BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TẠI CƠ SỞ DẠY NGHỀ TỪ THIỆN QUỲNH HOA

BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TẠI CƠ SỞ DẠY NGHỀ TỪ THIỆN QUỲNH HOA

1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

***

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

BỘ MÔN CÔNG TÁC XÃ HỘI

BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI

CÁ NHÂN TẠI CƠ SỞ DẠY NGHỀ TỪ THIỆN

QUỲNH HOA

Hà Nội, 2020

2

PHẦN 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Đặt vấn đề :

Sau khi hoàn thành lý thuyết môn học công tác xã hội với cá nhân, sinh viên cần nắm

vững các kỹ năng cũng như các kỹ thuật trong môn học vì vậy cần phải có những buổi thực hành để sinh viên có thêm những kiến thức từ thực tế Bên cạnh đó việc thực hành

sẽ giúp ghi nhớ các kiến thức đã học và khả năng tự đánh giá vấn đề để từ đó sinh viên có thể rút ra bài học kinh nghiệm của nhân viên công tác xã hội Qua những buổi thực hành sinh viên sẽ vận dụng đầy đủ các lý thuyết, kỹ năng, kỹ thuật trong quá trình hành với thân chủ để viết bản báo cáo thực hành môn Công tác xã hội với cá nhân

2 Mục tiêu :

- Nắm vững những kiến thức kỹ năng, kỹ thuật thực hành trong công tác xã hội với cá

nhân

- Tìm cách để giúp thân chủ tự giải quyết vấn đề của mình

- Rút ra bài học kinh nghiệm cho những lần thực hành sau

3 Phương pháp và kỹ thuật thu thập dữ liệu :

- Phỏng vấn

- Quan sát

- Đặt câu hỏi

4 Lý thuyết áp dụng :

- Thuyết nhu cầu

- Thuyết nhận thức hành vi

- Thuyết hệ thống

PHẦN 2 BÁO CÁO THỰC HÀNH

I Khái quát đơn vị thực hành

1 Đặc điểm tình hình chung ở đơn vị thực hành

3

1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị thực hành

Cơ Sở Dạy Nghề Từ Thiện Quỳnh Hoa thuộc Tổ Chức Hỗ Trợ - Giáo Dục Trẻ Em Thiệt Thòi (OSEDC) Việt Nam đã được thành lập ngày 28/8/2007, nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy nghề, hướng nghiệp và tạo việc làm cho những Người thiệt thòi

Những năm đầu hoạt động, cơ sở Quỳnh Hoa gặp muôn vàn khó khăn nhưng vì cảm thông với nguyện vọng, khao khát được học nghề của học viên cơ sở đã dạy nhiều nghề như : may công nghiệp, thêu,…bên cạnh đó còn có những khó khăn về cơ sở vật chất như nhà ở chật chội, trang thiết bị thiếu thốn…Để có thu nhập trang trải cuộc sống, mọi người trong cơ sở phải bươn trải với nhiều công việc khác nhau như đan cói, bện thảm, dán vàng mã,…

Năm 2009, được sự giới thiệu và giúp đỡ của người quen, cơ sở đã cử người đến sinh hoạt tại tỉnh Móng Cái một tháng để học kỹ thuật làm hoa lụa, tuy nhiên do giá thành sản phẩm không cạnh tranh nổi với sản phẩm hoa lụa từ Trung Quốc đưa sang, nên nghề làm hoa cũng chỉ duy trì được khoảng trên dưới 1 năm Vì vậy, trong những năm đầu, Cơ Sở gặp muôn vàn khó khăn như khó khăn về thiếu thốn vật chất, khó khăn về tìm kiếm việc làm để có nghề phù hợp với người khuyết tật, khó khăn khi làm ra sản phẩm rồi lại lo sao bán được hàng để trang trải cuộc sống.v.v vì lúc này Quỳnh Hoa chưa được sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, mọi chi phí đều trông vào thu nhập từ việc bán sản phẩm của mình làm ra, nên cũng có lúc tưởng chừng khó vượt qua nồi

Đầu năm 2010, được người quen giới thiệu và giúp đỡ, cơ sở Quỳnh Hoa đã đưa nghề thủ công giấy cuộn vào chương trình giảng dạy và đã được người khuyết tật nhiệt tình tham gia học tập

Sau 3 năm nỗ lực vượt khó của thầy trò Quỳnh Hoa, tổ chức hỗ trợ - giáo dục trẻ em thiệt thòi (OSEDC) Việt Nam đã ra quyết định thành lập : Trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa theo quyết định số : 04/QĐ – GDTE ngày 04/04/2010 Đây là sự ghi nhận đáng nhớ đánh dấu sự trưởng thành của thầy trò cơ sở Quỳnh Hoa

4

Năm 2012, trung tâm đã kết hợp với đơn vị bạn là trung tâm Vì Ngày Mai để tổ chức dạy nghề thủ công giấy cuộn và cấp chứng chỉ nghề cho 30 người khuyết tật ở các tỉnh

Với nghề may, từ năm 2013, trung tâm Quỳnh Hoa đã kết hợp với trung tâm giới thiệu việc làm Hà Nội để mở nhiều lớp dạy may công nghiệp

Từ năm 2009 đến năm 2012 trung tâm cũng tường xuyên tham gia các hoạt động của Bảo Tàng Dân Tộc Học Việt Nam tổ chức

Tháng 8 năm 2015 bộ phận sản xuất của trung tâm đã được Sở Lao Động Thương Binh và

Xã Hội công nhận là cơ sở sản xuất có từ 30% trở lên là người khuyết tật

Từ năm 2009 tới nay, năm nào trung tâm Quỳnh Hoa cũng nhận được giấy khen, bằng khen của tổ chức OSEDC Việt Nam, của Hội khuyến Học Việt nam hoặc của Hội Bảo Trợ Người Khuyết Tật và Trẻ Mồ Côi thành phố Hà Nội, của ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì Ngoài ra trung tâm còn được ghi nhận thành tích trong các hoạt động khác

Nhìn lại chặng đường 10 năm đã qua, tuy gặp nhiều khó khăn vất vả, song cơ sở Quỳnh Hoa cảm thấy rất vui và tự hào vì họ đã góp được một phần công sức của mình vào việc hỗ trợ - giáo dục những người thiệt thòi trong xã hội, giúp họ tự tin hòa nhập cộng đồng, làm giảm đỡ một gánh nặng cho gia đình và xã hội

1.2 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và hệ thống tổ chức bộ máy

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn

Chức năng, nhiệm vụ chính của trung tâm là đón nhận, nuôi dưỡng, dạy nghề, giới thiệu

và tạo việc làm cho người khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn ở các tỉnh thành

và các xã lân cận, giúp mọi người có việc làm và thu nhập để có thể tự nuôi sống bản thân

5

1.2.2 Hệ thống tổ chức bộ máy

Hình 1 Cơ cấu tổ chức Trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa 1.3 Nhân sự và các chính sách, chế độ với cán bộ, nhân viên

1.3.1 Nhân sự

Đội ngũ cán bộ gồm 8 người giữ các vai trò: Giám đốc, phó giám đốc, kế toán, giáo viên dạy nghề: may, tin học, phụ trách nhà bếp và bảo vệ Vì trung tâm mang tính chất

tư nhân nên bộ máy nhân sự không gồm nhiều bộ phận và thủ tục hành chính không nhiều như ở các trung tâm nhà nước

1.3.2 Các chính sách, chế độ với cán bộ, nhân viên

Vì là trung tâm tư thục nên cán bộ, giáo viên đều là những người có tấm lòng cảm thông với các số phận thiệt thòi và đều tham gia trên tinh thần tự nguyện nhằm đóng góp công sức của mình vào công việc dạy nghề từ thiện cho người khuyết tật

1.4 Cơ sở vật chất, kỹ thuật.

Giám đốc trung tâm

Phó giám đốc trung tâm

6

1.4.1 Điều kiện làm việc

Trung tâm đã đầu tư xây dựng nhà xưởng để phục vụ cho việc học tập và giảng dạy

của học viên cũng như giáo viên như: xưởng may, xưởng thủ công, Hiện nay khu nhà ở gồm có 1 phòng cho học sinh nam và 4 phòng cho học sinh nữ, có khu nhà bếp, nhà ăn; công trình phụ riêng biệt, có vườn hoa cây cảnh và mặt bằng sân chơi rộng rãi phù hợp, thuận lợi cho người khuyết tật đi lại dễ dàng

1.5 Các hoạt động chăm sóc đối tượng và kết quả

1.5.1 Các hoạt động chăm sóc đối tượng

Các học viên được trung tâm tạo điều kiện ở nội trú hoặc ngoại trú, các học viên sẽ được dạy nghề, nuôi dưỡng tại trung tâm Trong thời gian học tập học viên phải tuân thủ các nội quy do trung tâm đề ra như: giờ học, giờ giới nghiêm, Ngoài ra, trung tâm còn giới thiệu và tạo việc làm cho các học viên

1.5.2 Kết quả

Trung tâm đã giúp cho hơn 400 người khuyết tật và gần 100 người có hoàn cảnh khó khăn có việc làm và thu nhập để có thể tự nuôi sống bản thân Bên cạnh đó, trung tâm đã giúp các học viên xóa nạn mù chữ, nâng cao văn hóa, dạy ngoại ngữ cho nhiều người khuyết tật, nâng cao hiểu biết để họ có thể dễ dàng hòa nhập cộng đồng, tự tin hơn ; tạo điều kiện giúp đỡ những người khuyết tật lập gia đình ; truyền nghề cho nhiều đơn vị bạn để cùng nhau hỗ trợ phát triển

1.6 Các cơ quan, đối tác tài trợ của đơn vị thực tập

Tuy trung tâm chưa nhận được sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước nhưng vẫn hoạt động tốt nhờ sự động viên, thăm hỏi, giúp đỡ của các tổ chức từ thiện, các Hội, các nhà hảo tâm như Hội Bảo Trợ Người Khuyết Tật và Trẻ Mồ Côi thành phố Hà Nội, Chi Hội chữ thập đỏ tán trợ 5 thành phố Hà Nội, Các chùa, các công ty - doanh nghiệp, sinh viên học sinh của các trường học trong địa bàn Hà Nội đã phần nào làm giảm bớt sự khó khăn của trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa.

7

2 Thuận lợi và khó khăn

- Trung tâm có cơ sở vật chất đầy đủ thuận lợi cho việc học sinh học tập và sinh hoạt

- Cán bộ nhân viên luôn nhiệt tình, luôn có tấm lòng thương yêu, cảm thông với những số phận thiệt thòi, coi các học viên như những người con ruột trong gia đình

- Về phía đối tượng: Mọi người trong trung tâm rất hòa đồng, thân thiện, vui vẻ, đa

số mọi người đều rất dễ gần mà không hề có khoảng cách

* Khó khăn:

- Trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa là trung tâm tư nhân, còn nhiều khó khăn nên chế độ cho nhân viên còn dựa trên tinh thần tự nguyện

- Sau 10 năm thành lập và phát triển, quá trình hoạt động có nhiều biến cố do nhiều nguyên nhân và lý do khác nhau Nhưng trên cơ sở hoạt động thực tế cán bộ, công nhân viên của Trung tâm đã nỗ lực phấn đấu không ngừng trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng các học sinh, bởi tấm lòng tương thân tương ái, cán bộ nhân viên trong Trung tâm

- Trung tâm cũng rất mong hơn nữa các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước với tấm lòng nhân ái vì tương lai các em, tạo điều kiện về mọi mặt để Trung tâm phát huy tốt chức năng, nhiệm vụ

II Tiến trình thực hành công tác xã hội cá nhân

1 Viết báo cáo thực hành công tác xã hội cá nhân

1 Mô tả thân chủ:

1.1 Lý do lựa chọn thân chủ:

Sinh viên gặp mặt thân chủ thông qua sự lựa chọn cơ sở thực hành, sự tiếp xúc và lựa chọn của sinh viên khi làm quen với các học viên trong trung tâm bên cạnh đó còn có sự hướng dẫn của Giám đốc trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa

1.2 Giới thiệu sơ lược về thân chủ và vấn đề thân chủ đang gặp phải:

8

Thông tin cá nhân của thân chủ:

Họ và tên: T.T.Đ

Giới tính: Nam

Năm sinh: 2002

Nơi sinh: Hà Nội

Hiện cư ngụ tại: Trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa

Thân chủ có dáng người cao và gầy, thường rất ít khi cười Thân chủ là con lớn của gia đình, sau Đ còn có 1 người em trai Thân chủ mất bố từ năm lên 3 tuổi do mắc bệnh lao, mẹ thân chủ là y tá một mình nuôi 2 anh em Đ rất thương và lo cho mẹ sợ mẹ làm việc vất vả nên muốn cố gắng làm nhiều sản phẩm khi ở trong trung tâm để tự kiếm thu nhập nuôi sống bản thân Thân chủ học cấp 1 tại trường tiểu học Văn Chương, cấp 2 học ở trường trung học

cơ sở Huy Văn nhưng chỉ học đến lớp 6 do khả năng tiếp thu kém, không nhớ bài học; không theo học được ở lớp nên gia đình đã cho thân chủ nghỉ học đưa về chăm sóc tại gia đình Đến năm 2015, do người quen giới thiệu về trung tâm nên thân chủ đã đến sinh hoạt và học nghề tại trung tâm dạy nghề từ thiện Quỳnh Hoa, khả năng làm việc của thân chủ được đánh giá khá tốt Thân chủ là một người khá ít nói và không quen chia sẻ về những vấn đề của bản thân với người lạ, tuy nhiên ở trong trung tâm thân chủ đều có mối quan hệ tốt với mọi người Thân chủ luôn có mong ước được đến đất nước Nhật Bản – nơi có những tác giả truyện tranh

mà thân chủ hâm mộ

9

Thông tin môi trường của thân chủ:

Hình 2 Sơ đồ phả hệ của thân chủ

Nhận xét: Thông qua sơ đồ phả hệ, có thể nhận thấy thân chủ rất thân thiết với mẹ và em trai Tuy đã mất cha từ nhỏ nhưng vẫn giữ được quan hệ với gia đình nhà nội Ngoài ra, thân chủ có mối quan hệ gần gũi với cả gia đình nhà ngoại bao gồm cả các dì và bác của thân chủ Mặc dù thân chủ đã nghỉ học nhưng mọi người trong gia đình không bàn tán mà luôn yêu thương, động viên thân chủ cố gắng làm việc

TC

10

Hình 3 Sơ đồ sinh thái của thân chủ

Nhận xét:

- Mối quan hệ của thân chủ với mọi người trong trung tâm cũng rất tốt, thân chủ hay giúp đỡ mọi người nhưng cũng không xảy ra tình trạng bị sai khiến hay bắt nạt

- U Hoa và bác Tấn đã nhận thân chủ vào học nghề tại trung tâm Theo thân chủ thì khi u và bác nhắc nhở mọi người là muốn họ làm tốt công việc của mình và để không xảy

ra những sai sót trong lúc làm sản phẩm Thân chủ cảm thấy không có chút phiền hà nào mà xem đấy là lời nhắc nhở để giúp thân chủ tập trung hơn

- Thân chủ đã nghỉ học từ lâu nên có mối quan hệ xa cách với trường học và thân chủ cũng không có ý định muốn đi học lại do khả năng học tập của thân chủ không được tốt

- Hàng xóm xung quanh gia đình thân chủ có mối quan hệ xa cách do đã từng có lần họ bàn tán vì thân chủ học trong trường của người khuyết tật

TC

U Hoa

Việc làm

Bạn bè trong trung tâm

Giải trí

Trường học

Bác Tấn

Hàng xóm

11

- Người thân của hai gia đình nội và ngoại đều yêu thương, không có sự xa cách hay phân biệt đối với thân chủ

- Sở thích lớn nhất của thân chủ là truyện tranh và hoạt hình Nhật Bản, thân chủ luôn thích thú khi nhắc đến chủ đề này Đây là cũng là một cách giúp thân chủ giải trí và tăng cường khả năng đọc chữ

- Vấn đề việc làm cũng là mối quan tâm của thân chủ vì thân chủ lo sợ rằng với khả năng ghi nhớ không được tốt của mình sẽ không hoàn thành được công việc khi học nghề sửa chữa

1.3 Vấn đề của thân chủ:

Do gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức nên thân chủ đã chuyển sang học nghề để

tự nuôi sống bản thân và một phần nào đó không muốn làm gánh nặng cho mẹ nên thân chủ luôn cố gắng hoàn thành sớm công việc được giao Thân chủ vẫn còn mông lung trong việc tìm kiếm việc làm sau này và lo sợ bản thân không thể làm được việc do khả năng ghi nhớ không được tốt Ngoài ra, do thân chủ khá ít nói, bên cạnh đó các kỹ năng xã hội còn thiếu hụt nên việc bộc lộ cảm xúc cũng như việc mở lòng để chia sẻ câu chuyện với mọi người còn khá khó khăn Vì vậy, để giúp thân chủ cần phải nâng cao các kỹ năng xã hội, tìm kiếm các nguồn lực để giúp thân chủ có những lựa chọn trong việc tìm kiếm việc làm cho tương lai

2 Mô tả tiến trình thực hành công tác xã hội cá nhân:

2.1 Giai đoạn 1: Tiếp nhận thân chủ và nhận diện vấn đề của thân chủ

Việc tiếp nhận thân chủ không được thuận lợi do thân chủ là người ít nói và ngại tiếp xúc với người lạ Điều này khiến cho sinh viên gặp trở ngại khi thu thập thông tin từ thân chủ

do thân chủ không muốn chia sẻ nhiều vấn đề về bản thân

Thân chủ có một số vấn đề, tuy nhiên vấn đề đáng quan tâm chính là việc giúp thân chủ nâng cao các kỹ năng xã hội như kiềm chế cảm xúc, giao tiếp xã hội, tự tin hơn trong cuộc sống

12

Mô tả chi tiết vấn đề của thân chủ:

- Tên gọi: Nâng cao các kỹ năng xã hội

- Biểu hiện: Thân chủ gặp khó khăn trong giao tiếp, ít nói, rụt rè, thiếu tự tin nên không muốn thể hiện bản thân; chưa kiềm chế được cảm xúc; kém hăng hái trong các hoạt động

- Lịch sử của vấn đề: Thân chủ thường rất dễ cáu giận khi bị người khác trêu hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích của thân chủ; Thân chủ ít nói nên thường không chủ động thiết lập mối quan hệ với người khác, gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý kiến của bản thân

- Nỗ lực giải quyết vấn đề của thân chủ trong quá khứ: Thân chủ chưa từng thử cố gắng thay đổi bản thân