THU HOẠCH xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn mới ý nghĩa đối với việc đấu tranh chống phi chính trị hoá quân đội hiện nay

Lý luËn vÒ nhµ n­íc trong t¸c phÈm “Nguån gèc cña gia ®×nh, cña chÕ ®é t­ h÷u vµ cña nhµ n­íc” cña ¨ngghen 2 22 THU HOẠCH Xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn mới ý nghĩa đối với việc đấu tranh chống phi chính trị hoá quân đội hiện nay 1 mở đầu Lý luận và thực tiễn đã khẳng định xây dựng quân đội kiểu mới về chính trị là cơ sở để xây dựng quân đội về mọi mặt nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội là một nguyên lý bất di, bất dịch Tuy nhiên trong mỗi giai đ.

1 mở đầu

Lý luận và thực tiễn đã khẳng định: xây dựng quân đội kiểu mới

về chính trị là cơ sở để xây dựng quân đội về mọi mặt nhằm nâng caochất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội là mộtnguyên lý bất di, bất dịch Tuy nhiên trong mỗi giai đoạn lịch sử, dobối cảnh của cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc trong nước vàquốc tế; do sự tác động của những điều kiện kinh tế, chính trị, vănhoá, xã hội; do yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, mà yêu cầu, nội dung cụthể của xây dựng quân đội về chính trị có sự phát triển phù hợp vớigiai đoạn đó

Việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị tronggiai đoạn hiện nay đang đặt ra những vấn đề rất mới cả về nhận thức,

tổ chức và hoạt động thực tiễn, đòi hỏi chúng ta phải vận dụng và pháttriển sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh trong xây dựng quân đội ta về chính trị phù hợp với những yêucầu trong giai đoạn mới của cách mạng Việt Nam, góp phần nâng caochất lượng chính trị của quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới

Mặt khác, trước tình hình thế giới và trong nước diễn biến hếtsức phức tạp, tác động đến nhiều mặt của đời sống xã hội mà trực tiếp

là sự phát triển đất nước và bảo vệ Tố quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa Chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lựcphản động đang thực hiện âm mưu dùng chiến tranh tổng lực vớinhiều các biện pháp khác nhau: phi vũ trang và vũ trang, bằng chiếnlược “diễn biến hoà bình” Dưới các chiêu bài như lợi dụng vấn đề dântộc, tôn giáo, nhân quyền, dân chủ, chống khủng bố, tham nhũng đểcan thiệp vào công việc nội bộ của đất nước ta Hiện nay, chúng đangthực hiện chống phá ta về chính trị tư tưởng nhằm xoá bỏ chủ nghĩaMác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; chúng dùng các biện phápnguỵ trang đòi “phi chính trị hóa quân đội”, quân đội đứng ở vị trítrung lập Tình hình đó tác động rất lớn đối với nhân dân ta nói chung

và với quân đội nói riêng

Vì vậy, để chuẩn bị chu đáo, đối phó kịp thời và có hiệu quả,không bị bất ngờ với tình hình đó thì việc xây dựng và tăng cườngtiềm lực chính trị cho quân đội ta là tất yếu và càng trở lên cấp báchhiện nay

2 Những nội dung cơ bản

2.1 Tính tất yếu xây dựng quân đội về chính trị hiện nay.

Có thể nói rằng, việc xây dựng quân đội về chính trị là yêu cầu tấtyếu khách quan, là quy luật của chiến tranh cách mạng và chiến tranhgiải phóng dân tộc, nó xuất phát từ những lý do sau đây:

Một là, xuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin xây dựng quân đội về chính trị.

Cũng như giai cấp và nhà nước, chiến tranh và quân đội là nhữnghiện tượng chính trị- xã hội Sự xuất hiện của chiến tranh và quân độigắn chặt với sự xuất hiện của giai cấp và nhà nước Quân đội ra đờitrong giai đoạn phát triển nhất định của xã hội loài người, khi xuất hiệnchế độ tư hữu và loài người bị phân chia thành giai cấp Khi xuất hiện bộmáy cưỡng bức đặc biệt là nhà nước, thì cũng đẻ ra thiết chế xã hội mới

về chất là quân đội Bản chất của quân đội là công cụ của nhà nước, giaicấp tổ chức ra nó, trung thành với lợi ích của giai cấp, nhà nước; nhànước nào tổ chức ra quân đội thì đều phải quan tâm đến nó Lênin viết:

“Giai cấp vô sản muốn là giai cấp thống trị và nếu nó thực sự thống trị,thì nó phải tỏ rõ điều đó bằng tổ chức quân sự của mình”1 TheoĂngghen: “Quân đội là một tập đoàn người vũ trang có tổ chức, do nhànước xây dựng nên và dùng vào cuộc chiến tranh tấn công hoặc chiếntranh phòng ngự”2 Đây là định nghĩa kinh điển về quân đội, cho chúng

ta phương pháp luận để định nghĩa quân đội hiện nay Theo đó, “Quânđội, tổ chức vũ trang chuyên nghiệp (tập trung, thường trực) do một tậpđoàn nhà nước, tập đoàn chính trị hoặc phong trào chính trị làm chứcnăng nhà nước xây dựng để tiến hành đấu tranh vũ trang nhằm thực hiệnmục đích chính trị của nhà nước, tập đoàn hay phong trào đó”3 Vì vậy,

1 V.I.Lênin, Bàn về bảo vệ tổ quốc, Nxb QĐND, H 1975.

2 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh và quân đội, Nxb QĐnd, H 2001, tr 160.

3 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh và quân đội, Nxb QĐnd, H 2001, tr 160-

tr 161.

quân đội là công cụ bạo lực của nhà nước, của giai cấp nhất định do đóquân đội thực hiện mục tiêu chính trị của giai cấp, nhà nước đã tổ chức

và nuôi dưỡng nó mà chủ yếu phục vụ cho chiến tranh Về vấn đề này,Lênin khẳng định: “Chiến tranh là sự tiếp tục của chính trị bằng nhữngbiện pháp khác (cụ thể là bằng bạo lực)”4 Tức là phải tổ chức ra lựclượng vũ trang để thực hiện mục tiêu đề ra Theo quan điểm củaClaudơvít- một trong những tác giả sâu sắc nhất về những vấn đề quân

sự đã viết: “Chiến tranh chỉ là sự kế tục đơn thuần của chính trị bằngnhững biện pháp khác”5 Lênin đánh giá cao luận điểm đó, đồng thờicũng chỉ ra những hạn chế của ông hiểu về chính trị như là trí tuệ củaquốc gia, chính trị chung chung Ông viết: “Chiến tranh chỉ là một sựtiếp tục của chính trị bằng những biện pháp khác Đó là công thức củaClaudơvít, một trong những cây bút vĩ đại viết về lịch sử chiến tranh;những tư tưởng của ông đã được Hêghen làm cho phong phú thêm Vàquan điểm của Mác và Ăngghen luôn luôn cũng chính là như vậy, cácông coi bất cứ cuộc chiến tranh nào cũng đều là sự tiếp tục của chính trịcủa một số cường quốc hữu quan nào đó- và của các giai cấp khác nhautrong nội bộ những cường quốc đó- trong một thời gian nhất định”6.Như vậy, sự xuất hiện quân đội trong lịch sử bao giờ cũng gắn với chế

độ tư hữu, giai cấp và nhà nước và chiến tranh Chiến tranh là sự kế tụccủa chính trị bằng thủ đoạn bạo lực; quân đội là công cụ để tiến hànhchiến tranh, để thực hiện mục đichd chính trị của một giai cấp, một nhà

4 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1980, Tập 26, tr 397.

5 Giáo trình Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh và quân đội, Nxb QĐND, H 2001, tr 79.

nước nhất định Trong đó quân đội là công cụ chủ yếu nhất để thực hiệnmục đích chính trị của chiến tranh do giai cấp, nhà nước phát động.Nhưng Lênin chỉ ra sự khác nhau cơ bản giữa “chính trị” mà giai cấp vôsản quan niệm với thứ “chính trị” như cách hiểu của Claudơvít Theo đó,Lênin khẳng định: “chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế”7, và

“chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp các dân tộc”8, chính trị là sựthống nhất giữa đường lối đối ngoại và đường lối đối nội Như vậy, theocách hiểu của Lênin thì quân đội là lực lượng đặc biệt của một giai cấp,

là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu của nhà nước để tiến hành chiếntranh nhằm thực hiện mục đích chính trị và cuối cùng là mục đích kinh

tế của giai cấp Như vậy, chiến tranh và quân đội có mối liên hệ chặt chẽvới chính trị- chính trị giai cấp và với kinh tế

Như vậy, quan điểm của Lênin đó là sự lệ thuộc của những mụcđích chính trị đối với các lợi ích kinh tế và chính trị của các giai cấp vàcác nhà nước đang đấu tranh với nhau Chính luận điểm này mà Ông đãphát triển nên một tầm cao mới về bản chất của chiến tranh Lênin viết:

“Chiến tranh chẳng qua chỉ là chính trị từ đầu đến cuối, chỉ là sự tiếp tụcthực hiện cùng những mục đích của các giai cấp với những phươngpháp khác mà thôi”9 Nếu áp dụng quan điểm đó vào xem xét cuộc chiếntranh hiện tại, chúng ta sẽ thấy được rằng đó là cuộc chiến tranh ăncướp, nó mang mục đích chính trị của các nước đế quốc, của giai cấp ápbức bóc lột Như vậy, theo Lênin đây là cơ sở khoa học để các nhà kinh

7 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1976, Tập 42, tr 349.

8 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1978, Tập 49, tr 500.

9 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1981, Tập 32, tr 32, tr 356.

điển đánh giá các cuộc chiến tranh, kể cả chiến tranh hiện tại: “Chỉ cầnxét cuộc chiến tranh hiện tại, trên phương diện là một sự tiếp tục củachính trị của những cường quốc “lớn” và của những giai cấp chủ yếutrong các cường quốc ấy, là đủ thấy ngay được tính chất phản lịch sử rànhrành, tính chất lừa bịp, giả dối của các ý kiến cho rằng có thể biện hộ cho

tư tưởng “bảo vệ tổ quốc” trong cuộc chiến tranh này”10 Lênin đặc biệtchú ý đến mục đích chính trị, không nên áp đặt mục đích chính trị mộtcách chung chung Bởi vì, theo Lênin, “Trong lịch sử, đã từng nhiều lần

có những cuộc chiến tranh tiến bộ,- mặc dù những cuộc chiến tranh này,cũng như bất cứ cuộc chiến tranh nào khác, không tránh khỏi đem lạinhững nỗi khủng khiếp, tai hoạ, đau khổ,- nghĩa là những cuộc chiếntranh có ích cho sự phát triển của nhân loại, góp phần tiêu diệt nhữngchế độ đặc biệt có hại và phản động”11 Đó là những cuộc chiến tranh dogiai cấp bị áp bức tiến hành nhằm xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột; muốntiến hành chiến tranh thì nhà nước, giai cấp đó phải tổ chức ra quân đội-

là lực lượng chính trị đặc biệt, và rõ ràng, quân đội không thể đứngngoài chính trị

Trong khi chăm lo xây dựng sức mạnh toàn diện của quân đội, đểlàm cho quân đội kiểu mới thực sự trung thành và phục vụ lợi ích củagiai cấp vô sản, Mác, Ăngghen và Lênin hết sức chăm lo xây dựng quânđội về chính trị, nhất là chăm lo củng cố và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân cho quân đội, coi đó là vấn đề sống còn của quân đội cách

10 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1978, Tập 49, tr 398.

mạng, là một trong những nguyên tắc hết sức cơ bản trong xây dựngquân đội kiểu mới Trong quá trình xây dựng quân đội về chính trị, cácông thường xuyên quan tâm xây dựng trên cả ba phương diện chính trị,

tư tưởng và tổ chức Đó là việc giáo dục mục tiêu, lý tưởng chiến đấucủa giai cấp công nhân; giáo dục hệ tư tưởng Mác- Lênin và đường lối,nguyên tắc tổ chức của giai cấp công nhân cho quân đội

Như vậy, xây dựng quân đội về chính trị theo nghĩa đó là cả yếu tốchính trị tinh thần và yếu tố chính trị vật chất của quân đội (xây dựng tổchức quân đội), đây là những yếu tố cơ bản, quyết định trong sức mạnhchiến đấu của quân đội Theo lý luận của các nhà kinh điển của chủnghĩa Mác- Lênin bàn về chiến tranh và quân đội, các ông đều cho rằng,muốn đánh giá đúng đắn khả năng chiến đấu của quân đội, không chỉxem xét yếu tố vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự, mà còn phải xem xétđến tinh thần quyết chiến, khả năng chịu đựng gian khổ của nó trongchiến tranh Lênin viết: “Trong mọi cuộc chiến tranh rút cuộc thắng lợihay thất bại đều tuỳ thuộc vào tâm trạng của quần chúng đang đổ máutrên chiến trường”12 Điều đó cho ta thấy sự khẳng định của Lênin như làmột chân lý, như một quy luật khách quan quan trọng nhất của chiếntranh Quy luật này thể hiện đặc biệt rõ nét (có tính chất điển hình) trongnhững cuộc chiến tranh mà một bên theo đuổi mục đích chính nghĩa,còn một bên là xâm lược

12 V.I.Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M 1979, Tập 41, tr 147.

Yếu tố chính trị giữ vai trò quyết định trong chiến tranh Bởi vì, yếu

tố chính trị tinh thần khi được thấm nhuần, nó trở thành sức mạnh vậtchất, làm cho sức mạnh chiến đấu của quân đội được tăng lên gấp bội.Chỉ có tinh thần chính trị cao thì quân đội mới có thể chịu đựng mọi khókhăn, gian khổ, hy sinh ác liệt của cuộc chiến tranh hiện đại, nâng caohiệu quả của các loại vũ khí hiện đại ở mức cao nhất Ngược lại tinhthần chính trị thấp sẽ làm cho quân đội không những không có sức chiếnđấu mà còn mất phương hướng mục tiêu chính trị, không sử dụng vàphát huy hiệu quả vũ khí trang bị cho dù vũ khí tối tân hiện đại Do vậy,việc xây dựng quân đội về chính trị là một vấn đề tất yếu, cơ bản hàngđầu quyết định sức mạnh chiến đấu của quân đội

Như vậy, Mác, Ăngghen và Lênin còn quan tâm xây dựng, củng cố

và phát triển mối quan hệ giữa quân đội với nhân dân; các mối quan hệtrong nội bộ quân đội; quan hệ “cán- binh”; tinh thần đoàn kết, dân chủ,

kỷ luật trên cơ sở thống nhất về nghĩa vụ và quyền lợi; tăng cường củng

cố và phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa các quân đội xã hội chủnghĩa; nâng cao vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản đối với quân đội; đấutranh bác bỏ luận điểm sai lầm và phản động của giai cấp tư sản v.v

Hai là, xuất phát từ việc xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Trên cơ sở kế thừa, vận dụng và phát triển lý luận của chủ nghĩaMác- Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới vào điều kiện cụ thể củanước ta; kinh nghiệm và truyền thống đấu tranh giữ nước của dân tộc

Việt Nam; kế thừa tinh hoa quân sự nhân loại; trực tiếp là tham gia lãnhđạo các cuộc đấu tranh, chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết thực tiễn vàphát triển lý luận về chiến tranh, quân đội ở các nội dung cơ bản của nó.

Hồ Chí Minh đã khẳng định nhiều nội dung đối với quân đội trong đókhẳng định sự ra đời của quân đội là tất yếu lịch sử, là vấn đề có tínhquy luật trong đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc và đấu tranh giảiphóng của dân tộc Việt Nam

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng, trên cơ sở nắm vững

lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin, nắm vững đặc điểm xã hội và điều kiện

cụ thể của Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định, để xây dựng lựclượng vũ trang cách mạng, phải xây dựng lực lượng chính trị của quầnchúng, từ lực lượng chính trị mà phát triển thành lực lượng quân sự, từđấu tranh chính trị mà chuyển thành đấu tranh quân sự Hồ Chí Minh đãlập luận và cho rằng sự ra đời của quân đội là tất yếu, nó xuất phát từnhiệm vụ của cách mạng Việt Nam Người viết: “Dân tộc Việt Nam nhấtđịnh phải được giải phóng Muốn đánh chúng phải có lực lượng quân sự.Muốn có lực lượng quân sự phải có tổ chức”13 Cùng với việc tổ chức raquân đội, theo Hồ Chí Minh phải chú trọng xây dựng bản lĩnh chính trịcho quân đội, coi trọng giáo dục, nuôi dưỡng, xây dựng phẩm chất chínhtrị cho quân đội, đó là cơ sở để xây dựng quân đội cách mạng TrongChỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, Chỉ thịnêu rõ: “Tên Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân nghĩa là chính

13 Hồ Chí Minh, Với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H 1962, tr 125.

trị trọng hơn quân sự”14, “Quân sự mà không có chính trị như cây không

có gốc, vô dụng lại có hại”15 Hồ Chí Minh lập luận rằng chính trị khôngchỉ có chính trị tinh thần mà chính trị bao hàm tổng hoà các yếu tố tạonên sức mạnh chiến đấu của quân đội Người viết: “Chính trị biểu hiện

ra trong lúc đánh giặc”16 Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt lên hàng đầuvấn đề xây dựng quân đội về chính trị, xây dựng và tăng cường bản chấtgiai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của quân đội làm choquân đội ta luôn luôn là lực lượng chính trị trung thành và tin cậy củaĐảng, của Nhà nước và của nhân dân Tư tưởng của Hồ Chí Minh vềxây dựng quân đội về chính trị biểu hiện ở các nội dung cơ bản như sau:Người đặt lên hàng đầu vấn đề xây dựng quân đội về chính trị, lấy xâydựng chính trị làm cơ sở cho mọi mặt xây dựng khác, coi việc xây dựngnhân tố chính trị tinh thần là một trong những nhân tố quyết định đếntiến trình và kết cục của chiến tranh; tăng cường củng cố bản chất giaicấp công nhân cho quân đội nhân dân, trong đó thành phần tham giaquân đội cơ bản là con em các tầng lớp lao động, chủ yếu là nông dân,

đó là đóng góp lớn của Hồ Chí Minh về lý luận xây dựng quân đội kiểumới; bên cạnh đó Người luôn quan tâm đến việc xây dựng toàn diện cácyếu tố khác tạo thành sức mạnh chiến đấu tổng hợp của quân đội cáchmạng, không tuyệt đối hoá vai trò của yếu tố chính trị- tinh thần Thựctiễn đã chứng minh hơn 60 năm xây dựng quân đội về chính trị theo tưtưởng Hồ Chí Minh, chúng ta đã tạo nên được sức mạnh chính trị tinh

14 Hồ Chí Minh, Toàn Tập, Nxb CTQG, H 2001, Tập 5, tr 768.

15 Hồ Chí Minh, Toàn Tập, Nxb CTQG, H 2001, Tập 6, tr 318.

thần to lớn của quân dội ta để chiến đấu và chiến thắng những đội quânxâm lược nhà nghề, góp phần vào sự nghiệp độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Ba là, xuất phát từ cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận, đấu tranh ý thức hệ ở nước ta hiện nay.

Hiện nay, cùng với những tàn dư của tư tưởng phong kiến, tư tưởngtiểu tư sản là hệ tư tưởng tư sản, chủ nghĩa chống cộng công khai và chủnghĩa cơ hội hữu khuynh, xét lại đang tấn công toàn diện và mạnh mẽvào bản chất cách mạng của quân đội ta Chiến lược “Diễn biến hoàbình” của kẻ thù rất coi trọng mặt trận tư tưởng và văn hoá trong chốngphá cách mạng nước ta, bằng nhiều thủ đoạn khác nhau chúng làm thhoá về chính trị, tư tưởng đạo đức, lối sống của cán bộ, chiến sỹ, làmcho quân đội ta biến chất về chính trị

Vì vậy, cuộc đấu tranh trên ý thức hệ đang diễn ra ngày càng gaygắt, đây là cuộc chiến không có khói lửa, không có tiếng súng, không dễdàng nhận rõ mặt kẻ thù như trong chiến tranh vũ trang trước đây, đòihỏi Quân đội phải chỉ chiến đấu trên mặt trận lý luận tư tưởng mà cònphải chống lại cả nguy cơ “tự diễn biến” từ bên trong, vì vậy phải xâydựng chính trị để giữ vững cuộc đấu tranh này Đồng thời có những biệnpháp cần thiết để giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh làm cho hệ tư tưởng đó trở thành hệ tư tưởng chủ đạo trong đờisống tinh thàn của quân đội, là một nội dung rất cơ bản, có ý nghĩa quyếtđịnh đến xây dựng quân đội về chính trị

Bốn là, xuất phát từ điều kiện kinh tế- xã hội, giai cấp ở nước ta hiện nay.

Hiện nay, chúng ta đang xây dựng kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa, sự phát triển của kinh tế, sự ổn định chính trị của đất nước

đã tác động tích cực đến nhận thức chính trị, tư tưởng, tình cảm, tâm lýcủa cán bộ, chiến sỹ trong quân đội, lòng tin vào Đảng, vào chế độ đượccủng cố, ý thức, trách nhiệm chính trị đối với sự nghiệp xây dựng quânđội, củng cố quốc phòng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độđược nâng cao, làm tăng thêm sức mạnh chính trị- tinh thần của quânđội ta

Mặt khác, Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước xã hội chủ nghĩa củachúng ta đang chuyển dịch cơ cấu kinh tế, làm cho bộ mặt kinh tế- xãhội có biến đổi, do đó nó làm phân hoá, phân tầng giai cấp xã hội Mộtmặt, có xu hướng xích lại gần nhau, liên kết, hợp tác với nhau, trên cơ sởkhối đại đoàn kết toàn dân tộc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh Mặt khác, cơ cấu xã hội- giai cấp khôngthuần nhất, phát triển đa dạng, đan xen, thâm nhập vào nhau, vừa hợptác, vừa đấu tranh dẫn tới sự không thuần nhất về chính trị- tư tưởng, sựxuất hiện các khuynh hướng chính trị- tư tưởng khác nhau, thậm chí đốilập nhau là điều kiện không thể tránh khỏi; do đó thành phần tham giavào Quân đội có những biến đổi, nó sẽ tác động đến quá trình xây dựngquân đội về chính trị; cùng với sự biến đổi đó là nhiều thành phần gianhập vào Quân đội, vì vậy, phải xây dựng quân đội về chính trị

Tuy nhiên, bên cạch sự tác động tích cực của sự biến đổi kinh tế- xãhội đến xây dựng quân đội về chính trị, nền kinh tế nhiều thành phần vàmặt trái của cơ chế thị trường đã làm xuất hiện những tiêu cực mới trênmọi phương diện, tác động không nhỏ đến xây dựng quân đội về chínhtrị như: ý thức giác ngộ chính trị; nhận thức về con đường đi lên chủnghĩa xã hội; sự thoái hoá về phẩm chất đạo đức lối sống ở một bộ phậncán bộ chiến sỹ bị giảm sút.

Vì vậy, đòi hỏi phải kiên định con đường xã hội chủ nghĩa giữ vữngđịnh hướng chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng, con đường xã hội chủnghĩa mà Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhândân ta đã lựa chọn là vấn đề cốt tử trong xây dựng quân đội về chính trị,đồng thời làm nòng cốt cho giữ vững định hướng chính trị trong xâydựng đất nước

Năm là, xuất phát từ cuộc khủng hoảng chế độ xã hội chủ nghĩa

ở Đông Âu và Liên xô hiện nay.

Sự sụp đổ mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông Âu, đây làbài học đau xót và là lời cảnh tỉnh cho những ai xa rời những nguyên lý,nguyên tắc của chủ nghĩa Mác- Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới,nhất là vấn đề xây dựng quân đội về chính trị, củng cố và tăng cườngbản chất giai cấp công nhân của quân đội kiểu mới Mặt khác, sự sụp đổ

đó đã làm cho tương quan so sánh lực lượng giữa cách mạng và phảncách mạng thay đổi bất lợi cho chủ nghĩa xã hội, nó tác động mạnh mẽđến tư tưởng chính trị của cán bộ chiến sỹ Quân đội ta trên nhiều

phương diện Sự sụp đổ đó có nhiều nguyên nhân trong đó có nguyênnhân về sự sụp đổ về xây dựng chính trị Cuộc đấu tranh giai cấp dân tộctiếp tục diễn ra trong điều kiện mới, nội dung mới, hình thức phức tạp,dưới những sứac thái mới, mà tính chất của chúng không kém phần gay

go, quyết liệt Vì vậy phải xây dựng Quân đội về chính trị để quân độiđứng vững trước các vấn đề phức tạp đó

Sáu là, xuất phát từ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn mới.

Hiện nay, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm

vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trangnhân dan trong giai đoạn hiện nay có bước phát triển mới Tư duy bảo

vệ Tổ quốc đã phát triển thành tư duy mới một cách toàn diện hơn baogồm các lĩnh vực, như Văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lầnthứ X đã xác định: “Xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhândân vững mạnh toàn diện; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủquyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân

và chế độ xã hội chủ nghĩa; ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âmmưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động, bất ngờ”17 Nhưvậy, bảo vệ Tổ quốc hiện nay bao gồm các lĩnh vực kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội, ngoại giao, quân sự; về xây dựng nền quốc phòng toàndân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng quân đội nhân dân

để chủ động ứng phó với mọi tình huống, ngăn ngừa chiến tranh, tạo

17 ĐCSVN, Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nxb CTQG, H 2006, tr 175.

môi trường hoà bình, thuận lợi để phát triển đất nước, đồng thời chuẩn bịsẵn sàng tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Kếthợp chặt chẽ quốc phòng an ninh với đối ngoại; quốc phòng, an ninh,đối ngoại với xây dựng kinh tế, xây dựng đất nước Trong đó nhiệm vụxây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ,quan hệ khăng khít với nhau.

Hơn nữa, cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại phát triểnvới tốc độ phi thường, nó đã đật được những tiến bộ vượt bậc, làm xuấthiện nhiều nhân tố mới, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế xã hộithế giới, chủ nghĩa đế quốc đứng đầu là đế quốc Mỹ và các thế lực thùđịch đang lợi dụng những thành tựu khoa học đó vào lĩnh vực quân sự,chúng sử dụng vũ khí công nghệ cao làm đòn răn đe, đồng thời sử dụngnhiều phương thức khác nhau trong đó có phương thức phi vũ trang,chúng sử dụng chiến lược “Diễn biến hoà bình”, sử dụng các biện phápkinh tế, chính trị, tư tưởng văn hoá, lối sống nếu không thành côngchúng sẽ sử dụng đòn đánh phủ đầu bằng vũ khí công nghệ cao Trongnhững hình thức đó, chúng đang chống phá chúng ta về chính trị tưtưởng và coi đó là biện pháp hàng đầu Vì vậy, với chúng ta cũng phảiđặt xây dựng mặt trận chính trị tư tưởng cũng phải được đặt lên hàngđầu và hết sức cần thiết để chống lại âm mưu thủ đoạn đó của kẻ thù.Mặt khác, một bộ phận cán bộ chiến sỹ ta xa rời bản chất giai cấpcông nhân, mơ hồ mục tiêu lý tưởng, dao động tư tưởng, phẩm chất lốisống bị sa sút Vì vậy, phải xây dựng Quân đội tinh nhuệ về chính trị

Tóm lại, xuất phát từ những vấn đề nêu trên đòi hỏi việc xây dựngquân đội về chính trị trong tình hình hiện nay vừa mang tính tất yếukhách quan, vừa là nhiệm vụ cơ bản lâu dài, đồng thời cũng vừa trở lêncấp bách hiện nay

2.2 Nội dung xây dựng quân đội về chính trị hiện nay.

2.2.1 Vai trò xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

Xây dựng quân đội về chính trị là vấn đề cơ bản, quan trọng nhấttrong nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội Xây dựng Quân độinhân dân Việt Nam về chính trị là gốc, là cơ sở cho nâng cao sức mạnhchiến đấu của Quân đội ta hiện nay Biểu hiện trên các vấn đề sau đây:

Một là, xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị là nhằm

làm cho Quân đội ta thực sự là công cụ sắc bén chủ yếu của Đảng cộngsản Việt Nam và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị là nhằm làmcho Quân đội ta thực sự là công cụ sắc bén chủ yếu của Đảng và Nhànước ta để sẵn sàng đối phó với mọi tình huống

Hai là, sự ổn định chính trị của Quân đội sẽ góp phần ổn định chính trị

của đất nước; giữ vững định hướng chính trị cho Quân đội sẽ góp phầngiữ vững định hướng chính trị của đất nước

Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng quần chúng được vũtrang, là tổ chức chính trị xã hội- tổ chức đặc biệt Vì vậy, sự ổn địnhchính trị của Quân đội sẽ góp phần ổn định chính trị của đất nước

Nếu như Quân đội nhân dân Việt Nam bị chệch hướng về chính trịthì đó là nguy cơ của đất nước Quân đội là cơ sở xã hội của Đảng cộngsản Việt Nam, là thành phần cấu thành của Nhà nước ta Do đó Quânđội bị chệch hướng thì đó là nguy cơ của đất nước.

Ba là, phải giữ vững bản chất, mục tiêu chiến đấu cho Quân đội ta.

Bản chất của Quân đội ta là công cụ bạo lực vũ trang của Đảngcộng sản Việt Nam và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Namnhằm bảo vệ lợi ích căn bản của Đảng và của Nhà nước ta

Bản chất giai cấp của Quân đội ta mang bản chất cách mạng củagiai cấp công nhân, trong đó thống nhất tính giai cấp, tính nhân dân vàtính dân tộc Sự thống nhất đó xem như một biểu hiện có tính quy luậtcủa quá trình phát sinh, phát triển của quân đội kiểu mới của giai cấp vôsản, đó là thể hiện tính đặc thù, đặc sắc ở Việt Nam Tính nhân dân củaquân đội ta được bắt nguồn một cách khách quan, từ sự nghiệp chiếnđấu của quân đội ta: “Bộ đội ta là bộ đội của dân”18, do đó quân đội tamang tính nhân dân rộng rãi và sâu sắc Mặt khác, thành phần xuất thâncủa cán bộ chiến sĩ của quân đội ta phần lớn từ nông thôn, là con em củacác tầng lớp nhân dân lao động, của các dân tộc anh em trong cộng đồngngười Việt Nam, tự giác gia nhập quân đội Tuy nhiên, tính nhân dânkhông tự nhiên hình thành và phát triển, mà phải thông qua giáo dục, rènluyện trong thực tiễn chiến đấu dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt

18 Hồ Chí Minh, Với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H 1962, tr 215.

Nam Chính sự gắn bó máu thịt giữa quân đội với nhân dân đã bảo đảmcho quân đội “trung với nước, hiếu với dân”

Mục tiêu chiến đấu của Quân đội ta thống nhất với mục tiêu củaĐảng và Nhà nước ta đó là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Bởi vìquân đội ta là một bộ phận trọng yếu của kiến trúc thượng tầng, là công

cụ của Đảng cộng sản Việt Nam và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam, ra đời do nhu cầu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giảiphóng người lao động, nhằm thực hiện mục tiêu cao cả nhất là độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội Do đó, mục tiêu độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội là mục tiêu chiến đấu của quân đội ta

Thực tiễn đã chứng minh sự thống nhất giữa tính giai cấp, tính nhândân và tính dân tộc của quân đội ta

Bốn là, xây dựng Quân đội về chính trị để vô hiệu hoá âm mưu

“diễn biến hoà bình” của kẻ thù đối với Quân đội ta

Hiện nay, kẻ thù đang tiến công vào quân đội, với chiêu bài hết sứcthâm độc là đòi tách sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối vớiQuân đội nhân dân Việt Nam Do đó, việc xây dựng Quân đội về chínhtrị sẽ vô hiệu hoá âm mưu “diễn biến hoà bình” của kẻ thù đối với Quânđội ta

2.2 2 Nội dung xây dựng quân đội về chính trị hiện nay

Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội kiểu mới của giai cấp vôsản, do Đảng cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức lãnh

đạo, giáo dục và rèn luyện, chiến đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng, củagiai cấp công nhân và nhân dân lao động nhằm giải phóng dân tộc, xâydựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam và làm trònnghĩa vụ quốc tế cao cả.

Quân đội nhân dân Việt Nam từ nhân dân mà ra, chiến đấu vì mụctiêu lý tưởng của Đảng, vì lợi ích của nhân dân Do vậy, nó vừa có tínhgiai cấp, tính nhân dân sâu sắc, vừa mang tính quốc tế cao cả Quân độinhân dân Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối, trựctiếp về mọi mặt, là công cụ bạo lực sắc bén của Nhà nước chuyên chính

vô sản, chiến đấu vì độc lập tự do cho dân tộc, vì sự nghiệp xây dựngchủ nghĩa xã hội ở nước ta và trên thế giới Vì vậy, xây dựng Quân độinhân dân Việt Nam vững mạnh toàn diện, trong đó lấy xây dựng về mặtchính trị là nhiệm vụ cơ bản xuyên suốt trong quá trình tổ chức, xâydựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta Xây dựng quân đội vềchính trị trước hết phải giáo dục sâu sắc chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh để quân đội giác ngộ mục tiêu lý tưởng, giác ngộ địnhhướng xã hội chủ nghĩa, nhất trí với các quan điểm đường lối của đảngtrong từng giai đoạn Phải giác ngộ cho quân đội thấm nhuần nhữngquan điểm của Đảng về nhiệm vụ quốc phòng và an ninh trong giai đoạnhiện nay, đặc biệt là hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội

và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, sự kết hợp giữa quốc phòng và anninh, quốc phòng với kinh tế Quân đội luôn lấy chủ nghĩa Mác- Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng Theo quan điểm của Chủ

tịch Hồ Chí Minh: “Học tập chính cương, chính sách của Đảng cho hiểu

mà làm cho đúng tức là thực hành chủ nghĩa Mác- Lênin”19 Đồng thời,phải kiên quyết đấu tranh chống mọi quan điểm cơ hội, xét lại, chốngquan điểm “phi chính trị hoá” quân đội Phải giữ vững sự lãnh đạo tuyệtđối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội Nhận thức sâu sắcnhững âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù để kiên quyết đấu tranh cả bằng

vũ trang và phi vũ trang để bảo vệ chế độ, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của

Tổ quốc, bảo vệ mọi lĩnh vực của đất nước Do đó, phải xây dựng các tổchức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện, xâydựng đời sống tinh thần, văn hoá, phát huy truyền thống dân chủ, nângcao trình độ học vấn chuyên môn nghiệp vụ, tính tổ chức, tính kỷ luậttrong quân đội

Nội dung xây dựng chính trị cho Quân đội nhân dân Việt Nam cầntập trung vào những nội dung như: Không ngừng củng cố và tăng cườngbản chất giai cấp công nhân (trên cả 3 phương diện: chính trị, tư tưởng

và tổ chức), tính nhân dân và tính dân tộc; Củng cố vững chắc sự lãnhđạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng cộng sản Việt Nam đối vớiquân đội; Củng cố và phát triển mối quan hệ máu thịt giữa quân đội vớinhân dân; Tăng cường đoàn kết, dân chủ, bình đẳng trong nội bộ quânđội; Xây dựng các tổ chức, con người có chất lượng chính trị cao, cóphẩm chất chính trị và năng lực hoạt động chính trị thực tiễn giỏi v.v trong đó cần tập trung trọng tâm vào những nội dung vừa cơ bản, vừacấp bách sau đây:

Một là, xây dựng bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là nội dung cơ bản xuyên suốt, nó thấm nhuần vào mọi hoạtđộng của Quân đội ta, nó thực sự trở thành đội quân cách mạng- quânđội kiểu mới, quân đội của giai cấp vô sản Bản chất giai cấp của Quânđội ta mang bản chất của giai cấp công nhân Việt Nam

Kế thừa vận dụng phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin vềchiến tranh và quân đội, Hồ Chí Minh vừa là người tổ chức, lãnh đạo,vừa là người giáo dục và rèn luyện quân đội ta Người thường xuyên coitrọng xây dựng bản chất giai cấp công nhân của quân đội Bản chất giaicấp đó liên hệ mật thiết với tính nhân dân và tính dân tộc để tiến hànhchién tranh nhân dân chống xâm lược Hồ Chí Minh đã khẳng định quânđội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu Người viết: “Nhândân là nền tảng, là cha mẹ của bộ đội”20 Bởi vì, mục tiêu chiến đấu phùhợp với khát vọng tự do hàng năm của nhân dân ta vì mưu cầu hạnh phúcho nhân dân, đất nước được độc lập, vì vậy đã thu hút rộng rãi mọi tầnglớp nhân dân tự nguyện đóng góp sức người, sức của để xây dựng quânđội Người viết tiếp: “Phải làm sao cho bộ đội được dân tin, dân phục,dân yêu Muốn như thế, thì phải đốc thúc bộ đội siêng giúp dân, hănghái đánh giặc”21 Do đó bộ đội phải dựa chắc vào dân thì mới hoàn thànhđược nhiệm vụ Người viết: “Bất kỳ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương,dân quân du kích đều phải bám lấy dân, rời dân ra nhất định thất bại

20 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H 2002, Tập 5, tr 393.

21 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H 2002, Tập 5, tr 393.

Bám lấy dân là làm sao cho được lòng dân, dân tin, dân mến, dân yêu.Như vậy, bất kỳ việc gì khó cũng làm được cả và nhất định thắng lợi”22,

“Quân đội ta là quân đội nhân dân Nghĩa là con em ruột thịt của nhândân Đánh giặc để tranh lại độc lập thống nhất Tổ quốc, để bảo vệ tự dohạnh phúc của nhân dân Ngoài lợi ích của nhân dân, quân đội ta không

có lợi ích nào khác”23

Hồ Chí Minh hết sức chú ý đến xây dựng, giáo dục, nuôi dưỡng cácphẩm chất cách mạng, bản lĩnh chính trị, tinh thần chiến đấu cho quânđội ta và xem đó là cơ sở, là nền tảng để xây dựng quân đội ta vữngmạnh toàn diện, mới có thể trở thành một quân đội cách mạng và từngbước hiện đại Người viết: “Quân đội đã hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng

và Chính phủ giao cho, đã có truyền thống vẻ vang là tuyệt đối trungthành với Đảng, với nhân dân; chiến đấu anh dũng, công tác và lao độngtích cực; tiết kiệm, cần cù, khiêm tốn giản dị; đoàn kết nội bộ, đồng camcộng khổ với nhân dân, sẵn sàng khứac phục khó khăn hoàn thànhnhiệm vụ”24 Đó là sự khái quát các phẩm chất giai cấp của quân đội ta.Bởi vì, bản chất giai cấp công nhân, bản chất cách mạng của quân độiphải được biểu hiện qua các phẩm chất và hành động cụ thể

Hiện nay, việc tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho Quânđội nhân dân Việt Nam càng có ý nghĩa sống còn đối với quân đội ta.Bởi vì vai trò chủ đạo của bản chất giai cấp của quân đội ta là “Trungvới Đảng, hiếu với dân”, đó là vấn đề quyết định sự trưởng thành và

22 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H 2002, Tập 6, tr 525.

23 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H 2002, Tập 6, tr 426.

chiến thắng của quân đội Như đã phân tích ở trên, cơ cấu giai cấp xã hội

có sự biến đổi phức tạp nên thành phần tham gia vào quân đội khôngthuần nhất do vậy có những khó khăn nhất định trong thực hiện yêu cầutăng cường bản chất giai cấp công nhân cho quân đội Bên cạch nhữngmặt tốt, mặt tích cực, còn nhiều hiện tượng tiêu cực đã, đang hàng ngày,hàng giờ tác động vào quân đội Vì vậy, việc giáo dục, bồi dưỡng bảnchất, truyền thống của quân đội càng trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.Cho nên, phải thường xuyên xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cố lậptrường giai cấp và xây dựng niềm tin, định hướng chính trị đúng đắn choquân đội, nó sẽ tăng cường, củng cố sự thống nhất về chính trị- tinh thầngiữa quân đội với xã hội, cổ vũ trực tiếp và biến thành động cơ thúc đẩykhả năng hoạt động tích cực cho quân đội

Mặt khác, mọi hoạt động, tinh thần và khả năng chiến đấu của quânđội phụ thuộc vào sức mạnh tinh thần và hệ tư tưởng của giai cấp, đóvừa là quy luật chung phổ biến, vừa mang tính đặc thù ở Việt Nam Bởi

vì, muốn nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội tất yếu phải tínhđến môi trường chính trị- tinh thần của xã hội; phải biết phát huy nhữngnhân tố tích cực, những mặt có tác dụng tích cực đối với sự phát triểncủa quân đội, đồng thời phải ngăn ngừa có hiệu quả, hạn chế tới mứcthấp nhất những mặt tiêu cực tác động vào quân đội Vì vậy, phảithường xuyên giáo dục, rèn luyện để nâng cao bản lĩnh chính trị, làmcho quân đội giác ngộ và trung thành với sự nghiệp cách mạng

Trong tình hình hiện nay cần phát huy và thực hiện có hiệu quảnhững nội dung cơ bản như sau:

1 Nâng cao giác ngộ chính trị, giác ngộ độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội của cán bộ, chiến sỹ

Trong giai đoạn hiện nay việc nâng cao giác ngộ chính trị, giác ngộmục tiêu, lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội choquân đội ta là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt Việc giáo dục mục tiêu,

lý tưởng chiến đấu của quân đội ta hiện nay là tiếp tục chiến đấu thựchiện đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hộivới những yêu cầu mới cao hơn trước: nhận rõ cuộc đấu tranh giai cấp,đấu tranh dân tộc, đấu tranh “ai thắng ai” giữa hai con đường xã hội chủnghĩa và tư bản chủ nghĩa với những nội dung mới, hình thức mới trongđiều kiện mới

2 Nâng cao bản lĩnh chính trị của quân đội: Sức mạnh chính trị củaquân đội thể hiện tập trung ở bản lĩnh chính trị, ở quan điểm và cách ứng

xử đúng với quan điểm, đường lối của Đảng trước mọi hoàn cảnh, nhất

là trong những tình huống chính trị phức tạp, những biến cố, nhữngbước ngoặt của lịch sử Bản lĩnh chính trị của quân đội ta thể hiện ở sựvững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; ở tinh thần tích cựcthực hiện các nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước; ở ý chí, niềm tin vàothắng lợi; ở việc phân tích đánh giá đúng tình hình, phân rõ đúng, sai,tích cực và tiêu cực

3 Giải quyết tốt mối quan hệ giữa quân đội với Đảng, với nhân dân,giữa nghĩa vụ và trách nhiệm của người quân nhân cách mạng.

4 Nâng cao sức mạnh của các tổ chức đảng và tổ chức quần chúngtrong quân đội

5 Nâng cao chất lượng huấn luyện quân sự, chuyên môn nghiệp vụ,giáo dục chính trị và thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ chiến đấu, sảnxuất và công tác, với ba chức năng đó chúng ta càng thấy rõ tính đặc thùcủa Quân đội ta, nó biểu hiện:

Là đội quân chiến đấu: Chống xâm lược, bảo vệ Tổ quốc xã hộichủ nghĩa, góp phần bảo vệ trật tự an toàn xã hội, tham gia vào cuộc tiếncông địch trên mặt trận lý luận, chính trị- tư tưởng, văn hoá Như Vănkiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ X đã xác định: “Xây dựngnền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững mạnh toàn diện; bảo

vệ vững chắc Tổ quốc, độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnhthổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; ngănngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thùđịch, không để bị động, bất ngờ”25 Như vậy, quân đội thực hiện cả chiếnđấu vũ trang và phi vũ trang, là lực lượng chính trị đặc biệt trong đấutranh chống “diễn biến hoà bình” cả trước mắt và lâu dài, bảo vệ vữngchắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; chiến đấu để chống cả “giặcngoài” và chống cả “thù trong”; kết hợp cả nhiệm vụ quốc phòng với nhiệm

vụ an ninh theo yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới

25 ĐCSVN, Chuyên đề nghiên cứu Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nxb CTQG, H 2006, tr 175.

Là đội quân sản xuất: tăng gia sản xuất cải thiện đời sống cho bộđội vừa là bản chất, vừa là truyền thống của quân đội ta; chăm lo xâydựng kinh tế, góp phần xây dựng và phát triển đất nước Tích cực thamgia xây dựng, phát triển kinh tế, góp phần tăng thêm của cải cho xã hội,xây dựng đất nước và tự giải quyết một phần nhu cầu của chính mình;tích cực củng cố và phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, tăngcường sự quản lý của Nhà nước và giữ vững định hướng xã hội chủnghĩa của nền kinh tế nhiều thành phần, hoạt động theo cơ chế thịtrường.

Là đội quân công tác: Phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảngcộng sản Việt Nam, đó là: cách mạng là sự nghiệp của dân, do dân và vìdân Do đó phải vận động quần chúng nhân dân xây dựng cơ sở vữngmạnh, góp phần tăng cường sự đoàn kết giữa Đảng với nhân dân, quânđội với nhân dân; giúp dân chống thiên tai, giải quyết khó khăn trongsản xuất và đời sống, tuyên truyền vận động nhân dân hiểu rõ và chấphành đúng đường lối quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước; đấutranh làm thất bại âm mưu chia rẽ quân đội với nhân dân của kẻ thù;tăng cường hơn nữa việc giúp đỡ nhân dân về mọi mặt một cách thiếtthực và hiệu quả; chăm lo xây dựng cơ sở chính trị ở địa phương nơi cácđơn vị đóng quân Quân đội ta không chỉ là đội quân tuyên truyền vậnđộng chính trị, mà còn là một đội quân tham gia vào công cuộc độngviên và tổ chức toàn dân xây dựng và bảo vệ đất nước trên tất cả các mặtcủa đời sống xã hội; tích cực góp phần củng cố và phát triển cơ sở chính

trị, xây dựng địa bàn, xây dựng hậu phương, xây dựng “thế trận lòngdân”, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và rộng hơn là thếtrận bảo vệ Tổ quốc.

Ba chức năng trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, quá trình thựchiện là một thể thống nhất, đan xen vào nhau giữa các chức năng, trong

đó chức năng chiến đấu là cơ bản nhất, ở mỗi đơn vị, sự kết hợp, đanxen thực hiện cả ba chức năng đó tuỳ thuộc vào yêu cầu, nhiệm vụ cụthể để vận dụng thực hiện đúng đắn, phù hợp, đảm bảo cho đơn vị hoànthành tốt nhiệm vụ được giao

6 Chấp hành nghiêm pháp luật, điều lệnh, điều lệ của quân đội

7 Sẵn sàng chiến đấu cao và chiến đấu thắng lợi, hoàn thành mọinhiệm vụ, chức năng, xứng đáng là công cụ bạo lực sắc bén của Đảngcộng sản Việt Nam và Nhà nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Hai là, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Việt Nam đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đây là nguyên tắc tối cao, là nội dung cốt lõi, là gốc, là nền tảngtrong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị Ngay từ đầukhi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân, Hồ ChíMinh đã chỉ rõ: “Đảng ta quyết lãnh đạo quân đội và nhân dân vượt mọikhó khăn gian khổ”26, và phải có các đại biểu của Đảng bên cạnh ngườichỉ huy để lãnh đạo quân đội

26 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2002, Tập 7, tr 19.

Vì sao Đảng cộng sản Việt Nam phải lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam?

Xuất phát từ nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin khi xác định sứmệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân Mác và Ăngghen đã chỉcho giai cấp công nhân con đường đúng đắn nhất để tự giải phóngmình, dưới sự lãnh đạo của chính đảng cách mạng của giai cấp mình,giai cấp công nhân phải liên minh chặt chẽ với giai cấp nông dân,dùng bạo lực cách mạng đập tan bộ máy nhà nước của giai cấp tư sản,lập nên nhà nước chuyên chính vô sản và dùng nhà nước đó làm công

cụ để bảo vệ quyền thống trị của mình đối với toàn bộ xã hội Trong

“Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” các ông đã chỉ rõ: “Giai cấp vô sảnkhông tự giấu diếm ý định của mình, họ công khai tuyên bố rằng, mụcđích của họ chỉ có thể đạt được bằng cách dùng bạo lực cách mạng, lật

đổ toàn bộ trật tự xã hội hiện thời - “giai cấp vô sản thiết lập sự thốngtrị của mình bằng cách lật đổ giai cấp tư sản bằng bạo lực” Bởi vì,theo các ông, để củng cố, giữ vững địa vị thống trị của mình, tiến hànhchiến tranh xâm lược, giai cấp tư sản đã xây dựng một bộ máy khổng

lồ bao gồm quân đội, cảnh sát, nhà tù , muốn đập tan bộ máy ấy, giaicấp công nhân không còn cách nào khác là phải dùng bạo lực cáchmạng để chống lại bạo lực phản cách mạng Tuy nhiên, Mác vàĂngghen trong khi nhấn mạnh vai trò của bạo lực cách mạng, các ôngcũng đề cập đến khả năng giành chính quyền bằng phương pháp hoàbình, nhưng đây là một khả năng rất quý và hiếm, nó chỉ xuất hiện khi

có các điều kiện khác kèm theo Vì vậy, để thực hiện nhiệm vụ đó,giai cấp vô sản phải có lực lượng vũ trang của mình, lãnh đạo lựclượng đó cùng với nhân dân lao động đấu tranh lật đổ giai cấp thốngtrị và bảo vệ thành quả cách mạng Trong thư gửi “Đồng minh nhữngngười cộng sản”, Mác và Ăngghen nhấn mạnh: “công nhân phải được

vũ trang có tổ chức, cần phải trang bị súng trường, cạcbin, đại bác vàđạn dược”, rằng “công nhân cần phải tổ chức thành những đội quân vôsản độc lập” Như vậy, quan điểm của các ông là trong cuộc đấu tranhcủa giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản cùng với việc sử dụng bạolực chính trị, tất yếu phải sử dụng bạo lực vũ trang, phải tổ chức ra lựclượng vũ trang và lãnh đạo lực lượng vũ trang đó

Lênin đã kế thừa và phát triển tư tưởng của Mác và Ăngghentrong điều kiện lịch sử mới, khi mà chủ nghĩa tư bản đã chuyển sangthời kỳ chủ nghĩa đế quốc, giai cấp tư sản đã trở nên phản động, hiếuchiến, xâm lược Lênin đã phân tích một cách sâu sắc tính tất yếukhách quan của việc xây dựng một tổ chức quân sự của giai cấp vôsản, bởi vì không có bạo lực cách mạng thì giai cấp vô sản không thểchiến thắng được kẻ thù, đồng thời Người chỉ rõ: “Một cuộc cáchmạng chỉ có giá trị khi nó biết tự bảo vệ”27 Xem xét về vấn đề chiếntranh và quân đội, Lênin chỉ ra rằng: Trong mối quan hệ giữa chiếntranh và chính trị: chính trị là mục đích, chiến tranh là công cụ, để đạtđược mục đích chính trị thì giai cấp, nhà nước phải có công cụ mạnh,công cụ mạnh đó là quân đội Quân đội bao giờ cũng là quân đội của

27 V.I.Lênin,Toàn tập, Nxb Tiến bộ, M, 1978, Tập 38, tr 53.

một giai cấp, một nhà nước nhất định, do một giai cấp, một nhà nước

tổ chức ra, nuôi dưỡng và sử dụng nó vào mục đích chính trị Sứcmạnh của nhà nước trước hết biểu hiện ở sức mạnh của quân đội Do

đó, bao giờ quân đội cũng phải đặt dưới sự lãnh đạo của giai cấp, củanhà nước nhất định, mang bản chất của giai cấp đã sinh ra nó Không

có quân đội của nhiều gia cấp, siêu giai cấp, phi giai cấp Quân độicủa giai cấp tư sản mang bản chất của giai cấp tư sản, quân đội củagiai cấp công nhân mang bản chất của giai cấp công nhân Để quânđội mang bản chất giai cấp công nhân phải đặt dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản - đội tiên phong, lãnh tụ chính trị của giai cấp côngnhân

Đồng thời, Lênin đã xây dựng hoàn chỉnh học thuyết về quân độikiểu mới của giai cấp vô sản Trong học thuyết của mình, Lênin đãgiải quyết thành công hàng loạt vấn đề về nguyên tắc xây dựng mộtquân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, trong đó vấn đề căn bản nhấttrong những nguyên tắc xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vôsản là Đảng Cộng sản lãnh đạo chặt chẽ quân đội về mọi mặt và đặtquân đội dưới sự lãnh đạo của Đảng trong mọi tình huống TheoLênin, sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội là tất yếu khách quan, làmột quy luật nhằm làm cho Hồng quân tuyệt đối trung thành vớiĐảng, với giai cấp công nhân, giữ vững bản chất giai cấp công nhân,sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa

xã hội Đây là tiêu chí để phân biệt quân đội kiểu cũ với quân đội kiểumới, quân đội cách mạng với quân đội phản cách mạng

Trung thành và vận dung đúng đắn, sáng tạo quan điểm của chủnghĩa Mác- Lênin về những nguyên tắc về xây dựng quân đội kiểumới của giai cấp vô sản vào điều kiện cụ thể của cách mạng ViệtNam, kế thừa và phát triển kinh nghiệm truyền thống dựng nước phải

đi đôi với giữ nước qua mấy nghìn năm của dân tộc Việt Nam và kinhnghiệm của nhiều nước trên thế giới, cũng như kinh nghiệm của bảnthân với tinh thần cách mạng triệt để của giai cấp vô sản, Hồ ChíMinh đã sớm thấy rõ con đường cách mạng Việt Nam chỉ có thể làcon đường cách mạng vô sản Người kết luận: Muốn được giải phóng,các dân tộc chỉ có thể trông cậy vào mình; “Trong cuộc đấu tranh giankhổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cáchmạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền vàbảo vệ chính quyền”28 Khi đã tìm thấy con đường cứu nước, xác địnhđược đường lối cách mạng đúng đắn cho cách mạng Việt Nam, Người

đã chủ động tập trung vào việc xây dựng lực lượng cho cách mạng,trước hết là lực lượng chính trị và từng bước xây dựng lực lượng vũtrang, chuẩn bị cho việc tiến hành cách mạng bạo lực ở Việt Nam.Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, lực lượng để tiến hành cách mạngbạo lực không phải chỉ là lực lượng vũ trang, phương thức tiến hànhcách mạng bạo lực không phải chỉ là đấu tranh quân sự Người đã chỉrõ: cách mạng bạo lực bao giờ cũng phải dựa vào hai lực lượng: lực

28 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, Tập 12, tr 304.

lượng chính trị của toàn dân và lực lượng vũ trang nhân dân, trong đólực lượng chính trị là cơ sở để xây dựng lực lượng vũ trang Phươngthức tiến hành cách mạng bạo lực phải vừa là đấu tranh chính trị, vừa

là đấu tranh quân sự, phải kết hợp hai phương thức ấy cho phù hợp vớitình hình từng nơi, từng lúc để giành thắng lợi Khi đã có chính quyềnthì khẩn trương phát triển lực lượng, chuẩn bị mọi mặt, sẵn sàng đánhthắng mọi kẻ thù bằng bạo lực cách mạng để giữ vững chính quyền.Khi buộc phải kháng chiến thì kiên quyết động viên toàn dân đứng lênchiến đấu, với tinh thần: “ Thà hy sinh tất cả, chứ nhất định khôngchịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”29, “Hễ còn một tênxâm lược trên đất nước ta, thì còn phải tiếp tục chiến đấu, quét sạch nóđi”30 Đảng Cộng sản Việt Nam ngay từ khi mới ra đời, Hồ Chí Minh

đã chủ trương việc: “Tổ chức ra quân đội công nông”, “Vũ trang chocông nông”, “Lập quân đội công nông”, “Tổ chức đội tự vệ côngnông” Tại Đại hội lần thứ nhất của Đảng (năm 1935), Đảng đã raNghị quyết về tổ chức và lãnh đạo tự vệ thường trực, và chỉ rõ: côngnông cách mạng tự vệ đội là dưới quyền chỉ huy thống nhất của Trungương, quân uỷ Đảng Cộng sản Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyênchăm lo xây dựng tổ chức Đảng từ trong các tổ chức vũ trang cáchmạng đầu tiên đến Qquân đội nhândân Việt Nam ngày nay Sau khithành lập các đội du kích, Người đã trực tiếp chỉ đạo thành lập chi bộđảng và bầu ra ban chi uỷ để lãnh đạo đội Trong chỉ đạo xây dựng

29 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2000, Tập 4, tr 480.