Tiết 4 GA chủ đề

Kiến thức: - Thấy vẻ đẹp của tình yêu thương con người trong hai văn bản “ Tôi đi học” và “ Trong lòng mẹ” - Thấy tình cảm chân thành của người lớn dành cho trẻ em; tình cảm mãnh liệt và

Tiết 4:

VẺ ĐẸP CỦA TÌNH YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI TRONG

“ TÔI ĐI HỌC” VÀ “ TRONG LÒNG MẸ”

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

- Thấy vẻ đẹp của tình yêu thương con người trong hai văn bản “ Tôi đi học” và “ Trong lòng mẹ”

- Thấy tình cảm chân thành của người lớn dành cho trẻ em; tình cảm mãnh liệt và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

2 Kĩ năng:

- Bước đầu biết đọc hiểu một vb hồi kí, truyện ngắn

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong vb tự sự để phân tích chi tiết trong đoạn trích

3.Thái độ:

- Giáo dục cho HS tình cảm gia đình, sự cảm thông với những số phận bất hạnh

4 Năng lực phát triển.

a Các năng lực chung.

- Năng lực hợp tác, giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ

b Các năng lực chuyên biệt.

- Năng lực sử dụng tiếng Việt

- Năng lực tiếp nhận văn bản

- Năng lực cảm thụ thẩm mĩ

III CHUẨN BỊ

1 Thầy: Máy chiếu ghi chi tiết, câu văn tiêu biểu cần phân tích - Tư liệu tham khảo.

2 Trò: SGK- Soạn bài - vở luyện tập Ngữ văn

IV TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu

- Thời gian: 2 phút

- Phương pháp: Thuyết trình, thảo luận nhóm

- Kĩ thuật: Động não

(Gv cho HS quan sát một số hình ảnh về ngày khai trường ).Từ những hình ảnh đó GV dẫn dắt vào bài

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

- Thời gian: 30 phút

- Phương pháp: Đọc diễn cảm , vấn đáp

- Kĩ thuật: Động não,tia chớp

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Chuẩn kiến thức

kĩ năng cần đạt 1.Trong VB “ Tôi đi học”

Những người lớn xuất hiện

HS tìm chi tiết trong văn bản, trả lời HS khác nhận xét, bổ

I, Vẻ đẹp tình yêu thương con người

trong văn bản này là ai?

Thái độ, cử chỉ của người lớn

đối với các em trong ngày

học”

khai trường được diễn tả như thế

nào ?

2 Qua những chi tiết trên, em

cảm nhận được gì về thái độ, cử

chỉ của người lớn đối với trẻ

em?

- Các bậc phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em mình, dẫn con đến trường ở buổi tựu trường lần đầu tiên

-> quan tâm chu đáo,

- Ông đốc nhìn với cặp mắt hiền từ và cảm động, tươi cười, nhẫn nại, lời nói dịu

dàng, từ tốn, động viên -> từ tốn, bao dung

-Thầy giáo trẻ tươi cười, đón

ở cửa lớp -> vui tính, giàu tình cảm

- Các bậc phụ

huynh: quan tâm chu đáo.

- Ông đốc: từ tốn, bao dung.

-Thầy giáo: vui tính, giàu tình cảm.

=>Tất cả đều

chứa chan tình yêu thương và trách nhiệm đối với con trẻ

Gv chốt lại: Tấm lòng của gia

đình, nhà trường, XH đối với

thế hệ tương lai là một môi

trường ấm áp, là nguồn nuôi

dưỡng các em trưởng thành.

Nếu ví những em nhỏ ngày đầu

đi học là những cánh chim đang

chập chững rời tổ để bay vào

bầu trời bao la nhiều nắng gió

thì cha mẹ, các thầy cô giáo

chính là bàn tay nâng đỡ, những

làn gió đưa, những tia nắng soi

đường để cánh chim được cất

lên mạnh dạn, khoáng đạt trên

bầu trời cao rộng

3.Trong VB “Trong lòng mẹ”, HS dựa vào văn bản , phát

II, Vẻ đẹp tình yêu thương con

tình yêu thương của bé Hồng

được thể hiện ở những tình

huống nào?

- HS hoạt động nhóm.

- GV chia lớp 4 nhóm,

- Thời gian: 4 phút

+ Nhóm 1+2: Tìm chi tiết

chứng tỏ tình cảm của Hồng đối

với mẹ khi nói chuyện với cô

+ Nhóm 3+4: Hồng thể hiện

tình cảm ra sao khi gặp lại mẹ?

-Đại diện thuyết trình

- GV nhận xét, uốn nắn và rút ra

nội dung

Có thể qua các gợi ý sau:

GV dẫn dắt:Trong cuộc đối

thoại với bà cô bé Hồng bộc lộ

những cảm xúc và suy nghĩ của

mình

4 Hãy tìm chi tiết bộc lộ cảm

xúc và suy nghĩ của bé Hồng với

người cô?

5 - Câu văn “Giá những cổ tục

đã đày đoạ mẹ nát vụn mới

thôi” sử dụng biện pháp NT gì?

Tác dụng của BPNT đó? Tác

dụng của BPNT đó?

6.Những chi tiết đó thể hiện tâm

trạng gì của bé Hồng?

7 Qua diễn biến tâm trạng của

bé Hồng trong cuộc đối thoại

với bà cô cho ta thấy được tình

hiện, trả lời

- Trước khi gặp mẹ

- Khi gặp mẹ

HS dựa vào văn bản , phát hiện, trả lời

- Nhận ra những ý nghĩ cay độc

- Cô tôi cố ý gieo rắc vào đầu tôi

- Giá những cổ tục

HS thảo luận theo nhóm bàn, đại diện trả lời

- BPNT: so sánh, lời văn dồn dập với các hình ảnh, các động từ mạnh: cắn, nhai,nghiến

HS suy nghĩ, trả lời

người trong VB

“Trong lòng mẹ”

1, Bé Hồng

a Trước khi gặp mẹ:

Trong cu ộ c đố i tho

ạ i v ớ i bà cô:

- BPNT: so sánh, lời văn dồn dập với các hình ảnh, các động từ mạnh: cắn, nhai,nghiến

>Khắc hoạ rõ nét tình cảm, cảm xúc của bé Hồng: Căm hờn cái xấu xa, độc ác

- Luôn tin tưởng,

tràn ngập tình yêu thương mẹ

>Khẳng định tình

mẫu tử trong sáng cao cả của bé Hồng.

cảm gì của chú bé?

GV dẫn : Trong phần văn bản

này , tình yêu thương mẹ của bé

hồng được trực tiếp bộc lộ

8 Đâu là những biểu hiện cụ thể

của tình yêu thương này ?( Hành

động, suy nghĩ , xúc cảm)

9 Nhận xét về câu văn: “Nếu

người ấy quay lại ngã gục

giữa sa mạc” Câu văn đó diễn tả

tâm trạng gì của chú bé Hồng?

HS tìm , phát hiện chi tiết, trình bày

b,Khi gặp mẹ

- Hành động: đuổi theo, gọi bối rối: Mợ ơi, mợ ơi,

mợ ơi

-Suy nghĩ: Nếu không phải là mẹ thì và cái lầm

đó không những làm cho bé Hồng thẹn mà còn tủi cực nữa, khác nào cái ảo ảnh ngã gục giữa sa mạc”

- Xúc cảm: Phải bé lại và lăn vào lòng mẹ mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng

- Biện pháp tu từ: so sánh giả định độc đáo, mới lạ (nỗi thất vọng trở thành tuyệt vọng Hi vọng tột cùng và thất vọng cũng tột cùng)

=>Nỗi khao khát được gặp mẹ cháy bỏng trong tâm can

10 Theo em , biểu hiện nào

thấm thía nhất tình mẫu tử của

bé Hồng?

11 Qua viÖc ph©n tÝch

trªn em thÊy bÐ Hång lµ

cậu bé nh thÕ nµo ?

- Cảm giác sung sướng của đứa con khi được ở trong lòng mẹ , được mẹ ôm ấp

=>Niềm hạnh phúc, sung

sướng đó càng khiến Hồng yêu thương mẹ mãnh liệt hơn

=> Thông minh, nhạy

cảm,yêu thương mẹ sâu đậm- tình mẫu tử thiêng liêng,cao cả.

12.Trong VB “Trong lòng mẹ”,

mẹ của bé Hồng có cảnh ngộ

như thế nào?

GV dẫn dắt: Trước cảnh ngộ bất

hạnh đó nhưng bà vẫn rất mực

yêu thương con

13 Hình ảnh người mẹ của bé

Hồng hiện lên qua các chi tiết

nào?

14.Như vậy, qua cảm nhận của

HS dựa vào văn bản , phát hiện, trả lời :

- Chồng mất, bị họ hàng hắt hủi ,phải tha phương cầu thực ,âm thầm chịu đựng

HS dựa vào văn bản , phát hiện, trả lời :

- Đem nhiều quà bánh

-Cầm nón vẫy xoa đầu

- HS suy nghĩ trả lời:

-Hình ảnh mẹ hiện lên cụ

2 , Mẹ Hồng

- Cảnh ngộ : bất hạnh

-Người mẹ yêu con,hi sinh thầm

bé Hồng về mẹ, em nhận thấy

mẹ Hồng là người như thế nào?

thể, sinh động, gần gũi,hoàn hảo

lặng, can đảm kiêu hãnh vượt lên mọi định kiến của XH

> tình mẫu tử

thiêng liêng, bất diệt.

GV bình- chốt: Cảm giác sung sướng đến cực điểm của đứa con khi được ở trong

lòng mẹ được tác giả diễn tả bằng cảm hứng đặc biệt say mê cùng với những rung động hết sức tinh tế Nó tạo ra một không gian của ánh sáng, của màu sắc và hương thơm vừa lạ lùng, vừa gần gũi.

Nó là một thế giới đang bừng nở, hồi sinh, một thế giới dịu dàng, ăm ắp tình mẫu tử Chú bé bồng bềnh trôi trong cảm giác vui sướng, rạo rực không mảy may suy nghĩ gì Những lời cay độc của bà cô, nhũng tủi cực phải trải qua giờ đây bị chìm đi giữa dòng cảm xúc miên man ấy Điều đó làm cho đoạn trích, đặc biệt là phần cuối đã trở thành bài ca chân thành và cảm động về tình yêu thương, tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

- Phương pháp: thuyết trình

- Kĩ thuật: động não

trò

Chuẩn kiến thức kĩ năng cần đạt

* GV yêu cầu hs làm bài – gọi một vài hs

trình bày trước lớp

- GV gọi 1HS nhận xét

- GV nhận xét chung

* Gợi ý: HS có thể có nhiều cách làm sơ đồ

tư duy

* Hs làm độc lập, một vài hs trình bày trước lớp

Bài tâp:

Vẽ sơ đồ tư duy

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não

Hoạt động của thầy Hoạt động của

trò

Chuẩn kiến thức

kĩ năng cần đạt 1.Về sự quan tâm của mọi người đối với thế

hệ trẻ em hãy kể tên một vài tác phẩm đã học

ở lớp 7 nêu sơ lược nội dung của một trong

tác phẩm đó

2.Viết một đoạn văn từ (12-15câu)trình bày

cảm nhận của em về tình yêu thương của bé

Hồng khi gặp lại mẹ Từ đó em có suy nghĩ

gì về tình mẫu tử trong cuộc sống?

3.Từ việc tìm hiểu nội dung bài học , các con

thấy tình yêu thương chính là sự chia sẻ ,giúp

đỡ những người gần gũi, xung quanh

mình Vậy trong cuộc sống hàng ngày các

con đã làm gì để thể hiện tình yêu

thương.Hãy viết một đoạn văn khoảng ½

trang giấy thi nói lên những việc làm có ý

nghĩa để thể hiện tình yêu thương con người

trong cuộc sống

- HS trình bày

HS viết đoạn văn

Thảo luận, trao đổi.

-Kĩ năng viết đoạn

*Hướng dẫn học bài chuẩn bị bài ở nhà:

- Vẽ sơ đồ bài học

- Viết lại đoạn văn và bài thu hoạch

- Tìm hiểu ý nghĩa hai văn bản “Tôi đi học” và “Trong lòng mẹ”