

lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc, xóa bỏ những di tích phong

kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng, phát triển chế độ dân chủ nhân

dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội Ba nhiệm vụ này quan hệ mật thiết với nhau,

Song nhiệm vụ chính trươc mắt là hoàn thành giải phóng dân tộc Cho lên lúc này

phải tập chung lực lượng vào kháng chiến để quyết thắng quân xâm lược”

 Động lực của cách mạng:

4 B Giáo d c và Đào t o(2018), ộ ụ ạ Giáo trình Đ ườ ng lốối cách m ng c a Đ ng ạ ủ ả C ng S n Vi t Nam ộ ả ệ ( Dành cho sinh

viên đ i h c, cao đ ng khốối khống chuyên ngành Mác-LêNin, t t ạ ọ ẳ ư ưở ng Hốồ Chí Minh), Nxb Chính tr quốốc gia S ị ự

th t Hà N i, tr.89-92 ậ ộ

- công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản tri thức

và tư sản dân tộc; ngoài ra là những thân sĩ (địa chủ) yêu nước và tiến

bộ

- Nền tảng của nhân dân là công, nông và lao động trí thức

 Đặc điểm cách mạng:

Là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

 Triển vọng cách mạng:

Tiến tới chủ nghĩa xã hội

 Giai cấp lãnh đạo và mục tiêu của Đảng:

- “Người lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân”

- Mục tiêu của Đảng: phát triển chế độ dân chủ nhân dân , tiến lên CNXH

 Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội: Đó là một con đường đấu tranh lâu dài, đại

thể trải qua 3 giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất, nhiệm vụ chủ yếu là hoàn thành giải phóng dân tộc

- Giai đoạn thứ hai, nhiệm vụ chủ yếu là xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa

phong kiến, thực hiện triệt để người cày có ruộng, phát triển kỹ nghệ, hoàn

chỉnh chế độ dân chủ nhân dân

- Giai đoạn thứ ba, nhiệm vụ chủ yếu là xây dựng cơ sở cho chủ nghĩa xã hội,

tiến lên thực hiện chủ nghĩa xã hội

 Ba giai đoạn ấy không tách rời nhau, mà mật thiết liên hệ, xen kẽ với nhau, nhưng

mỗi giai đoạn có nhiệm vụ trung tâm

 Quan hệ quốc tế: Việt Nam đứng về phe hòa bình và dân chủ, tranh thủ sự giúp đỡ

của các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân thế giới

III SO SÁNH ĐIỂM GIỐNG, KHÁC NHAU

1 Giống nhau:

 Mục tiêu:

Đều hướng tới con đường xã hội chủ nghĩa

 Lực lượng và lãnh đạo cách mạng:

Chủ yếu là công nhân và nông dân trong đó giai cấp công nhân là lãnh đạo của

cách mạng thông qua đội tiền phong của mình là Đảng Cộng sản Đây là hai lực lượng

nòng cốt, mạnh mẽ và đông đảo trong xã hội góp phần to lớn vào công cuộc giải

phóng dân tộc ta

 Về nhiệm vụ cách mạng:

Đều là đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho

dân tộc, xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có

ruộng

 Về quan hệ với thế giới:

Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít với cách mạng thế giới, đã thể

hiện sự mở rộng ra bên ngoài thế giới, tìm đồng minh cho mình

 Phương pháp cách mạng:

Đều sử dụng bạo lực cách mạng Tuyệt đối không đi vào con đường thoả hiệp, sử

dụng sức mạnh của số đông dân chúng Việt Nam cả về vũ trang lẫn chính trị nhằm đạt

mục tiêu cơ bản của cuộc cách mạng là đánh đổ đế quốc và phong kiến

2 Khác nhau và nguyên nhân khác nhau:

Khác

nhau

Đảng Lao động

Nguyên nhân khác nhau

Là cuộc cách mạng tư sản Là cuộc cách Vì trong giải quyết vấn đề dân

chất

dân quyền, có tính chất thổ

địa và phản đế Tư sản dân

quyền cách mạng là thời kì

dự bị để làm xã hội cách

mạng”, sau khi cách mạng

tư sản dân quyền thành

công sẽ tiếp tục “phát triển

bỏ qua thời kỳ tư bản chủ

nghĩa, đi thẳng lên cách

mạng xã hội chủ nghĩa”

Trong bản luận cương này

thổ địa cách mạng nằm

trong cách mạng tư sản dân

quyền và là nhiệm vụ của

cách mạng từ sản dân

quyền

mạng dân tộc dân chủ nhân dân có 3 tính chất:

-Dân tộc dân chủ nhân dân

-Nửa phong kiến -Một phần thuộc địa

tộc thì Luận cương là phạm vi toàn Đông Dương, tuy các nước láng giềng có mối quạn hệ với nhau về nhiều mặt nhưng cũng có nhiều mặt khác nhau nên đảng phải là Đảng riêng của dân tộc mình, để có thể đánh giá đặc điểm và đề ra nhiệm vụ riêng của dân tộc mình Nhưng bị ảnh hưởng quan điểm quốc tế cộng sản những người cộng sản trẻ tuổi của VN lúc này đã đổi tên Đảng thành Đảng cộng sản Đông Dương và khi đề ra nhiệm vụ cũng là để Đông Dương hoàn toàn độc lập, do vậy không đưa ra được quyền

tự quyết của dân tộc

Lực

lượng

cách

Tầng lớp tiểu tư sản mà

“chủ yếu là các phần tử lao

khổ ở đô thị như người bán

hàng rong, thợ thủ công

nhỏ, trí thức thất nghiệp”

mới đi theo cách mạng

Các giai cấp và tầng lớp

khác: tư sản thương nghiệp

và công nghiệp đứng về

Các giai cấp khác như tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc; ngoài ra

là những thân sĩ (địa chủ) yêu nước và tiến bộ đều ủng hộ cho

Trong Chính cương Đảng đã phát huy được sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, hướng nhiệm vụ hàng đầu là giải phóng dân tộc;

Còn Luận cương đánh giá chưa đúng vai trò cách mạng của tầng lớp tiểu tư sản và mặt yêu nước của tư sản dân tộc,