Phương pháp giải bài tập kinh tế vi mô chi tiết

3.Đường cung và đường chỉ tiêu cận biên: -Trong độc quyền mua doanh nghiệp là người mua duy nhất đứng trước đường cung của thị trường.. -Đường chỉ tiêu cận biên ME năm trên đường cung S

= Bam sat ido trinh kinh té yim6 Chi bién: PGS.TS NGUYENVAN DAN

= Nhaxuat ban Tai Chinh -Hà Nội 201 1.(email:gissuminhtsn bvto@email.com)

==ESSV ECONOMICS STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

-Giáo trình kinh tế vi mô Chủ biên:PGS TS Nguyén Van Dan

-Phần độc quyền mua trang 205 Nhà xuất bản Tài Chính -Hà Nội 2011

LNhắc lại kiến thức :

1.Thị trường độc quyên mua: -

~Thị trường độc quyền mua là thị trường chí có một người mua nhưng có nhiều người bán

~Thị trường độc quyên mua là thị trường chỉ có một người mua duy nhât một loại hàng hóa, dịch vụ nào đó 2.Doanh nghiệp độc quyền mua:

-Trên thị trường độc quyên mua, sức mạnh thị trường thuộc về người mua Do đó doanh nghiệp độc quyền có thê mua hàng hóa và dịch vụ với mức giá thập hơn trong điều kiện cạnh tranh

~Nhu cầu của doanh nghiệp cũng chính là nhu cầu của thị trường

3.Đường cung và đường chỉ tiêu cận biên:

-Trong độc quyền mua doanh nghiệp là người mua duy nhất đứng trước đường cung của thị trường Đường cũng này phản ánh các mức giá mà người bán sẵn sàng bán ở các mức sản lượng khác nhau, là hàm số của mức giá mà người tiêu dùng trả Vì vậy, đường cung của thị trường là đường chỉ tiêu bình quan (S=AE) -Chỉ tiêu cận biên (ME): là mức thay đôi của tông chỉ tiêu do thay đổi một đơn vị sản lượng hàng hóa mua được

-Đường chỉ tiêu cận biên ME năm trên đường cung S vì doanh nghiệp sẽ sẵn sảng trả giá cao hơn đề tăng sản lượng, khi đó chỉ tiêu cho việc mua thêm một đơn vị hàng hóa sẽ cao hơn mức giá

-Thị trường mua độc quyền:

sp- AŒ-Ó) _ AP.Q+ P.AO_ „„ 0.AP

ME>P

-Chi tiéu binh quén: AE= Tp 0

Luu Ngoc Hai

SESSV _-

vi DU: Déc quyén mua điện EVN

-Khi thị trường mua canh tranh P=Q

-Nguyén tắc lựa chọn: MV=ME

SESSV ECONOMICS STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

II.Phương pháp giải bài tập: Cách cho số liệu trong Độc Quyền Mua Đây là kinh nghiệm khi làm bài tập của cá nhân mình :

-Xét dạng toán tông quát về độc quyền mua như sau:

Có thể đề bài sẽ cho mình trước biểu cầu và từ đó mình hoàn toàn xác định được phương trình đường cầu Khi đó phương trình đường cầu mình xác định được có phương trình như sau:

P°=b-b a=: MV

Khi đó bài toán bắt mình phải tự cho số liệu hàm tổng chỉ tiêu :

Giả sử cho: — Hàm tông chỉ tiêu như sau

TE = a.Q° + d.Q

Chỉ tiêu biên lúc này:

ME= (TE) o: =2.a.Q+d

Bài toán thường có những yêu cầu sau:

Loại 1.Xác định P,Q đê Doanh Nghiệp tối đa hóa lợi nhuận

Loại 2.Xác định tổng thặng dư người bán bị mắt

Loại 3.Chính phủ quy định giá nảo đề tối đa hóa thang du

Luu Ngoc Hai

IIH.Bài tập vận dụng:

Bài mẫu l: (Đề Thi Hết Môn Kinh Tế Vi Mô -201 1)

Cầu vẻ sản phâm của một doanh nghiệp độc quyền mua như sau:

Yêu cầu:

1.Hãy cho số liệu giả định hợp lý về hàm tổng chỉ phí của doanh nghiệp Khi đó doanhnghiệp

sẽ lựa chọn mức giá và sản lượng nào đề tôi đa hóa lợi nhuận

2.Xác định tông thặng dư mà người bán bị mắt

3.Chính phủ nên quy định mức giá nào đề tối đa hóa tông thặng dư

Phân tích theo cách cho số liệu ở trên:

Buée 1: Ta di xác định phương trình đường cầu từ biểu cầu đã cho trước

-Gọi phương trình đường cầu có dạng:

Lay d=7 thì nhận thấy tử 55-7=48 ;a có thẻ lấy bằng 1,2,3,5,11,23 thì tử chia mẫu vẫn đẹp, nhưng đẻ lấy Q đủ

lớn thì a nên lây giá trị bé nhât có thê Vậy trong trường hop nay lay a=1; d=7

— ESS

-Thit lai xem thoa mãn (2) hay không:

Thay Q vừa tình được vào phương trình đường cung ta được:

Thật ra cái điều kiện (2) này rất khó sai

Bước 3: Đi cho số liệu hàm tổng chỉ tiêu trước:

TE= Q°+1.Q

GIAI CHI TIẾT:

1.Ta đi xác định phương trình đường cầu từ biểu cầu đã cho trước -Gọi phương trình đường câu có dạng:

Thay vào phương trình đường cung (1) ta đc:

Luu Ngoc Hai

=SESSV ECONOMICS STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

-Với Q*=l2 suy ra ME=2.12+7=31 (USD)

-Giá mà Doanh Nghiệp săn sàng mua ở mức sản lượng Q* là=12 là;

PD= ME = 3I(USD)

Luu Ngoc Hai

PS,= Ssoor

-Nhung giá thực tế mà Doanh Nghiệp đã mua được là: I9USD Thang dư người bán lúc này chi con:

Đ= 5g

Vay thang dư người bán bị mắt đi là:

AlS= HỆ ~ 18, = Sưy — 5y = Suy =(31~19).12 = 144(US7)

3.Nguyên tắc tôi đa hóa tông thặng dư:

Pˆ=PÌ©55—2.Q=Q+7

ie 16(10.000sp)

P= 23(USD)

Chính phủ nên quy định giá P=23 USD và Q=16 (10.000 sp)

Luu Ngoc Hai

SESSV CONOMICS STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

Bài toán 2: CÁCH CHO SỐ LIỆU DOANH NGHIỆP ĐỘC QUYEN TU NHIEN

Vì yêu cầu của đề thi nên ta chỉ cần lưu ý trường hợp MC dốc xuống:

Bài toán tổng quát: Cho doanh nghiệp độc quyền tự nhiên có hàm cầu ngược như sau

P=q~4.Q

1 Tự cho số liệu hàm tổng chi phi? Tinh MC, ATC?

2.Tính giá bán và sản lượng tối ưu khi doanh nghiệp thực hiện tối đa hóa lợi nhuận?

3.Giả sử chính phủ đánh thuê :

THỊ: thuế có định T

TH2: thuế t trên từng đơn vị sản phẩm

Tính mức giá và sản lượng mà doanh nghiệp lựa chọn? Lợi nhuận thu được lúc này?

4.Tính sản lượng hòa vốn của doanh nghiệp?

Š.Doanh nghiệp không thu được lợi nhuận trong khoảng nào ?

6.Tính lợi nhuận khi phân biệt giá cấp 1?

b<a, (tính chuyên về của toán học để đảm bảo cho Q dương)

hf (vi bị âm nên khi cho số liệu -b¡ thì ta chỉ cần lấy bị so sánh với ai/2 là được)

2.Nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận:

Con MC sẽ giảm đi t

Khi đó xác định được P* và Q* mới thui, thay vào tính tông lợi nhuận bình thường nhớ là trừ đi TC mới là được

Luu Ngoc Hai

-Thang du tiéu ding bj doanh nghiép déc quyén chiém doat: Dién tich tam giac ATB

-Khoản mắt không DWL chính là diện tích tam giác BCE

-Kẻ EK song song với trục hoành, EK cắt BC ở H Đơn giản là xác định đc tọa độ điểm H DWLZ= diện tích tam giác vuông BEH- điện tích tam giác vuông CEH

4.Doanh nghiệp đạt sản lượng hòa vốn khi P=ATC

Giải phương trình bậc 2 nêu được cả 2 nghiệp đều dương, ta chọn nghiệm lớn hơn nhé vì đây là chiến

lượng mở rộng thị phần của Doanh Nghiệp (lùi l bước tiến 3 bước)

5.Doanh nghiệp không thu được lợi nhuận khi: AVC‹ z4 -4.QS AC

Lưu ý là đây là 2 bat phương trình độc lập ( minh thấy | sé pan hay nhằm là AVC min hay ATC min,

thế là đã hiểu sai bản chất của độc quyền tự nhiên rồi day )

Giải hệ bất phương trình đó theo Q ; thay vào tìm P trên I khoảng tương ứng

6.Lợi nhuận của doanh nghiệp khi phân biệt giá cấp l:

-Xét về mặt lý thuyết : phân biệt giá hoàn hảo

Lợi nhuận khi phân biệt giá(TP)= Doanh thu khi phân biệt giá (TR)- chỉ phí khi phân biệt giá (TC)

Lợi nhuận khi phân biệt giá(TP)— PS (khi phân biệt giá) - FC = Diện tích tam giác AEF - FC

Luu Ngoc Hai

SESSV ec 2 STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

-Xét về mặt hình học ( cơ sở toán học);

Dễ dàng xác định đc tọa độ của điểm K và F

Khi đó diện tích tam giác AEF= điện tích tam giác AEK- diện tích tam giác EFK ( đều là tam giác

vuông, thi vào trường hầu hết là dân khối A , tính diện tích cái hình đâu khó quan trọng hiểu và có người chỉ chỗ cần tính)

Chú ý: Tham khảo giải đề thi ở những trang sau

Luu Ngoc Hai

=SESSV

Bài toán 3: CÁCH CHO SỐ LIỆU DOANH NGHIỆP ĐỘC QUYÈN BÁN

MC là đường dốc lên, nó là hàm đồng biến dẫn đến hệ số góc của TC luôn dương

Bài toán tổng quát: Một doanh nghiệp độc quyền bán có hàm cầu ngược sau:

P=a-b.Q

1 Ty cho số liệu TC? Tinh MC, ATC?

2 Nguyên tắc lựa chọn đê tôi đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp?

3.Tính khoản mat không?

4.Tính tổng lợi nhuận của doanh nghiệp khi phân biệt giá cấp 1?

Khoan mat khong =dién tich tam giác BEF và thặng dư tiêu dùng bị chiếm đoạt là điện tích tam giác

ABC= diện tích tam giác ABE

==ESSV Ti STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

3.Khoản mắt không của Doanh Nghiệp chính là diện tích tam gide BEF ( dua vé toa độ Đề các cho dễ

tư duy nhen .khi đó hoàn toàn xác định đc tọa độ của B,E ,F rùi còn gì, cắt nhau thì đùng phương trình hoành độ giao điêm )

Hạ đường cao FM ; khi đó diện tích tam giác BEF= 1/2.BE.FM

4.Tinh tổng lợi nhuận khi phân biệt giá cấp 1 :

TP (khi phân biệt giá )= PS (khi phân biệt giá) - FC

=Diện tích tam giác AFG - FC Lập luận tương tự thôi, mình thay độc quyền bán hầu như la bai tap dé nhat, va truyền thống hehe, các bạn chỉ bị vướng mắc xíu ở độc quyền mua và độc quyền tự nhiên thui ! Đáng lẻ ra bài toán thường có

cả phần MC là đường thẳng song song với trục hoành đối với doanh nghiệp độc quyền tự nhiên, nhưng

vì tính khách quan nên mình không đề cập tới, vì chủ yêu tài liệu viết ra giúp ich mọi người nhìn dé thi

và môn học đưới 1 góc d6 dé nhỏi nhét nhát

Luu Ngoc Hai

=SESSV ECONOMICS STUDENT SOCIETY OF VIETNAM

I.Phương pháp giải

Loại 1.Hàm sản xuất có dạng Cobb-Douglas

O=A.K°.L® (< a; B<1)

-K:L déng nhat -

-K:L la cac biên độc lập có thê chia nhỏ

-Ham sản xuật có tính liên tục :Q tăng khi K tăng; L tăng

-E2= a; Ee =B

Nếu K tăng lên 1% thì Q tăng œ%

Nếu L tăng 1% thì Q tăng 8 %

Nếu K,L tang 1% thi Q ting (a+ B )%

*Hiệu suất theo quy mô: là sự thay đồi của sản lượng đầu ra khi tắt cả các yếu tó đầu vào tăng cùng I tý lệ trong

một khoảng thời gian nhât định

-THI: Nêu sự tăng lên đâu ra lớn hơn sự tăng lên đầu vào thì hàm sản xuât tăng theo quy mô (œ+ 8» 1) -TH2: Nếu sự tăng lên đầu ra nhỏ hơn sự tăng lên đầu vào thì hàm sản xuất giảm theo quym6 (q+ 8<1) -TH3: Néu sw tăng lên đầu ra bằng sự tăng lên đầu vào thì hàm sản xuất không đổi theo quymô (œ+ 8= I) Loại 2.Hàm sản xuất dạng khác O= ƒ(K L)

Giả sử tăng K và L lên t lần (t>1) Thay K=t.K và L=t.L vào phương trình ta có:

Ø=Ñi.Kt.L) vàt.Q=tLf(KL)

So sánh :

THI: Q'<t.Q thi ham c6 hiéu suat giam theo quy md

TH2: Q>t.Q thì hàm có hiệu suất tăng theo quy mô

TH3: Q=t.Q thì hàm có hiệu suất không đói theo quy mô

Il Bai tap van dung:

Giáo trình kinh tế vi mô Chủ biên:PGS.TS Nguyễn Văn Dần

-Phần bài tập thực hành chương 4 trang 162 Nhà xuất bản Tài Chính -Hà Nội 201 1

Bài mẫu 1: Các hàm sản xuất sau đây là hàm có lợi tức tăng, giảm hay không đồi theo quy mô

Vậy đây là hàm có lợi tức không đổi theo quy mô

Luu Ngoc Hai

Hướng dẫn giải chỉ tiết đề thí kinh tế vỉ mô 2013 Suu nahĩ khác biệt là bí quuết tạo đằng cắp !!!

Bài toán 5: TOI THIEU HOA CHI PHI

-Giáo trình kinh tế vi mô Chủ biên:PGS.TS Nguyễn Văn Dân ;

-Phân đường đông lượng và đường đông phí trang 140 và 150 Nhà xuât bản Tài Chính -Hà Nội 201 I I.Nhắc lại kiến thức:

-D6 doc duong dong phi \a ti gia cia hai đầu vào

Viết lại phuong trinh dudidang: 9 Z= 2 - OL

MRIS, =—AK 4G AL MP

hay:

MRTS p= -A# =z MP

AK MP, 3.Kết hợp đầu vào tối ưu đề doanh nghiệp tồi thiểu hóa chỉ phí : a -

-Két hop dau vio tt wu dé doanh nghiép toi thiéu hoa chi phi vam & tiệp điểm giữa đường đồng lượng và

-Tại đó độ dôc của đường đông lượng băng độ dôc của đường đông phí:

ý _ 1M hay MP, _ MP,

R MP, Ww R

Luu Ngoc Hai

Business Administration K49, Academy of Finance, Ha Noi, Viet Nam

-Nhu vay khi một doanh nghiệp tối thiểu hóa chỉ phí đề sản xuất một mức sản lượng cho trước thì điều kiện

Chú ý: Doanh nghiệp chỉ có thê tối thiểu hóa được các chỉ phí của mình khi chỉ phí để sản xuất thêm một đơn vị

sản lượng là như nhau, đù doanh nghiệp có dùng thêm đâu vào nào cũng vậy

II.Phương pháp giải bài tập:

Xét bài tập tổng quát !: Cho hàm sản xuất có dạng sau

Q=f(K,L)

Loại 1 Bài toán hiệu xuât: xác định hàm có hiệu suât tăng, giảm hay không đôi theo quy mô

Loại 2 Chứng minh công thức ti lệ thay thễ kỹ thuật cận biên:

A7, „= AK = ME,

AL MP

Tinh tt lé thay thé AY thuat can bién?

Loại 3 Cho hàm chỉ phí dưới dạng

TC=W.L+ R.K ( trong đó đã cho cụ thể: TC=a, W=b, R=c )

Tìm phương án sản xuất tôi ưu và sản lượng tối đa đạt được?

Loại 4 Hỏi lý thuyết : Khi thay thế vốn bằng lao động thì 4⁄2 và 4⁄Z sẽ thay đôi như thế nào?

THI: Q<t.Q thì hàm có hiệu suât giảm theo quy mô

TH2: Q'>t.Q thì hàm có hiệu suất tăng theo quy mô

TH3: Q=t.Q thi hàm có hiệu suất không đôi theo quy mô

-Ê“- 22 Vậy - MRTS,,,=“£(4 AL MP TY sa = yp em)

Loại 3: Điều kiện để có phương án sản xuất tối ưu

1) _ 1 (4x _(Œ@,

R W i © ở

K.R+LW=TC eK+bL=a

Giải hệ phương trình trên ta được : K=9 ; L=?( phương án sản xuất tối ưu)

Khi đó thay K và L vừa tính được vào hàm sản suất thì ta được sản lượng tối đa Q max

Loại 4:

-Ouy luat tăng suất cận bién giam dan: Khi một đầu vào được sử dụng ngày càng nhiều hơn (các đầu vào khác cô định) thì sẽ đến một điểm mà kể từ đó sản phẩm cận biên của yếu tổ sản xuất biến đôi sẽ ngày càng giảm

~Điều kiện tôn tại quy luật:

biên của lao động MPt\ có xu hướng giảm dân Ngược lại sản phẩm cận biên của vồn (MP) sẽ tăng lên

Ta có: 2⁄2 -2 Khi AX’ gidm thi MPx ting

up, =“ Khi AZ ting thi MP: giam

Luu Ngoc Hai

Ý tưởng sáng tạo:

Bài toán phân biệt giá cấp 1 nhiều khi cần dùng đến tích phân để tính 1 hình nào đó hoặc đi bang 1 16i tat theo hướng sau:

Tổng lợi nhuận khi phân biệt giá =Lợi nhuận tối đa +thặng dư tiêu dùng+khoản mat không

= Thang du san xuat khi phân biệt giá -chi phí có định FC -Đây là cách tính diện tích tam giác thường (ko có yếu tố đặc biệt như tam giác vuông) tránh đụng chạm tích phân ta làm như sau: sử dụng véc tơ ,phương pháp tọa độ trong mặt phăng

Giả sử phương trình tổng quát cạnh BC : ax+by+e=0 (a'b2#0)

Thay tọa độ 2 điểm vào ta hoàn toàn xác định de phương trình BC

Tính khoảng cách từ A đến BC hoàn toàn có thể tính được: đó cũng chính là chiều cao của tam giác