TIỂU LUẬN vận DỤNG mối QUAN hệ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN và kết QUẢ TRONG QUÁ TRÌNH học tập của SINH VIÊN HIỆN NAY

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬNVẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN VÀKẾT QUẢ TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY TIỂU LUẬN KẾ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬNVẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN VÀKẾT QUẢ TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY

TIỂU LUẬN KẾT THÚC MÔN

LỚP: IT-VUW 02

Giảng viên hướng dẫn: Vũ Thị Mai LươngSinh viên thực hiện: Phạm Hải Minh - 20207689 Trịnh Quang Duy - 20207667

Trương Đình Chiến - 20207659

Hà Nội, năm 2021

Mục Lục

Contents

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ 3

1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả 3

1.2 Phân biệt nguyên nhân với nguyên cớ và điều kiện 4

1.3 Tính chất của mối quan hệ nhân quả 5

CHƯƠNG 2: MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG CỦA CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN 7

2.1.Mối quan hệ biện chứng cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả 7

2.1.1 Nguyên nhân sinh ra kết quả vì vậy nguyên nhân bao giờ cũng có trước kết quả, còn kết quả bao giờ cũng có sau nguyên nhân, khi nguyên nhân đã bắt đầu thực hiện, đã bắt đầu tác động 7

2.1.2.Một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả và ngược lại, một kết quả có thể ra đời từ rất nhiều nguyên nhân 8

2.1.3 Sự tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân 9

2.1.4 Nguyên nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau 10

2.2 Ý nghĩa phương pháp luận 11

Chương 3: Sự vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong quá trình học tập của sinh viên hiện nay 12

3.1 Thực trạng qúa trình học tập của sinh viên hiện nay 12

3.2 Vận dụng mối quan hệ biện chứng của cặp phạm trù vào quá trình học tập của sinh viên 14

3.2.1 Phạm trù nguyên nhân trong quá trình học tập của sinh viên 14

3.2.2 Phạm trù kết quả trong quá trình học tập của sinh viên 16

3.2.3 Nguyên nhân là cái sinh ra kết quả 16

KẾT LUẬN 17

Tài liệu tham khảo 18

MỞ ĐẦU

1.Lý do chọn đề tài

Triết học xuất hiện vào khoảng từ thế kỷ VIII-VI TCN, ở cả phương Đông vàphương Tây Vào thời kỳ Hy Lạp cổ đại,triết học kinh điển phát triển mạnh mẽ.Người Hy Lạp cổ đại gọi Triết Học là philosophia (có nghĩa là tình yêu sự thôngthái).Triết học là hệ thống tri thức lý luận chung nhất của con người về thế giới

ấy Triết học là hình thái xã hội,vì thế từ khi ra đời Triết học Mác- Lê nin đã trởthành cơ sở lý luận cho mọi khoa học khác và có vai trò tích cực trong hoạtđộng đời sống xã hội Những quy luật triết lý mà Triết học Mác-Lê nin pháthiện ra đã giúp con người ta nhận thức đúng đắn hơn về thế giới khách quan,thông qua hệ thống các khái niệm và quy luật, phạm trù để từ đó trau dồi đểhoàn thiện bản thân và sống tích cực với xã hội

Khi học về Triết học Mác Lê nin- nhà chủ nghĩa duy vật, ta nhận thấy có rấtnhiều những quan điểm đúng đắn mà ông đã đưa ra Một trong số đó phải kểđến mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả Trong sự vận độngcủa thế giới vật chất, mối liên hệ nguyên nhân và kết quả, gọi tắt là mối quan hệnhân-quả có sự lặp đi lặp lại nhiều nhất, phổ biến nhất Nó là mối liên hệ vốn cócủa thế giới vật chất, mang tính khách quan và không phụ thuộc vào ý muốnchủ quan của con người Có thể nói,mối liên hệ nhân quả là mối liên hệ tự nhiênđầu tiên được phản ánh vào đầu óc con người Bất kỳ một sự vận động nàotrong thế giới vật chất này suy cho cùng đều là những mối liên hệ nhân quả,nó ởtrong những hoàn cảnh, hình thái khác nhau Mối quan hệ đó còn được thể hiệntrong vấn đề học tập của sinh viên hiện nay mà chúng ta còn chưa được hiểu rõ.Chính vì vậy, nhiệm vụ của nhận thức khoa học là phải tìm ra nguyên nhân cuảnhững hiện tượng trong tự nhiên,xã hội và tư duy để giải thích các hiện tượng

đó Từ những lý do trên, nhóm chúng em đã chọn đề tài IV “Vận dụng mối quan

hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong quá trình học tập của sinhviên hiện nay” để làm tiểu luận kết thúc môn học Đây là năm đầu tiên chúng

em được làm tiểu luận, với những giới hạn về kiến thức chắc chắn sẽ khôngtránh khỏi những thiếu sót, mong thầy, cô có thể tận tình góp ý để sinh viênchúng em hoàn thiện hơn những kiến thức của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ vấn đề về cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả, mối quan hệ và sựchuyển hóa giữa chúng trong quan niệm duy vật biện chứng của Triết học Mác

Lê nin; từ đó vận dụng vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu



 Đối tượng: cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả, mối quan hệ biện chứng

của cặp phạm trù,sự chuyển hóa của cặp phạm trù, quá trình học tập củasinh viên hiện nay



 Phạm vi nghiên cứu: những tài liệu cụ thể, chính thống trên các trang

mạng hoặc sách vở, các bài viết có liên quan; sự tìm hiểu ở đời sống hiệnthực

4.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu



 Cơ sở lý luận: Đưa ra được các khái niệm cụ thể: Khái niệm nguyên

nhân, kết quả, từ đó phân tích liên hệ đưa ra những vấn đề cần nghiên cứu

để giải quyết vấn đề đó



 Phương pháp nghiên cứu: phương pháp tổng hợp, phân tích, chứng

minh, phương pháp logic và lịch sử,

5.Ý nghĩa vấn đề

Thông qua cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả, giúp ta hiểu được mối quan hệbiện chứng giữa chúng trong sự vận động của thế giới vật chất này Có nguyênnhân sẽ sinh ra kết quả, và tình hình học tập của sinh viên cũng vậy, gieo nhânnào thì gặt quả ấy vậy nên chúng ta không thể xem nhẹ cặp phạm trù nhân-quảtrong cuộc sống hiện tại

6 Kết cấu tiểu luận

Được chia làm 3 phần: Mở đầu, Nội Dung và Kết quả

Trong đó Nội dung chia làm 3 chương:

Chương 1: Cặp phạm trù Nguyên nhân và Kết quả

Chương 2: Mối quan hệ biện chứng của cặp phạm trù Nguyên nhân – Kết quả

và ý nghĩa phương pháp luận

Chương 3: Sự vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quảtrong quá trình học tập của sinh viên hiện nay

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ.

1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả

-Nguyên nhân: Là phạm trù dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặttrong cùng một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau,gây ra một biến đổi nhấtđịnh nào đó

-Kết quả: Là một phạm trù dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động lẫnnhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra

Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân và kết quả,ta có những ví dụ sau:

+Sự tác động qua lại của cung và cầu đến quá trình thực hiện giá cả (nguyênnhân) của hàng hóa khiến cho giá cả xoay quanh giá trị của hàng hóa (kết quả)+Đưa nước biển vào ruộng, nhờ sự tác động của ánh nắng mặt trời giúp nướcbiển bốc hơi và tạo thành muối

Tuy nhiên ta cần lưu ý, không nên hiểu nguyên nhân, kết quả nằm ở hai sựvật hoàn toàn khác nhau Ví dụ như dòng điện là nguyên nhân của ánh sáng đèn;

hay giai cấp vô sản là nguyên nhân của việc cách mạng vô sản, Đó là nhữngcái hiểu sai lầm về nguyên nhân và kết quả Nếu hiểu như vậy sẽ dẫn đến chorằng nguyên nhân của một sự vật hiện tượng nào đấy luôn nằm ngoài sự vậthiện tượng đó và cuối cùng nhất định lại phải thừa nhận nguyên nhân của thếgiới vật chất nằm ngoài thế giới vật chất, tức là nó sẽ nằm trong thế giới tinhthần.

1.2 Phân biệt nguyên nhân với nguyên cớ và điều kiện

-Nguyên cớ: khác với nguyên nhân, đó là một sự kiện nào đó trực tiếp xảy ratrước kết quả, có liên hệ với kết quả nhưng chỉ là liên hệ bên ngoài không bảnchất

Ví dụ: +Trung Quốc lấy cớ giải giáp quân đội Nhật để vào xâm lược nước ta+ Sinh viên A nộp bài muộn nguyên nhân là không chịu hoàn thành bài sớmnhưng lại lấy nguyên cớ là nhà mất mạng không kịp gửi bài

-Điều kiện: Là hiện tượng cần thiết để nguyên nhân phát huy tác động Trên cơ

sở đó gây ra một biến đổi nhất định Nhưng bản thân điều kiện không phảinguyên nhân, điều kiện không trực tiếp sinh ra kết quả

Ví dụ: +Canxi và khí cacbonat là nguyên nhân để tạo ra đá vôi nhưng cần phải

có điều kiện là nhiệt độ thích hợp

+Nước biển ngưng tụ là nguyên nhân tạo ra muối nhưng phải có điều kiện làánh nắng mặt trời

+Hạt thóc nảy mầm nguyên nhân là do yếu tố bên trong hạt thóc tác động lẫnnhau, nhưng muốn hạt nảy mầm cần phải có điều kiện là nhiệt độ, độ ẩm,

 Nguyên cớ và điều kiện không sinh ra kết quả ,mặc dù nó xuất hiện cùngvới nguyên nhân

Ví dụ: Đế quốc Mỹ dùng máy bay đánh phá miền Bắc Việt Nam Trong trườnghợp này, Nguyên nhân chính là bản chất tàn ác của đế quốc Mỹ,Nguyên cớ là

gây sự kiện vịnh bắc bộ tháng 8/1964, điều kiện là quân đội hùng mạnh, vũ khítối tân,hiện đại, kết quả của nó chính là đánh phá miền Bắc Việt Nam.

1.3 Tính chất của mối quan hệ nhân quả

Phép biện chứng duy vật khẳng định mối liên hệ nhân quả có tính kháchquan,tính phổ biến và tính tất yếu

-Tính khách quan: Không có sự vật hiện tượng nào không có nguyên nhân màchỉ có chúng ta chưa tìm ra nguyên nhân mà thôi; không có sự vật hiện tượngnào không sinh ra kết quả mà chỉ có chúng ta chưa tìm ra kết quả mà thôi

Có thể nói, tính khách quan của mối liên hệ nhân quả là cái vốn có của bảnthân sự vật ,không phụ thuộc vào ý thức con người Dù con người biết haykhông biết thì mọi sự vật trong thế giới này là luôn luôn vận động, tác động lẫnnhau và sự tác động đó là tất yếu gây nên biến đổi nhất định Vì thế mối quan hệnày luôn mang tính khách quan

Ví dụ: Chăm chỉ học tập sẽ giúp ta tích trữ thêm nhiều kiến thức, giúp bảnthân học tiến bộ hơn,nhưng việc chăm chỉ này cần phải có một quá trình tích lũychứ không phải ngày một ngày hai mà được

-Tính phổ biến: Mọi sự vật hiện tượng đều nảy sinh từ những sự vật hiệntượng khác Cái sản sinh ra cái khác được gọi là nguyên nhân;cái được sinh ragọi là kết quả Tóm lại, tính phổ biến chính là nguyên tắc quyết định luận: Tất

cả mọi hiện tượng trong tự nhiên và trong xã hội đều được gây ra bởi nhữngnguyên nhân nhất định

Ví dụ: +Một người có sức khỏe tốt là nhờ chế độ ăn uống dinh dưỡng và tậpluyện thể dục, vậy người có sức khỏe tốt đó chính là kêt quả của quá trình ănuống và tập luyện đó

+Một người có sức khỏe yếu là kết quả của việc ăn uống,ngủ nghỉ khôngđúng cách, ít thể dục thể thao, vậy ăn uống,ngủ nghỉ,tập luyện thể dục thể thaoít,không đúng cách là nguyên nhân gây nên sức khỏe yếu

-Tính tất yếu: Không có nguyên nhân nào không dẫn đến kết quả nhất định;

và không có kết quả nào không có nguyên nhân

Cùng một nguyên nhân như nhau, và trong những điều kiện, hoàn cảnh giốngnhau nhất định sẽ nảy sinh các kết quả như nhau

Ví dụ: + Hạt thóc dù gieo xuống những mảnh ruộng khác nhau, thời vụ khácnhau thì sẽ cho ra cây lúa chứ không thể ra cây ngô, khoai,sắn được

Nhưng thực ra trong thế giới vật chất này không bao giờ có những điều kiệnhoàn cảnh giống nhau, những tác động hoàn toàn giống nhau bởi thế giới nàyluôn luôn vận động và biến đổi không ngừng Một triết gia Hy Lạp cổ đạiHeraclitus đã từng nói “không ai tắm hai lần trên một dòng sông”, có thể hiểurằng vạn vật trên thế giới này luôn vận động biến đổi, không có thứ gì tồn tạilâu hơn một khoảnh khắc Có thể ở lần tắm một có một khúc gỗ trôi nhưng đếnlần hai đã không còn nữa Hàm ý trong câu nói của ông chính là dòng sông lầntắm một với dòng sông lần tắm hai là hai dòng sông khác nhau Áp dụng nó vàochính con người, cùng là bạn nhưng sinh ra bạn chẳng may xấu xí, bạn đi phẫuthuật thẩm mĩ trở nên xinh đẹp Khi đó bạn không còn là bạn nữa Thực tế chothấy nhan sắc của bạn với tư cách là kết quả,được sinh ra từ những nguyên nhânkhác nhau Mỗi sự vật hiện tượng khi là kết quả được sinh ra bởi những nguyênnhân khác biệt, thậm chí nguyên nhân đó có thể giống nhau về mặt chủng loại.Mặt khác, những điều kiện cũng không bao giờ được lặp lại hoàn toàn, do đó sẽsinh ra nhiều kết quả độc đáo Mỗi một kết quả chính là một thực tại độc đáo,

nó sẽ không lặp lại trong bất kỳ đâu, bất kỳ thời gian nào

CHƯƠNG 2: MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG CỦA CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN – KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2.1.Mối quan hệ biện chứng cặp phạm trù nguyên nhân-kết quả.

2.1.1 Nguyên nhân sinh ra kết quả vì vậy nguyên nhân bao giờ cũng có trước kết quả, còn kết quả bao giờ cũng có sau nguyên nhân, khi nguyên nhân đã bắt đầu thực hiện, đã bắt đầu tác động.

Trong quan hệ nhân-quả, thì bao giờ sự tác động của nguyên nhân cũng sẽsinh ra kết quả Ví dụ như một người không chấp hành luật lệ giao thôngnghiêm chỉnh,vượt đèn đỏ ,lạng lách, đánh võng,kết quả là bị tại nạn giao thông;hay bão, lũ lụt, hạn hán là nguyên nhân gây ra kết quả thiệt hại mùa màng, đờisống nhân dân; Không chịu lắng nghe giáo viên giảng bài kết quả không hiểubài,…

Tuy nhiên chúng ta cần phân biệt không phải cứ sự vật nào có trước sự vậtthứ hai, thì được coi là biểu hiện nhân quả:

Ví dụ như: +Ngày có trước đêm nhưng ngày không phải nguyên nhân sinh rađêm

+Mùa đông có sau mùa thu nhưng mùa đông không phải là kết quả của mùa thu

Ở đây chúng ta cần để ý để phân biệt mối liên hệ giữa nguyên nhân và kếtquả Hai hiện tượng, hai mùa khác nhau, hiện tượng,mùa trước không phảinguyên nhân sinh ra hiện tượng, mùa sau, sự tác động của chúng không có liênquan gì đến sự xuất hiện cái sau Ngày không sinh ra đêm mà là do trái đất hìnhcầu và tự quay quanh trục, nên mặt trời chỉ chiếu sáng được một nửa,nửa đượcchiếu sáng là ngày, nửa không được chiếu sáng là đêm Cũng như mùa thukhông sinh ra mùa đông, nguyên nhân sinh ra mùa chính là do trục trái đấtnghiêng với mặt phẳng quỹ đạo và không đổi phương trong không gian, có thời

kỳ bán cầu Bắc ngả về phía mặt trời, có thời kỳ bán cầu Nam ngả về phía mặttrời, hai bán cầu có sự thu nhận ánh sáng và lượng bức xạ mặt trời khác nhau,gây nên các đặc điểm riêng khác nhau về thời tiết, khí hậu,tạo nên các mùa

Mặc dù nguyên nhân sinh ra kết quả nhưng không phải cứ nguyên nhân vừađược sinh ra thì đã có ngay kết quả, mà phải cần có yêu tố nữa là điều kiện Ví

dụ như quá trình ngưng tụ của nước biển để tạo thành muối, nhưng nếu nhưkhông có ánh nắng mặt trời thì sẽ không có hiện tượng bay hơi và làm thànhmuối Hay một ví dụ khác, khi ta trồng hoa, một mầm hoa tốt có đủ khả năngsinh trưởng tốt nhưng thiếu đi điều kiện là nhiệt độ, độ ẩm,ánh sáng phùhợp, thì cây hoa đó sẽ không thể phát triển được, dần dần sẽ chết Vậy nên,điều kiện đóng vai trò cũng rất quan trọng trong mối quan hệ nhân-quả, nó khácvới nguyên nhân nhưng nó lại quyết định nguyên nhân nào sinh ra kết quả nào.Trong nhiều trường hợp, ví dụ hai chiếc áo như nhau, nhưng một chiếc áothường xuyên được giặt bằng tay và một chiếc áo thường xuyên giặt máy, theothời gian, chiếc áo giặt máy sẽ nhìn cũ hơn chiếc giặt tay, chất lượng áo cũng đixuống, sần sùi và nhanh hỏng Vậy do điều kiện giặt khác nhau mà hai chiếc áo

có kết quả khác nhau Có thể thấy,dù là cùng một nguyên nhân nhưng trong điềukiện không giống nhau sẽ cho ra những kết quả khác nhau

2.1.2.Một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả và ngược lại, một kết quả

có thể ra đời từ rất nhiều nguyên nhân.

Trong thực tế , mối quan hệ nhân-quả được biểu hiện hết sức phức tạp Mộtnguyên nhân có thể sinh ra rất nhiều kết quả Ví dụ như đốn gỗ trong rừng,những kết quả là làm thành giấy để viết, làm đồ dùng, thứ hai là rừng bị chặtphá thiệt hại nghiêm trọng gây ảnh hưởng đến người dân và những con thú đangsinh sống trong khu rừng đó, thứ ba chặt rừng gây lũ lụt sau những trận mưa

to ,sạt lở đất, gây thiệt hại tới người và của ; ví dụ khác là xả rác thải bừa bãigây lên rất nhiều hậu quả nghiêm trọng như ảnh hưởng đến sức khỏe của conngười vì trong rác tải chứa hàm lượng hữu cơ lớn, khi phân hủy sẽ gây hôi,thốilàm ô nhiễm môi trường không khí, nước, đất, gây nên nhiều bệnh truyềnnhiễm cho con người, thường xuyên ngửi mùi rác thải gây hại cho đường hôhấp, hệ sinh thái trong nước của các ao hồ bị hủy diệt, rác thải bừa bãi gây mất

mỹ quan,