Dạy học sinh học cấp trung học phổ thông theo hướng tích hợp liên môn

Trong quá trình phát triển của khoa học và giáo dục, nhiều kiến thức, kĩ năng chưa hoặc chưa cần thiết trở thành một môn học trong nhà trường, nhưng lại rất cần chuẩn bị cho học sinh để họ có thể đối mặt với những thách thức của cuộc sống; do đó cần tích hợp giáo dục các kiến thức và kĩ năng đó thông qua các môn học. Tích hợp có 3 loại: Tích hợp liên môn, tích hợp nội môn và tích hợp các vấn đề xã hội.

Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Sinh viên năm học 2016-2017

Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, tháng 12/2016: tr 343-352

NGUYỄN THỊ KIỀU OANH

LÊ THỊ TÚ ANH – PHAN NGUYỄN LAN THANH

Khoa Sinh học

Tóm tắt: Mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều ít nhiều có

mối liên hệ với nhau; nhiều sự vật, hiện tượng có những điểm tương đồng và

cùng một nguồn cội Để nhận biết và giải quyết các sự vật, hiện tượng ấy,

cần huy động tổng hợp các kiến thức và kĩ năng từ nhiều lĩnh vực khác nhau

Không phải ngẫu nhiên mà hiện nay đang ngày càng xuất hiện các môn khoa

học “liên ngành” Trong quá trình phát triển của khoa học và giáo dục, nhiều

kiến thức, kĩ năng chưa hoặc chưa cần thiết trở thành một môn học trong nhà

trường, nhưng lại rất cần chuẩn bị cho học sinh để họ có thể đối mặt với

những thách thức của cuộc sống; do đó cần tích hợp giáo dục các kiến thức

và kĩ năng đó thông qua các môn học Tích hợp có 3 loại: Tích hợp liên môn,

tích hợp nội môn và tích hợp các vấn đề xã hội

Từ khoá: Dạy học Sinh học, tích hợp liên môn, tích hợp

1 MỞ ĐẦU

Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện từng bước chuyển từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học

Để đảm bảo điều đó, nhất định phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực người học

Các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn trở nên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Năm 2014

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tập huấn cho giáo viên về dạy học phát triển năng lực ở trường THPT Đối với giáo viên phổ thông, đây là vấn đề khá mới mẻ, chưa được nghiên cứu cụ thể và đầy đủ, nên việc áp dụng và công tác giảng dạy ở trường THPT còn hạn chế

2 NỘI DUNG

2.1 Dạy học tích hợp

Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học

Dạy học tích hợp là hành động liên hết một cách hữu cơ, có hệ thống các đối tượng nghiên cứu, học tập của một vài lĩnh vực môn học khác nhau thành nội dung thống nhất,

dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lý luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó nhằm hình thành ở học sinh các năng lực cần thiết Trong dạy học tích hợp, học sinh dưới sự chỉ đạo của giáo viên thực hiện việc chuyển đổi liên tiếp các thông tin từ ngôn ngữ của môn học này sang ngôn ngữ của môn học khác; học sinh học cách sử dụng phối hợp những kiến thức, những kỹ năng và những thao tác để giải quyết một tình huống phức hợp – thường là gắn với thực tiễn, chính nhờ quá trình đó, học sinh nắm vững kiến thức, hình thành khái niệm, phát triển năng lực và các phẩm chất cá nhân

Tóm lại: Dạy học tích hợp là một quan điểm sư phạm, ở đó người học cần huy động mọi nguồn lực để giải quyết một tình huống phức hợp – có vấn đề nhằm phát triển các năng lực và phẩm chất cá nhân

Tích hợp thường có 3 dạng: Tích hợp liên môn, tích hợp nội môn và tích hợp các vấn đề của đời sống xã hội

2.2 Dạy học Sinh học cấp Trung học phổ thông theo định hướng tích hợp liên môn

Trong chương trình Sinh học cấp trung học phổ thông có rất nhiều kiến thức mà ở đó có thể tích hợp theo dạng liên môn, nội môn hay tích hợp các vấn đề đời sống xã hội Trong nội dung bài báo này, chúng tôi muốn giới thiệu đến các bạn một ví dụ về tích hợp kiến thức liên môn gắn thực tiễn đời sống thông qua chủ đề: HÔ HẤP Ở THỰC VẬT

VÀ VẤN ĐỀ BẢO QUẢN CÀ PHÊ SAU THU HOẠCH Ở HUYỆN HƯỚNG HOÁ, TỈNH QUẢNG TRỊ (Sinh học 11)

2.2.1 Kiến thức liên môn

* Môn Sinh học 11

- Hô hấp ở thực vật: Ý nghĩa của hô hấp, ti thể (chứa các loại enzim) là bào quan thực

hiện quá trình hô hấp ở thực vật, hô hấp hiếu khí và sự lên men, mối quan hệ giữa hô

hấp với quang hợp, nhận biết được hô hấp sáng diễn ra ngoài sáng

- Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến hô hấp: Các yếu tố ảnh hưởng đến quá

trình hô hấp, ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến hô hấp của hạt cà phê sau thu

hoạch, đề xuất các phương pháp bảo quản cà phê sau thu hoạch ở Hướng Hóa

* Môn công nghệ 10

Ảnh hưởng của điều kiện môi trường đến nông, lâm, thủy sản trong quá trình bảo quản

* Môn Hóa học

Nhận biết được hiện tượng hô hấp ở thực vật thông qua tính chất hóa học đặc thù của

CO2 là làm nước vôi trong bị vẫn đục và tính chất hóa học của O2 là duy trì sự cháy

* Môn Địa lí

Phân tích được các yếu tố khí hậu thời tiết của địa phương vào mùa thu hoạch cà phê

2.2.2 Các nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về cơ chế hô hấp ở thực vật

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu về hô hấp sáng và mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp trong cây Nhiệm vụ 4: Tìm hiểu về ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến hô hấp ở thực vật Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu về ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ở Hướng Hóa vào mùa thu hoạch cà phê đến hô hấp của cà phê sau thu hoạch

Nhiệm vụ 6: Tìm hiểu về hô hấp và vấn đề bảo quản nông sản

Nhiệm vụ 7: Tìm hiểu về thực trạng bảo quản cà phê sau thu hoạch Đề xuất phương pháp bảo quản cà phê sau thu hoạch

Nhiệm vụ 8: Đề xuất phương pháp bảo quản các loại nông sản khác

Kế h ch học tậ

TIẾT 1 GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP

TIẾT 2: HÔ HẤP Ở THỰC VẬT VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT

I Khái niệm hô hấp, cơ quan và bào quan hô hấp

1.1 Khái niệm hô hấp

Hô hấp là quá trình ôxi hóa các hợp chất hữu cơ thành CO2 và H2O, đồng thời giải phóng năng lượng cần thiết cho các hoạt động sống của cơ thể

PTTQ của quá trình hô hấp: C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + Q (năng lượng ATP + nhiệt)

+ Vai trò của hô hấp:

- Năng lượng được thải ra ở dạng nhiệt cần thiết để duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cơ thể

- Năng lượng được tích luỹ trong ATP được dùng cho mọi hoạt động sống của cơ thể: Vận chuyển vật chất trong cây, sinh trưởng, tổng hợp chất hữu cơ, sửa chữa những hư hại của tế bào…

- Tạo ra các sản phẩm trung gian cho quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong

cơ thể

1.2 Cơ quan và bào quan hô hấp

1.2.1 Đặc điểm của cơ quan hô hấp ở thực vật

Thực vật không có cơ quan chuyên trách về hô hấp như ở động vật Hô hấp xảy ra ở tất cả các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt xảy ra mạnh ở các cơ quan đang sinh trưởng, đang sinh sản và ở rễ

1.2.2 Bào quan thực hiện chức năng hấp chính là ti thể

Bào quan thực hiện hô hấp chính là ti thể, được xem là “Trạm biến thế năng lượng” của tế bào

Hình dạng, số lượng, kích thước, vị trí sắp xếp của ti thể biến thiên tùy thuộc các điều kiện môi trường và trạng thái sinh lý của tế bào

+ Hình dạng: Hình cầu trong tế bào phôi sớm, kéo dài như sợi chỉ trong nguyên bào, ngoài ra còn có dạng hình que, hạt,…

+ Ti thể chứa nhiều protein và lipit, ngoài ra còn chứa axit nucleic (ADN vòng, ARN) và riboxom

+ Cấu trúc màng kép, màng ngoài trơn nhẵn, màng trong ăn sâu vào khoang ti thể, hướng vào trong chất nền tạo ra các mào, trên mào có nhiều enzim hô hấp

Chức năng của ti thể

- Là nơi diễn ra quá trình hô hấp tế bào, phân giải các chất hữu cơ giải phóng và cung cấp năng lượng cho tế bào dưới dạng ATP

- Tạo ra nhiều sản phẩm trung gian có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa vật chất

2 Cơ chế hô hấp

Nội dung

GĐ1 (đường phân)

GĐ2 (hô hấp hiếu khí hoặc kỵ khí) GĐ3

(Chuổi chuyền điện tử)

Nơi xảy ra Tế bào chất Ti thể Tế bào chất Màng trong ti thể Nguyên

liệu Glucôzơ Acid piruvic Acid piruvic NADH, FADH 2 ,O 2 Sản phẩm

(vật chất) Acid piruvic

CO 2 , NADH, FADH 2

Rượu Etylic, Acid Lactic, CO 2

CO 2 ,H 2 O Năng lượng

III Hô hấp sáng và mối quan hệ giữa hô hấp với quang hợp

3.1 Hô hấp sáng

3.1.1 Khái niệm

Là quá trình hấp thụ O2 và giải phóng CO2 ngoài ánh sáng (xảy ra đối với thực vật C3 khi cường độ ánh sáng cao, CO2 cạn kiệt, O2 tích lũy nhiều, enzim cacboxilaza được thay bằng enzim oxigenaza)

3.1.2 Hậu quả

Không tạo ra năng lượng ATP, nhưng lại tiêu tốn 30-50 % sản phẩm quang hợp

3.2 Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp

Hô hấp và quang hợp là 2 quá trình quan hệ chặt chẽ với nhau, hô hấp cung cấp năng lượng và nguyên liệu cho quang hợp ngược lại quang hợp cung cấp nguyên liệu cho

hô hấp

+ Hô hấp: sử dụng chất hữu cơ cùng với O2 do quang hợp tạo ra và giải phóng năng lượng cùng với CO2 và H2O

+ Quang hợp: sử dụng CO2 và H2O nhờ năng lượng ánh sáng để tạo ra chất hữu cơ

cả hai quá trình sinh lí trên xảy ra đồng thời và bổ sung lẫn nhau không thể tách rời trong cơ thể thực vật

IV Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đế hô hấp ở thực vật

4.1 Nhiệt độ

Hô hấp bao gồm các phản ứng hoá học với sự xúc tác của các enzim, do đó phụ thuộc chặt chẽ vào nhiệt độ

Mối quan hệ giữa cường độ hô hấp và nhiệt độ thường được biểu diễn bằng đồ thị có đường cong một đỉnh

Nhiệt độ tối thiểu cây bắt đầu hô hấp biến thiên trong khoảng tuỳ theo loài cây ở các vùng sinh thái khác nhau

Nhiệt độ tối ưu cho hô hấp trong khoảng 30-35oC

Nhiệt độ tối đa cho hô hấp trong khoảng40-45oC

4.2 Hàm lượng nước

4 1 Hàm lượng nước ảnh hưởng như thế nà đến hô hấp?

Cường độ quang hợp tỉ lệ thuận với hàm lượng nước của cơ thể và của cơ quan hô hấp Hàm lượng nước trong cơ quan hô hấp càng cao thì cường độ hô hấp càng cao

và ngược lại Hạt thóc, hạt ngô phơi khô có độ ẩm khoảng 13% có cường độ hô hấp rất thấp (ở mức tối thiểu)

Ví dụ: Lúa càng ướt thì quá trình nảy mầm càng nhanh

4.2.2 Vì sao hô hấp l i phụ thuộc và hàm lượng nước của mô, cơ thể?

- Nước là dung môi, môi trường xảy ra các phản ứng sinh hóa

- Tham gia trực tiếp vào việc oxi hóa nguyên liệu hô hấp

 Vì vậy hô hấp phụ thuộc vào hàm lượng nước của mô, cơ thể

4.3 Nồng độ O 2

Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với nồng

độ O2 vì O2 tham gia trực tiếp vào

việc ôxi hoá các chất hữu cơ và là

chất nhận êlectron cuối cùng trong

chuỗi chuyển êlectron để sau đó hình

thành nước trong hô hấp hiếu khí Vì

vậy, nếu nồng độ O2 trong không khí

giảm xuống dưới 10% thì hô hấp sẽ bị ảnh hưởng và khi giảm xuống dưới 5% thì cây chuyển sang phân giải kị khí là dạng hô hấp không có hiệu quả năng lượng, rất bất lợi cho cây trồng

4.4 Nồng độ CO 2 : cường độ hô hấp tỉ lệ nghịch với nồng độ CO 2

CO2 là sản phẩm của quá trình hô hấp Các phản ứng đêcacbôxi hoá để giải phóng là các phản ứng thuận nghịch Nếu hàm lượng trong môi trường cao sẽ làm cho phản ứng chuyển dịch theo chiều nghịch và hô hấp bị ức chế

TIẾT 3: THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP BẢO QUẢN CÀ PHÊ SAU THU

HOẠCH Ở HƯỚNG HÓA

V Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh ở Hướng Hóa đến hô hấp của hạt cà phê sau thu hoạch

Nằm về phía tây tỉnh Quảng Trị, Hướng Hóa đến nay vẫn là huyện biên giới miền núi nghèo Để tìm lời giải cho bài toán xóa đói giảm nghèo, huyện Hướng Hóa đã và đang phát huy nội lực, khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển nông nghiệp bền vững, sản xuất hàng hóa tập trung Thực hiện có hiệu quả lộ trình xây dựng nông thôn mới, để giảm nghèo bền vững ở những xã đặc biệt khó khăn Dẫu còn nhiều khó khăn do địa hình đồi núi, việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn khó khăn, nhưng nhân dân các dân tộc Kinh, Pa Kô, Vân Kiều đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, lựa chọn những cây, con mũi nhọn, có lợi thế vào trồng trọt để phát triển kinh tế, trong đó có cây cà phê Hiện nay, cây cà phê đã được xác định là một trong những loại cây chủ lực của huyện, với tổng diện tích cây cà phê chè catimo hiện có khoảng 4.000 ha, diện tích thu hoạch trên 3.200 ha, sản lượng hàng năm đạt từ 5.000 - 6.000 tấn cà phê nhân Bên cạnh việc đầu tư, chăm sóc, mở rộng diện tích, Hướng Hóa còn chú trọng đến việc thu hút đầu tư để xây dựng và phát triển các nhà máy chế biến

cà phê, nhằm thu mua nguyên liệu và tăng thu nhập cho các hộ dân, góp phần thực hiện thành công công cuộc xóa đói giảm nghèo của huyện [10]

5.2 Chủ trương phát triển kinh tế từ cây cà phê ở Hướng Hóa

Để Hướng Hóa giảm nghèo nhanh và bền vững, huyện đang đẩy mạnh thực hiện xây dựng nông thôn mới theo Quyết định 800/QĐ - TTg Thủ tướng Chính phủ, trong đó có thực hiện thí điểm tại các xã: Thuận, A Túc, Hướng Phùng và Tân Liên Tập trung chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nhất là các loại cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao như: Cao su, cà phê, sắn, chuối đồng thời, chú trọng công tác thâm canh, chuyên canh, tăng năng suất trên một đơn vị diện tích Tiếp tục đầu tư chăm sóc diện tích cây

cà phê hiện có, phấn đấu trồng mới 100 ha cà phê trong năm 2012, đưa diện tích đạt 4.720 ha, sản lượng cà phê nhân đạt 6.500 tấn Tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ giá cây giống cho nông dân thực hiện phục hồi vườn cây hết thời kỳ kinh doanh [10]

5.3 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ở Hướng Hóa đến hô hấp của hạt cà phê sau thu hoạch

5.3.1 Mùa thu ho ch cà phê: Khoảng từ tháng 10- tháng 11

5.3.2 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường ở hướng hóa đến hô hấp của h t cà phê sau thu ho ch

Ở Hướng Hóa thu hoạch cà phê vào tháng 10, 11 hàng năm, giai đoạn này điều kiện thời tiết ở Hướng Hóa thể hiện qua bảng số liệu sau:

Bảng số liệu tại trạm khí tượng thủy văn Hướng Hóa

Nhiệt độ tối thiểu 20,80C - 220C 18,80C-21,80C

Nhiệt độ tối đa 320C- 330C 320C- 330C

 Với nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa như vậy nên đã tạo điều kiện cho sự hô hấp mạnh mẽ của hạt cà phê Đó có thể là nguyên nhân làm giảm sản lượng của hạt cà phê

 Bản chất: Khi hạt cà phê còn trên cây diễn ra quá trình hô hấp sẽ làm tiêu hao chất hữu cơ nhưng nó được bù lại bởi quá trình quang hợp Hạt cà phê sau khi thu hoạch vẫn xảy quá trình hô hấp tuy nhiên lúc này nó không được bù lại chất hữu cơ đã tiêu

hao vì không còn được quá trình quang hợp cung cấp nữa

VI Hô hấp với vấn đề bảo quản nông sản

- Hô hấp tiêu hao chất hữu cơ của đối tượng bảo quản, do đó làm giảm số lượng và chất lượng trong quá trình bảo quản

- Hô hấp làm tăng nhiệt độ trong môi trường bảo quản, do đó làm tăng cường độ hô hấp của đối tượng bảo quản

- Hô hấp làm tăng độ ẩm của đối tượng bảo quản, do đó làm tăng cường độ hô hấp của đối tượng bảo quản

- Hô hấp làm thay đổi thành phần khí trong môi trường bảo quản

VII Thực trạng bảo quản cà phê sau thu hoạch ở Hướng Hóa

Bảo quản hạt cà phê sau thu hoạch góp phần quan trọng vào việc giảm tổn thất sau thu hoạch cả về số lượng và chất lượng Tuy nhiên, đa số bà con nông dân ở huyện Hướng Hóa vẫn không quá quan tâm đến vấn đề bảo quản này Và cách bảo quản chủ yếu của họ là phơi nắng (cách bảo quản này phụ thuộc quá nhiều đến điều kiện thời tiết, khí hậu < tháng 10 – 11, có mưa rất nhiều >  chất lượng cà phê sau thu hoạch giảm)

Việc lưu giữ quả cà phê tươi sau thu hoạch hoặc trước khi phơi là rất phổ biến Trung bình, nông dân Hướng Hóa lưu giữ quả tươi trong bao bì hoặc ủ thành đống từ 6 đến

7 ngày, cá biệt có những hộ lưu giữ trên 10 ngày Lý do lưu giữ cà phê tươi trước khi phơi là do thời tiết không thuận lợi, không có đủ diện tích sân phơi vào thời điểm thu hoạch rộ và nhiều người cho rằng việc ủ quả sẽ làm cho vỏ quả bớt cứng giúp phơi nhanh khô hơn

Trong chế biến khô, sân phơi là phương tiện quan trọng nhất Theo tính toán, 1 ha cà phê cần tới 99m2 sân phơi Hiện tại, tình trạng nông dân phơi cà phê trên sân đất là rất phổ biến Hiện nay, có tới 66% số hộ dân phơi cà phê trên sân đất, trong đó có 16,5% số hộ phơi cà phê hoàn toàn trên sân đất, số còn lại phơi kết hợp vừa trên sân đất, sân xi măng, sân gạch và bạt

Nông dân cũng chưa áp dụng đúng yêu cầu kỹ thuật trong quá trình phơi cà phê Yêu cầu kỹ thuật trong khi phơi là phải làm giảm độ ẩm của cà phê càng nhanh càng tốt bằng cách cào, đảo nhiều lần trong ngày Tuy nhiên, hiện nay, nông dân thường ít cào, đảo cà phê trong quá trình phơi, bình quân chỉ khoảng từ 1-2 lần/ngày và khi cà

Đánh giá về thực trạng bảo quản cà phê sau thu hoạch ở Hướng Hóa

- Việc bảo quản cà phê chưa được đảm bảo chất lượng

- Việc lưu giữ quả trong bao thúc đẩy quá trình phát sinh nấm mốc, chuyển hóa màu sắc của nhân, làm giảm chất lượng, mùi vị một cách đáng kể, thích hợp cho sự phát triển của nấm mốc và các vi sinh vật khác có trong khối quả

Đề xuất biện pháp bảo quản cà phê sau thu hoạch

+ Đổ trên nền khô ráo, thoáng mát và không được đổ đống dày quá 40 cm, nhiệt độ trong khối cà phê không quá 30oC

+ Phơi hoặc sấy ngay sau khi thu hoạch

+ Cào đảo liên tục 3-4 lần/ ngày

+ Đến khi độ ẩm của hạt đạt 12% cất giữa trong bao tải nơi khô ráo, thoáng mát + Bao bì đựng cà phê quả phải sạch

Đề xuất biện pháp bảo quản các nông sản khác

Các phương pháp bảo quản nông sản khác:

 Bảo quản thông thoáng tự nhiên: thường áp dụng ở các gia đình, thời gian bảo quản khoảng 3-4 tháng, tùy loại nông sản

 Bảo quản kín: trong hầm đất nơi mạch nước ngầm thấp, ít mưa, đào chìm hoàn toàn oặc nửa chìm phun thuốc sát trùng, để khô ráo rồi mới xếp nông sản vào

 Bảo quản lạnh: không quá 24h sau khi thu hoạch phải cho vào bảo quản lạnh

 Bảo quản trong vật liệu xốp: cát được làm sạch, khô

 Bảo quản trong nồng độ CO2 cao

3 KẾT LUẬN

Môn Sinh học cấp trung học phổ thông có nhiều thuận lợi để tổ chức dạy học theo hướng tích hợp liên môn, đặc biệt là đối với những kiến thức gắn liền với thực tiễn địa phương Để tích hợp liên môn giáo viên cần xác định dược các chủ đề bằng cách nhóm các kiến thức có liên quan và gắn chúng với thực tiễn cuộc sống Điều này vừa tiết kiệm thời gian dạy à học, vừa phát triển năng lực người học

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013) Hội thảo một số vấn đề chung về xây dựng chương

trình giáo dục phổ thống sau 2015, Tài liệu lưu hành nội bộ, Hà Nội

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014) Tài liệu tập huấn cán bộ quản lí và giáo viên xây

dựng các chuyên đề dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học, Tài liệu lưu hành nội bộ, Hà Nội

[3] Nguyễn Đức Chính (2013) Vài suy nghĩ về chương trình và SGK phổ thông sau

2015, Tạp chí Khoa học Giáo dục, (93), tr 10-12

[4] Võ Văn Duyên Em (2014) Tích hợp trong dạy học bộ môn ở trường phổ thông, Kỷ

yếu hội thảo dạy học tích hợp và dạy học phân hóa ở trường trung học đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và SGK sau 2015, Trường ĐHSP Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Giáo dục

[5] Hà Thị Lan Hương (2014) Dạy học tích hợp vì mục tiêu phát triển năng lực vận dụng

kiến thức của học sinh, Kỷ yếu hội thảo dạy học tích hợp và dạy học phân hóa ở

trường trung học đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và SGK sau 2015, Trường ĐHSP Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Giáo dục

[6] Phòng Nông nghiệp Huyện Hướng Hóa (2012) Báo cáo chiến lược phát triển kinh tế

từ cây cà phê ở Hướng Hóa, Tài liệu lưu hành nội bộ, Hướng Hóa

[7] Ngô Văn Tuấn (2010), Tài liệu học tập về phương pháp dạy học theo hướng tích hợp,

Chuyên đề bồi dưỡng sư phạm, Trường ĐH Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

[8] Đỗ Hương Trà (chủ biên), Nguyên Văn Biên, Trần Khánh Ngọc, Trần Trung Ninh,

Trần Thị Thanh Thúy, Nguyễn Công Khanh, Nguyễn Vũ Bích Hiền (2015) Dạy học tích hợp phát triển năng lực học sinh, Quyển 1 Khoa học tự nhiên, NXB Đại học Sư

phạm

[9] Đinh Quang Báo (2015) Tích hợp là phương thực duy nhất để dạy học phát triển

năng lực,

http://www.baomoi.com/Tich-hop-la-phuong-thuc-duy-nhat-de-day-hoc-phat-trien-nang-luc/c/15841750.epi , 7/03/2016

[10] Lã Hằng (2014) Dạy học tích hợp, liên môn nhằm mục tiêu phát triển năng lực học

sinh” Nhân đạo và đời sống, http://nhandaovadoisong.com.vn/24427/day-hoc-tich-hop-lien-mon-nham-muc-tieu-phat-trien-nang-luc-hoc-sinh.html , 12/03/2016

NGUYỄN THỊ KIỀU OANH

LÊ THỊ TÚ ANH

PHAN NGUYỄN LAN THANH

SV lớp Sinh 4A, khoa Sinh học, trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế

ĐT: 0985 731 011