vấn đề vừa có tính lí luận, vừa có tính thực tiễn sâu sắc, đồng thời đáp ứng yêucầu có tính cấp bách trong giai đoạn cách mạng hiện nay.Thực hiện chủ trơng của Đảng về công tác thanh niê
Trang 1Mở ĐầU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Thanh niên là lực lợng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển củamỗi quốc gia, dân tộc Nhận thức rõ vị trí, vai trò của thanh niên đối với sựnghiệp cách mạng, ngay từ khi mới ra đời, Đảng luôn quan tâm, lãnh đạo côngtác thanh niên Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, thanh niên có những đónggóp quan trọng trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc dới sự lãnh đạo của
Đảng Trong sự nghiệp đổi mới, lực lợng thanh niên và công tác thanh niêncàng trở lên quan trọng, mang ý nghĩa chiến lợc Vì vậy, Nghị quyết Hội nghịlần thứ t Ban Chấp hành Trung ơng Đảng khoá VII chỉ rõ:
Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng ViệtNam có vững bớc theo con đờng xã hội chủ nghĩa hay không, phầnlớn là tuỳ thuộc vào lực lợng thanh niên, vào việc bồi dỡng rènluyện thế hệ thanh niên Công tác thanh niên là vấn đề sống còn củadân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại củacách mạng [13, tr 56]
Lãnh đạo công tác thanh niên là một nhiệm vụ trong toàn bộ công táccủa Đảng, là yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm thắng lợi của sự nghiệpcách mạng Thực tiễn đã chứng minh, ở bất cứ địa phơng, ngành, cơ quan đơn
vị nào, sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là các cấp uỷ đảng luôn là yếu tốquyết định, đảm bảo cho tổ chức Đoàn hoàn thành tốt nhiêm vụ, chức năng
đoàn kết, tập hợp, giáo dục thanh niên đa họ vào phong trào hành động cáchmạng nhằm thực hiện thắng lợi đờng lối chủ trơng của Đảng cũng nh chínhsách, pháp luật của Nhà nớc
Công cuộc đổi mới đất nớc do Đảng khởi xớng và lãnh đạo trong nhữngnăm vừa qua đã thu đợc nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề cần thiết
để đa đất nớc chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hoá - hiện đại hoá Trong những thắng lợi đó có sự đóng góp khôngnhỏ của thanh niên Tuy nhiên, do những biến đổi của tình hình trong nớc vàquốc tế đang tác động mạnh mẽ làm biến đổi về cơ cấu xã hội, địa vị kinh tế,học vấn, t tởng, tâm lý, lối sống Vì vậy, công tác thanh niên hiện nay đang
đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi phải tiếp tục có những giải pháp kịp thờinhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất n ớc,phù hợp với nhu cầu lợi ích của thanh niên
Từ yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp cách mạng, đòi hỏi Đảng khôngngừng đổi mới và tăng cờng sự lãnh đạo đối với công tác thanh niên Đây là
Trang 2vấn đề vừa có tính lí luận, vừa có tính thực tiễn sâu sắc, đồng thời đáp ứng yêucầu có tính cấp bách trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Thực hiện chủ trơng của Đảng về công tác thanh niên, những năm qua
Đảng bộ thành phố Thái Bình (tỉnh Thái Bình) đã có nhiều cố gắng trong lãnh
đạo công tác thanh niên, động viên thu hút đông đảo thanh niên tham gia sựnghiệp cách mạng, tạo môi trờng kinh tế - văn hóa - xã hội lành mạnh, vănminh cho thanh niên rèn luyện, cống hiến và trởng thành, góp phần xây dựngquê hơng ngày càng giàu đẹp Tuy nhiên, công tác thanh niên cũng còn bộc lộnhững tồn tại, yếu kém, cha đáp ứng đợc yêu cầu giai đoạn cách mạng mới
Từ những trăn trở qua thực tế công tác Đoàn và phong trào thanh niên ở cơ sở,với những kiến thức và kinh nghiệm ban đầu đã thôi thúc ngời viết chọn đề
tài: "Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên ở thành phố Thái Bình hiện nay" với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình nhằm
nâng cao chất lợng, hiệu quả công tác thanh niên, thực hiện thắng lợi các mụctiêu chính trị của Đảng bộ thành phố Thái Bình trong thời kỳ mới
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài
Ngay từ khi ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng côngtác vận động, giáo dục thanh niên Vì vậy, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên là một lĩnh vực quan trọng, sớm đợc các nhà khoa
học quan tâm Đáng chú ý, gần đây có cuốn sách "Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc" (2001), Nxb Chính trị quốc gia, do tiến sĩ Nguyễn Văn
Hùng, Ban Dân vận Trung ơng, làm chủ biên Luận văn thạc sĩ Chính trị học
"Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị Việt Namhiện nay" của tác giả Nguyễn Thọ ánh (2004)
Ngoài ra, còn một số bài viết, bài phát biểu của các đồng chí lãnh đạo
Đảng và Nhà nớc, một số đề tài nghiên cứu có liên quan, nh “Đổi mới nhận thức và tăng cờng trách nhiệm của cấp uỷ đối với thanh niên và công tác thanh niên" (1999), Phạm Gia C, Tạp chí T tởng Văn hoá, (7).
Tuy nhiên, cho đến nay cha có đề tài nào nghiên cứu một cách toàn diện
và có hệ thống về sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên ở thànhphố Thái Bình
3 Mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích
Trang 3- Nghiên cứu một cách có hệ thống sự lãnh đạo của Đảng nói chung và
Đảng bộ thành phố Thái Bình nói riêng đối với công tác thanh niên thông qua
tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên
- Đánh giá khái quát thực trạng sự lãnh đạo của Đảng bộ thành phố TháiBình đối với công tác thanh niên trong những năm vừa qua Từ đó, luận văn đề
ra các giải pháp góp phần đổi mới sự lãnh đạo của Đảng bộ đối với công tácthanh niên ở thành phố Thái Bình
3.2 Nhiệm vụ
- Nghiên cứu các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ ChíMinh, Đảng Cộng sản Việt Nam về nhiệm vụ, nội dung sự lãnh đạo của Đảng
đối với công tác thanh niên
- Làm rõ thực trạng sự lãnh đạo của Đảng bộ thành phố Thái Bình đốivới công tác thanh niên Phân tích nguyên nhân và đề xuất những giải pháp về
đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
3.3 Phạm vi nghiên cứu
- Luận văn nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ thành phố đối với côngtác thanh niên ở thành phố Thái Bình
- Thời gian từ năm 1997 đến nay
4 Cơ sở lý luận và phơng pháp nghiên cứu của luận văn
- Dựa trên lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, quan
điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ tỉnh và thành phố Thái Bình về
vị trí, vai trò của thanh niên, công tác thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng
- Luận văn sử dụng phơng pháp điều tra, khảo sát - thống kê xã hội học
để nghiên cứu thực trạng sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niênthành phố Thái Bình Bên cạnh đó, luận văn còn sử dụng phơng pháp phântích, so sánh, tổng hợp
5 Đóng góp mới về khoa học của luận văn
- Luận văn là đề tài khoa học đầu tiên nghiên cứu về sự lãnh đạo của
Đảng đối với công tác thanh niên thành phố Thái Bình hiện nay
- Luận văn đánh giá khái quát những thành tựu và hạn chế trong lãnh đạocông tác thanh niên của Đảng bộ Thành phố Thái Bình trong những năm vừaqua Từ đó, rút ra những kinh nghiệm và bớc đầu đa ra những giải pháp về đổimới sự lãnh đạo của Đảng bộ đối với công tác thanh niên thành phố Thái Bình
6 ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Bằng kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn góp phần làm rõ quan điểmcủa Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ thành phố Thái Bình về vai trò của
Trang 4thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới, những nội dung đã đợcnêu trong các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ơng và của Ban Chấp hành
Đảng bộ Tỉnh và thành phố Thái Bình
- Là cơ sở để cấp uỷ, Ban Chấp hành Đoàn cấp huyện, thành phố nghiêncứu, định hớng các nhiệm vụ, chơng trình hành động cho công tác thanh niênnhững năm tiếp theo
- Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạytrong hệ thống các trờng đào tạo cán bộ Đoàn thanh niên và các trờng chính trị
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn gồm 3 chơng, 8 tiết
Chơng 1
Sự lãnh đạo của đảng đối với công tác vận động
thanh niên - một số vấn đề lý luận
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng và Chủ tịch
Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác vận động quần chúng nói chung, đặcbiệt là công tác thanh niên Quần chúng thanh niên đợc coi là: “lực lợng rờngcột của nớc nhà, là tơng lai của dân tộc” Thực tiễn cách mạng nớc ta, dới sựlãnh đạo của Đảng hơn 70 năm qua đã chứng minh vai trò xung kích, cáchmạng - “đội dự bị tin cậy của Đảng”
Ngày nay, đất nớc bớc vào thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá trong bối cảnh quốc tế đang thay đổi nhanh chóng, khoa học côngnghệ phát triển nh vũ bão, nền kinh tế tri thức ngày càng phát triển, xu hớng hộinhập ngày càng gia tăng tạo ra nhiều thời cơ nhng cũng đặt ra nhiều thách thứccho sự nghiệp cách mạng của dân tộc Để sự nghiệp vẻ vang đó đạt đợc thắng lợi,
Đảng ta phải nắm chắc vai trò lãnh đạo của mình, tập hợp và phát huy đến mứccao nhất mọi tiềm năng của các lực lợng quần chúng, đặc biệt là thanh niên, đểthanh niên Việt Nam đủ hành trang và vững vàng tiến vào thiên niên kỷ mới
Vấn đề thanh niên và công tác thanh niên của Đảng có ý nghĩa đặc biệtquan trọng đối với sự hng thịnh của Tổ quốc, sự bền vững của chế độ và đảm bảo
sự thực thi quyền lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp đổi mới Đây còn là đòi hỏicấp bách nhằm phát huy nguồn lực trí tuệ và sức sáng tạo của thanh niên Sự kiện
Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ơng Đảng quyết định lấy năm 2000 là “nămthanh niên” càng khẳng định ý nghĩa quan trọng của công tác thanh niên
Trang 51.1 Những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin, t tởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên
1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin
Theo Mác, giai cấp vô sản chỉ đợc hình thành với t cách là một giai cấpkhi ý thức đợc địa vị và tơng lai của mình Những công nhân tiên tiến nhấthoàn toàn hiểu rõ ràng: Tơng lai của giai cấp công nhân, tơng lai của nhân loạihoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên - tức làlực lợng thanh niên Cuối thế kỷ XIX, trong bối cảnh xã hội t bản, Mác chorằng, cần phải giải thoát cho thanh, thiếu niên khỏi sự tác động có tính chấtphá hoại của hệ thống hiện đại Chính Mác đã gọi thanh niên là cội nguồn của
sự sống, của dân tộc và giai cấp công nhân là bộ xơng của mỗi cơ thể dân tộc.Khi nói về vai trò giáo dục thanh niên, Mác đã nhấn mạnh: “Công tác giáodục sẽ làm cho những ngời trẻ tuổi có khả năng nắm vững nhanh chóng toàn
bộ hệ thống sản xuất trong thực tiễn” [31, tr.475] T tởng của Mác là phải tổchức giáo dục các tầng lớp thanh niên để họ nắm vững các kỹ năng, kỹ xảo,quy trình quản lý sản xuất, sẽ hỗ trợ cho việc quản lý toàn diện những nănglực tất cả các thành viên của xã hội đợc xây dựng trên cơ sở những nguyên lýcộng sản chủ nghĩa Việc giáo dục đó phải làm thờng xuyên, liên tục, giáo dục
ở trờng lớp và giáo dục trong thực tế lao động
Ăngghen đã chỉ rõ: thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực cuộc sống đã, đang và sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị.
Ngay khi mới 19, 20 tuổi, trong các th gửi cho bạn bè, Ăngghen đã chế nhạocái nguyện vọng của những chàng trai, cô gái muốn sống bình lặng, muốn
“giam mình trong vơng quốc điền viên, với thái độ “mũ ni che tai”, bàng quan
trớc thời cuộc Với lòng hứng khởi,với niềm tin vô hạn vào tiềm năng của thế
hệ trẻ ở Đức, Ăngghen nhấn mạnh rằng, thanh niên không bao giờ thoả mãnvới lý tởng trớc đây, họ muốn đợc tự do hơn trong hành động, họ khao khátlập chiến công và vì sự đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cả cuộc đời mình.Thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyết những mâu thuẫn đangnảy sinh trong đời sống đất nớc Điều đáng lu ý là niềm tin ấy đã đợc nhen lêntrong tâm trí của Ăngghen trong điều kiện của chế độ quân chủ chuyên chế Năm 1845, Ăngghen viết rằng, chính thanh niên Đức đòi hỏi phải thựchiện cuộc cách mạng trong tơng lai ở nớc này Nguyên tắc của giáo dục thế hệtrẻ là gắn lý luận với thực tiễn, kết hợp học và hành Việc hình thành thế giớiquan khoa học cho thanh niên thông qua sự tham gia của họ vào cuộc đấutranh xã hội, vào lao động sản xuất, vào những công việc cụ thể, thực tế hàng
Trang 6ngày Ăngghen là ngời đầu tiên sử dụng thuật ngữ “giáo dục thực tiễn” Ôngcho rằng, đây là cơ sở quan trọng của giáo dục khoa học - là công cụ mạnh nhất
để cải tạo xã hội Ăngghen dự báo: “Một xã hội tổ chức theo nguyên tắc cộngsản chủ nghĩa, sẽ làm cho những thành viên trong xã hội đó có khả năng sử dụngmột cách toàn diện năng lực phát triển toàn diện của mình” [31, tr 475]
Ăngghen cũng là ngời đầu tiên đa ra các quan niệm: “đội quân xung kích quyết
định của đạo quân vô sản quốc tế”, “đội hậu bị của Đảng” để gắn với thanhniên Năm 1852, khi “Đảng của Mác” đã khẳng định vị trí của mình trên vũ đàichính trị, trong cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại những đạo luật đặc biệt củaBitxmac, Ăngghen đã viết: chính thế hệ trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhấtcho Đảng Mác - Ăngghen khẳng định rằng: lực lợng quần chúng nhân dân
đông đảo cần đợc tập hợp, tổ chức và giáo dục, sao cho những biến đổi t tởngcủa họ bắt kịp với thời đại, đi đúng quĩ đạo của dòng thác lịch sử đang cuộn
chảy Trong “Bản thảo kinh tế triết học năm 1844, Mác đã viết:
Bản thân xã hội sản xuất ra con ngời với tính cách là con ngời nh
thế nào thì nó cũng sản xuất ra xã hội nh thế Bản chất con ngời của tự nhiên chỉ tồn tại với con ngời xã hội; vì chỉ có trong xã hội, tự nhiên đối
với con ngời mới là một cái khâu liên hệ của con ngời với con ngời, mới
là tồn tại của con ngời với ngời khác và tồn tại của ngời khác với ngời
đó” [31, tr.169 - 170] Rằng: “nếu nh ngời ta bẩm sinh đã là sinh vật cótính xã hội thì do đó chỉ có thể phát triển bản tính chân chính của mìnhtrong xã hội và cần phải phán đoán về lực lợng của bản tính anh takhông phải căn cứ vào lực lợng của cá nhân riêng lẻ mà căn cứ vào lựclợng của toàn xã hội” [31, tr.169 - 170]
Mác và Ăngghen đã khẳng định rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần
chúng, trong đó có thanh niên Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và
Ăngghen trong điều kiện lịch sử mới, Lênin đã coi thanh niên là “nguồn sinhlực chiến đấu của cách mạng” Lênin đã luận giải những nguyên nhân làm xuấthiện phong trào thanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác địnhmối quan hệ, sự tác động qua lại giữa tổ chức thanh niên với Đảng Cộng sản.Lênin cũng sớm nhìn thấy vai trò cách mạng to lớn không chỉ đối với thanhniên công nhân, mà còn đối với thanh niên học sinh, sinh viên Ngời thờngxuyên nhắc nhở những ngời bạn chiến đấu của mình rằng phải kiên trì đấutranh để hợp nhất phong trào học sinh, sinh viên thành một phong trào chungtheo tinh thần của chủ nghĩa Mác Lênin cho rằng, thành công của phong trào
Trang 7thanh niên chính là ở chỗ phải biết gắn liền nhận thức lý luận của chủ nghĩaMác, tri thức khoa học với sự tham gia trực tiếp của họ vào cuộc đấu tranhchính trị của giai cấp vô sản Đồng thời, Ngời cũng phê phán gay gắt những
đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của lực lợng trẻ trong cáchmạng, coi thờng thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh nghiệm của họ.Lênin nhấn mạnh, cần có thái độ khoan dung, độ lợng với lớp trẻ và cần thiếtphải phòng ngừa khuynh hớng cho rằng lớp trẻ tuy đầy nhiệt tình và sáng kiến,nhng lại cha qua trờng học của cuộc đấu tranh giai cấp Ngời cho rằng đó chỉ làcái cớ để khớc từ việc sử dụng thanh niên Lênin luôn nhắc nhở ngời cộng sản:cần phải đòi hỏi ở thanh niên nhiều hơn nữa, cần phải phê phán một cách cónguyên tắc những khuyết điểm của họ, cần phải giáo dục cho họ tinh thần tráchnhiệm cao và nghĩa vụ của họ đối với cách mạng
Cuộc đấu tranh để giành giật thanh niên không chỉ diễn ra giữa giai cấpvô sản với giai cấp t sản, giữa các Đảng cộng sản và các thế lực phản động, màcòn diễn ra giữa những ngời cộng sản chân chính và bọn cơ hội chủ nghĩatrong phong trào công nhân
Mác, Ăngghen, Lênin đã nêu cho chúng ta một tấm gơng sáng về thái
độ kiên quyết, không khoan nhợng đối với mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội
trong vấn đề thanh niên Các ông đã gọi bọn cơ hội chủ nghĩa là “những ngời
bạn giả” của thanh niên và đòi hỏi phải vạch trần bộ mặt thật của chúng; ngănchặn ảnh hởng của chúng đối với thanh niên, bóc trần mọi mu đồ muốn lừaphỉnh, cám dỗ thanh niên, mu toan tớc bỏ xu hớng cách mạng của phong tràothanh niên, cản trở việc tham gia của thế hệ trẻ vào cuộc đấu tranh chính trịcủa Đảng Cộng sản Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội đã diễn ra xungquanh vấn đề thanh niên trên hai mặt có quan hệ mật thiết với nhau: giáo dục
ai và giáo dục nh thế nào? Những phần tử cơ hội qui nhiệm vụ trên vào việc
đào tạo những ngời có văn hoá, song đứng ngoài chính trị Vì thế, theo họ,không nên thu hút quá sớm thanh niên vào hoạt động chính trị Lênin đã vạchtrần lập trờng cải lơng đó của bọn cơ hội và cho rằng, đó chỉ là thói đạo đứcgiả và chính sách ngu dân, không hơn, không kém Ngời khẳng định rõ lập tr-ờng của những ngời cộng sản chân chính là phải giáo dục cộng sản cho thế hệtrẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấpcông nhân Trong bài diễn văn đọc tại Đại hội III Đoàn Thanh niên Cộng sảnNga, Lênin đã chỉ rõ: thanh niên phải học chủ nghĩa cộng sản trong một trờng
Trang 8học riêng của mình, trong một tổ chức độc lập - đó là Đoàn Thanh niên Cộngsản Lênin viết:
Chỉ khi nào Đoàn Thanh niên Cộng sản gắn liền từng bớc họctập, huấn luyện và giáo dục của mình với cuộc đấu tranh chung của tấtcả những ngời lao động chống lại bóc lột, thì lúc đó mới xứng đáng vớidanh hiệu là đoàn thể của thế hệ trẻ cộng sản chủ nghĩa [28, tr.360] Nói chuyện với đoàn viên thanh niên Cộng sản, Lênin yêu cầu, cần giáodục thanh niên thông qua thực tế trong hoạt động sản xuất, trong học tập, công
tác, chiến đấu và trong cuộc sống sinh động của quần chúng Ngời nhấn mạnh:
Trớc mắt các đồng chí là nhiệm vụ xây dựng và các đồng chí
có thể làm tròn nhiệm vụ đó, khi đã nắm vững đợc tất cả những kiếnthức hiện đại, biết biến chủ nghĩa cộng sản từ những công thức,những lời dạy, những phơng pháp, những chỉ thị, những cơng lĩnh cósẵn và học thuộc lòng thành cái thực tế sinh động, là cái kết hợp vớicông tác trực tiếp của các đồng chí [28, tr.365]
Những t tởng của Mác, Ăngghen, Lênin về thanh niên và công tác vận
động thanh niên nêu trên có thể khái quát lại thành 5 nội dung cơ bản sau đây:
Một là, khẳng định rõ vị trí, vai trò to lớn của tầng lớp thanh niên trong
xã hội và chỉ ra những nhợc điểm của thanh niên, cũng nh những vấn đề cơhội chủ nghĩa trong phong trào thanh niên cần đợc quan tâm chú ý
Hai là, đặt ra nhiệm vụ cho các Đảng Cộng sản cần phải quan tâm, chăm
sóc, giáo dục, đào tạo thanh niên thông qua sự nghiệp đấu tranh cách mạng,thông qua lao động sản xuất, công tác, học tập, chiến đấu và trong đời sốnghiện thực của quần chúng nhân dân
Ba là, Đoàn Thanh niên Cộng sản phải là trờng học cộng sản chủ nghĩa
trong quá trình giáo dục, đoàn kết tập hợp thanh niên, thực hiện lý tởng cáchmạng của Đảng Cộng sản
Bốn là, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, sự nghiệp của thanh niên Năm là, những luận thuyết của Mác, Ăngghen, Lênin đã chỉ ra những
điều kiện và khả năng tập hợp rộng rãi quần chúng thanh niên vào đội hìnhlớn của chủ nghĩa xã hội, dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
1.1.2 Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngời sáng lập và rèn luyện Đảng ta, đã kế thừa,phát triển sáng tạo những quan điểm của Mác - Ăngghen - Lênin về công tác
Trang 9thanh niên và Đoàn Thanh niên Cộng sản Ngời đã luôn chú trọng đến thanhniên, đề cao vị trí, vai trò của thanh niên và công tác vận động thanh niên đốivới sự nghiệp cách mạng của dân tộc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: muốnvận động nhân dân các nớc thuộc địa đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộcthì trớc hết cần phải giác ngộ thanh niên Nếu thanh niên không đợc giác ngộ,không có sức sống, không có nghị lực thì dân tộc có nguy cơ diệt vong Vìvậy, trong thời gian chuẩn bị cho việc thành lập Đảng, Ngời đã chú trọng đếnthanh niên và đồng thời đã chuẩn bị kỹ càng về mặt t tởng và cán bộ chuẩn bịcho việc thành lập Đoàn
Trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” có phần phụ lục nhan
đề “Gửi thanh niên Việt Nam”, Nguyễn ái Quốc đã chỉ trích một số thanh
niên cam chịu làm nô lệ và thiết tha kêu gọi thanh niên đề cao lòng yêu nớc
Ng-ời đã kết thúc bằng lNg-ời tâm huyết: “Đông Dơng đáng thơng hại! NgNg-ời sẽ nguymất nếu đám thanh niên già cỗi của Ngời không sớm hồi sinh” Chủ tịch Hồ ChíMinh đã nhìn thấy ở thanh niên vai trò là động lực chủ yếu của cách mạng Đốivới nớc ta, vị trí của thanh niên đợc Ngời khẳng định là lớp ngời tiên phong, độtphá, đảm bảo cho sự hồi sinh của dân tộc, đóng vai trò là ngời châm ngòi đầutiên cho cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn ý thức rằng thanh niên chính là
đội dự bị của Đảng, của cách mạng Vì vậy, sự nghiệp cách mạng của Đảng, củadân tộc là sự nghiệp các thế hệ kế tiếp nhau, thanh niên đóng vai trò là ngời tiếpsức cho cách mạng Ngời chỉ rõ: “Thanh niên là ngời tiếp sức cách mạng cho thế
hệ thanh niên già, đồng thời là ngời phụ trách, dìu dắt thế hệ thanh niên tơng lai tức là các cháu thiếu niên nhi đồng” [34, tr.81]
Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn xác định thanh niên là đội quân xung kích đi đầu trong cách mạng.Ngời nêu rằng: “Lực lợng to lớn và vững chắc trong cuộc kháng chiến và kiếnquốc Mọi công việc thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu đâu cần thanhniên có, việc gì khó có thanh niên” [34, tr.82] Từ việc đánh giá đúng vị trí,vai trò của thanh niên là ngời chủ tơng lai của đất nớc, nớc nhà thịnh hay suy,yếu hay mạnh, một phần lớn do thanh niên Ngời viết: “Non sông Việt Nam
có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có đợc vẻ vang sánh vai cáccờng quốc năm châu hay không, chính là một phần lớn ở công học tập của cáccháu” [35, tr.61] Từ đó, Ngời khẳng định việc bồi dỡng thế hệ cách mạng cho
đời sau là rất quan trọng và rất cần thiết
Trang 10Trong sự nghiệp cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn giànhnhiều thời gian, công sức cho sự nghiệp đào tạo, bồi dỡng thế hệ trẻ Ngời đãsớm giáo dục cho thanh niên một lý tởng cao đẹp, luôn đề cao vai trò, vị trí củathanh niên và công tác vận động thanh niên Tháng 3/1960 tại Đại hội “Thanhniên tích cực lao động xã hội chủ nghĩa”, Bác đã đến dự, và ân cần chỉ bảo:
Hiện nay có hơn 60 vạn đoàn viên thanh niên lao động và miềnBắc có độ 4 triệu thanh niên, nhng số thanh niên tích cực lao độngxã hội chủ nghĩa chỉ có 10 vạn Thế là trong 6 Đoàn viên và 40 thanhniên mới có một ngời tích cực Nh thế là phong trào còn hẹp Đoànthanh niên lao động phải cố gắng thêm và các cấp Đảng bộ phải giúp
đỡ Đoàn thanh niên phát triển phong trào hơn nữa [35, tr.263]
Ngời chỉ rõ: Đảng viên phải chăm lo dìu dắt thanh niên và “Đoàn viênthanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong không ngạikhó khăn, có chí tiến thủ, Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng, đàotạo họ trở thành những chiến sỹ cách mạng vừa hồng vừa chuyên” [36, tr.48].Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là ngời sáng lập, rèn luyện mặt trận đoàn kếtthanh niên Việt Nam, là ngời đa thanh niên ta gia nhập trào lu đấu tranh vì độclập dân tộc, hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới Trong các thời
kỳ cách mạng, Ngời luôn chăm lo xây dựng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanhniên T tởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác vận độngthanh niên là sự vận dụng sáng tạo quan điểm của các nhà kinh điển, chủnghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh thực tiễn cách mạng Việt Nam T tởng củaNgời đã đợc Đảng quán triệt, chỉ đạo trong công tác thanh niên thời kỳ cáchmạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Những t tởng ấy mãimãi là ánh sáng soi đờng sự nghiệp đào tạo, bồi dỡng, giáo dục thế hệ trẻ nớc
ta trong thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
1.1.3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam
Nhận thức rõ về vị trí, vai trò của thanh niên và công tác vận động thanhniên đối với sự nghiệp cách mạng, ngay từ khi mới đợc thành lập, Đảng Cộngsản Việt Nam đã chú trọng công tác thanh niên và xây dựng Đoàn thanh niêncộng sản Đảng ta chỉ rõ: “Ngời vào Đảng mà dới 21 tuổi thì đa vào nhómthanh niên cộng sản” [36, tr.12]
Tháng 10/1930, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng đã xác định:
“Đảng phải thi hành ngay án nghị quyết quốc tế thanh niên cộng sản, phái ra
Trang 11một số đồng chí trẻ tuổi phụ trách tổ chức thanh niên cộng sản đoàn và giúpcho Đoàn có tính chất độc lập” [4, tr.90] Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấphành Trung ơng Đảng tháng 10/1930 là văn kiện đầu tiên, hết sức quan trọng,
đặt nền móng cho đờng lối chiến lợc về công tác thanh niên của Đảng Nghịquyết đã đề cập tơng đối toàn diện, sâu sắc về vị trí, vai trò và nhiệm vụ củathanh niên Đề ra những định hớng cơ bản về xây dựng tổ chức Đoàn, sự lãnh
đạo của Đảng đối với công tác thanh niên và Đoàn thanh niên
Hội nghị Trung ơng Đảng lần thứ 2 tháng 3/1931 đã nhấn mạnh: Tổ chức
ra cộng sản thanh niên Đoàn là một nhiệm vụ thâu phục một bộ phận quan trọngcủa vô sản giai cấp, là một vấn đề cần kíp mà Đảng phải giải quyết”, “cần kíp tổchức ra thanh niên cộng sản Đoàn”, “lập ra các Đảng bộ địa phơng phải mauchóng tổ chức những uỷ viên tổ chức ra Đoàn Trong một thời gian ngắn ngủi tới
đây, Đảng bộ các địa phơng phải gây ra cho cơ sở Đoàn
Là một tổ chức mác xít - Lêninnít, nên sau khi thành lập, Đảng đã chútrọng lãnh đạo thanh niên, tổ chức ra Đoàn thanh niên Cộng sản Đông Dơng
Đó là sự cụ thể hoá một cách sâu sắc những t tởng, những luận điểm của chủnghĩa Mác - Lênin trong công tác thanh niên Đảng đã đem lại cho thanh niênmột tổ chức hoạt động có lý tởng, tôn chỉ, mục đích rõ ràng Từ đây, dới sựlãnh đạo của Đảng các thế hệ thanh niên Việt Nam sẽ mang hết sức lực, nhiệttình của tuổi trẻ, không ngừng phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng do Đảngkhởi xớng và lãnh đạo
Sau cách mạng tháng Tám, nớc Việt Nam non trẻ vừa mới ra đời đã phải
đối phó với biết bao khó khăn chồng chất Ban Chấp hành Trung ơng Đảng đã
có chỉ thị về công tác thanh niên, định hớng về nội dung công tác vận động
thanh niên “Vừa kháng chiến vừa kiến quốc", bảo vệ nền độc lập còn non trẻ với tinh thần “Cảm tử cho tổ quốc quyết sinh Đảng chỉ rõ: “Nhiệm vụ thiết
thực của thanh niên trong thời kỳ này là tham gia bộ đội, dân quân để tácchiến, giúp đỡ việc tản c, bình dân học vụ, tiểu học, đoàn kết các hạng thanhniên, động viên thanh niên ra cứu nớc” [5, tr.43] và tích cực củng cố ĐoànThanh niên cứu quốc để nó có thể thực sự là tổ chức trụ cột của mọi tầng lớpthanh niên Việt Nam Mục đích mới của Đoàn là góp sức vào việc xây dựngchế độ dân chủ nhân dân và tiến lên chủ nghĩa xã hội Trong thời kỳ này,
Đảng tập trung nhấn mạnh đến nội dung, phơng thức tập hợp thanh niên, nângcao hiệu quả trong công tác vận động thanh niên
Trang 12Trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân, đặc biệt làtrong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Đoàn Thanh niên cứuquốc đã thực sự là trờng học lớn của thanh niên, góp phần vào bồi dỡng, cungcấp cho Đảng những đoàn viên u tú, xứng đáng là đội hậu bị tin cậy của Đảng,góp phần quan trọng đa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi cuối cùng.
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, Đảng ta tiếp tục đánh giá đúng vịtrí, vai trò của thanh niên và luôn đặt niềm tin vào thế hệ trẻ Đảng ta khẳng định:
Dới lá cờ trăm trận trăm thắng của Đảng, Đoàn thanh niên đãxây dựng nên truyền thống vẻ vang Thanh niên ta rất xứng đáng làcon em anh hùng của một dân tộc anh hùng Tổ quốc, nhân dân ta và
Đảng ta rất tự hào về Đoàn và thế hệ trẻ nớc ta [8, tr.45]
Dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, các thế hệ thanh niênViệt Nam đã chứng tỏ sự trung thành với lý tởng cách mạng của Đảng, pháthuy những phẩm chất tốt đẹp của thanh niên, cùng nhân dân cả nớc làm nênnhững thắng lợi vĩ đại của dân tộc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nớc,
đa đất nớc đi lên chủ nghĩa xã hội
Bớc vào giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nớc và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thế hệ trẻ đợc Đảng tin tởng giao cho
sứ mệnh lịch sử là lực lợng xung kích, sáng tạo đi đầu trong sự nghiệp cáchmạng Đảng ta chỉ rõ:
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải đợc xây dựng vàcủng cố vững mạnh về chính trí, t tởng và tổ chức xứng đáng là trờnghọc cộng sản chủ nghĩa của lớp ngời trẻ tuổi, là cánh tay đắc lực, là độihậu bị tin cậy của Đảng Đoàn phải giáo dục, rèn luyện thanh niênthành lớp ngời kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻvang của Đảng và của dân tộc.[1, tr.81]
Nh tinh thần Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng lần thứtám (khoá IV) đã chỉ rõ: Đảng cần hớng dẫn sự đổi mới nội dung hoạt động củacác đoàn thể và tổ chức quần chúng vào việc đoàn kết đoàn viên, hội viên cùngnhau chăm lo lợi ích thiết thực của mình và góp phần vào sự nghiệp chung của
đất nớc, xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng và ở cơ sở các đoàn thể cầncoi trọng việc tập hợp quần chúng (trong và ngoài đoàn thể) bằng những hìnhthức linh hoạt (nhóm, tổ, câu lạc bộ) hoạt động theo những nội dung thích hợp
Trang 13Để Đoàn Thanh niên cộng sản làm tròn vai trò là hạt nhân đoàn kết tậphợp thanh niên, Đảng đã chỉ ra cho Đoàn những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
- Giúp Đảng giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thanh niên, làm cho Đoànthực sự là trờng học cộng sản chủ nghĩa của thanh niên Cùng với đảng viên,
đoàn viên phải là ngời tích cực tuyên truyền chủ trơng, đờng lối của Đảngtrong quảng đại thanh niên, làm cho quần chúng thanh niên ngày càng giácngộ về con đờng mà Đảng đã lựa chọn, niềm tin, tự hào về Đảng, về đất nớc
và nhân dân, nâng cao trình độ về mọi mặt, ngày càng đáp ứng yêu cầu củanhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Đoàn Thanh niên cộng sản là ngời đi đầu, gơng mẫu thực hiện mọi chủtrơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc trên tất cả các lĩnh vực, thu phục, lôicuốn quần chúng thanh niên cùng làm theo Trong mỗi giai đoạn cách mạng
đều có những nhiệm vụ cụ thể, đòi hỏi tổ chức của những ngời cộng sản trẻtuổi đi tiên phong, gian khổ không sờn, hi sinh không ngại, sẵn sàng đi bất cứ
đâu, làm bất cứ việc gì khi Đảng cần, nêu tấm gơng sáng cho không chỉ quầnchúng thanh niên, mà cả thiếu niên, nhi đồng cùng noi theo Trong đó tạo nênnhững phong trào hành động cách mạng có sức cuốn hút thanh niên đứng vềphía cách mạng, về phía tiến bộ, xung kích và sáng tạo thực hiện thắng lợinhững nhiệm vụ chính trị của Đảng, tạo cho thanh niên cơ hội cống hiến và tr-ởng thành
- Đoàn phải trở thành ngời đại diện cho quyền lợi của các tầng lớp thanhniên Do đặc điểm lứa tuổi, ngoài những quyền lợi chung của mọi công dân,thanh niên còn có những quyền lợi riêng nh học tập, vui chơi giải trí, tình bạn,tình yêu Rõ ràng không ai hiểu thanh niên bằng chính tổ chức của họ Đoànphải thật sự liên hệ mật thiết với quần chúng thanh niên ở đâu có thanh niên,
ở đó Đoàn phải tăng cờng các hoạt động của mình Có nh thế tổ chức Đoàn mớiphát huy đợc vai trò đầu tầu, gơng mẫu, mới kịp thời nắm bắt tâm t nguyệnvọng của quần chúng thanh niên, mới tổ chức tập hợp đợc họ tự giác đi theo con
đờng cách mạng mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn
Tiếp theo tinh thần đó, Nghị quyết 25 của Bộ Chính trị khoá VI một lầnnữa lại khẳng định Đảng, Nhà nớc và toàn dân ta phải hết lòng bồi dỡng, pháthuy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên trên mọi lĩnh vực của côngcuộc đổi mới, coi đó là nhiệm vụ u tiên trong chiến lợc con ngời
Trang 14Những nghị quyết quan trọng của Đảng nêu trên đã đem lại cho tổ chức
Đoàn và phong trào thanh niên hớng đi mới trong các hoạt động lao động sảnxuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trong sự nghiệp đổi mới đất nớc, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ ChíMinh đứng trớc yêu cầu phải đổi mới cả về tổ chức và phơng thức hoạt độngnhằm đáp ứng nhu cầu và nhiệm vụ mới của cách mạng Nghị quyết Hội nghị
lần thứ T Ban Chấp hành Trung ơng Đảng, khoá VII, “Về công tác thanh niên trong thời kỳ mới” đã đánh giá về thanh niên một cách toàn diện hơn.
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng lãnh đạo nhân dân ta tiến hànhcông cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc vì mục tiêudân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Đảng ta luôn khẳng
định thanh niên là nguồn lực xã hội có tiềm năng to lớn, hùng hậu, mang thếmạnh đợc kết tinh bởi tinh hoa dân tộc và thời đại Đảng nêu rõ nhiệm vụ củathanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới là phát huy vai trò và tiềmnăng to lớn của mình nhằm hoàn thành sứ mệnh lịch sử, đi đầu trong cuộc đấutranh chiến thắng đói nghèo, lạc hâu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiệnthành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Đảng luôn đặt niềmtin sâu sắc vào thanh niên, phát huy vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanhniên Để phát huy sức mạnh và tiềm năng to lớn của thanh niên, để thanh niênthực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, Đảng chỉ rõ:
Công tác thanh niên không chỉ là của Đảng, của Đoàn mà là việccủa nhà nớc, của mọi tổ chức xã hội và của từng gia đình”[13, tr.24].Các cấp uỷ từ Trung ơng tới cơ sở có chơng trình công tác thanh niêntrong nhiệm kỳ, lãnh đạo các cơ quan nhà nớc xây dựng luật pháp,chính sách, chơng trình kế hoạch công tác thanh niên Các tổ chức
Đảng chăm lo củng cố Đoàn, xây dựng mặt trận thanh niên và đẩymạnh phong trào hành động cách mạng trong thanh niên[13, tr.85]
Kể từ khi ra đời đến nay, trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào Đảng ta luôn
đánh giá đúng vai trò của thế hệ trẻ, đặt niềm tin vào thế hệ trẻ, đào tạo bồi dỡngthế hệ trẻ xứng đáng là lớp ngời kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cáchmạng của Đảng, của dân tộc Thực tế đã chứng minh các thế hệ thanh niên, dới sựlãnh đạo của Đảng đã mang sức lực, nhiệt tình của tuổi trẻ, không ngừng phấn đấucho sự nghiệp vẻ vang của Đảng và luôn xứng đáng với niềm tin của Đảng
1.2 Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
1.2.1 Khái niệm Thanh niên
Trang 15Trong sự phát triển của xã hội, lĩnh vực thanh niên đợc nhiều bộ mônkhoa học nghiên cứu nh: Sinh lý học, Tâm lý học, Triết học, Kinh tế học, Xãhội học, Dân số học, và các ngành khoa học khác Mỗi một ngành khoa họcnghiên cứu về thanh niên đều có cách tiếp cận khác nhau, tuỳ thuộc vào nộidung và giác độ nghiên cứu.
Để có quan niệm đúng về lứa tuổi thanh niên, cần nghiên cứu một cáchtổng hợp, trên nhiều khía cạnh, có tính đến những qui luật riêng bên trong của
sự phát triển về thể chất và tinh thần Qua những năm tháng tuổi thơ, con ngờibớc vào một thời kỳ phát triển cực kỳ quan trọng của cả đời ngời, đó là tuổithanh niên, lứa tuổi từ 15 đến 30 (theo quan niệm chung hiện nay ở ViệtNam) ở lứa tuổi này, con ngời phát triển nhanh về thể chất, sinh lý và tâm lý
Đó là tuổi trởng thành về nhân cách, đạo đức và văn hoá, là độ tuổi khẳng
định tính sáng tạo; nuôi dỡng mơ ớc, hoài bão, khát vọng, ý chí vơn lên, sốngsôi nổi trong quan hệ tình bạn, tình yêu Tuổi thanh niên là tuổi đến với lý t-ởng, sống phong phú, hớng tới những cái cao đẹp với sức mạnh thôi thúc của
lý tởng Bớc ngoặt trong tuổi thanh niên đợc đánh dấu bằng những mốc lớn:tốt nghiệp phổ thông, đại học hay một trờng trung học chuyên nghiệp, dạynghề nào đó, trở thành ngời đoàn viên thanh niên cộng sản, có một nghềchuyên môn, xây dựng tình bạn, tình yêu, lập gia đình, thực hiện nghĩa vụ xãhội với t cách là một công dân Thanh niên của một đất nớc, một dân tộc, sống
và hoạt động nh thế nào thì đó chính là tấm gơng phản chiếu bộ mặt tinh thần
và sức sống của dân tộc, của đất nớc đó
Nh vậy, chúng ta có thể hiểu khái niệm về thanh niên nh sau: Thanhniên là một nhóm ngời trong xã hội - nhân khẩu đặc thù, với độ tuổi nằmtrong giới hạn từ 15 đến 30 tuổi, đợc gắn với mọi giai cấp, dân tộc, mọi tầnglớp xã hội và tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm của từngquốc gia, từng dân tộc Đây là lứa tuổi phát triển mạnh mẽ về thể chất, tinhthần, trí tuệ và phẩm chất, nhân cách của một công dân, hình thành thế giớiquan và lý tởng đạo đức cuộc sống
Lứa tuổi thanh niên là thời kỳ quan trọng nhất trong quá trình phát triểncủa con ngời, kết thúc giai đoạn thiếu niên, để đạt đỉnh cao của tuổi trởngthành với trách nhiệm xã hội đầy đủ của một công dân
Những đặc điểm tâm lý của thanh niên là hăng hái, nhiệt tình, có nhiềuhoài bão, ớc mơ, trong sáng, vô t, trung thực, a cách tân, thích đổi mới, dámmạo hiểm, dũng cảm Tuy nhiên, thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống và hoạt
Trang 16động, nên thanh niên cũng dễ sa vào các trạng thái cực đoan: thực dụng, tự dovô chính phủ, dễ bị lôi kéo, kích động, dễ sa vào các tệ nạn xã hội.
1.2.2 Khái niệm về công tác thanh niên của Đảng
Từ luận điểm "Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng" của chủ nghĩaMác - Lênin, nhận thức rõ vị trí và vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cáchmạng, Đảng ta chỉ rõ: Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc,quyết định sự thành bại của cách mạng Nghiên cứu vấn đề công tác thanhniên của Đảng, tức là nghiên cứu một vấn đề có tính chiến lợc cách mạng, cótầm quan trọng cả trớc mắt và lâu dài Nói cách khác, nghiên cứu sự lãnh đạocủa Đảng đối với công tác thanh niên là nghiên cứu một vấn đề liên quan đến
sự sống còn của dân tộc, sự thành bại của cách mạng ở nớc ta, công tác thanhniên đợc xác định là một bộ phận trong công tác quần chúng, bao gồm toàn bộnhững hoạt động của Đảng, Nhà nớc, Đoàn thanh niên, Mặt trận, các tổ chứcquần chúng, gia đình và xã hội nhằm giáo dục, bồi dỡng và tạo điều kiện chothanh niên cống hiến, trởng thành và phát huy tiềm năng, thế mạnh của mình
cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Từ đó chúng ta quan niệm rằng, công tác thanh niên của Đảng là toàn bộcông tác tổ chức, giáo dục, rèn luyện thanh niên của Đảng nhằm đa thanh niênvào những hành động cách mạng, phát huy đội ngũ này thành lực lợng xungkích sáng tạo, đội dự bị tin cậy của Đảng, kế thừa trung thành và xuất sắc sựnghiệp cách mạng của Đảng, vì mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh Nhiệm vụ hàng đầu của công tác thanh niên là đoàn
kết, tập hợp, tổ chức họ lại thành “đội ngũ những chiến sỹ cách mạng kiên ờng” nh Bác Hồ kính yêu đã dạy Cha đoàn kết, tập hợp đợc thanh niên, chathể nói đến giáo dục, cổ vũ thanh niên hành động cách mạng Chính vì vậy,tập hợp, đoàn kết thanh niên đợc Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệtquan tâm T tởng chiến lợc xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh là thức tỉnhthanh niên để thức tỉnh cả dân tộc; xây dựng tổ chức thanh niên để từ đó xâydựng Đảng; tập hợp, đoàn kết thanh niên để giáo dục, đào tạo giúp cho thanhniên cống hiến, trởng thành
c-1.2.3 Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên về chính trị, t tởng, tổ chức và côngtác cán bộ Trong đó, việc định hớng chính trị, xác định phơng hớng, nhiệm
vụ của công tác thanh niên là nội dung cơ bản hàng đầu
Trang 17Đảng lãnh đạo chính quyền các cấp làm công tác thanh niên Đảng phải lãnh
đạo chặt chẽ việc thể chế hoá đờng lối, chủ trơng của Đảng về công tác thanh niênthành các văn bản pháp qui, các chính sách kinh tế, xã hội cụ thể tạo điều kiệnthuận lợi cho sự phát triển lành mạnh của thế hệ trẻ và công tác thanh niên
Đảng lãnh đạo các đoàn thể quần chúng, các tổ chức kinh tế xã hội làmcông tác thanh niên, phải làm cho các tổ chức đó thực sự coi công tác thanhniên là một bộ phận công tác xây dựng, phát triển tổ chức mình
Đảng lãnh đạo tổ chức đảng các cấp, toàn thể đội ngũ cán bộ, đảng viêncủa Đảng làm công tác thanh niên
1.2.4 Phơng thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên trớc hết bằng việc ra các Nghị quyết,chỉ thị, chơng trình, về công tác thanh niên để hoạch định đờng lối, chủ trơng,phơng hớng, nhiệm vụ công tác thanh niên cho các cấp uỷ đảng và các tổ chứctrong hệ thống chính trị thực hiện
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên thông qua công tác tổ chức cán bộ.Những cán bộ chủ chốt phụ trách công tác thanh niên của từng cấp do cấp uỷquản lý, bồi dỡng, bố trí Đảng có thể cử cán bộ Đảng vào các tổ chức thanhniên, cử cán bộ trực tiếp phụ trách theo dõi, giúp đỡ công tác thanh niên, các
tổ chức đoàn thể của thanh niên, tham dự vào các sinh hoạt của thanh niên
Đảng lãnh đạo trực tiếp Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Cấp uỷ
đảng lãnh đạo trực tiếp tổ chức đoàn cùng cấp về phơng hớng, nhiệm vụ, t ởng, tổ chức, cán bộ Đối với các tổ chức thành viên trong Hội Liên hiệp thanhniên Việt Nam, Đảng lãnh đạo thông qua vai trò nòng cốt của Đoàn trong các
t-tổ chức đó Đảng lãnh đạo trực tiếp đối với Đoàn, nhng cần tôn trọng, ủng hộnhững sáng kiến và tính độc lập về mặt tổ chức của Đoàn, không can thiệp thôbạo vào các hoạt động của Đoàn
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên bằng tuyên truyền, giáo dục, thuyếtphục, bằng cơ chế vận hành của thiết chế chính trị xã hội, bằng trách nhiệmcủa ngời đảng viên đợc giao nhiệm vụ lãnh đạo công tác thanh niên
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên bằng sự nêu gơng của đội ngũ cán bộ,
đảng viên của Đảng đối với thanh niên Đảng viên trẻ phải tham gia sinh hoạt
đoàn, làm nòng cốt cho phong trào thanh niên
1.2.5 Vai trò của thanh niên đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nớc
Trang 18Ngày nay trong bối cảnh tình hình chính trị - kinh tế thế giới và khu vực
có nhiều biến đổi, cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển nh vũ bão,
sự giao lu quốc tế và phụ thuộc lẫn nhau ngày càng mở rộng và gia tăng, cácnớc đang phát triển có điều kiện hết sức thuận lợi để có thể rút ngắn quá trìnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá hơn trớc rất nhiều Thực tế cho thấy quốc gianào lựa chọn đợc cho mình một chiến lợc công nghiệp hoá đúng đắn, phát huy
đợc lợi thế mà thời đại tạo ra, quốc gia đó sẽ có cơ hội vơn lên trở thànhnhững con rồng, những nớc công nghiệp mới Ngợc lại, nó sẽ bị chìm đắmtrong vòng lạc hậu, tụt xa về kinh tế
Đối với nớc ta, đó là một quá trình thực hiện chiến lợc phát triển kinh tế xã hội nhằm cải tiến một xã hội nông nghiệp lạc hậu thành một xã hội côngnghiệp, gắn với việc hình thành từng bớc quan hệ sản xuất tiến bộ, ngày càngthể hiện đầy đủ hơn bản chất u việt của chế độ mới, chế độ xã hội chủ nghĩa.Trong thời đại xu hớng quốc tế hoá sản xuất và đời sống ngày một gia tăng,cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới đang diễn ra nh vũ bão thì côngnghiệp hoá, hiện đại hoá phải đi đôi với việc đổi mới và nâng cao trình độ vănhoá - giáo dục, khoa học - công nghệ, đầu t phát triển con ngời, đặc biệt là thế
-hệ trẻ Đảng nhận thức sâu sắc vai trò của thanh niên trong sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Đảng ta chỉ rõ:
Không ai khác mà chính là thanh niên giữ vị trí trung tâmtrong chiến lợc phát huy nhân tố và nguồn lực con ngời của nớc ta”
và “sự nghiệp đổi mới của đất nớc có thành công hay không, đất nớc
ta bớc vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giớihay không, chủ yếu là do lực lợng thanh niên ngày nay quyết định[13, tr.22 - 23]
Mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá là tạo ra tiềm lực to lớn, đủ khảnăng xây dựng cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc của toàn dân, thực hiện dângiàu nớc mạnh xã hội dân chủ công bằng văn minh, bảo vệ vững chắc nền độclập của Tổ quốc Đó là một quá trình phấn đấu lâu dài, gian khổ, chỉ có thanhniên - một lớp ngời vừa có trí lực, vừa có thể lực, có hoài bão lớn, quyết tâmcao, chấp nhận những khó khăn, thử thách và hy sinh cần thiết để vĩnh viễn đadân tộc ta thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, tiến lên, “sánh vai cùng với cờngquốc năm châu” nh Bác Hồ hằng mong muốn
Trang 19Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc tạo ra cơ sở vật chất kỹthuật cho nền kinh tế quốc dân, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
từ nông nghiệp độc canh, lạc hậu tiến tới hình thành một cơ cấu nhiều ngành
và nhiều thành phần trong nền kinh tế quốc dân nói chung và trong nội bộngành nông nghiệp nói riêng Nhờ đó mà khơi dậy đợc tiềm năng, nguồn lựctrong nớc, mở rộng giao lu hợp tác quốc tế Đây cũng vừa là vận hội để thanhniên đợc rèn luyện khẳng định mình, khẳng định chất lợng nguồn nhân lực trẻphục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Nhng cũng vừa làthách thức lớn đối với thanh niên, đòi hỏi mỗi thanh niên phải không ngừngnâng cao trình độ học vấn, tay nghề, khoa học kỹ thuật và công nghệ để đápứng với yêu cầu trong giai đoạn mới
Thế giới ngày nay đã có nhiều thay đổi, hầu hết các nớc phát triển đang ởthời kỳ “hậu công nghiệp”, bớc sang một thời kỳ mới “nền kinh tế tri thức”.Vấn đề hiện nay không còn là phải tự mình sáng tạo ra những công nghệ màmình mong muốn, mà phải cần nắm bắt đợc những công nghệ đã phát minh ratrên thế giới vận dụng phù hợp với hoàn cảnh của đất nớc, có khi tuy khôngphải là công nghệ tiên tiến nhất nhng lại đem lại hiệu quả cao khi có điều kiệnchuyển giao Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đặt ra cho thanh niên phải đi theonhiều con đờng khác nhau, đi tắt đón đầu để rút ngắn thời gian lịch sử so vớiquá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá cổ điển lâu dài trớc kia Thực sự xứng
đáng với tinh thần Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VII: thanh niên Việt Namxung kích sáng tạo vì sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, vì tơnglai tơi sáng của tuổi trẻ
Trang 20Chơng 2 Thực trạng đảng lãnh đạo công tác thanh niên
ở Thành phố Thái Bình hiện nay
Những vấn đề đặt ra
2.1 Một số nét về kinh tế - xã hội và tình hình Đảng bộ ở thành phố Thái Bình có ảnh hởng, tác động đến công tác thanh niên
2.1.1 Tình hình kinh tế xã hội
Thành phố Thái Bình là tỉnh lỵ của tỉnh Thái Bình, nằm bên quốc lộ 10,cách thủ đô Hà Nội 110 km, cách thành phố Hải Phòng 70 km, cách thànhphố Nam Định 20 km, dân số 140.500 ngời, có 13 đơn vị hành chính bao gồm
8 phờng và 5 xã, diện tích 4.330 ha, thu nhập bình quân đầu ngời đạt 10 triệu
đồng/ năm
Thực hiện đờng lối đổi mới của Đảng, trong những năm qua Tỉnh uỷ, Hội
đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân Tỉnh đã quan tâm đầu t trên nhiều lĩnh vực,
đặc biệt là đầu t xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển công - nông nghiệp, dịch
vụ, thơng mại, du lịch nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng, phát triểnkinh tế - xã hội của địa phơng
Thành phố đã hoàn thành qui hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội
đến năm 2010, qui hoạch tổng thể không gian đô thị giai đoạn 2010 - 2020.Công tác xây dựng kết cấu hạ tầng đợc triển khai tích cực, đảm bảo các qui
định về đầu t và xây dựng theo hớng đồng bộ, hiện đại Thực hiện chơng trìnhtrọng điểm tạo bớc đột phá về tăng trởng kinh tế, thành phố Thái Bình đã triểnkhai xây dựng ba khu công nghiệp (Nguyễn Đức Cảnh, Phúc Khánh, TiềnPhong) với tổng diện tích 279 ha Cho đến nay, đã có 69 dự án đăng ký đầu t ,
số vốn là 2600 tỷ đồng, dự kiến thu hút trên 16000 lao động, trong đó 10 dự
án đã đi vào hoạt động, giải quyết việc làm cho hơn 4100 lao động, Nghề vàlàng nghề đợc đầu t, phát triển góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhậpcho hàng ngàn lao động Sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp giữ nhịp
độ tăng trởng cao Nông nghiệp phát triển toàn diện, phong trào xây dựngcánh đồng 50triệu/ha bớc đầu thu đợc kết quả tốt Cơ cấu kinh tế nông nghiệp,nông thôn chuyển dịch tích cực Hoạt động thơng mại - dịch vụ, giao thôngvận tải đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của sản xuất và đời sống của nhândân Giá trị sản xuất năm 2001 tăng 10,8%, năm 2002 tăng 11,2%, năm 2003
Trang 21tăng 12%, năm 2004 tăng 12,5% Tình hình an ninh chính trị đợc giữ vững,
đời sống của nhân dân ngày đợc nâng cao
Cùng với sự phát triển kinh tế, các vấn đề xã hội đợc quan tâm giải quyết
và có nhiều chuyển biến tích cực Đời sống tinh thần của các tầng lớp nhândân tăng lên rõ rệt Số hộ giàu tăng, số hộ nghèo giảm, không còn hộ đói, tỷ lệ
hộ nghèo thời kỳ 1991 - 1995 là 15% đến năm 2005 chỉ còn 3% Sự nghiệpgiáo dục đào tạo có bớc phát triển cả vệ qui mô lẫn chất lợng đào tạo, đã phổcập xong bậc tiểu học và trung học cơ sở Sự nghiệp y tế đợc chú trọng, chơngtrình chăm sóc sức khoẻ của nhân dân đợc triển khai rộng khắp, công tác dân
số kế hoạch hoá gia đình, trẻ em đợc thực hiện tốt, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên
là 0,96 %/ năm Các hoạt động văn hoá thông tin, thể dục thể thao, báo chí,phát thanh truyền hình có nhiều đổi mới, góp phần vào việc thực hiện nhiệm
vụ chính trị - kinh tế - xã hội ở địa phơng
Công tác xây dựng Đảng, chính quyền, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc,các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội đợc củng cố tăng cờng,phát huy đợc sức mạnh của toàn Đảng bộ và nhân dân trong thành phố thựchiện sự nghiệp đổi mới toàn diện trên các lĩnh vực đời sống xã hội
Tuy nhiên còn những tồn tại yếu kém:
- Sản xuất nông nghiệp mang tính thuần nông, độc canh cây lúa là chủ yếu.Cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, ngành nghề dịch vụ ở khu vực nông thôn chaphát triển Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp cha phát triển vững chắc,ngành kinh tế mũi nhọn cha đợc quan tâm đầu t thích đáng, công nghiệp cơ khí sasút, công nghiệp chế biến cha phát triển, một số doanh nghiệp tuy đã cổ phần hoánhng sản xuất kinh doanh còn nhỏ lẻ và gặp nhiều khó khăn
- Nhiều vấn đề xã hội đang đặt ra cần phải giải quyết, các tệ nạn xã hội
đang có chiều hớng gia tăng, nhất là tệ nạn nghiện hút ma tuý Tỷ lệ lao độngthiếu việc làm, lao động thất nghiệp còn nhiều Lực lợng lao động đợc đào tạongành nghề còn thấp Cơ sở vật chất phục vụ sự nghiệp văn hoá - xã hội cònhạn chế Một số chính sách xã hội thực hiện cha tốt Đời sống của một bộphận nhân dân còn khó khăn
- Trật tự an toàn xã hội còn nhiều diễn biến phức tạp, an ninh nông thôncòn tiềm ẩn nhiều yếu tố mất ổn định, tình hình khiếu kiện ở một số xã vẫncòn xảy ra Quy chế dân chủ triển khai ở một số địa phơng còn chậm, cha
đồng bộ và toàn diện
Trang 22- Một số tổ chức cơ sở Đảng cha phát huy và thực hiện tốt vai trò lãnh
đạo Những địa phơng có khiếu kiện, tổ chức đảng, đoàn thể suy giảm sứcchiến đấu, không lãnh đạo, vận động đợc quần chúng Công tác tập hợp vận
động quần chúng còn hạn chế, cha có nhiều nội dung phơng thức hoạt độngphù hợp Một bộ phận nhỏ quần chúng mất niềm tin vào sự lãnh đạo của tổchức cơ sở Đảng, cha thật tin tởng trong quá trình điều hành tổ chức chỉ đạothực hiện của cán bộ, đảng viên
Tóm lại, trong những năm qua, cùng với tác động của tình hình quốc tế,
bối cảnh trong nớc có nhiều biến đổi to lớn, những đặc điểm tình hình củaThành phố Thái Bình đã nêu trên có tác động mạnh mẽ tới thanh niên và côngtác thanh niên của Thành phố
2.1.2 Tình hình Đảng bộ thành phố Thái Bình
Đảng bộ thành phố Thái Bình có 65 tổ chức cơ sở đảng, trong đó có 18
Đảng bộ (13 Đảng bộ phờng, xã; 5 Đảng bộ cơ quan, đơn vị sự nghiệp và lựclợng vũ trang) và 47 chi bộ cơ sở (bao gồm 25 chi bộ cơ quan hành chính sựnghiệp, 6 chi bộ thuộc khối Giáo dục Đào tạo, 2 chi bộ doanh nghiệp nhà nớc,
13 chi bộ thuộc đơn vị kinh tế tập thể, 1 chi bộ doanh nghiệp t nhân và 1 chi
bộ thuộc công ty cổ phần) Trong 13 Đảng bộ xã, phờng có 158 chi bộ tổ dânphố, 43 chi bộ thôn
Đảng bộ Thành phố hiện có 6572 Đảng viên, trong đó, đảng viên nữchiếm 29%, đảng viên là cán bộ hu trí mất sức chiếm 62%, đảng viên là ngờicông giáo chiếm 0,5%, đảng viên nhận huy hiệu 40, 50, 60 năm tuổi Đảnghiện còn sống là 908 đồng chí, đảng viên đợc miễn sinh hoạt, công tác theo
- Đại học, Cao đẳng 887 đồng chí, chiếm 13,5%
- Trung cấp 1.196 đồng chí, chiếm 18,2%
Trình độ lý luận chính trị
- Cử nhân, cao cấp 132 đồng chí, chiếm 2%
- Trung cấp 2.044 đồng chí, chiếm 31,1%
Trang 23Đảng viên đang công tác về sinh hoạt nơi c trú theo qui định 76 của BanChấp hành Trung Ương Đảng và quyết định 237 của Ban Thờng vụ Tỉnh uỷ là6.266 đồng chí.
2.2 Thực trạng Đảng lãnh đạo công tác thanh niên ở thành phố Thái Bình từ năm 1997 đến nay
2.2.1 Tình hình thanh niên thành phố Thái Bình
a Khái quát tình hình thanh niên
Thực hiện Nghị quyết Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố lần thứ XXIV
và XXV, sự chỉ đạo trực tiếp của thờng trực Thành uỷ, Ban Chấp hành Đoànthanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã triển khai tổ chức và thực hiện với nhiềunội dung, hình thức đa dạng, trong đó chú trọng vào công tác giáo dục chínhtrị, t tởng cho thanh niên Từ năm 1997 đến nay, ý thức chính trị của thanhniên thành phố Thái Bình ngày một nâng lên, thanh niên ngày càng nhận rõ vịtrí, vai trò và trách nhiệm của mình đối với công cuộc xây dựng, phát triểnkinh tế - xã hội ở địa phơng Thanh niên quan tâm hơn đến những vấn đề của
địa phơng, đơn vị, của Đoàn, của Đảng, của đất nớc, tích cực tham gia cáchoạt động chính trị xã hội do Đoàn, Hội tổ chức
Tính tích cực trong các hoạt động xã hội, tinh thần xung phong tìnhnguyện, ý thức chia sẻ, tinh thần tơng thân tơng ái của thanh niên đã và đang
đợc khơi dậy với chất lợng mới, phát huy mạnh mẽ và đạt hiệu quả cao Lý ởng của thanh niên ngày nay cũng khác trớc, cụ thể hơn, thiết thực hơn và sinh
t-động hơn Đó là những con ngời đợc đào tạo, có trí tuệ, giỏi chuyên môn, thạoviệc, năng động, sáng tạo, có khả năng thích ứng với hoàn cảnh mới, có bảnlĩnh, trung thực, giữ đợc chữ tín với mọi ngời, biết quý trọng và tiết kiệm thờigian, quan tâm đến năng suất, hiệu quả, có trí tiến thủ Vị trí của thanh niêntrong xã hội đợc đề cao, nhiều lực lợng xã hội quan tâm hỗ trợ, phối hợp giúpthanh niên rèn luyện và trởng thành
Bên cạnh đó, trong thanh niên còn một số vấn đề đáng quan tâm nh: Tìnhtrạng thất nghiệp, thiếu việc làm, hoặc việc làm không ổn định, thu nhập thấptiếp tục diễn ra trong các đối tợng thanh niên Tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn
ma tuý, tình trạng lây nhiễm HIV/AIDS đang diễn ra rất phức tạp mà thanhthiếu niên đã và đang là đối tợng, nạn nhân chính; tệ nạn tham nhũng cùng vớinhững biểu hiện của lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền đã tác động tiêucực đến lối sống, định hớng lý tởng của không ít thanh niên
Trang 24Thanh niên cũng còn gặp không ít khó khăn về cơ chế, chính sách và môitrờng để phát huy hết tiềm năng của mình Các hoạt động văn hoá cha đápứng đợc nhu cầu hởng thụ của thanh niên, nhất là địa bàn nông thôn Một
số tổ chức cơ sở Đảng có biểu hiện xa dời quần chúng, buông lỏng sự lãnh
đạo đối với công tác thanh niên, xuất hiện tình trạng tham nhũng Nhiều
Đảng viên không nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò lực lợng thanh niên đốivới sự nghiệp cách mạng
Những vấn đề nêu trên đã và đang đặt ra yêu cầu, đòi hỏi Đảng bộ Thànhphố phải tăng cờng sự lãnh đạo đối với công tác thanh niên, đổi mới phơngthức lãnh đạo nhằm đa các hoạt động thanh niên phục vụ đắc lực các nhiệm vụchính trị của địa phơng trong những năm tới
b Tình hình thanh niên thông qua các đối tợng
- Thanh niên nông thôn
Thanh niên nông thôn có 18.000 ngời, chiếm 40% tổng số thanh niên và75% lao động trong nông nghiệp, là lực lợng quan trọng trong sự nghiệp pháttriển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới Tiềm năng của thanh niên nôngthôn rất to lớn, họ là nhân tố tích cực áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vàophát triển sản xuất nông nghiệp, mạnh dạn chuyển dịch cơ cấu cây trồng vậtnuôi theo hớng sản xuất hàng hoá đạt hiệu quả giá trị sản xuất 50 triệu
đồng/ha Với lòng nhiệt tình hăng say trong lao động sản xuất, họ luôn mongmuốn đợc Nhà nớc cho vay vốn, hớng dẫn kỹ thuật nông nghiệp, giúp đỡ tiêuthụ sản phẩm Tuy nhiên, thời gian nông nhàn chiếm tới 2/3 thời gian củathanh niên nông thôn, đây là thời kỳ thanh niên nông thôn thờng rời quê đểtìm kiếm việc làm ở những nơi xa
- Thanh niên công nhân, viên chức
Thanh niên công nhân, viên chức trong thành phố có 9600 ngời, chiếm20% tổng số thanh niên và gần 80% lực lợng lao động thờng xuyên trong cácngành sản xuất và các đơn vị hành chính sự nghiệp Trớc đòi hỏi của thời kỳcông nghiệp hoá, hiện đại hoá và thử thách của cơ chế thị trờng, thanh niêncông nhân, viên chức đã tích cực, tự giác học tập, nâng cao trình độ, nhanhchóng nắm bắt công nghệ mới, kỹ thuật hiện đại, rèn luyện nâng cao tay nghề;
là những ngời đóng vai trò quan trọng trong một số ngành nh: Dệt may, tàichính ngân hàng, bu chính viễn thông, xây dựng
ở một số doanh nghiệp, tình hình sản xuất kinh doanh gặp nhiều khókhăn, thua lỗ kéo dài, công việc không ổn định, đời sống khó khăn, ngời gánh
Trang 25chịu nặng nề nhất là thanh niên, một số doanh nghiệp có tình trạng làm thêmgiờ quá mức qui định, điều kiện lao động căng thẳng, thu nhập không tơngxứng.
Nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên công nhân, viên chức phong phú,
đa dạng Trong đó, nổi bật là mong muốn có việc làm và thu nhập đảm bảo,tiếp đó là các nhu cầu đối xử công bằng, muốn có điều kiện để tiếp thu tiến bộkhoa học kỹ thuật, đợc tham gia các hoạt động văn hóa - thể thao
- Thanh niên các lực lợng vũ trang
Thanh niên trong các lực lợng vũ trang của thành phố có 1020 ngời(bao gồm công an, quân đội,) chiếm tỷ lệ cao trong tổng số cán bộ chiến sỹtoàn lực lợng Thanh niên trong các lực lợng vũ trang có nhận thức đúng
đắn về nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, sống năng động và thực tế hơn, mongmuốn đợc tạo điều kiện để học thêm văn hoá, hoặc nghề trong thời gian tạingũ để vừa có thể hoàn thành nhiệm vụ tr ớc mắt, vừa có kiến thức, nghềnghiệp cần thiết cho việc lập thân, lập nghiệp sau này khi hoàn thành nghĩa
vụ trở về
- Thanh niên học sinh, sinh viên
Thanh niên học sinh, sinh viên thành phố Thái Bình có 6000ngời, chiếm14% tổng số thanh niên, học tập trong 6 trờng trung học phổ thông, 1 trung tâmgiáo dục thờng xuyên, 2 trờng cao đẳng, 4 trờng trung học chuyên nghiệp dạynghề, 2 trung tâm ngoại ngữ - tin học, 1 trung tâm dịch vụ việc làm
Học sinh, sinh viên quan tâm nhiều đến vấn đề thời cuộc, tính tích cực xãhội của học sinh, sinh viên đợc nâng cao, các hoạt động chính trị - xã hội củahọc sinh, sinh viên đợc xã hội đánh giá rất cao Hàng năm có trên 75% họcsinh trung học phổ thông đợc xếp loại đạo đức khá, tốt, khoảng 62%thi đỗ đạihọc, cao đẳng; đội tuyển học sinh giỏi đạt nhiều giải thởng trong các kỳ thihọc sinh giỏi thành phố các cấp
Tuy nhiên, vấn đề t tởng, chính trị, đạo đức và lối sống của học sinh, sinhviên còn nhiều điều đáng quan tâm Một bộ phận học sinh, sinh viên thờ ơkhông quan tâm tới các vấn đề chính trị - xã hội, ngại tham gia các hoạt động
đoàn thể, các hoạt động xã hội
- Thanh niên trí thức
Trí thức trẻ chiếm tỷ lệ khá cao trong tổng số thanh niên thành phố TháiBình, tập trung ở một số trờng đại học, cao đẳng, chuyên nghiệp dạy nghề,
Trang 26giáo viên các trờng trung học phổ thông, một số ít trong các cơ quan quản lýnhà nớc cấp Thành phố, phờng xã và trong các doanh nghiệp
Trí thức trẻ hiện nay năng động, sáng tạo, thích ứng nhanh với công việcchuyên môn và thực tiễn xã hội, có đầu óc thực tế hơn trong cuộc sống TháiBình là nơi có truyền thống hiếu học, song qua khảo sát có tới 60% số sinhviên tốt nghiệp đại học khó có điều kiện đợc nhận công tác ở quê hơng Tuy
đa số tin tởng và phấn khởi trớc những thành tựu bớc đầu của công cuộc đổimới, song còn nhiều băn khoăn đối với nạn hối lộ, tham nhũng, sa sút về lốisống, đạo lý Tâm trạng chung của trí thức trẻ là thiết tha mong muốn đợc tindùng và đối xử công bằng, đợc tạo môi trờng thuận lợi để phát huy tài năng,mong muốn đợc đánh giá công bằng, công khai, dân chủ, để không lẫn lộngiữa ngời có thực tài với kẻ cơ hội
- Thanh niên tôn giáo
Thanh niên công giáo chiếm tỷ lệ 7%, có 3526 ngời, trong đó đoàn viên
là 720 Thanh niên công giáo cơ bản là tốt, đa số ủng hộ công cuộc đổi mới,mong muốn ổn định xã hội, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống; biết phânbiệt đúng sai, không tán thành các hoạt động lợi dụng tôn giáo; tin tởng vàchấp hành tốt các chủ trơng chính sách của Đảng và Nhà nớc, tích cực lao
động sản xuất, học tập rèn luyện; thích các hoạt động xã hội, sinh hoạt cộng
đồng, trọng đức tin
Tuy vậy, thanh niên công giáo chịu ảnh hởng lớn vào truyền thống tínngỡng của gia đình, giáo lý và các chức sắc tôn giáo Vì vậy, thanh niên cônggiáo ngại vào Đoàn, sợ vào Đoàn thì mất Đạo; trình độ văn hoá hạn chế, chủyếu mới học hết phổ thông trung học cơ sở, số ít học hết tiểu học Một bộphận còn mặc cảm, bị ảnh hởng của các luận điệu tuyên truyền của một sốphần tử lợi dụng tôn giáo; các hội đoàn tôn giáo phục hồi và phát triển đangtập hợp thu hút một số lợng không ít thanh niên
- Thanh niên đô thị
Thanh niên đô thị thành phố Thái Bình có 11000 ngời, chiếm 26% tổng
số thanh niên toàn thành phố, tập trung ở 8 phờng Đây là đối tợng đặc thù, rất
đa dạng và phức tạp, không thuần nhất về thành phần xuất thân, trình độ họcvấn, hoàn cảnh gia đình, việc làm, nghề nghiệp, dẫn đến sự khác biệt về nhậnthức chính trị, ý thức cộng đồng, nhu cầu, nguyện vọng Thanh niên đô thịbiến động thờng xuyên về số lợng, mặc dù cuộc sống cá nhân còn nhiều khókhăn, việc làm cha có hoặc cha ổn định, nhng hầu hết tin tởng vào công cuộc
Trang 27đổi mới, quan tâm đến tình hình kinh tế, chính trị, quan tâm đến việc học tậpnâng cao tri thức để có thể tìm kiếm việc làm và nâng cao nhận thức về mọimặt.
Việc làm và nghề nghiệp vẫn là vấn đề bức xúc nhất của thanh niên đôthị thành phố Thái Bình, hiện có khoảng 18% thanh niên khu vực đô thị thấtnghiệp Công tác tập hợp đoàn kết thanh niên khu vực đô thị đang gặp nhiềukhó khăn Số thanh niên tham gia thờng xuyên các hoạt động của tổ chức
Đoàn, Hội chỉ chiếm 45%, chủ yếu là số Đoàn viên, thanh niên tích cực, cóviệc làm tơng đối ổn định hoặc gia đình có điều kiện Các tệ nạn xã hội trongthanh niên đô thị thành phố Thái Bình cũng là vấn đề nổi cộm hiện nay
- Nữ thanh niên
Nữ thanh niên chiếm khoảng 45% tổng số thanh niên, trên 50% tổng sốlao động xã hội, là lực lợng đã và đang có những đóng góp to lớn cho côngcuộc đổi mới nói chung và công tác Đoàn, phong trào thanh niên nói riêng.Nữ thanh niên ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận với những thành quả củanhân loại, thành tựu của khoa học kỹ thuật hiện đại Các vấn đề bình đẳnggiới, nam nữ bình quyền đã và đang đợc thực hiện trên mọi lĩnh vực của đờisống Tỷ lệ nữ thanh niên tốt nghiệp trung học phổ thông, đại học, cao đẳng,trung học chuyên nghiệp tăng đáng kể Trình độ kiến thức, năng lực của nữthanh niên đợc nâng cao hơn so với trớc đây Nét đẹp của nữ thanh niên ngàynay là có nhiều ớc vọng lành mạnh, sống có lý tởng, mục đích, có văn hoá, và
2.2.2 Thực trạng công tác Đoàn và phong trào thanh niên từ năm
1997 đến nay
Trang 28thực Công tác Đoàn và phong trào thanh, thiếu niên từ 1997 đến nay đã đạt
đ-ợc một số kết quả sau:
- Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, t tởng
Giáo dục chính trị, t tởng cho thanh niên là một nhiệm vụ hết sức quantrọng trong toàn bộ công tác đoàn và phong trào thanh niên Nhận thức rõcông tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, t tởng cho thanh niên, các cấp bộ
Đoàn đã triển khai bằng nhiều hình thức với các chủ đề gần gũi với thanh niên
“Tôi là ngời Đoàn viên thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh”, “Đảng với thanh niên - Thanh niên với Đảng”, “Hành trang thế kỷ XXI”, đặc biệt là đợt triển khai sinh hoạt "Tiếp lửa truyền thống - mãi mãi tuổi 20" với các hoạt động,
các diễn đàn rất thiết thực để trao đổi học tập gơng hy sinh và tâm hồn cao đẹpcủa các liệt sỹ Đặng Thuỳ Trâm, Nguyễn Văn Thạc cùng các liệt sỹ, anh hùng
đã hiến dâng trọn vẹn cuộc sống của mình cho độc lập tự do của Tổ quốc, cholơng tri, phẩm giá của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam trong thời đại HồChí Minh lịch sử Thông qua các hoạt động đoàn và phong trào thanh niêngiáo dục truyền thống, đạo đức cách mạng, giáo dục lòng yêu nớc, xây dựngnếp sống mới, tuyên truyền về đờng lối, chủ trơng của Đảng, chính sách pháp
luật của Nhà nớc Đoàn viên, thanh niên hào hứng tham gia các hoạt động “Về nguồn”, các cuộc thi, liên hoan văn nghệ nh “Lời ca dâng Đảng”, “Tuyên truyền ca khúc cách mạng”; giao lu giữa Đoàn thanh niên với Hội Cựu chiến binh chủ đề “Tiếp bớc cha anh” Đến nay, toàn thành phố có 28 nhóm tuyên
truyền ca khúc cách mạng với 1120 tuyên truyền viên Nhân các ngày lễ lớn,
Đoàn thanh niên các cấp đã tổ chức: “Liên hoan thanh niên tiến tiến”, “Gặp mặt tài năng trẻ”, “Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ”, Tại Liên hoan thanh niên
tiên tiến và Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ toàn thành phố năm 2005 đã có 15
g-ơng mặt thanh niên và 28 gg-ơng mặt đội viên xuất sắc đợc UBND thành phốtặng Bằng Khen
Trang 29Trong những năm qua, có hơn 10 vạn lợt thanh thiếu niên hởng ứng hơn
20 cuộc thi tìm hiểu do Trung Ương Đoàn tổ chức và phát động Có nhiều tập
thể và cá nhân đạt giải Đặc biệt là hai cuộc thi “Tìm hiểu 75 năm Đảng Cộng sản Việt Nam và 60 năm nớc Cộng hoà XHCN Việt Nam” đã thu hút trên 75%
số thanh niên tham gia viết bài dự thi
Hởng ứng chủ trơng nâng cao chất lợng học tập lý luận chính trị, Đoànthanh niên các cấp đã triển khai nội dung học tới 100% cán bộ Đoàn và 73%
đoàn viên thanh niên Cùng với việc triển khai thông qua các hoạt động nhdiễn đàn thanh niên, thi tìm hiểu, thi hùng biện, toạ đàm, đa vào giờ học chínhkhoá; nhiều cơ sở Đoàn đã tham mu với cấp uỷ thành lập Ban Chỉ Đạo, phốihợp với Ban Tuyên Giáo Thành phố, Trung tâm Bồi dỡng Chính trị tổ chứccho đoàn viên thanh niên học tập và viết thu hoạch sau học tập, tập trung vàonhững nội dung: 6 bài học lý luận chính trị; học tập t tởng Hồ Chí Minh; tìmhiểu lịch sử Đảng
Hoạt động "Chào thế kỷ mới" đợc triển khai sâu rộng thông qua việc tổ chức tốt các diễn đàn "Tầm nhìn thế kỷ" với 21 chủ đề, thu hút hơn 6000 lợt
thanh niên tham gia Đoàn thanh niên các cấp đã bình chọn 21 công trình thanhniên, 21 bài ca không quên, 21 trò chơi thanh niên, và 21 gơng mặt tiêu biểu Việc tuyên truyền, vận động xây dựng nếp sống văn hoá mới trong thanhniên đợc triển khai với nhiều cách làm sáng tạo trong các cuộc vận động
"Tuổi trẻ sống đẹp”, "Thực hiện nếp sống thanh lịch, cần kiệm trong lễ cới",
"Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân c", diễn đàn "Cần kiệm là nếp sống đẹp của thanh niên" đã thu hút 1,5 vạn lợt thanh niên tham
gia Từ năm 2003 đến nay, toàn thành phố đã vận động đợc 360 đôi bạn trẻcùng gia đình tổ chức lễ cới theo nếp sống văn minh, và tinh thần Nghị quyết
số 2080 của UBND tỉnh
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, phòng chống tệ nạn xã hội
đ-ợc triển khai ở 100% Đoàn cơ sở và chi Đoàn thông qua các hình thức: Phátthanh thanh niên, tuyên truyền măng non, sinh hoạt câu lạc bộ, hội thi, tập
huấn chuyên đề, các diễn đàn thanh niên với chủ đề "Tuổi trẻ vì sự bình yên của cuộc sống", "Tệ nạn xã hội, thái độ và trách nhiệm của bạn" Thành Đoàn
đã phối hợp với Phòng Lao động Thơng binh Xã hội, Phòng T pháp, Công anThành phố tổ chức thành công Hội thi tuyên truyền phòng chống tệ nạn xãhội, tổ chức các buổi nói chuyện tuyên truyền về phòng chống ma tuý, xây
Trang 30dựng mô hình điểm “Câu lạc bộ phòng chống tội phạm”, “Câu lạc bộ tuổi trẻ
và pháp luật”, “Câu lạc bộ Bạn giúp Bạn”
Cuộc vận động thực hiện 3 mục tiêu: Dân số - Sức khoẻ - Môi trờng đợctriển khai bằng nhiều hình thức: Phối hợp Uỷ ban Dân số Kế hoạch hoá gia
đình; Hội thi "Sức khoẻ sinh sản vị thành niên", diễn đàn “Thanh niên với Dân số - Môi trờng” Các câu lạc bộ “Tiền hôn nhân", "Gia đình trẻ", "Thanh niên với sức khoẻ sinh sản" đã và đang là mô hình hấp dẫn thanh niên nông
thôn Số câu lạc bộ và hội viên ngày càng tăng, năm 1997 có 8 câu lạc bộ với
2220 hội viên Hởng ứng chơng trình "Nớc sạch - vệ sinh - môi trờng" nhân
ngày môi trờng thế giới, thành Đoàn và các cơ sở Đoàn trực thuộc đã tổ chức
lễ ra quân “Ngày thứ bảy tình nguyện" làm vệ sinh thôn xóm, thu gom rác
thải, tuyên truyền về nớc sạch - vệ sinh - môi trờng
- Các phong trào hành động cách mạng
+ Phong trào "Thanh niên lập nghiệp"
Phong trào này đã động viên, cổ vũ, tạo điều kiện, giúp đỡ và hớng dẫnthanh niên lập thân, lập nghiệp với nhiều nội dung, cách làm phù hợp với từng
đối tợng thanh niên
- Thanh niên nông thôn là lực lợng xung kích, đi đầu trong việc chuyển
giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thâm canh để tăng năng suất, khắc phụcthiên tai một cách hiệu quả, khắc phục bão úng, sâu bệnh đe doạ mùa màng Cácmô hình nh Câu lạc bộ khuyến nông, khuyến ng trẻ, điểm trình diễn kỹ thuậtnghề nông, thi tuyên truyền viên khoa học kỹ thuật, tìm hiểu chơng trình IPM,thanh niên thanh lịch giỏi nghề nông tiếp tục đợc nhân rộng Số điểm trình diễn
kỹ thuật tăng từ 10 điểm năm 1997 lên 120 điểm năm 2004 Toàn thành phố đã
tổ chức 8 lớp tập huấn tìm hiểu về chơng trình IPM, kỹ thuật nghề nông, thu húthơn 2000 lợt thanh niên tham gia; phối hợp với Hội Phụ nữ, Hội làm vờn thànhphố tổ chức lớp học nghề làm vờn cho 2500 thanh niên
Đoàn thanh niên các cấp đã hớng dẫn và lập dự án giúp 350 lợt thanhniên vay 3,5 tỷ đồng, vận động thanh niên tự góp vốn giúp 110 lợt thanh niênvay 550 triệu đồng để sản xuất kinh doanh Toàn thành phố có 30 công trìnhthanh niên, phần việc thanh niên xây dựng cơ sở hạ tầng, trị giá hàng trămtriệu đồng với sự tham gia của hơn 10.000 lợt thanh niên
- Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, dịch vụ và hành chính sự nghiệp,
thanh niên đã không ngừng học tập chuyên môn, tay nghề, ngoại ngữ, tin học,
Trang 31ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, qui trình công nghệ mới vào sản xuất,tạo ra những sản phẩm có chất lợng tốt, hiệu quả kinh tế cao Tổ chức 8 hội thitay nghề, thu hút 5000 lợt thanh niên tham gia, có 180 sáng kiến cải tiến kỹthuật, 15 công trình, phần việc thanh niên trị giá hàng trăm triệu đồng với sựtham gia của 6500 lợt thanh niên
- Đoàn thanh niên các phờng đã tích cực tìm kiếm việc làm cho hàng
trăm thanh niên , giúp thanh niên lập dự án vay vốn để phát triển sản xuất vàkinh doanh dịch vụ, động viên thanh niên tích cực học nghề, chủ động tìmviệc làm phù hợp, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống
- Trong các trờng học, phong trào “Thanh niên lập nghiệp” đợc cụ thể
hoá bằng phong trào “học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp, vì dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, văn minh” Đoàn thanh niên các cấp đã tổ chức
nhiều hoạt động, tâp trung vào việc định hớng nghề nghiệp cho học sinh trunghọc phổ thông, khuyến khích sinh viên các trờng Đại học, Cao đẳng nghiêncứu khoa học, thi sáng tạo, thông qua các hình thức: Hội học, hội giảng, câulạc bộ môn học, các hoạt động khuyến học khuyến tài, các loại quĩ học bổng,
các cuộc thi "Tài trí tuệ”, "Bảy sắc cầu vồng", "Câu lạc bộ nghề nghiệp”, đã
góp phần nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng Hàng năm, toàn thànhphố có hơn 120 câu lạc bộ môn học, ngành học, tin học, ngoại ngữ Đoàn
thanh niên các cấp đều quan tâm xây dựng quĩ "Tài năng trẻ", "Vì bạn nghèo” Hàng năm, Đoàn thanh niên thành phố đã trao 100 suất học bổng,
suất quà trị giá trên 10 triệu đồng, mở 12 lớp học tình thơng Có hàng ngàn
đoàn viên thanh niên, học sinh sinh viên đạt giải cao trong các kỳ thi học sinhgiỏi tỉnh, quốc gia và quốc tế
+ Phong trào " tuổi trẻ giữ nớc"
Phong trào “Tuổi trẻ giữ nớc” với nhiều nội dung, hình thức đợc triển
khai một cách thờng xuyên ở các cơ sở nh: Tuyên truyền phổ biến luật nghĩa
vụ quân sự, thăm hỏi, động viên thanh niên lên đờng nhập ngũ, tổ chức tốt
ngày hội giao quân, luyện tập dân quân tự vệ Các cuộc vận động “Vì chiến sỹ nơi biên giới, hải đảo", "Vì Trờng Sa thân yêu", "Vì ngời bạn tòng quân",
"Đoàn kết 3 lực lợng” tiếp tục phát triển và đi vào chiều sâu.
- Phong trào "Xứng danh anh bộ đội cụ Hồ" tiếp tục đợc đẩy mạnh với
cuộc vận động “Huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm, sẵn sàng chiến đấu cao",
"Đẹp ngời, đẹp doanh trại", "Giành 3 đỉnh cao quyết thắng", chơng trình “Bẩy
Trang 32dứt điểm” tập trung xây dựng phong cách và lối sống trong cán bộ chiến sỹ
trẻ Hoạt động phối hợp giữa Đoàn thanh niên với các đồn biên phòng đợcnâng cao, thông qua các hoạt động: Xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học,tham gia tuần tra trên biển, giải quyết các điểm nóng góp phần ổn định tìnhhình an ninh chính trị ở địa phơng
- Trong phong trào thi đua học tập và thực hiện “Sáu điều Bác Hồ dậy”
đoàn viên thanh niên Công an nhân dân luôn xung kích trong đấu tranh phòngchống tội phạm hình sự, ma tuý, điều tra phá án, truy bắt đối tợng truy nã,
buôn lậu Các hình thức “Tổ truy nã”, “Chốt gác thanh niên”, “An toàn trại giam” đợc tiếp tục đẩy mạnh Đoàn thanh niên Công an thành phố đảm nhận 3
tuyến đờng, đảm bảo an toàn văn minh đô thị
- Các đội thanh niên xung kích an ninh, tổ tuần tra thanh niên, thiếu nhiSao Đỏ hoạt động thờng xuyên góp phần phát huy vai trò của Đoàn trong việcphát hiện, đấu tranh ngăn ngừa phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội, cảm hoá
và giáo dục thanh thiếu niên chậm tiến Thành Đoàn và Công an Thành phố đãphối hợp Sơ kết Nghị quyết liên tịch 01, triển khai có hiệu quả Nghị quyết liêntịch 02 giữa Trung Ương Đoàn - Bộ Công an về phòng ngừa và ngăn chặn tộiphạm trong thanh thiếu niên Toàn thành phố có 54 đội thanh niên xung kích anninh tự quản, thiếu nhi Sao Đỏ với 540 lợt thanh niên tham gia
- Hởng ứng hoạt động “Nhân đạo từ thiện”, “Lá lành đùm lá rách” thanh
thiếu niên toàn thành phố đã tích cực quyên góp quần áo, sách vở, dụng cụhọc tập, tiền tiết kiệm gửi đồng bào miền Trung, các tỉnh đồng bắng Sông Cửu
Long bị thiên tai Trong cuộc vận động “Nghĩa tình biên giới, hải đảo” thanh niên toàn thành phố đã đóng góp xây dựng “Công viên tuổi trẻ Sông Hồng” tại
đảo Bạch Long Vĩ là 24 triệu đồng; giúp đỡ thanh niên các xã khó khăn trongtỉnh
- Phong trào “Khỏe để lập nghiệp và giữ nớc” trong thanh thiếu niên đợc
các cơ sở duy trì và đẩy mạnh Các hoạt động: hội thao, giải việt dã, cầu lông,bóng đá, bóng chuyền, đã trở thành hoạt động truyền thống của tổ chức Đoàn
từ cơ sở đến thành phố Trong các năm qua, có hàng ngàn thanh niên đợc công
nhận “thanh niên khoẻ”, hàng trăm "Chi đoàn, chi hội khoẻ”.
+ Phong trào thanh niên tình nguyện
Đây là phong trào mới, song đã có sức hấp dẫn thanh niên và các cấp bộ
Đoàn Trong một thời gian ngắn, toàn thành phố đã có 50 đội thanh niên tình
Trang 33nguyện với hơn 2000 thanh niên tham gia các hoạt động tình nguyện tronghọc tập thông qua các hình thức: Hội học, tình nguyện dạy thêm, phụ đạo họcsinh yếu kém, hiến máu nhân đạo, vì sức khoẻ cộng đồng, ngày thứ 7 tìnhnguyện vì thành phố xanh - sạch - đẹp, đảm bảo trật tự an toàn giao thôngtham gia phong trào "5 xóa 5 xây" do Thành ủy phát động Thành Đoàn đãphối hợp với Trung tâm y tế thành phố, Trờng Đại học Y khám, phát thuốcmiễn phí cho hơn 200 ngời tại các xã nghèo, trị giá 9 triệu đồng Có hàng trămlợt đoàn viên thanh niên tham gia hiến máu nhân đạo Điểm nổi bật trongphong trào hành động cách mạng của Đoàn trong những năm gần đây là sựphát triển mạnh mẽ của phong trào thanh niên tình nguyện đã và đang tạo ra
động lực to lớn cho công tác Đoàn, là biểu hiện sinh động về “tầm cao mới”
của phong trào thanh niên trong giai đoạn cách mạng mới Màu áo xanh thanhniên tình nguyện đã nhanh chóng trở thành hình ảnh quen thuộc, thân thiết vớicộng đồng không chỉ trong những tháng thanh niên tình nguyện, mà ở tất cảmọi lĩnh vực hoạt động, mọi lúc, mọi nơi
+ Công tác xây dựng tổ chức Đoàn - Hội
Thực hiện Nghị quyết 07 của Ban Chấp hành Trung ơng Đoàn “Về nâng cao chất lợng tổ chức cơ sở Đoàn, nhất là tổ chức Đoàn ở địa bàn dân c” và cuộc vận động “Xây dựng cơ sở Đoàn vững mạnh” Đoàn thanh niên các cấp đã
tăng cờng đầu t giúp đỡ cơ sở tạo nên chuyển biến tích cực Trong nhiệm kỳqua, toàn thành phố đã củng cố 11 đoàn cơ sở và chi đoàn yếu kém, thành lập
6 chi đoàn mới ở cơ sở cha có tổ chức Đoàn và 3 chi đoàn các doanh nghiệpngoài quốc doanh, giải thể ba chi đoàn Tổ chức và thực hiện tốt Nghị quyết
02 của Ban Chấp hành Tỉnh đoàn về hớng dẫn tổ chức cho đoàn viên - hội viên
đang công tác tại các cơ quan, xí nghiệp, trờng học về tham gia sinh hoạt tổchức Đoàn - Hội tại nơi c trú
Chơng trình rèn luyện đoàn viên đợc triển khai ở hầu hết các cơ sở Đoàn,
có trên 6000 lợt đoàn viên đăng ký thực hiện chơng trình rèn luyện đoàn viên.Thông qua chơng trình đoàn viên, tỷ lệ đoàn viên xếp loại trung bình và yếugiảm Trong năm đã kết nạp trên 9000 đoàn viên mới, trao 3250 thẻ Đoàn.Tập huấn cho 230 lợt cán bộ Đoàn các cấp, giới thiệu trên 2500 đoàn viên u tú
và đã có 1029 đoàn viên u tú đợc kết nạp Đảng
Từ sau Đại hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam thành phố Thái Bình lầnthứ nhất, hoạt động của Hội Liên hiệp Thanh niên có nhiều tiến bộ, ngoài việc
Trang 34củng cố các cơ sở Hội đã có, thành phố đã đẩy mạnh việc thành lập Uỷ banHội cấp xã, phờng đồng thời phát triển các hình thức câu lạc bộ, đội nhóm
thanh niên Tổ chức phong trào “Thanh niên vì cuộc sống cộng đồng”, các cuộc vận động “Xây dựng nông thôn mới”, “Giúp nhau lập nghiệp” Số chi hội,
hội viên hàng năm tăng, đến cuối năm 2004 toàn thành phố có 18 Uỷ ban Hộicấp cơ sở, 10 chi hội với 5864 hội viên
Nhằm tập hợp, thu hút các chủ sản xuất, kinh doanh trẻ, Hội Liên hiệpthanh niên thành phố đã thành lập câu lạc bộ các nhà doanh nghiệp trẻ gồm 12thành viên ban đầu Hoạt động của câu lạc bộ đợc duy trì thờng xuyên, thôngqua đó, tạo điều kiện cho các nhà doanh nghiệp giao lu, tiếp cận, mở rộng thịtrờng với Hội doanh nghiệp trẻ và các câu lạc bộ doanh nghiệp trẻ của các địaphơng khác
+ Công tác Đội và phong trào thiếu nhi
Tiếp tục đợc phát triển, tạo môi trờng thuận lợi cho đội viên, thiếu niên họctập, rèn luyện, củng cố tổ chức Đội, tham gia xây dựng Đoàn Các phong trào,
các chơng trình, nội dung, hình thức hoạt động của Đội nh: “Vợt khó học tập”,
“áo lụa tặng bà”, “Tình đồng đội”, “Tiến bớc lên Đoàn”, “Điểm 10 tặng anh Kim Đồng”, “Nhà sử học nhỏ tuổi, nhà toán học nhỏ tuổi”, “Vì quê hơng xanh t-
ơi, sạch đẹp”, “Vòng tay bè bạn”, “Đôi bạn cùng tiến” Các cuộc thi “Nét đẹp
đội viên”, “Vẻ đẹp tuổi hoa”, “Học sinh tài năng”, “Kính vạn hoa”, “Nghi thức
Đội” phát triển ở các cơ sở Đã góp phần giúp đội viên thiếu niên nhi đồng tích
cực rèn luyện phấn đấu trở thành đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Có trên10.000 lợt thiếu niên nhi đồng toàn thành phố tham dự các cuộc thi tìm hiểu docác cấp tổ chức, có 8 tập thể, 12 cá nhân đạt giải trong các cuộc thi toàn quốc,94% nhi đồng đợc kết nạp vào Đội TNTP Hồ Chí Minh, 75% đội viên đợc kếtnạp Đoàn, 65% liên chi đội mạnh, đội viên đạt danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ,5% cán bộ Đội xuất sắc đợc tặng giải thởng Kim Đồng
b Những hạn chế, tồn tại
Bên cạnh những kết quả đạt đợc, từ năm 1997 đến nay công tác Đoàn vàphong trào thanh thiếu niên cũng bộc lộ những hạn chế, tồn tại cần khắc phục
Đó là:
- Công tác giáo dục chính trị - t tởng, chỉ thị, nghị quyết cha đến đợc với
đông đảo thanh niên, mới chỉ chủ yếu dừng ở đội ngũ cán bộ Đoàn - Hội chủchốt
Trang 35- Khả năng đi sâu vào đối tợng, nắm tình hình t tởng các đối tợng thanhniên còn hạn chế, có tình trạng ngại chỉ đạo các hoạt động t tởng chính trị.Khả năng tự thân vận động của Đoàn trong công tác t tởng văn hoá cha đợcphát huy.
- Vai trò và hiệu quả của việc Đoàn thanh niên tham gia phát triển kinh tế,
đào tạo nghề, hớng nghiệp, tham gia giải quyết việc làm phòng chống tệ nạn xã
hội cho thanh niên cha cao Phong trào “Thanh niên lập nghiệp” cha thể hiện rõ sự
phát triển “ở tầm cao mới”, các mô hình cha đợc nhân diện một cách mạnh mẽ,phong trào cha thấm sâu vào từng cơ sở Đoàn, từng đoàn viên, các hoạt động hỗtrợ, hợp tác trong thanh niên ở một số nơi cha đợc định hớng kịp thời
- Công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên và xây dựng Đoàn, Hội trong khuvực kinh tế ngoài quốc doanh, trong khối hành chính sự nghiệp, trên địa bànphờng, các vùng tôn giáo vẫn gặp nhiều khó khăn, cha có hình thức, quản lýhiện quả đối với đoàn viên thanh niên thờng xuyên đi làm ăn xa Chất lợngsinh hoạt Đoàn ở nhiều nơi vẫn là khâu yếu, không ít nơi Đoàn viên thanhniên đợc tập hợp chủ yếu trong các hoạt động bề nổi, hoạt động còn mang tínhthời vụ, cha thực sự gắn bó với tổ chức bằng ý thức trách nhiệm của ngời đoànviên đối với tổ chức Đoàn Công tác phát triển đoàn viên mới, công tác bồi d-ỡng, giới thiệu đoàn viên u tú cho Đảng còn có biểu hiện lệch về cơ cấu giữacác đối tợng, phát triển đoàn viên trong khối hành chính, khối doanh nghiệp,khối phờng, trong thanh niên tôn giáo còn ít
Nhìn tổng quát có thể thấy rằng, trong những năm thực hiện công cuộc
đổi mới của đất nớc do Đảng ta khởi xớng và lãnh đạo, công tác Đoàn và phongtrào thanh niên thành phố Thái Bình có những chuyển biến tích cực, song cũng
đặt ra những vấn đề mới, yêu cầu mới cần phải tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ
đạo để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới
2.2.3 Thực trạng sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên
a Những kết quả đạt đợc
Đảng bộ thành phố Thái Bình có 65 tổ chức cơ sở Đảng, 18 Đảng bộ xãphờng, cơ quan với 6572 Đảng viên Công tác vận động thanh niên là một bộphận trong công tác Đảng Những năm qua, cùng với quá trình đổi mới, thựchiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, quán triệt và vận dụng sáng tạocác chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc về công tác thanh niên Đảng
bộ thành phố Thái Bình đã coi trọng lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, gắn
Trang 36liền với công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, bảo đảm an ninhquốc phòng, công tác vận động quần chúng để xây dựng thành phố giàumạnh, văn minh, tạo tiền đề tiến bớc vững chắc vào những năm đầu thế kỷXXI với nhịp độ phát triển mới.
Căn cứ vào Nghị quyết 23, Nghị quyết 24 Đại hội Đảng bộ thành phố,Ban chấp hành, Ban Thờng vụ Thành uỷ đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị đểlãnh đạo phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn thành phố,tập trung vào khai thác tiềm năng kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển, phát triểncông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng nh
đờng giao thông nông thôn, hệ thống điện, trờng học, phát triển sự nghiệp vănhoá, y tế, giáo dục, đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền,công tác an ninh quốc phòng trên địa bàn
Những chủ trơng, nghị quyết quan trọng đó vừa là thời cơ để tuổi trẻ đợccống hiến, trởng thành, phát triển tài năng, tiếp tục cải thiện đời sống của nhândân; vừa tạo cơ sở vững chắc để đẩy mạnh công tác quần chúng nói chung vàcông tác thanh niên của Đảng bộ nói riêng
Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ mới
Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã có chơng trình thực hiện Nghịquyết 04 của Ban Chấp hành Trung ơng Đảng khoá VII Trên cơ sở điều tra,khảo sát, đánh giá thực trạng phong trào thanh niên, công tác Đoàn và sự lãnh
đạo của các cấp uỷ Đảng, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã đề ra nhiệm
vụ trọng tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với cấp uỷ cơ sở về công tácthanh niên Nội dung chủ yếu tập trung vào 3 vấn đề lớn:
- Thứ nhất: Tăng cờng giáo dục chính trị t tởng, nhất là giáo dục lý tởng
cách mạng cho thanh niên
- Thứ hai: Tập trung củng cố, xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh, tăng
cờng tập hợp đoàn kết thanh niên, xây dựng Đội thiếu niên tiền phong Hồ ChíMinh
- Thứ ba: Chăm lo giải quyết việc làm cho thanh niên, phát huy nguồn
nhân lực trẻ
Trang 37Trong quá trình tổ chức chỉ đạo thực hiện cấp uỷ có lịch hàng quí nghe
Đoàn thanh niên báo cáo và trực tiếp định hớng các nội dung trọng tâm Chỉ
đạo các cấp, các ngành tháo gỡ khó khăn trong quá trình công tác Đồng thời,giao trách nhiệm cho các ban ngành, đoàn thể tiến hành khảo sát và chỉ đạomột số chuyên đề trọng tâm, làm điểm để rút kinh nghiệm và nhân ra diện
rộng nh: tổ chức khảo sát, đánh giá, sơ kết chuyên đề “Công tác tập hợp đoàn kết thanh niên vùng giáo”, “Ngăn chặn tội phạm trong lứa tuổi thanh thiếu niên” Các kỳ họp của Ban Chấp hành cần giành thời gian đánh giá và định h-
ớng về công tác thanh niên
Việc qui hoạch đào tạo, bồi dỡng, bố trí đội ngũ cán bộ Đoàn đợc quantâm hơn, cán bộ Đoàn qua đào tạo và bồi dỡng trong thực tiễn kết hợp với việchọc tập lý luận, nghiệp vụ tại các trờng, lớp Qua khảo sát từ năm 1997 đếnnay có 8 cán bộ đoàn chuyên trách trong thành phố đợc bố trí đi học các lớptập trung, tại chức, bồi dỡng Đến nay nhiều đồng chí cán bộ chủ chốt của
Đoàn khối xã phờng đủ tiêu chuẩn tham gia cấp uỷ chiếm tỷ lệ 95% Bí th,phó bí th Đoàn cơ sở, Đoàn trực thuộc tham gia cấp uỷ khoảng 68%; số cán
bộ Đoàn có trình độ lý luận trung cấp, trình độ chuyên môn cao đẳng, đại họcngày đợc nâng cao cả về số lợng và chất lợng
Công tác phát triển Đảng trong thanh niên đợc chú trọng hơn, tỷ lệ pháttriển Đảng trong thanh niên năm sau cao hơn năm trớc Năm 2004 và 6 tháng
đầu năm 2005 số lợng Đảng viên trẻ đợc kết nạp tăng 58% so với năm 2003,
và 100% so với năm 1997
Thông qua việc tăng cờng lãnh đạo của các cấp uỷ đã nâng cao một bớcnhận thức về vai trò, vị trí của chính quyền, các ban ngành, đoàn thể, các tổchức xã hội đối với công tác thanh niên trong thời kỳ mới
+ Các cấp chính quyền
Trong các chơng trình công tác đã chú ý gắn việc thực hiện nhiệm vụchính trị với việc phát huy vai trò xung kích của Đoàn và thanh niên, nhất lànhững việc mới, việc khó Việc phối hợp giữa chính quyền, các ngành với
Đoàn thanh niên đợc tiến hành thông qua các chơng trình phối hợp hàng năm(từ 1 đến 2 năm), khác với trớc đây thờng phối hợp theo vụ việc cụ thể Điều
đó chứng tỏ nhận thức và trách nhiệm của chính quyền, các ngành đối vớicông tác thanh niên ngày càng đợc nâng lên
Điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ hoạt động của Đoàn đợc quantâm hơn, trên 65% xã phờng căn cứ vào hoạt động thực tế của Đoàn, Đội ở địa