MỤC LỤC TT Đề mục Trang 1 Mục lục 2 1 Mở đầu 3 1 1 Lí do chọn đề tài 1 4 1 2 Mục đích nghiên cứu 2 5 1 3 Đối tượng ngiên cứu 2 6 1 4 Phương pháp nghiên cứu 2 7 2 Nội dung 8 2 1 Cơ sở lý luận 2 3 9 2 2[.]
Trang 17 2.Nội dung
9 2.2.Thực trạng của việc dạy học trải nghiệm 3-5
10 2.3 Các giải pháp quản lý, chỉ đạo dạy học trải nghiệm ở
trường Tiểu học thông qua lựa chọn phương thức phù hợp
Khi nói về phương pháp học tập hiệu quả, thế hệ ông cha ta đã đúc kếttrong câu nói “Học đi đôi với hành” Câu tục ngữ trên là một triết lý về giáo dục,
là lời dạy về phương pháp học tập mang lại hiệu quả “Học” thuộc về giai đoạn
Trang 2tiếp thu các kiến thức, khái niệm mang tính lí thuyết còn “hành” là khâu vậndụng, thực nghiệm thực tế Câu nói này ý rằng: Song song với việc chúng ta tiếpthu kiến thức về mặt lý thuyết thì còn cần hoạt động trải nghiệm, tự trải nghiệmnhững vấn đề đó trong thực tế, tức là áp dụng lí thuyết để hiểu được tính đúngđắn trong thực tế Câu nói cũng tương tự như ý nghĩa trong lời của Khổng Tử:
“Những gì tôi nghe tôi sẽ quên, những gì tôi thấy tôi sẽ nhớ, những gì tôi làm tôi
sẽ hiểu” Từ đó có thể khẳng định “Học từ trải nghiệm” là quá trình học mà kiếnthức – phẩm chất – năng lực người học được tạo thông qua chuyển hóa kinhnghiệm Qua trải nghiệm hình thành các kĩ năng bền vững và thiết thực
Trong những năm học qua việc dạy học trải nghiệm qua các môn học đãđược nhiều giáo viên áp dụng và hiệu quả thu được đó là kiến thức, kĩ năng củahọc sinh được thường xuyên củng cố thông qua việc thực hành và vận dụng thực
tế Bên cạnh đó Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong chương trình sáchgiáo khoa 2000 cũng hướng học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm, tuynhiên hình thức thực hiện chưa thống nhất mà còn tuỳ điều kiện từng địaphương, từng nhà trường Ở chương trình phổ thông 2018, hoạt động trảinghiệm được đưa vào nhóm môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc có phân hoá,đồng nghĩa với việc tất cả các bậc học phổ thông đều phải thực hiện với thờilượng 105 tiết/ năm học với phân phối chương trình cụ thể và chi tiết (Riêng lớp
10 dự kiến 70 tiết)
Thực tế nhiều năm qua cho thấy việc dạy học trải nghiệm chưa được độingũ cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp đứng lớp quan tâm do tâm lý xem cácmôn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh mới là môn học trọng yếu Mặt khác việclúng túng khó khăn trong việc áp dụng từ lí thuyết hoạt động trải nghiệm vớithực tế, dạy học trải nghiệm đòi hỏi kỹ năng của người tổ chức, cơ sở vật chất,trang thiết bị dạy học, cũng là những trở ngại không nhỏ dẫn đến dạy học trảinghiệm chưa được đầu tư và áp dụng
Vậy làm thế nào để tổ chức dạy học trải nghiệm ở Tiểu học có kết quả đạtmục tiêu “Góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lựcchung và các năng lực đặc thù cho học sinh; nội dung hoạt động được xây dựngdựa trên các mối quan hệ của cá nhân học sinh với bản thân, với xã hội, với tựnhiên và với nghề nghiệp” [I] là điều mà người làm công tác giáo dục cần quantâm nhằm thực hiện có hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trên đây là những lí do mà tôi chọn đề tài “Lựa chọn phương thức phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động trải nghiệm trong trường Tiểu học” làm đề tài nghiên cứu, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học.
1.2.Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng tổ chức dạy học trải nghiệm của nhàtrường và giáo viên, đề xuất lựa chọn phương thức tổ chức dạy học phù hợpnâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm ở trường Tiểu học
Trang 31.3 Đối tượng nghiên cứu:
Các phương thức tổ chức dạy học trải nghiệm ở trường Tiểu học góp phầnnâng cao hiệu quả giáo dục
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
* Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Mục đích: Nghiên cứu tài liệu nhằm hoàn thiện cơ sở lí luận
* Phương pháp phỏng vấn trực tiếp:
Mục đích: Tìm hiểu nguyện vọng, tâm tư mong muốn của giáo viên vàhọc sinh trong hoạt động giáo dục
Cách thực hiện: Đặt câu hỏi phỏng vấn giáo viên và học sinh
* Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục:
Nghiên cứu, phân tích các văn bản hướng dẫn, kế hoạch của cấp trên, họchỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, tổng hợp kinh nghiệm cá nhân về vấn đề liên quan
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận:
2.1.1.Phương thức là gì?
Phương thức theo định nghĩa được hiểu là phương pháp và cách thức gộplại tạo thành Vậy phương thức là hệ thống “ con đường” được đưa ra để giảiquyết vấn đề dưới một hình thức nhất định
Các phương thức chủ yếu trong tổ chức dạy học trải nghiệm là:
- Phương thức khám phá [II]
- Phương thức thể nghiệm tương tác [II]
- Phương thức cống hiến [II]
- Phương thức nghiên cứu [II]
Lựa chọn phương thức tổ chức dạy học trải nghiệm là một khái niệm tươngđối mới lần đầu tiên được đề cập đến trong modun 2 tập huấn Hoạt động trảinghiệm của chương trình phổ thông 2018 Mục tiêu chung của phương thức trảinghiệm đó là phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh Học sinh được trảinghiệm từ đó tạo cơ hội cho học sinh suy nghĩ thúc đẩy phát triển tu duy, Việclựa chọn phương thức phù hợp giúp nhà trường, các giáo viên xây dựng được kếhoạch cụ thể, linh hoạt lựa chọn phương pháp, hình thức giáo dục phù hợp
2.1.2 Dạy học trải nghiệm:
“ Trải” có nghĩa là đã từng qua, từng biết, “ nghiệm” có nghĩa là “ngẫmthấy, suy xét ra điều nào đó là đúng qua kinh nghiệm thực tế” [III] Như vậy trải
Trang 4nghiệm là quá trình chủ thể tham gia trực tiếp vào hoạt động từ đó lĩnh hội trithức và rút ra kinh nghiệm cho bản thân.
Dạy học trải nghiệm xuất phát từ thuật ngữ giáo dục trải nghiệm(experiential education) là một quan điểm dạy học bao gồm nhiều phương pháptrong đó khuyến khích việc học tập với những trải nghiệm cụ thể và tập trungphản ánh kinh nghiệm có được để tăng cường kiến thức, phát triển kĩ năng, cácgiá trị nhân cách cá nhân ( Hiệp hội giáo dục trải nghiệm, 1977) [IV]
Tác dụng của dạy học trải nghiệm đó là có thể tối đa hoá khả năngsáng tạo, tính thích ứng, tính năng động của học sinh phải sử dụng vốn sốngđồng thời kết hợp các giác quan ( Để nghe, để nhìn, để ngửi, …) qua đó đưa
ra các nhận định, phán đoán, kết luận về sự vật, hiện tượng, như vậy gópphần tăng khả năng lưu giữ thông tin, tri thức đã trải nghiệm Quá trình trảinghiệm giúp học sinh tối ưu hoá năng lực cá nhân, năng lực hợp tác nhómđồng thời tăng cường sự tự tin, việc dạy của giáo viên, việc học của học sinhcũng nhờ đó mà thú vị và hấp dẫn hơn Các kiến thức, kĩ năng được thựchành thường xuyên, lặp đi lặp lại qua các hoạt động thực hành luyện tập tạocho học sinh các kĩ năng và tăng cường khả năng ứng dụng các kĩ năng đóvào thực tế
Dạy học trải nghiệm thông qua các môn học ở Tiểu học là vận dụng kiếnthức đã học và áp dụng trong thực tế đời sống, giúp học sinh phát hiện, hìnhthành, củng cố kiến thức một cách có hệ thống, sáng tạo và hiệu quả Các hoạtđộng này có thể được thực hiện trong lớp học, ở trường, ở nhà hay tại bất kỳ địađiểm nào phù hợp Các môn học có thể áp dụng dạy học trải nghiệm như Toán,Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử- Địa lí, Tự nhiên và xã hội, Hoạt động trảinghiệm, Ngoại ngữ,…
Tóm lại phương thức trải nghiệm có thể áp dụng trong dạy học Hoạtđộng trải nghiệm nói riêng, trong dạy học các môn học và tổ chức các hoạtđộng khác Phương thức trải nghiệm trong giáo dục chính là phương pháp vàcách thức tổ chức hoạt động dạy học mang lại hiệu quả Thông qua trảinghiệm luyện tập được cho học sinh cả về kiến thức và kĩnăng học tập, tìm tòi, phân tích và áp dụng thực tiễn Nhờvậy, các em sẽ có được kiến thức vững chắc, trang bị cho bảnthân kĩ năng xã hội một cách toàn diện đồng thời giúp học sinhphát triển năng lực và phẩm chất cần thiết đáp ứng mục tiêu của chươngtrình phổ thông 2018
2.2.Thực trạng của việc dạy học trải nghiệm:
Dạy học trải nghiệm ở Tiểu học là một khái niệm không mới Dạy họctrải nghiệm được lồng ghép tích hợp trong nhà trường thông qua các môn học cónội dung gắn liền với thực tế như Tiếng Việt, Tiếng Anh, Toán, Địa lí, TNXH,Khoa học,…đặc biệt thông qua Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và các hoạtđộng ngoại khoá khác Đặc biệt từ năm học 2020 – 2021 Hoạt động trải nghiệm
Trang 5được đưa vào chương trình Sách giáo khoa 2018 là một hoạt động giáo dục bắtbuộc được tổ chức biên soạn tài liệu một cách khoa học với phân phối chươngtrình và tài liệu hướng dẫn dạy học chi tiết.
Tuy nhiên trên góc độ khách quan của người làm công tác giáo dụcđánh giá thì việc tổ chức dạy học trải nghiệm chưa thực sự hiệu quả Nguyênnhân chủ quan có thể kể đến đó là do giáo viên chưa linh hoạt trong việctruyền tải nội dung và chương trình phù hợp thực tế và đối tượng học sinh.Giáo viên còn lúng túng trong thực hiện lựa chọn phương thức tổ chức, cácbước dạy trải nghiệm, còn quan niệm dạy học trải nghiệm chỉ bao gồm cáchoạt động diễn ra bên ngoài lớp học Các hoạt động trải nghiệm còn chưathực sự sáng tạo, chưa đa dạng về hình thức và nội dung Bên cạnh đó nguyênnhân khách quan là do giáo viên Tiểu học dạy nhiều môn, nhiều công táckiêm nhiệm mà việc tổ chức một hoạt động trải nghiệm đòi hỏi sự chuẩn bịcông phu về nội dung, phương tiện, kinh phí,…đòi hỏi kinh nghiệm, khả năng
tổ chức nên nhiều giáo viên và cả nhà trường còn tâm lí ngại tổ chức các hoạtđộng trải nghiệm
Thông qua phỏng vấn trực tiếp giáo viên đứng lớp và cán bộ quản lí về sựcần thiết của việc tổ chức dạy học trải nghiệm thu được kết quả như sau:
Bảng 1: Khảo sát nhận thức sự cần thiết của việc dạy học trải nghiệm
Mức độ Giáo viên Cán bộ quản lý
độ áp dụng dạy học trải nghiệm của giáo viên thông qua việc quan sát, thu đượckết quả như sau:
Bảng 2: Mức độ áp dụng dạy học trải nghiệm
Trang 6Mức độ Thực hiện thông qua
2.3 Các giải pháp quản lý, chỉ đạo dạy học trải nghiệm ở trường Tiểu học thông qua lựa chọn phương thức phù hợp.
2.3.1 Quán triệt, tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò của dạy học trải nghiệm Chuẩn bị tốt các điều kiện cho việc tổ chức dạy học trải nghiệm có hiệu quả.
Quán triệt tinh thần, nâng cao nhận thức và chuẩn bị tốt các điều kiện cho
tổ chức dạy học trải nghiệm là một việc làm quan trọng, là tiền đề, là cơ sở đểlựa chọn phương thức phù hợp cho tổ chức dạy học trải nghiệm Cũng như cáchoạt động giáo dục khác để dạy tốt hoạt động trải nghiệm cần các điều kiện đólà: Đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, sự hỗ trợ từ phụ huynh học sinh,
…
- Công tác tuyên truyền và bồi dưỡng đội ngũ: Thông qua triển khai quán
triệt các văn bản chỉ đạo của ngành, chương trình tập huấn bồi dưỡng chươngtrình phổ thông 2018 (modun 2), chương trình tập huấn sách giáo khoa 2018,các buổi sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề: Tổ chức dạy học trải nghiệm, sinhhoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học của nhà trường giúp cán bộquản lý, giáo viên nắm vững các phương thức trải nghiệm và lựa chọn phươngthức phù hợp là định hướng xây dựng kế hoạch, dự kiến cách thức và phươngpháp tổ chức đồng thời xây dựng các kịch bản, lựa chọn hình thức tổ chức đểđem lại hiệu quả cao nhất
Qua sinh hoạt chuyên môn giúp giáo viên nắm vững 4 phương thức tổchức hoạt động trải nghiệm đó là:
- Phương thức khám phá [II]
Trang 7- Phương thức thể nghiệm tương tác [II]
- Phương thức cống hiến [II]
- Phương thức nghiên cứu [II]
Để giúp giáo viên nắm vững hơn quy trình dạy học và áp dụng thành thạocác phương thức trải nghiệm Tổ chuyên môn, nhà trường thường xuyên tổ chứcxây dựng, dự giờ minh hoạ các tiết dạy học trải nghiệm, tổ chức cho giáo viênthực hành xây dựng kế hoạch cụ thể của một hoạt động trải nghiệm theo cácphương thức ở trên,…
Sinh hoạt chuyên môn nhà trường và tiết dạy của giáo viên( Chủ đề: Tổ chức dạy học trải nghiệm thông qua các môn học)
- Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học là thành tố không thể thiếu trongthực hiện dạy học trải nghiệm: Nhà trường có trách nhiệm tham mưu cho cấp
uỷ, chính quyền đảm bảo có đầy đủ phòng học, phòng chức năng, sân chơi, bãitập Phòng học đảm bảo đủ ánh sáng, đủ diện tích, bàn ghế đúng chuẩn và thuậntiện cho việc học sinh tham gia học nhóm, các hoạt động vận động, thực hành.Học sinh phải có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập Việc trang bị đầy đủ thiết
bị dạy học, các phương tiện hiện đại như máy chiếu, máy vi tính, ti vi kết nốiInternet,…tại các lớp học góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêucầu thực hiện chương trình phổ thông 2018
- Phối hợp với phía phụ huynh và cộng đồng: Tuyên truyền, công khai kếhoạch các hoạt động trải nghiệm, hoạt động ngoài giờ lên lớp của lớp, của nhàtrường với phụ huynh Vận động phụ huynh có thể tham gia hỗ trợ hoạt độngbằng vật chất, tinh thần, thời gian,… Ví dụ: Tham gia đưa con đến địa điểm giaolưu CLB cấp huyện, tham gia trang trí sân khấu các hoạt động hội diễn, giaolưu CLB, tham gia các trò chơi giao lưu trong các hoạt động tổ chức tạitrường, hỗ trợ con em tìm kiếm đồ dùng cho hoạt động trải nghiệm, cùng contham gia các dự án nhỏ,… Phối hợp với Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ cùnglên kế hoạch và quản lý các em khi cho học sinh tham gia các hoạt động theophương thức cống hiến
Trang 82.3.2 Xây dựng kế hoạch dạy học trải nghiệm và tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp:
Nhà trường xây dựng kế hoạch, triển khai thực hiện theo Thông tư32/2018/TT- BGD ĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 ccủa Bộ Giáo dục Đào tạoBan hành chương trình giáo dục phổ thông;
+ Xây dựng kế hoạch dạy học Hoạt động trải nghiệm với các lớp thựchiện chương trình phổ thông 2018 Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dụcbắt buộc trong chương trình phổ thông 2018 Hoạt động trải nghiệm là hoạtđộng giáo dục mà việc vận dụng các phương thức dạy học trải nghiệm được thểhiện rõ rệt nhất Ngay từ đầu năm học sau khi tập huấn, nhận sách giáo khoa cáckhối lớp xây dựng kế hoạch giáo dục các môn học trong đó có Hoạt động trảinghiệm với thời lượng 3 tiết/ tuần trong đó 1 tiết sinh hoạt dưới cờ, 1 tiết sinhhoạt lớp và 1 tiết sinh hoạt theo chủ đề là cơ sở để xây dựng Kế hoạch giáo dụcnhà trường
+ Xây dựng kế hoạch Hoạt động ngoài giờ lên lớp do nhà trường xâydựng, hoạt động ngoài giờ được tổ chức theo chủ đề hàng tháng theo côngvăn số 1490/SGD ĐT- GDTH ngày 11/8/2015 hướng dẫn tổ chức hoạt độngngoài giờ lên lớp Kế hoạch cần dự kiến rõ hình thức và phương pháp tổ chứcthực hiện
+ Đối với giáo viên trong quá trình soạn bài, làm công tác chủ nhiệm dựkiến và xây dựng dạy học trải nghiệm thông qua môn học, bài học cụ thể theotuần, theo tháng
2.3.3 Chỉ đạo tổ chức trải nghiệm thông qua lựa chọn phương thức phù hợp.
2.3.3.1 Tổ chức trải nghiệm thông qua phương thức cống hiến.
Theo từ điển Tiếng Việt “cống hiến” được hiểu là sự đóng góp to lớn, caoquý của mình cho lợi ích chung
Như vậy tổ chức hoạt động trải nghiệm theo phương thức cống hiến làcách tổ chức các hoạt động để học sinh có cơ hội đóng góp công sức, thời gian,vật chất,… của bản thân thông qua các hình thức như hoạt động nhân đạo tìnhnguyện, hoạt động chiến dịch, … nhằm tạo nên các giá trị xã hội to lớn
Khi tổ chức trải nghiệm theo phương thức cống hiến giáo dục học sinhlòng nhân ái, tình người, sự sẻ chia đồng thời nâng cao ý thức cho học sinh trongviệc tham gia xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, ứng phó các tìnhhuống trong cuộc sống, ứng phó với biến đổi khí hậu Xây dựng tinh thần tráchnhiệm với công việc chung, trách nhiệm với cộng đồng với tinh thần “tươngthân tương ái” với quan điểm nhân văn “Cho đi là còn mãi” qua đó hình thànhcác phẩm chất nhân ái, trách nhiệm
Trang 9Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm theo phương thức cống hiếnnhà trường, giáo viên có thể tổ chức:
- Tham gia các hoạt động nhân đạo trong và ngoài nhà trường: “Xây dựngquỹ Vòng tay bè bạn” , quyên góp ủng hộ “ Tết vì bạn nghèo”, “Chương trìnhủng hộ đồng bào khó khăn vùng dịch”, Hoạt động tham gia giao lưu và ủng hộchương trình của người khuyết tật, dọn dẹp và thắp hương nghĩa trang liệt sĩ,…
- Tham gia các hoạt động chiến dịch: Tham gia chiến dịch “Lá phổixanh”, Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn, “Thực hiện 5K- phòng chốngCovid”,…
- Tham gia các hoạt động, sự kiện: Tham gia mít tinh, cổ động nhân cácngày lễ lớn, tham gia hoạt động Hội khoẻ phù đổng tại địa phương, …
Một số hình ảnh về tổ chức hoạt động trải nghiệm theo phương thức cốnghiến
Học sinh tham hoạt động tuyên truyền HS tham gia chiến dịch làm cho thế theo chủ điểm trong nhà trường giới sạch hơn
Trang 10Màn nhảy Chachacha của học sinh Tiểu học khai mạc Đại hội thể dục thể thao
Những lưu ý khi tổ chức hoạt động trải nghiệm theo phương thức cống hiến đó là:+ Nhà trường, giáo viên cần xây dựng kế hoạch cụ thể bao gồm: Quy mô,tính chất, nội dung hoạt động ( Cổ động, vệ sinh môi trường, chăm sóc gia đìnhchính sách, chăm sóc tượng đài, hỗ trợ gia đình neo đơn, hộ nghèo,…) Thờigian, địa điểm, phương thức di chuyển Lựa chọn thành viên tham gia, phâncông quản lí Chuẩn bị đồ dùng cá nhân, dụng cụ lao động Coi trọng sự an toàntrong quá trình di chuyển và tổ chức hoạt động;
+ Học sinh: Mang theo vật dụng cá nhân Có tinh thần trách nhiệm trongcông việc, đoàn kết, hợp tác với bạn Chấp hành nghiêm túc nề nếp;
+ Đối với tập thể: Có còi, trống hoặc loa đài để có hiệu lệnh tập trunghoặc cổ động tinh thần, cần thiết có thể mang thêm băng zon hoặc biểu ngữ tuỳtheo tính chất hoạt động;
+ Sau khi tổ chức trải nghiệm cống hiến nên tổ chức tổng kết, đánh giá đểrút kinh nghiệm, biểu dương các cá nhân thực hiện tốt, đặc biệt có thể cho họcsinh nêu cảm nhận khi tham gia hoạt động, ý nghĩa của hoạt động;
Tóm lại, tổ chức hoạt động trải nghiệm theo phương thức cống hiến là tạo
cơ hội cho học sinh tham gia các hoạt động có ý nghĩa nhân văn và giáo dục cao
cả Các hoạt động theo phương thức này cần được tổ chức phong phú thu hút sựtham gia tích cực tự giác của học sinh Đối với các hoạt động liên quan đến địaphương cần được sự chấp thuận của chính quyền Khi tổ chức để có kết quả caocần phối hợp tốt với các đoàn thể như Hội phụ nữ, Hội chữ thập đỏ, Đoàn Thanhniên Cộng sản Hồ Chí Minh
2.3.3.2 Tổ chức trải nghiệm thông qua phương thức thể nghiệm tương tác
Thể nghiệm - tương tác là cách tổ chức hoạt động tạo cơ hội cho học sinhgiao lưu, tác nghiệm và thể hiện ý tưởng [II]
Phương thức thể nghiệm tương tác được thể hiện qua các hình thức tổchức: diễn đàn, hội diễn, sắm vai, hội thảo, hội thi - giao lưu, trò chơi
Như vậy có thể nói phương thức tương tác là tổ chức cho học sinh thamgia các diễn đàn, các hoạt động diễn thuyết trước đám đông, trình bày hiểu biết,nhận định của cá nhân về một chủ đề Thông qua phương thức này năng lựcngôn ngữ của học sinh được rèn luyện nhiều nhất, mà ngôn ngữ chính là sự biểuhiện của tư duy là con đường phát triển tư duy Thông qua giao lưu, tác nghiệp,thể hiện ý tưởng học sinh tập quen dần với việc trình bày trước đám đông, từ đóhình thành cho các em sự tự tin, phát hiện, bồi dưỡng năng lực lãnh đạo vớinhững học sinh có tố chất
Cũng như các phương thức khác, giáo viên có thể lựa chọn áp dụngphương thức thể nghiệm tương tác cả trong và ngoài lớp học
Trang 11+ Sử dụng phương thức trải nghiệm tương tác trong lớp học qua cáchình thức:
- Hình thức sắm vai: Sắm vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thựchành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định [II].Sắm vai được sử dụng trong nhiều môn học nhưng nhiều nhất trong môn Đạođức, Hoạt động trải nghiệm Sắm vai gây hứng thú cho học sinh trong quá trìnhhọc tập bởi lẽ thông qua tình huống giả định gần với thực tế học sinh được thựchành những kĩ năng ứng xử ( Có thể đúng, có thể sai) Giáo viên có thể thấy ngaytác động của tình huống lên lời nới, hành động của học sinh thông qua vai diễn từ
đó khích lệ các em hướng đến thái độ , hành vi hợp với chuẩn mực đạo đức hoặcmang lại sự an toàn, kĩ năng bảo vệ bản thân và cộng đồng trong cuộc sống
- Hình thức trò chơi: Trò chơi là phương tiện giáo dục hấp dẫn, đáp ứngnhu ccầu thiết thực của học sinh, tác động đến tất cả các mặt của nhân cách:Thể chất, tâm lí, đạo đức và xã hội trò chơi giúp nâng cao thể lực, rèn luyện sựnhanh nhẹn, phát triển các giác quan [II] với đặc điểm đó trò chơi là hình thứctrải nghiệm khá thú vị mà giáo viên có thể tổ chức cho học sinh tham gia trongtất cả các môn học chủ yếu ở hoạt động khởi động và củng cố bài học
- Hình thức diễn đàn: Diễn đàn là một trong những hình thức tổ chức trảinghiệm mang lại hiệu quả giáo dục thiết thực Thông qua diễn đàn, học sinh có
cơ hội bày tỏ suy nghĩ, quan niệm của mình về một vấn đề nào đó có liên quanđến nhu cầu, hứng thú, nguyện vọng của các em; đồng thời đây cũng là dịp đểcác em học cách lắng nghe ý kiến, học tập lẫn nhau ( quy mô lớp học): Trongphần trình bày kết quả thảo luận sau thảo luận nhóm, phần trưng bày sản phẩm
cá nhân trong môn Mỹ thuật,…
+ Sử dụng phương thức trải nghiệm tương tác ngoài lớp học qua các hình thức:
- Hình thức hội diễn - hội thi – giao lưu: Hội diễn văn nghệ chào mừngngày nhà giáo Việt Nam 20 /11, Hội thi phụ trách sao giỏi, Hội thi kể chuyệnBác Hồ,
- Hình thức trò chơi: Các trò chơi dân gian kéo co, nhảy dây, đá cầu, bịtmắt bắt dê,…
Một số hình ảnh hội diễn – Trò chơi được nhà trường tổ chức trong năm học
Trang 12Lưu ý khi tổ chức dạy học trải nghiệm thông qua phương thức thể nghiệmtương tác: Các hình thức như hội diễn, diễn đàn, sắm vai cần có quá trình chuẩn
bị chu đáo, có thời gian chuẩn bị, có đạo cụ,…đối với học sinh tiểu học khi cần
có thể cho các em được diễn tập nhiều lần, thành thạo trước khi tham gia hội thi,hội diễn chính thức
2.3.3.3 Tổ chức dạy học trải nghiệm thông qua phương thức khám phá.
Khám phá được hiểu là quá trình đi tìm điều mới, điều lạ, điều chưa biết.Như vậy khám phá là hoạt động thường xuyên và xuyên suốt quá trình học tậpcủa học sinh, đặc biệt trong thực hiện chương trình phổ thông 2018
Phương thức khám phá trong dạy học là quá trình học sinh trải nghiệm thếgiới tự nhiên để khám phá điều mới lạ Đây là một phương thức tích cực trong
đó đóng vai trò chủ thể hoạt động để lĩnh hội và xây dựng nên tri thức của mình
Phương thức khám phá thường chủ yếu dựa trên vốn kiến thức của các emtrước đó để thực hiện các yêu cầu của hoạt động Học sinh phải tự trải qua quátrình xử lí thông tin, sắp xếp kiến thức mới trên hệ thống kiến thức đã có.Phương thức khám phá tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm thế giới tự nhiên,thực tế cuộc sống và công việc khơi gợi trí tò mò của học sinh, giúp học sinhkhám phá, tìm hiểu, phát hiện những điều mới lạ từ môi trường xung quanh
Phương thức khám phá được vận dụng dạy học trải nghiệm trong lớpthông qua các môn học như Toán, Hoạt động trải nghiệm, Địa lí, Lịch sử,TNXH, Khoa học,… phần tìm hiểu kiến thức mới Ngoài ra khám phá còn cóthể tổ chức qua các hình thức cụ thể như thực địa, tham quan, cắm trại, trảinghiệm hiện trường
Trong chương trình phổ thông 2018, đặc biệt với các đơn vị lựa chọnSGK bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” thì quy trình dạy học thường là
“Trải nghiệm, Khám phá” – “Thực hành, luyện tập” – “Vận dụng” “Trảinghiệm, khám phá” là bước quan trọng để hình thành kiến thức mới Như vậydạy học trải nghiệm khám phá cần được giáo viên nắm vững và vận dụng
