Thương mại công bằng ở các doanh nghiệp mua bán nông sản ở VN

1 Thực trạng thực hiện thương mại công bằng ở các doanh nghiệp trong 1 ngành cụ thể ở VN và tác động của việc thực hiện thương mại công bằng 1 1 Tổng quan về thương mại công bằng ở các doanh nghiệp mua bán nông sản Fair Trade – Thương mại Công bằng (TMCB) là một lựa chọn tốt hơn cho doanh nghiệp sản xuất nhỏ, khi họ được hưởng mức giá tốt hơn, cơ chế thương thuyết công bằng hơn trong chuỗi cung ứng thông qua các hình thức tập thể và minh bạch Ở Việt Nam, các nhóm doanh nghiệp và Hợp tác xã TMCB.2.Biện pháp thực hiện thương mại công bằng3.Kinh nghiệm thực hiện thương mại công bằng trong hoạt động KDQT của một số tập đoàn4.Đề xuất chương trình hoạt động để để được cấp chứng nhận thương mại công bằng

1. Thực trạng thực hiện thương mại công bằng ở các doanh nghiệp trong 1 ngành cụ thể ở VN và tác động của việc thực hiện thương mại công bằng

1.1. Tổng quan về thương mại công bằng ở các doanh nghiệp mua bán nông

sản:

Fair Trade – Thương mại Công bằng (TMCB) là một lựa chọn tốt hơn cho doanh nghiệp sản xuất nhỏ, khi họ được hưởng mức giá tốt hơn, cơ chế thương thuyết công bằng hơn trong chuỗi cung ứng thông qua các hình thức tập thể và minh bạch Ở Việt Nam, các nhóm doanh nghiệp và Hợp tác xã TMCB được hình thành và phát triển mới được hơn 10 năm với 25 tổ hợp tác ở các ngành nghề nông nghiệp Việc thành lập các Hợp tác xã (HTX) hoặc các tổ chức cộng đồng dựa trên nguyên tắc của TMCB, hướng tới giải quyết những bất bình đẳng và giảm những thua thiệt trên thị trường địa phương cho nhóm doanh nghiệp sản xuất nhỏ

Fairtrade Labelling Organizations International (FLO) là tổ chức quốc tế về

thương mại công bằng, tổ chức này chứng thực nhãn hiệu quốc tế bảo đảm rằng mọi sản phẩm mang nhãn hiệu “Fairtrade” này, cho dù bán ở đâu, cũng đều đáp ứng các tiêu chuẩn của tổ chức này

FLO hoạt động từ hơn 40 năm qua, bắt đầu từ một liên kết giữa một số nhà nhập khẩu và bán lẻ không vụ lợi ở các nước phát triển với các nhà sản xuất nông sản qui

mô nhỏ ở các nước đang phát triển, nhằm chống lại sự ép giá bởi các tầng lớp trung gian, bảo vệ quyền lợi của nông dân

Cho đến nay, FLO đảm trách việc chứng thực nông sản cho người nông dân Tới đây, FLO sẽ tiến đến chứng thực chất lượng hàng công nghiệp Hiện tại việc chứng thực này do một công ty trách nhiệm hữu hạn mang tên là “FLO-Cert Ltd” đảm trách

để đảm bảo tính minh bạch, bởi lẽ thị trường có thể hồ nghi tính khách quan của một

tổ chức

Bằng cách chứng thực chất lượng đó và với mạng lưới của mình tại 50 quốc gia, FLO có đủ tư cách để bảo vệ người nông dân nghèo, vốn không tiếp cận được với thông tin thị trường, khỏi bị ép giá, việc thu mua được đảm bảo theo một giá sàn tối thiểu bất kể thời vụ thu hoạch được mất, nhiều ít ra sao

Có hai loại tiêu chuẩn chứng thực “Fairtrade” Chứng thực đầu tiên dành cho các tiểu nông tập hợp thành hợp tác xã hay một cơ cấu tổ chức nào khác, tham gia một cách dân chủ Chứng thực thứ nhì dành cho công nhân nông trường hay trong các nhà máy chế biến, được chủ nhân trả lương “đàng hoàng”, được cung cấp chỗ ở, được gia nhập các đoàn thể nghề nghiệp, được đảm bảo y tế, an toàn lao động, làm việc trong môi trường đáp ứng các chuẩn qui định

Đổi lại, với chứng thực này của Fairtrade, giới doanh nghiệp mua bán nông sản sẽ phải trả một giá đủ để bù đắp các chi phí sản xuất cũng như cuộc sống, chi một khoản tiền thưởng khuyến khích nông dân đầu tư, nếu cần có thể tạm ứng cho nông dân, và cuối cùng là ký hợp đồng dài hạn với nông dân

1.2.Thực trạng thực hiện thương mại công bằng ở một số doanh nghiệp mua bán nông

sản ở Việt Nam:

Hiện ở Việt Nam, các tiêu chuẩn của FLO đã bước đầu nhận được sự quan tâm Cty TNHH Hiệp Thành và Cty ECOLINK trong thời gian qua đã định hướng cho người trồng chè sản xuất chè hữu cơ và tiêu thụ thông qua kênh phân phối FLO Hai doanh nghiệp này đang tiếp tục tạo các mô hình cho chè IPM và cam kết bao tiêu tại các tỉnh Lào Cai, Hà Tĩnh, Sơn La, Yên Bái, Tuyên Quang và Gia Lai

Tại Hà Nội cũng đã có một doanh nghiệp trở thành thành viên của FLO, đó là Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thị trường Quốc tế (MDI Jsc), cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm đặt tại 100A Xuân Diệu Hiện nay, công ty đang kinh doanh 3 mặt hàng nông sản chủ yếu là chè, cà phê và hạt điều – các sản phẩm đều được dán nhãn Thương mại công bằng

Ngoài ra, sản phẩm chè Tân Cương, Thái Nguyên của Công ty cũng đã được chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Châu Âu Bên cạnh việc thu mua và bán sản phẩm của các nhóm nông dân đã được chứng nhận của FLO (chè Tân Cương – Thái Nguyên, hạt điều Đức Phú – Bình Thuận), Công ty cũng đang giúp đỡ các nhóm nông dân (chủ yếu là người dân tộc thiểu số) ở các địa phương khác đăng ký tham gia nhóm sản xuất theo tiêu chuẩn Thương mại công bằng: chè Shan Tả Lèng (dân tộc H’Mông, dân tộc Dao – Tam Đường, Lai Châu), chè Shan Nậm Khắt, Púng Luông (dân tộc H’Mông – Mù Cang Chải, Yên Bái), cà phê Chiềng Đen, Chiềng Cọ (dân tộc Thái – Sơn La), điều Tiến Hưng (Đồng Xoài – Bình Phước) Đây là một hình thức kinh doanh mới và “khá mạo hiểm” ở Việt Nam, nhưng bền vững vì loại hình này có tiềm năng rất lớn trên thị trường thế giới

1.3. Tác động của việc thực hiện thương mại công bằng

1.3.1. Tác động đối với người sản xuất, tự nhiên, xã hội

a) Người tiêu dùng có biết và có thể tham gia ảnh hưởng tới mức thu nhập thoả đáng cho người sản xuất

Không phải tất cả các giao dịch thương mại đều công bằng Những người nông dân và công nhân là những người đứng đầu chuỗi sản xuất và thường không nhận được những lợi nhuận thoả đáng trong thương mại nên vẫn chịu mức giá và lương thấp Người tiêu dùng có thể gây ảnh hưởng tới mức giá và lương tốt hơn cho người sản xuất không?

• TMCB là hình thức tiếp cận khác biệt so với thương mại truyền thống khi mà người sản xuất và người tiêu dùng có thể hợp tác chặt chẽ và thông tin về nguồn hàng và giá

cả minh bạch trong toàn chuỗi cung ứng

• Việc mua hàng có nhãn mác TMCB với giá cao hơn, nhưng được đảm bảo về chất lượng, thúc đẩy bền vững về môi trường và bền vững về quan hệ thương mại cho người sản xuất và người tiêu dùng, nhưng đó không phải chỉ là vì thiện nguyện, vì bạn

muốn làm việc tốt mà vì bạn tin rằng, sự đóng góp đó sẽ thúc đẩy sự phát triển của người sản xuất và niềm tin trong tiêu dùng được khẳng định hơn

b) Người sản xuất có thể có điều kiện và thoả thuận tốt hơn

Giải quyết quan hệ quyền lực không cân bằng trong mối quan hệ kinh doanh, thị trường và những bất công của thương mại thông thường cho người thiệt thòi hơn là những người nông dân, công nhân.

• Với những giá trị và gắn kết giữa người sản xuất và tiêu dùng thông qua sự minh bạch

về giá, các tiêu chuẩn của TMCB đã đề ra quy định về giá tối thiểu, quỹ phúc lợi và việc sử dụng quỹ phúc lợi

• Tăng quyền hơn cho người sản xuất và nâng cao khả năng và năng lực thương lượng,

sự tham gia, tính dân chủ trong tổ chức của người sản xuất và người lao động, trao quyền cho các hộ gia đình, tổ chức HTX dưới cơ chế dân chủ và tập thể để thương lượng về giá bán, trả lương thoả đáng cho người lao động

c) Tác động đến sự phát triển xã hội

Người nông dân nhỏ lẻ, phụ nữ được tham gia sinh hoạt nhóm, hiểu biết và quyết định một cách công bằng trong các thành viên nhóm và sinh hoạt đều đặn nâng cao nhận thức về sản xuất sạch, bền vững… Ngoài ra còn có tiền phúc lợi do người tiêu dùng, hay công ty thương mại thu hộ trả thẳng cho HTX/hoặc nhóm nông dân TMCB

Quỹ phúc lợi này có thể từ 10%-20% giá trị hàng tùy loại mặt hàng (ví dụ với cà phê, nhóm nông dân sẽ nhận được khoản 440USD/tấn hàng xuất và bán được).

d) Tác động phát triển kinh tế

Phát triển kinh tế cho hộ gia đình theo tính tập thể nhằm giảm rủi ro thương mại Các nhóm nhà sản xuất bán được hàng thông qua hệ thống xuất khẩu trực tiếp Giá xuất khẩu thông thường cao hơn 10% so với giá thị trường tại chỗ Lợi ích tài chính cho người sản xuất cũng có được từ mức giá tối thiểu trên mức giá chung của thị trường và phí bảo hiểm TMCB cho nông dân; tìm kiếm cơ hội tài trợ trong nước, khu vực và trên toàn cầu

e) Tác động bảo vệ môi trường bền vững

Các tiêu chuẩn của TMCB là tiêu chuẩn được đánh giá định kỳ hàng năm đảm bảo sản phẩm sạch, và nông dân sản xuất bền vững, không dùng hóa chất độc hại, bảo

vệ nguồn nước, nguồn đất trong quá trình canh tác

1.3.2. Tác động đối với doanh nghiệp

- Đạt thương hiệu toàn cầu: TMCB là một thương hiệu toàn cầu, hỗ trợ nhận

diện người sản xuất

- Phù hợp nhu cầu thị trường: TMCB đáp ứng yêu cầu của thị trường về sản

phẩm được dán nhãn và chứng nhận, hiện nhu cầu về sản phẩm TMCB ngày càng gia tăng, gia tăng sự quan tâm của khách hàng về các sản phẩm được sản xuất một cách công bằng

- Định giá: Định phí và định giá theo các tiêu chuẩn của TMCB; tiếp cận thông

tin về giá; ổn định giá cả do mức giá tối thiểu và TMCB đem lại sự ổn định mức giá chung trên thị trường

- Cải thiện tổ chức và góp phần đạt kết quả tốt nhất: Các công cụ cải thiện thực

tế hoạt động thương mại; nâng cao tiêu chuẩn cuộc sống

- Là một phần của mạng lưới toàn cầu: Các thành viên bao gồm người sản xuất

và người mua hàng

2. Biện pháp thực hiện thương mại công bằng

2.1. Tình huống đặt ra:

• Ở các quốc gia đang phát triển, quá trình toàn cầu hóa làm gia tăng sự chênh lệch giàu nghèo dẫn đến mất cân bằng xã hội, ảnh hưởng to lớn đến cộng đồng nông nghiệp, nông thôn Hình thức thương mại truyền thống tập trung vào lợi nhuận và tăng trưởng

có thể đem lại nhiều hệ quả và ảnh hưởng đến môi trường, thu nhập từ nông nghiệp của người sản xuất giảm trong khi giá sản phẩm nông nghiệp ngày càng tăng, bất công bằng trong chuỗi cung ứng khi nông dân và công nhân là những người ở đầu chuỗi sản xuất thường chịu mức giá và lương thấp và không thỏa đáng

• Tại Việt Nam, khái niệm TMCB chưa được nhận biết nhiều và chưa được áp dụng rộng rãi Hiện nay, Việt Nam chưa có chính sách, quy định riêng về TMCB, tuy nhiên rất nhiều văn bản chính sách, quy định, chương trình liên quan đến một số tiêu chí của TMCB, thể hiện ở một số văn bản sau:

- Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 1722/QĐ-TTg ngày 02 tháng 9 năm

2016 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016

- 2020, với các mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội, cải thiện đời sống, tăng thu nhập của người dân, đặc biệt là ở các địa bàn nghèo (liên quan Tiêu chí 1 của WFTO, Nguyên tắc 1 của FLO)

- Nghị định số 45/2012/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến công, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển tiểu thủ công nghiệp theo hướng sản xuất sạch, ưu tiên địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, vùng cao, hải đảo, biên giới đất liền, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các huyện nghèo (Liên quan đến tiêu chí 10 của WFTO, nguyên tắc 3 của FLO)

- Nghị định số 52/2018/NĐ-CP ngày ngày 12 tháng 04 năm 2018 của Chính phủ

về phát triển ngành nghề nông thôn, khuyến khích sử dụng công nghệ thân thiện với môi trường, hạn chế phát sinh chất thải, hạn chế hình thành và phát triển các loại hình

có tiềm năng gây ô nhiễm môi trường cao (liên quan tiêu chí 10 của WFTO, nguyên tắc 3 của FLO)

- Quyết định số 1956/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn, lao động nông thôn thuộc hộ nghèo, người dân tộc thiểu số, người tàn tật, người bị thu hồi đất canh (liên quan đến tiêu chí 8 của WFTO, nguyên tắc 1 của FLO)

So với nhiều quốc gia phát triển và các quốc gia trong khu vực, Việt Nam còn thiếu chính sách riêng của Chính phủ để phát triển TMCB, cả ở cấp độ quốc gia và địa phương Hơn nữa, không có cơ quan chính phủ nào dẫn dắt các hoạt động TMCB TMCB được tiếp cận vào Việt Nam chủ yếu thông qua một số tổ chức phi chính phủ nước ngoài, tổ chức quốc tế và gần đây là các tổ chức phi chính phủ trong nước Hơn

nữa, thực hành TMCB trong các doanh nghiệp còn rời rạc, thiếu sự liên kết giữa các doanh nghiệp TMCB, giữa người bán và người mua, và đặc biệt là thiếu chính sách tổng thể quốc gia cho sự phát triển của TMCB

Vấn đề đặt ra là trong hoàn cảnh hiện tại, làm thế nào để để cải thiện TMCB

ở Việt Nam?

2.2. Những công việc cụ thể để thực hiện Fair trade

a) Fair trade đặt ra các tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn do Fair trade đặt ra cần phải liên quan mật thiết tới tiêu chuẩn xã hội, kinh tế và môi trường Các giá cả chi trả cho Fair Trade sẽ được đầu tư sang cho công ty hay doanh nghiệp để phục vụ cho mục đích cộng đồng

b) Fair trade cấp phép về chứng nhận sản phẩm

Fair trade sử dụng dấu trên tất cả các bao bì và sản phẩm để chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn theo đúng tiêu chuẩn do nông dân, công nhân và các công ty đồng thuận Các công ty có thể chọn chỉ cung cấp 1 phần theo các điều khoản của

Fairtrade cho phạm vi của họ, trong trường hợp đó các sản phẩm có thể mang Dấu hiệu FAIRTRADE

c) Fair trade đặt ra các tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn do Fair trade đặt ra cần phải liên quan mật thiết tới tiêu chuẩn xã hội, kinh tế và môi trường Các giá cả chi trả cho Fair Trade sẽ được đầu tư sang cho công ty hay doanh nghiệp để phục vụ cho mục đích cộng đồng

d) Fair trade cấp phép về chứng nhận sản phẩm

Fair trade sử dụng dấu trên tất cả các bao bì và sản phẩm để chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn theo đúng tiêu chuẩn do nông dân, công nhân và các công ty đồng thuận Các công ty có thể chọn chỉ cung cấp 1 phần theo các điều khoản của

Fairtrade cho phạ vi của họ, trong trường hợp đó các sản phẩm có thể mang Dấu hiệu FAIRTRADE

Fair trade sẽ làm việc trực tiếp với nông dân và công dân bởi chỉ có làm vậy mới giúp họ cải thiện và đảm bảo được sự công bằng trong công việc Những người

làm việc trực tiếp với nông dân và công nhân đều phải được đào tạo bài bản,

chuyên nghiệp để có thể liên hệ, làm việc trực tiếp được

e) Fairtrade thúc đẩy nhận thức với công chúng

Fair trade tuyên truyền nhận thức về sự thiếu công bằng trong các giao dịch lao động của người dân, người lao động Cần phải giúp họ nhận thức được quyền lợi của mình khi tham gia lao động Để từ đó hỗ trợ nâng cao mức thu nhập về đúng giá so với mức lao động thực sự

2.3. Một số giải pháp phát triển thực hiện TMCB ở Việt Nam

Để phát triển TMCB, Việt Nam cần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về TMCB, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp để sử dụng giải pháp kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu xã hội, đồng thời,, đẩy mạnh tổ chức thực thi chính sách doanh nghiệp xã hội trong ngành này Để phát triển doanh nghiệp TMCB Việt Nam, cần đẩy mạnh thực hiện chính sách doanh nghiệp xã hội, đồng thời, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về TMCB, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp để sử dụng giải pháp kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu xã hội

Về phía Nhà nước, cần làm tốt công tác dự báo thị trường Những người tham gia TMCB có xuất phát điểm khác nhau Mặc dù các tổ chức TMCB quốc tế như WFTO hay FLO đều thiết lập danh sách khách hàng tổ chức TMCB và cung cấp danh sách này cho những người bán đạt chứng nhận TMCB, tuy nhiên thông tin được cung cấp không đầy đủ và thiếu tính dự báo Việc nghiên cứu và dự báo của Nhà nước một cách đầy đủ, cập nhật sẽ giúp doanh nghiệp và người sản xuất ra quyết định đúng đắn dựa trên thông tin về nhu cầu thị trường Tăng cường quản lý nhà nước về xúc tiến TMCB, đưa nhiệm vụ xúc tiến TMCB lồng ghép với hoạt động xúc tiến thương mại truyền thống, cả ở tầm quốc gia cũng như địa phương

Đẩy mạnh thực thi chính sách phát triển doanh nghiệp xã hội, xây dựng hệ sinh thái bao gồm doanh nghiệp xã hội, nhà nước, các tổ chức tài chính, tổ chức giáo dục, truyền thông, các tổ chức trung gian Đồng thời, nâng cao nhận thức về sản xuất và kinh doanh có trách nhiệm cho các doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ Chính sách

doanh nghiệp xã hội minh bạch và hợp lý sẽ thiết lập khuôn khổ pháp lý cho doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam, từ đó thúc đẩy TMCB

Về phía doanh nghiệp TMCB, cần gia tăng chuỗi giá trị để giảm chi phí quản lý giá TMCB, dẫn đến tăng thêm lợi ích về tiền mặt và thu nhập cho người sản xuất Tăng cường liên kết, trao đổi kiến thức sản xuất và thông tin thị trường giữa những người sản xuất, phát triển nhiều hình thức hợp tác mới Thành lập mạng lưới TMCB tại Việt Nam để liên kết các đơn vị đạt chứng nhận TMCB Tăng cường đầu tư vào sáng kiến cộng đồng mang lại hiệu quả rõ ràng

3. Kinh nghiệm thực hiện thương mại công bằng trong hoạt động KDQT của một số tập đoàn

Cầu Đất nổi tiếng với dòng cà phê Arabica trồng được rất ít tại Việt Nam, vị chua thanh, đắng nhẹ, màu cà phê nâu nhạt, trong trẻo của hổ phách Cà phê Cầu Đất có từ thời Pháp thuộc hơn 100 năm nay, được người Pháp rất yêu thích và đã đưa ra những giống cây phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu ở đây Qua nhiều năm, thương hiệu ở đây chưa được chú trọng Hiện tại có rất nhiều doanh nghiệp và thương nhân mượn

thương hiệu Cầu Đất để bán ra ngoài với mức giá cao Tuy nhiên, những người nông dân trồng cà phê nhỏ lẻ như anh Khanh lại chỉ bán được cà phê ở mức giá thấp do thương lái ép giá

Mỗi tổ chức TMCB địa phương ở các nước đang phát triển có một hình dạng đặc thù và hoạt động với một vài chức năng khác nhau Các tổ chức, HTX, người sản xuất cùng làm việc và cùng hưởng lợi ích theo những cách thức khác nhau dựa trên nhu cầu đặc thù ở cộng đồng của họ Thành lập các HTX hoặc các tổ chức cộng đồng dựa trên nguyên tắc của TMCB sẽ hướng tới giải quyết những bất bình đẳng và giảm những thua thiệt trên thị trường địa phương cho nhóm nông dân và nhà sản xuất nhỏ

Ở Việt Nam, các dự án hỗ trợ phát triển của hệ thống TMCB cho nhóm đồng bào dân tộc với các mặt hàng thổ cẩm, hàng thủ công mỹ nghệ rất phổ biến của tổ chức Oxfam Từ năm 2008, sau khi Việt Nam ra nhập WTO, mô hình HTX và Câu lạc bộ

TMCB trong ngành nông nghiệp đã khởi sắc Đi đầu về tiềm năng cho mô hìnhTMCB vẫn là khu vực xuất khẩu hàng nông sản Việt Nam có thế mạnh như cà phê, chè, hạt điều và cà phê, chè, hạt điều, chanh dây

Hiện nay với 14 HTX, tổ hợp tác sản xuất cà phê ở Kon Tum, Đăk Lăk, Đăk Nông và Lâm Đồng với hơn 700 hộ nông dân nhỏ và dân tộc thiểu số Tây Nguyên đã tham gia hệ thống TMCB với năng lực sản xuất và xuất khẩu đến 5.000 tấn cà phê TMCB/năm Như vậy, từ việc xuất khẩu trực tiếp cho các công ty nhập khẩu ở thị trường nước ngoài, hệ thống TMCB đảm bảo tạo và chuyển cho các nhóm nông dân một quỹ phúc lợi khoảng 1.300.000USD/năm tương đương khoảng 27 tỷ đồng với mức phúc lợi là khoảng 9.000.000 VNĐ/tấn cà phê nhân xuất khẩu Người nông dân

tự quyết định sử dụng quỹ này cho nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng cà phê, phát triển thị trường Một vài tổ chức TMCB tập trung vào các chương trình phát triển cộng đồng, nâng cao năng lực của con người thông qua việc đào tạo kỹ năng và các chương trình đặc thù nhằm nâng cao khả năng hòa nhập của nhóm người thiểu số và nhỏ lẻ

Từ năm 2011 đến 2016, đã có thêm nhiều HTX sản xuất cà phê TMCB được hỗ trợ thành lập và hoạt động hiệu quả Hiện nay các HTX đã thành lập được mạng lưới liên kết các HTX cà phê TMCB với sự hỗ trợ của nhiều đối tác cả quốc tế, và trong nước, và các doanh nghiệp hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực và chia sẻ kinh nghiệm hoạt động

Tuy nhiên để các mô hình HTX và tổ hợp tác, câu lạc bộ nông dân sản xuất TMCB này hoạt động tốt cần thêm vai trò của các đơn vị thương mại và doanh nghiệp

xã hội cùng sát cánh với nông dân nâng cao năng lực sản xuất và tham gia thị trường Các doanh nghiệp này đã hỗ trợ phát triển và đào tạo cho nông dân với những giá trị kinh doanh có đạo đức và chia sẻ giá trị công bằng hơn trong chuỗi cung ứng