Câu 3 2.0 điểm: Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên Câu 4 2.0 điểm:Vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên được gợi ra từ đoạn văn trên PHẦN II: TẠO
Trang 1ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HSG LỚP 8
NĂM HỌC: 2020-2021 Môn thi: Ngữ văn
Thời gian: 120 phút (Không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 5/9/2020
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc kĩ đoạn văn và thực hiện các yêu cầu sau:
Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây Những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh thinh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá tưới sương, rơi xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe.
(Trích Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long)
Câu 1 (1.0 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?
Câu 2 (1.0 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn văn?
Câu 3 (2.0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn
văn trên
Câu 4 (2.0 điểm):Vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên được gợi ra từ đoạn văn trên
PHẦN II: TẠO LẬP VĂN BẢN (14.0 điểm)
Câu 1 (4.0 điểm):
Từ nội dung văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ” của Phạm Văn Đồng (SGK Ngữ
văn 7 – Tập 2) gợi cho em suy nghĩ gì về đức tính giản dị (Trình bày bằng một đoạn văn ngắn)
Câu 2 (10.0 điểm):
Cái đẹp trong nghệ thuật bắt nguồn từ đời sống nhưng quan trọng và trực tiếp hơn cả
là cái đẹp trong chính người nghệ sĩ.
Từ cảm nhận về bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến hãy làm sáng tỏ nhận
định trên
Hết
-Họ tên thí sinh:……… Giám thị số 1: ………
Số báo danh:……… Giám thị số 2: ………
Giám thị không giải thích gì thêm
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HSG LỚP 8
MÔN: NGỮ VĂN Phần Câ
u
m
2 - Nội dung chính của đoạn văn: Bức tranh của cảnh sắc thiên nhiên vùng
Sa Pa với những nét đẹp của cảnh vật đầy sức sống
1.0
3 -Biện pháp tu từ:
+Nhân hóa: nắng len tới, đốt cháy; cây thông rung tít trong nắng; cái nhìn bao che của những cây tử kinh; nhô cái đầu màu hoa cà; nắng xua;
mây cuộn tròn, lăn, luồn +Ẩn dụ: cành cây, ngọn cây là những ngón tay bằng bạc; đốt cháy
-Tác dụng:
+Khắc hoạ một cách rõ nét và chân thực cụ thể sinh động nhất bức tranh thiên nhiên Sa Pa, cảnh vật trở nên tràn đầy sức sống
+ Tạo nên một đoạn văn đậm chất họa và chất thơ, giàu chất tạo hình và chất nhạc điệu mềm mại…
0.5
0.5 0.5 0.5
4 -Vẻ đẹp thiên nhiên trong đoạn văn là bức tranh thiên nhiên vùng Sa Pa
với những nét đẹp diệu kì mà thân thuộc, những cảnh sắc nhưng con người đang bao phủ khắp cả một vùng đất trời tạo nên trong cảnh sắc thiên nhiên căng tràn sức sống
-Trong nét đẹp thiên nhiên còn quyện hòa cùng nét đẹp tâm hồn nhà văn:
lãng mạn, yêu thiên nhiên, tâm hồn phong phú…
1.5
0.5
1 Viết đoạn văn ngắn
1 Yêu cầu về hình thức:
-Học sinh trình bày bằng một đoạn bưn, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt trong sáng, mạch lạc
2 Yêu cầu về nội dung: HS có thể trình bày theo cách khác nhau nhưng
cần đảm bảo một số ý cơ bản sau:
- Qua văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ của Phạm Văn Đồng đã ca
ngợi đời hoạt động Cách Mạng gắm bó với đức tình giản dị cao đẹp thường này của Bác Từ đó gợi cho người đọc biết bao suy nghĩ về đức tính giản dị
- Giản dị là một đức tính tốt, luôn sống phù hợp với điều kiện của bản thân và cả gia đình, xã hội
- Những biểu hiện của giản dị trong đời sống: Luôn sống một cách gần gũi với mọi người, đồ dùng cá nhân luôn gọn gàng nhưng không cầu kì cao sang…
- Sống giản dị sẽ giúp chúng ta có thể hòa hợp với mọi người xung
0.5 3.5
0.5
0.5 0.5
Trang 3quanh, được mọi người yêu mến, quí trọng; mặt khác giản dị còn giúp
mỗi người tiết kiệm được tài sản của gia đình, tạo ra sự bình yên hạnh
phúc cho gia đình, người thân… (HS lấy dẫn chứng)
- Phê phán những hành vi đi trái lại với sống giản dị: xa hoa, lãng phí,
tiêu xài không đúng với điều kiện của bản thân…
- Vì vậy mỗi ngươi cần phải biết sống một cách giản dị, và quý trọng
những người luôn biết sống giản dị trong cuộc sống ngày nay
* Lưu ý: HS trình bày qua một trang hoặc trình bày thành bài văn thì
trừ 0.5 điểm
1.0
0.5 0.5
2 Nghị luận văn học
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận văn học
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Làm sáng tỏ ý kiến: Cái đẹp trong
nghệ thuật bắt nguồn từ đời sống nhưng quan trọng và trực tiếp hơn cả
là cái đẹp trong chính người nghệ sĩ qua bài thơ Bạn đến chơi nhà của
Nguyễn Khuyến
c Yêu cầu cụ thể:
1 Giải thích:
- Cái đẹp trong nghệ thuật : là một phạm trù mĩ học, chỉ những giá trị
tích cực có khả năng bồi đắp tâm hồn, nhận thức, trí tuệ và hoàn thiện
nhân cách của con người
- Cái đẹp trong nghệ thuật bắt nguồn từ đời sống: nguồn gốc cái đẹp
trong nghệ thuật được gợi cảm hứng từ chính cuộc đời
- Quan trọng và trực tiếp hơn cả là cái đẹp trong chính người nghệ sỹ:
nhấn mạnh vai trò của cái đẹp trong bản thân người sáng tạo năng nghệ
thuật những giá trị thuộc về tư tưởng, tâm hồn nhận thức, thái độ và tài
năng nghệ thuật
=> Ý kiến bàn về mối quan hệ giữa nghệ thuật và đời sống đời sống khơi
nguồn cảm hứng cho nghệ thuật, đồng thời nhấn mạnh vai trò cố tỉnh
quyết định của người nghệ sĩ trong việc sáng tạo cái đẹp ở tác phẩm
nghệ thuật
2 Chứng minh qua bài thơ “Bạn đến chơi nhà”:
*Vài nét về nhà thơ Nguyễn Khuyến và bài thơ Bạn đến chơi nhà:
*Chứng minh:
a Cái đẹp trong bài thơ Bạn đến chơi nhà được bắt nguồn từ hiện
thực cuộc sống:
-Đó là cuộc sống với những món đồ, những cảnh sắc vùng quê bình dị
khi nhà thơ Nguyễn Khuyến cáo quan về ở ẩn:
+Hình ảnh chợ với cá, rượu, thịt được tác giả đưa vào bài thơ một cách
dân dã mà thân quen
+Hình ảnh ao sâu nước cả khôn chài cá gợi nét dân dã của cá của ao
dường như sâu bên trong còn là một cảnh tấp nập đánh các thường ngày
0.25 0.25
9.0
1.0
7.5
Trang 4của Nguyễn Khuyến và người dân nơi đây
+Đó còn là hình ảnh của cuộc sống bình dị tự mình làm vườn, tự làm nên cuộc sống từ hiện thực đến thơ ca của Nguyễn Khuyến qua bức
tranh vườn tược: vườn rộng rào thưa, gà hình ảnh tươi tràn sức sống một màu xanh quê hương, cải, cà, bầu mướp
+Hình ảnh của phong tục tiếp khách Đầu trò tiếp khách: trầu cũng được
nhà thơ đưa vào và tái hiện một cách khéo léo
-Nhưng mỗi cảnh vật lại đi với một cảnh huống éo le mà hài hước: chợ thì không có ai đi giúp, ao sâu, nước lớn không thể đánh cá, …
=> Nét đẹp vừa ấm áp mà bình dị thân thương của cuộc sống được nhà thơ khắc họa đã làm nên cái đẹp sâu sắc, ấn tượng của bài thơ
b Vẻ đẹp trong chính tài năng và tâm hồn của Nguyễn Khuyến là yếu tố quan trọng và trực tiếp làm nên cái đẹp của bài thơ:
*Cái đẹp trong của nhà thơ trước nhất là vẻ đẹp của tâm hồn, tình cảm:
-Qua bức tranh thiên nhiên, cuộc sống được tái hiện với những cảnh huống éo le ta thấy được tâm hồn thanh bạch, tao nhã, cao đẹp mà thân thương của nhà thơ, đó là một người gắn bó với thiên nhiên, quê hương – một tình yêu tha thiết, da diết
-Đặc biệt vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm làm nên cái đẹp của bài thơ ở đây chính là tình bạn thắm thiết sâu nặng, cao cả mà thiêng liêng trong trái tim của nhà thơ:
+Lời chào hỏi mở đầu bài thơ thể hiện tình bạn đẹp thắm thiết (phân tích câu thơ đầu)
+Tuy hoàn cảnh tiếp bạn còn thiếu chu đáo nhưng vẫn khép lại bằng
một lời chào dầy ý nghĩa của một tình bạn sâu nặng, cao đẹp (phân tích câu thơ cuối)
*Cái đẹp của nhà thơ còn là vẻ đẹp về phương diện tài năng: tài năng nghệ thuật:
-Cách sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú nhuần nhuyễn điêu luyện nhưng không bị gò bó ,à có nhiều cách đột phá…
-Đưa một cách khéo léo những hình ảnh từ hiện thực cuộc sống vào thi
ca bằng những hình cảnh quen thuộc, gần gũi, bình dị nhưng sâu sắc… -Lời thơ nhẹ nhàng nhưng vẫn sâu sắc mãnh liệt của một tình bạn đẹp… -Mạch cảm xúc liền mạch từ đầu đến cuối bài thơ…
=> Nét đẹp trong Nguyễn Khuyến là yếu tố quyết định và làm nên cái đẹp của bài thơ
3 Đánh giá:
- Ý kiến đã đề cập đến đặc trưng của một tác phẩm nghệ thuật: hiện thực cuộc sống và trái tim, tâm hồn người nghệ sĩ
-Bài thơ Bạn đến chơi nhà là sự kết tinh, sự hãi hòa giữa nét đẹp của đời
sống và vẻ đẹp trong nhà thơ
Trang 5d, Sáng tạo: cánh diễn đạt mới mẻ, lập luận thuyết phục”
e, Chính tả: dúng đúng ngữ pháp chính tả
0.25 0.25
