Giáo trình Trát, vữa, trộn đá (Nghề Kỹ thuật xây dựng - Trình độ Cao đẳng): Phần 2 - CĐ GTVT Trung ương I

Giáo trình Trát, vữa, trộn đá (Nghề Kỹ thuật xây dựng - Trình độ Cao đẳng): Phần 2 gồm có những bài học cụ thể như sau: Bài 4 Trát gra ni tin (Trát đá băm), Bài 5 Láng gra ni tô. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm những nội dung chi tiết.

BÀI 4: Trát gra ni tin (Trat da bam)

Ma bai: 28-04

Giới thiệu

- Trát vữa đá hạt lựu lên bề mặt cấu kiện để vữa đông cứng và đạt cường

độ kẻ đường ranh giới tại các vị trí nẹp ngang, nẹp đứng Dùng búa gai băm đều lên bề mặt, sau khi gia công xong rửa bằng nước sạch bề mặt trát sần sùi giống như mặt đá đẽếo

- Đề thực hiện được công việc này người thợ phải có các kỹ năng trát vữa

thông thường và trát vữa trộn đá ở tường, trụ cột

- Có đủ các trang thiết bị bảo hộ lao động của nghề

- Biết lập kế hoạch và tổ chức thực hiện công việc

Mục tiêu

- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật và trình tự trát đá gra nỉ tin

- Trát được gra ni tin đạt yêu cầu kỹ thuật

- Cần cù, cần thận, tỷ my trong học tập

- Có tỉnh thần trách nhiệm trong quá trình làm việc độc lập, theo nhóm

- Thực hiện tốt các quy định về an toàn lao động

Nội dung chính

1 Cấu tạo và Yêu cầu kỹ thuật

Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo và các yêu cầu kỹ thuật của mặt trát Sra nỉ tin

1.1 Cấu tạo

~- Mặt trát granitin có các dạng như sau

+ Trát tường phẳng (hình 28- 60a)

+ Trát trụ, cột (hình 28- 60b)

2- Lớp vữa xi măng (lớp keo)

3- Lớp vữa trát lót mác vữa > 50 dầy 15 +20 mm

- Mật độ các hạt đá phải dày và được phân bố đồng đều

- Kích thước phân ô phải đúng yêu cầu thiết kế.

- Các cạnh phải thắng không sứt; ngang bằng hoặc thắng đứng tùy thuộc vào vị trí của nó, các góc phải vuông

2 Công tác chuẩn bị

Mục tiêu: trình bày và thực hiện được các bước chuẩn bị cho cong tac trat gra

nỉ tin các hang mục công trình

2.1 Chuẩn bị trát granitin tường phẳng

2.1.1 Đọc bản vẽ

Đọc bản vẽ để biết được cấu tạo màu sắc, hình dáng, kích thước, ô phân mảng của bức tường định trát (hình 28 - 62)

2.1.2 Chuẩn bị vật liệu

- Đá hạt lựu với mặt trát tường phẳng có chiều dày 1,5 cm nên chọn đá có

cỡ hạt từ 5+8 mm màu sắc đá theo thiết kế quy định phải được sàng, rửa sạch trước khi sử dụng

- Bột đá màu trắng,

khô rời mịn tay

Xi mang trang c6 chat Nep phan 6 10x10 Đường ranh giới

lượng tôt, không vón cục (

măng hoa không dùng bột x màu hồng rat granitin

98

~- Nivô, dây ni lông, xô đựng nước, ca múc nước

- Búa đóng đỉnh, đỉnh 2cm, nẹp gỗ, cưa cắt nẹp

- Riêng dụng cụ gia công bề mặt

sẽ sử dụng lúa gai để băm, loại lúa

này phải đặt thợ đúc Đáy lúa ( mặt để Pry

băm) có kích thước 25 x 25mm gom N

9 gai hình, gai chép tứ giác đêu được DOO

thước bước gai được đúc theo yêu

cầu thiết kế quy định cho từng loại

mặt trát

Hình 28— 63 2.1.4 Kiểm tra bề mặt lớp vữa trát lót

- Kiểm tra thẳng đứng, phẳng mặt, độ tạo nhám và có biện pháp sử lý kỹ

thuật cho những vị trí chưa đạt yêu cầu

2.1.5 Đóng nẹp phân ô theo yêu câu thiết kế

- Vạch đấu, đóng nẹp theo kích thước thiết kế dùng ni vô kiểm tra thang đứng, ngang bằng của các nẹp đứng, nẹp ngang (hình 28- 62)

1450

Hình 28 — 62

2.1.6 Vệ sinh tạo ẩm bê mặt lớp trát lót

- Dùng chổi quét sạch những hạt cát còn bám lơ lửng, tưới nước tạo ẩm đồng đều cho bề mặt trát lót

2.2 Trát granitintrụ tiết điện vuông chữ nhật

2.2.4 Kiểm tra bề mặt lớp trát lót

- Kiểm tra thắng đứng 4 góc bằng 8

cạnh trụ

- Kiểm tra phẳng, kích thước,độ tạo

nhám bề mặt Có biện pháp sửa lại cho

những vị trí chưa đạt yêu cầu bằng vữa xi

măng cát cùng mác với mác vữa đã trát

lót

2.1.6 Vệ sinh tạo ẩm bê mặt lớp trát lót

- Dùng chỗi quét sạch những hạt cát còn bám lơ lửng, tưới nước tạo am đồng đều cho bề mặt trát lót

2.3 Trat granitin sê nô

- Công việc chuẩn bị vật liệu,

dụng cụ tương tự như trát granitê 06:08

tường phẳng Trát thành sê nô, ô văng

còn chuẩn bị thêm gông thép 6+8

(hình 28 —66), thước tầm dé thay thế

cho các nẹp ngang

Hình 2§- 66

2.3.2 Chuẩn bị vật liệu ; tương tự như trát granitin tường phẳng đã nêu ở trên

2.3.3 Chuẩn bị dụng cụ ; Ngoài các dụng cụ chuẩn bị cho trát 8ranitin tường

phẳng cần chuẩn bị thêm thước vuông

2.3.4 Kiểm tra bê mặt lớp trát lót

2.3.5 Đóng nẹp phân ô theo yêu cầu thiết kế

- Vạch dấu, đóng nẹp theo kích thước thiết kế dùng ni vô kiểm tra thang đứng, ngang bằng của các nẹp đứng, nẹp ngang (hình 28- 67)

3.1.1 Trát lớp vữa xi măng

- Lấy xi măng trộn với nước

tạo thành vữa xi măng ở dạng

nhão Dùng bay và bàn xoa sắt lấy

xi măng trát lền bề mặt lớp vữa lót

dày khoản 1 +2 mm để làm tăng

độ bám dính cho lớp vữa đá Trát

lớp vữa xi măng xong phải lên

ngay lớp vữa đá, vì vữa xi măng

rất nhanh khô (hình 28-68)

3.1.2 Trát lớp vữa đá

- Trát mảng trên trước, mảng

dưới sau Cách lên lớp vữa đá

tương tự như lên lớp vữa thông

thường nhưng cần chú ý:

- Trong mỗi mảng vữa đá

được lên từ nẹp ngang dưới trước

Hình 28 — 69

thành cạnh đề làm chỗ dựa cho đợt lên vữa bên trên

- Lên vữa đến đâu, dùng bàn xoa sắt và bay là đi là lại cho phẳng

~ Trong quá trình lên vữa phải thường xuyên kiểm tra mặt phẳng, khi đã lên

vữa xong dùng bàn xoa sắt là đi là lại một lượt nữa cho đến khi bột lấp kín và

Sau khi trát xong sau 24 giờ dùng ô doa hoặc dùng máy bơm có công suất nhở phun nước dạng mưa nhỏ để bảo dưỡng bề mặt trát

3.1.4 Băm mặt trát granitin được tiễn hành như sau

- Sau khi trát xong, bảo dưỡng lớp vữa đá khoảng 5 ngày tiến hành kẻ đường rạnh giới theo kích thước thiết kế

- Dùng búa gai để băm mặt trát, phải băm thử trước khi băm chính thức, quá trình băm 28-70)

- Sau khi băm xong, dùng nước rửa sạch mặt trát

3.1.6 Tháo nẹp và làm nhẫn rãnh phân mảng

- Tháo nẹp và làm nhẫn rãnh phân mảng:

- Sau 12 giờ tiến hành tháo nẹp Tuỳ theo hình dạng mạch để lựa chọn bay

làm mạch cho phù hợp với yêu cầu

- Trộn vữa hỗn hợp bột đá, xi măng, bột màu dùng bay nhỏ miết vào các

rãnh đã tháo nẹp một lớp dày khoảng 1/4 chiều dày lớp vữa đá,đặt thước ngắn làm cữ dùng bay làm mạch trượt lên cạnh thước ngắn cho thang cạnh Dùng chỗi sơn quét nhẹ lên mạch cho nhẫn bóng

3.2 Trát granitin trụ tiết điện vuông chữ nhật

3.2.1 Trát lớp keo xi măng (Tương tự như mục 3.1.1 đã lêu ở trên) nhưng chú ý trát đều và kỹ ở vị trí cạnh trụ

3.2.2 Trát lớp vữa đá

104

- Dựng thước ; dùng 2 thước tầm dựng ở 2 cạnh của trụ đối diện nhau

Cạnh thước tầm phẳng với nẹp ngang Dùng gông thép 6+#8 để giữ thước cố

- Dùng bay lên vữa trát từ nẹp ngang bên dưới và cạnh trụ vào trong (hình

28 — 72), trát kín đều cho từng ô, ô trên trước, ô dưới sau

k

- Trat đến đâu dùng bàn là đi là lại cho vữa dàn đều để mặt trát phẳng

- Dựa vào các nẹp ngang nẹp đứng áp thước tầm kiểm tra phẳng (hình 28- 73)

- Sau khi lên vữa hết cho các ô 2 mặt trụ liền kề đặt thước tầm vào cạnh

trên sao cho cạnh thước phẳng với nẹp ngang, dùng bay là đi là lại theo cạnh

thước để tạo cho cạnh trụ thẳng, sắc cạnh với các bước thao tác như thế trát đều cho 4 góc trụ (hình 28 — 74)

3.2.3 Gia công bê mặt trát

- Với các bước thực hiện

giống như trất granitin tương

phẳng Tại cạnh trụ được tiến hành

làm như sau

- Để cạnh trụ thẳng, sắc cạnh

tại cạnh trụ kẻ đường ranh giới

bằng kích thước thiết kế quy định

và làm trong phạm vi đói vạch

xem ( hình 28-75 )

- Khi băm tại vị trí cạnh trụ

cần băm với lực vừa phải tránh

- Đặt 2 thước tầm ở 2 cạnh của thành tay vịn chú ý độ nhô ra của thước

bằng chiều dầy lớp vữa trát Cạnh thước tầm thay cho nẹp phân ô Dùng gông

Hình 28 — 76

106

- Tại cạnh thước tầm phía dưới (nẹp ngang) thường áp lên chỉ ngắt nước phải dùng bay trát lớp keo dầy từ 5+7 mm, phết kỹ góc để khi tháo thước tạo cho cạnh ngoài phẳng

- Các bước trát lớp vữa, băm bề mặt trát đá tương tự như trát granitin tường phẳng cần chú ý :

- Khi băm tại vị trí cạnh ngang bên dưới và cạnh ngang phía cần băm với

- Độ sâu của các hạt gai không đều

- Tại vị trí cạnh trụ khi băm hay bị vỡ

- Nguyên nhân; khi băm lực búa tác dụng lên bề mặt trát không đều, không

vuông góc với bề mặt trát Không kẻ đường ranh giới ở vị trí cạnh trụ

- Cách khắc phục; băm đều, mặt búa vuông góc với bề măth trát, kẻ đường ranh giới trước khi băm theo yêu cầu

5 An toàn lao động

Mục tiêu: trình bày được các biện pháp an toàn lao động trong công tác trát granitin các hạng mục công trình

5.1 An toàn lao động trong khi trát

- Người thợ phải được trang bị đầy đủ về kiến thước an toàn trong lao động

về công tác trát vữa trộn đá

- Người thợ phải làm đúng các thao tác Khi sử dụng các dụng cụ như bay, bàn xoa, thước tầm, phải cầm chắc chắn không để trượt rơi

- Không được đi dép không có quai hậu lên giáo để thao tác

- Phải có đầy đủ các trang thiết bị bảo hộ lao động phù hợp cho công việc, quần áo phải mặc gọn gàng khi thao tác

- Không được sử dụng chất kích thích như rượu, bia và một số chất kích thích khác, .

- Những người không đủ sức khoẻ không được làm việc trên cao

- Không đùa nghịch trên sàn công tác

5.2 An toàn lao động trong khi băm hoàn thiện mặt trát

- Phải kiểm tra lại độ chắc chắn của búa gai trước khi băm

5 Cần chú ý tạo hướng bắn của vật liệu để không ảnh hưởng đến cá nhân

và đông đội

- Khi gia công bề mặt trát ở trong nhà cần có quạt hoặc máy hút bụi

- Phải mang găng tay, kính phòng hộ bằng loại không vỡ chống được các

CÂU HỎI ÔN TẬP

Câu 1: Nêu trình tự phương pháp trát granitin cột tiết diện vuông, chữ nhật?

108 Bài tập thực hành

Trất granitin 1- Lép vita tat granitin

mầu xám 2- Lớp keo xi măng

Đọc bản vẽ, chuẩn bị vật liệu, dụng cụ trang thiết bị Xác định kích thước mặt trát Đóng nẹp chia ô, trát lớp vữa đá và hoàn thiện bề mặt trát theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

1.2 Bố trí luyện tập

- Phan công nhóm 3 học sinh thực hiện công việc

- Thời gian thực hiện 7.5 giờ

- Số lần thực hiện 1 lần

- Khối lượng 0.70 m7 hoc sinh

- Dia diém luyện tập; xưởng học thực hành

1.3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập

1.3.1 Vật liệu

2| Bay làm mạch Cái | 1/1 Mặt cắt ngang < 10 mm

8 | Thước vuông Cái | 1/3 Thước thép 300x600

10 | Xô đựng nude / Cai | 1/3 Xô nhựa

12 | Búa đóng đính Cái | 1⁄3 Búa thép trọng lượng

0.3 kg

13 |Búagi —_ Cái | L/I TVN | ~

17 | Hộc đựng vữa % Cái 1⁄1 Hộc tôn

18 | Xẻng trộn vữa [ca |2/3 Sắt mũi vuông

19 | Xe rùa (xe cút kí) |Cái | 1⁄3 Thùng sắt

TT | Thiết bị Đơn vị ae lượng | px ‹ tinh Ghi chú

1.5 Pa rem tra điểm

Dụng cụ đo Vị tríđo | Hướng dẫn lấy kết quá | Ghi chú

- Thước vuông 300x600 | B, B2,B3 | Tổng sai số thực tế/ các

Dụng cụ đo Vị trí đo Hướng dẫn lấy kết quả | Ghi chú

- Thước tầm dài2mét | D1, D2 Tổng sai số thực tế/ các

1.5.6 Phân phối các hạt đá trên bề mặt trát; F

1 Biểu đô thang điểm

2 Hướng dẫn đánh giá

116

Dụng cụ đo { Vị trí đo Hướng dẫn lấy kếtquả | Chỉ chú

Quan sát bằng Quá - trình | Số lần thao tác sai

1.5.8 An toàn lao động & vệ sinh môi trường

1 Biểu đồ thang điểm

Dụng cụ đo Vị trí đo Hướng dẫn lấy kết quả Chỉ chú

Quan sát bằng | Quá trình | Mức đạt được; tốt, khá,

1.6 Mẫu phiếu chấm điểm kỹ thuật

118 Bài 2

Đề bài: Đóng nẹp chia ô, trát granitin (trát băm) trụ tiết diện vuông, chữ nhật có kích thước như hình vẽ (hình 28 — 78)?

Hình 28 — 78

2.1 Mô tả kỹ thuật bài thực hành

Đọc bản vẽ, chuẩn bị vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị Xác định kích thước

mặt trát Đóng nẹp chia ô, trát lớp vữa đá, hoàn thiện bề mặt trát theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

2.2 Bồ trí luyện tập

- Phân công nhóm 4 học sinh thực hiện công việc

- Thời gian thực hiện 7.5 giờ

- Số lần thực hiện 1 lần

- Khối lượng 0.53 m”/ học sinh

- Địa điểm luyện tập; xưởng học thực hành

2.3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập

2.3.1 Vật liệu

2 | Bay lam mach Cái | 1⁄1 Mặt cắt ngang < 10 mm

3 | Bàn xoa thép Cái |1/1 Thép bản dầy 2 +3 mm

6_ |Ni vô ống nước M 6m/ 4 i10 mm

7 | Thước tầm Cái | 1⁄1 Nhôm hộp 2000x50x25

11 | Xô đựng nước Cái 1/4 Xô siti

13 | Bua dong dinh Cái | 1⁄4 Trọng lượng 0.3 kg

15 | Day xây Cuộn 1⁄1 S Ì Nilon _

16 | Hộc đựng vữa Cái 1⁄1 Hộc tôn

17 | Xẻng trộn vữa Cái |1⁄2 Sắt mũi vuông

18 |Xe Ta (xe cút kit) Cái 14 | Thùng sất

TT | Thiết bị Đơn vị ng TH Đặc tính Ghi chú

2.4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra

MẶT BẰNG

C3

cl MAT BANG

El

2.5 Pa rem tra điểm §

a 2.5.1 Sai lệch kích thước; A

1 Biểu đô thang điểm

Dụng cụ đo Vị trí đo Hướng dẫn lấy kết qua | Ghi chú

- Thước vuông 300x600 | B,B2,B3_ | Tổng sai số thực tế/ các

2 Hướng dẫn thực hiện

Dụng cụ đo Vi tri do Hướng dẫn lấy kết | Chi chú

quả đài 2 mét

1 Biểu đồ thang điển

2.5.6 Phân phối các hạt đá trên bề mặt trát; F

1 Biểu đồ thang điểm

2.5.8 An toàn lao động & vệ sinh môi trường

1 Biểu đô thang điểm

Dungcudo | Vitrido | Hướng dẫnlấy kếtquả | Chỉ chú

Quan sát bằng | Quá trình | Mức đạt được; tốt, khá,

2.6 Mẫu phiếu chấm điểm kỹ thuật

Đọc bản vẽ, chuẩn bị vật liệu, dung cu, trang thiết bị Xác định kích thước

mặt trát Đóng nẹp chia ô, trát lớp vữa đá theo đúng trình tự, đảm bảo yêu cầu

kỹ thuật

3.2 Bố trí luyện tập

- Phan công nhóm 2 học sinh thực hiện công việc

- Thời gian thực hiện 7.6 giờ

- Số lần thực hiện 1 lần

- Khối lượng 0.517 m7 hoc sinh

- Dia diém luyện tập: xưởng học thực hành

3.3 Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài tập

130

2 Bay làm mạch Cái | 1/1 Mặt cắt ngang < 10 mm

3 | Bàn xoa thép Cái | 1/1 Thép bản dầy

2 +3 mm

4 | Ban ta lot Cái |1⁄1 Có độ đàn hồi tốt

7 | Thước tầm Cái |2/1 Nhôm hộp 2000x50x25

10 | Ca múc nước Cái | 1/1 Ca nhựa

13 | Bua dong dinh Cai 1/2 Bua thép trong lugng 0.3

kg

17 | Xẻng trộn vữa Cái | 1/2 Sắt mũi vuông

3.3.3 Trang thiết bị

TT | Thiét bi Đơn vị | Số lượng/ HS | Đặc tính Ghi chú

1 | Quần áo bảo hộ Bộ 1⁄1 TCVN

2 | Kính bảo hộ Cái Ve TCVN

3.4 Các tiêu chí, vị trí kiểm tra

K ATLĐ &vệ sinh môi | 10

132

Thước mét

AI,A2, A3 Tổng sai số thực tế/ các tiêu chí

3.5.2 Độ vuông góc giữa 2 mặt trát ; B

1 Biểu đồ thang điển