Báo cáo thực tập tốt nghiệp CTXH cá nhân tại Trung tâm nuôi dưỡng trẻ em mồ côi Hà Cầu, Hà Đông, Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONGKHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆPĐỀ TÀI:CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI TRẺ CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN TẠI TRUNG TÂM NUÔI DƯỠNG TRẺ EM MỒ CÔI HÀ CẦU Hà Nội, 2020 MỤC LỤCPHẦN I.MỞ ĐẦU1PHẦN II.NỘI DUNG3CHƯƠNG I.KHÁI QUÁT ĐƠN VỊ THỰC HÀNH31.Đặc điểm tình hình chung đơn vị thực tập31.1.Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị thực tập31.2.Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và hệ thống tổ chức bộ máy31.3.Nhân sự và các chính sách, chế độ với cán bộ, nhân viên41.4.Cơ sở vật chất, kỹ thuật51.5.Các hoạt động chăm sóc đối tượng và kết quả51.6.Các cơ quan, đối tác tài trợ của đơn vị thực tập62.Thuận lợi và khó khăn:6CHƯƠNG II.TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN71.Mô tả thân chủ:71.1.Lý do lựa chọn thân chủ:71.2.Giới thiệu sơ lược về thân chủ và vấn đề thân chủ đang gặp phải:71.3.Vấn đề của thân chủ:112.Tiến trình làm việc với thân chủ:122.1.Giai đoạn 1: Tiếp nhận thân chủ và nhận diện các vấn đề của thân chủ122.2.Giai đoạn 2: Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ:142.3.Giai đoạn 3: Thực hiện kế hoạch giúp đỡ thân chủ:172.4.Giai đoạn 4: Lượng giá và kết thúc:17CHƯƠNG III.KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ19PHỤ LỤC

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU 1

PHẦN II NỘI DUNG 3

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT ĐƠN VỊ THỰC HÀNH 3

1 Đặc điểm tình hình chung đơn vị thực tập 3

1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị thực tập 3

1.2 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và hệ thống tổ chức bộ máy 3

1.3 Nhân sự và các chính sách, chế độ với cán bộ, nhân viên 4

1.4 Cơ sở vật chất, kỹ thuật 5

1.5 Các hoạt động chăm sóc đối tượng và kết quả 5

1.6 Các cơ quan, đối tác tài trợ của đơn vị thực tập 6

2 Thuận lợi và khó khăn: 6

CHƯƠNG II TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN 7

1 Mô tả thân chủ: 7

1.1 Lý do lựa chọn thân chủ: 7

1.2 Giới thiệu sơ lược về thân chủ và vấn đề thân chủ đang gặp phải: 7

1.3 Vấn đề của thân chủ: 11

2 Tiến trình làm việc với thân chủ: 12

2.1 Giai đoạn 1: Tiếp nhận thân chủ và nhận diện các vấn đề của thân chủ 12 2.2 Giai đoạn 2: Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ: 14

2.3 Giai đoạn 3: Thực hiện kế hoạch giúp đỡ thân chủ: 17

2.4 Giai đoạn 4: Lượng giá và kết thúc: 17

CHƯƠNG III KẾT LUẬN – KHUYẾN NGHỊ 19 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.

PHẦN I MỞ ĐẦU

Trên thế giới, Nghề Công tác xã hội thúc đẩy sự phát triển xã hội, giải quyết các vấn

đề trong các mối quan hệ tương tác, tăng năng lực và tạo khả năng giải phóng con người nhằm thúc đẩy an sinh xã hội Sử dụng các học thuyết về hành vi con người trong môi trường xã hội, công tác xã hội can thiệp vào những điểm khi con người tương tác với các môi trường của mình Nhân quyền và công bằng xã hội là những nguyên tắc nền tảng của nghề công tác xã hội Tại Việt Nam, Công tác xã hội là hoạt động mang tính chuyên môn, được thực hiện theo các nguyên tắc và phương pháp riêng nhằm hỗ trợ các cá nhân, gia đình, nhóm xã hội và cộng đồng dân cư trong việc giải quyết các vấn đề của họ

Để củng cố và bổ sung kiến thức cũng như nắm vững quy trình của nghành công tác

xã hội và tìm hiểu rõ hơn thực tế về chuyên môn công tác xã hội cá nhân Đồng thời hiểu biết thêm về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của nhân viên công tác xã hội; từ đó hình thành ý thức đạo đức nghề nghiệp thúc đẩy quá trình tự rèn luyện theo yêu cầu của nghề nghiệp này

và nắm chắc hơn, biết cách vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn để phân tích, đánh giá, giải quyết những vấn đề nảy sinh trong công việc qua đó hình thành kỹ năng nghề nghiệp

Chính vì thế nên đợt thực tập này rất quan trọng và nó sẽ đưa lại cho tôi nhiều bài học thực tế trong công tác xã hội cá nhân Bản báo cáo cho tôi cũng như các thầy cô trong khoa nhìn lại quá trình làm việc của tôi Để từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho những lần công tác chuyên môn sau này

Quá trình thực tập tại Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ em mồ côi Hà Cầu là cơ hội cũng như thách thức để tôi nổ lực rèn luyện và cũng cố kiến thức của bản thân mình Qua đó tìm tòi

và học hỏi thêm kiến thức thực tế ngoài sách vở, góp phần nâng cao nhận thức của bản thân mình về trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt cũng như khả năng tham gia vào tiến trình ra quyết định, lập kế hoạch trợ giúp cho thân chủ của mình Những gì tiếp thu được trong quá trình thực tập sẽ là hành trang giúp tôi nắm vững được kiến thức chuyên môn và công việc sau này

Để có được những kết quả như vậy tôi xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Hải giáo viên đã hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo, quan tâm giúp đỡ tôi và Giám đốc trung tâm cũng như cán bộ nhân viên đã tạo điều kiện tốt nhất, giúp đỡ tôi trong đợt thực tập cũng như giúp đỡ tôi hoàn thành tốt bài báo cáo này

Do kỹ năng và kinh nghiệm của bản thân còn hạn chế vì vậy trong bài không thể tránh khỏi những thiếu sót, mong quý thầy cô cùng bạn đọc cho tôi những ý kiến đóng góp để những bài báo cáo thực tập về sau của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

PHẦN II NỘI DUNG

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT ĐƠN VỊ THỰC HÀNH

1 Đặc điểm tình hình chung đơn vị thực tập

1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị thực tập

Năm 1995, được sự đồng ý của Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tây cùng với Tổ chức

Âu Pháp Á ký thỏa thuận tiến hành xây dựng Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ mồ côi tại thị xã

Hà Đông, kinh phí do Hội từ thiện AEFA tài trợ

Sau khi đi vào hoạt động, số lượng các cháu tài Hà Đông không đảm bảo cho một

dự án nuôi dưỡng, vì vậy Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Tây ký quyết định mở rộng ra địa bàn trong toàn tỉnh Hà Tây

Sau khi tiếp nhận dự án Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ em mồ côi Hà Cầu – Hà

Đông-Hà Nội đã từng bước ổn định, bộ máy đi vào hoạt động từ tháng 11/1997 cho đến nay

1.2 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và hệ thống tổ chức bộ máy

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn

Chức năng, nhiệm vụ chính của trung tâm là chăm sóc, đón nhận, nuôi dưỡng, giáo dục, dạy học nghề cho trẻ em mồ côi và trẻ có hoàn cảnh khó khăn ở các tỉnh thành và các xã lân cận để khi trường thành các em có thể hòa nhập vào cuộc sống xã hội

1.3.2 Các chính sách, chế độ với cán bộ, nhân viên

Cán bộ nhân viên ở trung tâm đều là những người có tấm lòng cảm thông, có tinh thần trách nhiệm đối với các số phận thiệt thòi và đều tham gia trên tinh thần tình nguyện nhằm đóng góp công sức của mình vào công việc chăm sóc, nuôi dưỡng các em trong trung tâm Tuy nhiên, Giám đốc trung tâm vẫn hỗ trợ cho nhân viên Bảo hiểm tự nguyện để có thể hưởng các chế độ theo quy định của Nhà nước

Giám đốc trung tâm

1.4 Cơ sở vật chất, kỹ thuật

1.4.1 Điều kiện làm việc

Trung tâm được xây dựng trên diện tích 1000 m2 với 8 phòng ở, 1 hội trường, 1 nhà bếp nấu ăn, 2 phòng làm việc và các công trình phụ trợ; có vườn hoa cây cảnh và mặt bằng sân chơi rộng rãi tạo điều kiện cho các em tham gia các hoạt động thể thao

1.5 Các hoạt động chăm sóc đối tượng và kết quả

1.5.1 Các hoạt động chăm sóc đối tượng

Trung tâm hoạt động dưới hình thức chia thành 4 gia đình bao gồm các em trai,

em gái, các em lớn, em bé nhằm giúp đỡ nhau trong quá trình sinh hoạt Trong thời gian

ở nội trú các em phải tuân thủ các nội quy do trung tâm đề ra như: giờ học, giờ giới

nghiêm, giờ tập thể dục,

Ngoài việc học văn hóa, trung tâm còn tổ chức các ngày hội, ngày lễ, ngày tết, tổ chức sinh hoạt theo chủ đề như: Ngày 1/6, ngày rằm trung thu, ngày Tết dương lịch, ngày Tết cổ truyền, ngày 20/11, nhằm nâng cao ý thức với cộng đồng, giáo dục đạo đức lối sống

Hàng năm, trung tâm tổ chức các buổi tham quan du lịch

Có các tặng phẩm dành cho các em có thành tích học tập khá, xuất sắc

Về sức khỏe các em được quan tâm tốt trong vấn đề ăn, uống, nghỉ ngơi điều độ, được đảm bảo các chế độ sinh hoạt trong một ngày

1.6 Các cơ quan, đối tác tài trợ của đơn vị thực tập

Trong quá trình nuôi dưỡng trung tâm được sự quan tâm của các cấp, các ngành, các tổ chức xã hội, tấm lòng nhân ái trợ giúp để nuôi giúp các em

Trung tâm kết hợp với các tổ chức xã hội mở các lớp học như kỹ năng sống,

phòng tránh tai nạn, phòng tránh bạo lực học đường,…

Ngoài ra, những ngày cuối tuần trung tâm tổ chức các buổi giao lưu với sinh viên tình nguyện, các Đoàn viên thanh niên ở một số công ty Ngoài việc hỗ trợ về vật chất cho các em đó cũng là một nguồn động viên rất lớn để các em được vươn lên như các anh, các chị đi trước

2 Thuận lợi và khó khăn:

 Về phía đối tượng: Mọi người trong trung tâm rất hòa đồng, thân thiện, vui vẻ, đa

số mọi người đều rất dễ gần mà không hề có khoảng cách

 Về phía cộng đồng: Trung tâm được sự quan tâm, giúp đỡ từ các ban ngành, các tấm lòng nhân ái cả trong và ngoài nước hỗ trợ cả về vật chất lẫn tinh thần Ngoài ra, ở trường học, các em được sự quan tâm dạy dỗ của các thầy cô giáo

CHƯƠNG II TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

1 Mô tả thân chủ:

1.1 Lý do lựa chọn thân chủ:

Sinh viên gặp mặt thân chủ thông qua sự lựa chọn cơ sở thực tập, sự tiếp xúc và lựa chọn của sinh viên khi làm quen với tất cả các bạn trong trung tâm, bên cạnh đó việc tiếp cận với thân chủ khá dễ dàng do thân chủ là một người khá cởi mở, không ngại người lạ, dễ dàng chia sẻ trò chuyện với sinh viên

1.2 Giới thiệu sơ lược về thân chủ và vấn đề thân chủ đang gặp phải:

Thông tin cá nhân của thân chủ:

Họ và tên: M.T.N

Giới tính: Nữ

Năm sinh: 2005

Nơi sinh: Ba Vì

Hiện cư ngụ tại: Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ em mồ côi Hà Cầu – Hà Đông – Hà Nội

Thân chủ đã trải qua tuổi thơ việc bị bỏ bê, bố mẹ ít quan tâm, chăm sóc do hoàn cảnh kinh tế của gia đình rất khó khăn, thuộc hộ nghèo ở địa phương Gia đình thân chủ

có 3 chị em, thân chủ là con thứ 2 trong gia đình Bố mẹ của thân chủ đều có vấn đề về sức khỏe tâm thần nên sức khỏe yếu, đặc biệt là bố của thân chủ không đủ khả năng lao động Mẹ của thân chủ chỉ có thể dựa vào số đất ít ỏi trồng hoa màu để nuôi cả gia đình

Thân chủ sống cùng người thân đến năm 10 tuổi thì được nhận vào Trại trẻ mồ côi

Hà Cầu tại Hà Đông – Hà Nội Vì hồi nhỏ, thân chủ rất nghịch ngợm nên thường bị mẹ đánh khiến cho thân chủ trong khoảng thời gian đó rất ghét gia đình và khi được chuyển đến sống tại trại trẻ mồ côi thân chủ cảm thấy như được tự do, làm mọi thứ mình thích

mà không bị nghe mắng, đánh đập

Theo lời thân chủ thì thân chủ sẽ không được học hành, chăm sóc tử tế nếu như không được bà giám đốc ở trung tâm nhận nuôi Tại đây thân chủ được bà tạo điều kiện cho theo học tại trường gần nhà, bà cũng giúp thân chủ được đi học thêm bên ngoài trường để bổ sung kiến thức Tuy nhiên, do ảnh hưởng một phần từ căn bệnh tâm lý của

bố mẹ nên nhận thức của thân chủ vẫn còn chậm, mặc dù rất cố gắng chăm chỉ học tập nhưng khả năng tiếp thu của thân chủ chỉ ở mức trung bình, điều này khiến thân chủ tự ti

về sức học của bản thân

Những nhu cầu chăm sóc tối thiểu của thân chủ đã không được đáp ứng khi thân chủ còn sống với gia đình, điều đó dẫn tới việc thân chủ chưa từng nhận được đủ sự khích lệ khi còn dưới sự chăm sóc của mẹ, dẫn đến nhiều khó khăn trong việc phát triển các kỹ năng xã hội của thân chủ

Hiện tại, thân chủ có thể tự chăm sóc bản thân rất tốt và thích chăm sóc các em nhỏ tại trung tâm Thân chủ mong muốn sau này em có thể trở thành cô giáo mầm non để dành tình yêu thương cho các cháu Do không được chỉ bảo từ nhỏ nên thân chủ trong một vấn đề đôi khi có cái tôi lớn khiến cho em trở nên nóng giận khi bị người khác nhận xét về bản thân dẫn tới vấn đề tranh cãi với một vài em gái khác trong trung tâm

Thông tin môi trường thân chủ:

TC

Nhận xét:

Thông qua sơ đồ phả hệ, có thể nhận thấy thân chủ vẫn còn đầy đủ cha, mẹ và hiện tại không thường xuyên xảy ra mâu thuẫn do thân chủ chủ yếu sinh hoạt ở trại trẻ mồ côi, bên cạnh đó mối quan hệ với chị và em gái cũng rất thân thiết Thân chủ đối với ông nội cũng có mối quan hệ gần gũi, tuy nhiên, đối với các bá trong gia đình nhà nội thân chủ có mối quan hệ xa cách trừ người chú ruột hay chơi với thân chủ lúc nhỏ Ngoài ra, sau khi được trại trẻ mồ côi nhận nuôi thân chủ rất gắn bó, yêu quý mẹ Lan Việc thiếu hụt sự quan tâm, chăm sóc từ nhỏ nên thân chủ đã không được hướng dẫn đủ các kỹ năng xã hội, dễ cáu giận khi bị người khác nói về điểm yếu của bản thân, dễ tin người lạ Bên cạnh đó, thân chủ cũng thường mang trong mình mặc cảm tự ti về ngoại hình bản thân và hoàn cảnh gia đình

TC

Giải trí

Các mẹ trong trung tâm

Trường

học

Bà Ninh

Bạn bè trong trung tâm

Người thân ở quê

Nhận xét:

 Mối quan hệ của thân chủ với mọi người trong trung tâm cũng khá tốt, việc cùng nhau chung sống với các bạn đã cùng thân chủ chia sẻ, hỗ trợ nhau về nhiều mặt, tuy đôi lúc có xích mích với các bạn nhưng nhìn chung thân chủ không thường để bụng quá lâu Nên nói chuyện với anh họ thân chủ để em ấy biết ảnh hưởng từ những lời trêu đùa thân chủ ra sao, từ đó giảm dần việc trêu đùa thân chủ hơn

 Do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên thân chủ đã được trung tâm nhận nuôi từ nhỏ Mặc dù vậy, các mẹ và bà ở trung tâm là những người trực tiếp chăm sóc, hỗ trợ thân chủ Có thể thấy họ đã làm rất tốt công việc của mình khi luôn dành sự quan tâm đối với thân chủ

 Người thân dưới quê của thân chủ cũng sẽ giúp thân chủ rất nhiều về mặt tình cảm gia đình, khiến thân chủ có một nơi để gọi là nhà Nên để thân chủ về quê thăm mọi người nhiều hơn

 Trường học cũng có tác động đến việc cung cấp kiến thức cho thân chủ, tuy nhiên bạn bè ở trường cũng có phần tác động đến nhận thức, cái tôi của thân chủ Nên có sự can thiệp của nhân viên công tác xã hội nếu nhận thức của thân chủ bị sai lệch

 Do ở trung tâm tất cả các em từ lớp 12 trở xuống đều không được sử dụng điện thoại nên thân chủ vẫn còn mượn bạn hoặc các anh, chị trong trung tâm dùng giấu để giải trí, ngoài việc sử dụng điện thoại thân chủ còn tham gia các hoạt động thể thao trong thời gian rảnh Nên có sự can thiệp của nhân viên xã hội nếu tình trạng sử dụng điện thoại của thân chủ mang chiều hướng xấu

1.3 Vấn đề của thân chủ:

Sau khi cùng thân chủ đánh giá vấn đề, đã xác định được mức độ và tình trạng của thân chủ đang ở mức trung bình Tuy rằng do mặc cảm tự ti về ngoại hình nên thân chủ thường hay so sánh bản thân với người khác nhưng vẫn chưa đến mức độ có ảnh hưởng

các bạn nhận xét về bản thân nên xảy ra một số tranh cãi nhỏ nhưng thân chủ cũng không thường để bụng quá lâu Ngoài ra, các kỹ năng xã hội của thân chủ còn thiếu hụt dẫn đến việc dễ tin người lạ, thêm vào đó việc sử dụng mạng xã hội càng khiến thân chủ khó có thể kiểm soát được những thông tin xấu, sai lệch ảnh hưởng tới bản thân

2 Tiến trình làm việc với thân chủ:

2.1 Giai đoạn 1: Tiếp nhận thân chủ và nhận diện các vấn đề của thân chủ

Việc tiếp cận với thân chủ khá dễ dàng do thân chủ là người khá dễ gần và có thái độ cởi mở khi trò chuyện, chia sẻ với sinh viên Tuy nhiên điều này vừa là thuận lợi nhưng cũng là khó khăn khi tiến hành can thiệp vì thân chủ dễ đặt nặng tình cảm vào sinh viên nên rất dễ dẫn tới tình trạng phụ thuộc vào sinh viên và không muốn tự giải quyết vấn đề của mình

Thân chủ có một số vấn đề, tuy nhiên vấn đề đáng quan tâm chính là việc giúp thân chủ nâng cao các kỹ năng xã hội nhằm sử dụng mạng xã hội một cách an toàn, chọn lọc

Mô tả chi tiết vấn đề của thân chủ:

 Tên gọi: Chưa biết cách sử dụng mạng xã hội an toàn

 Biểu hiện: Thiếu kiến thức trong việc xử lý thông tin trên mạng, dễ tin người lạ

 Lịch sử của vấn đề: Thân chủ đã từng có lần nhắn tin qua lại với người lạ; Thân chủ mặc dù không có điện thoại nhưng nhiều lần mượn điện thoại bạn bè để kiểm tra lượt like và kết bạn với nhiều người lạ để làm đầy lượng bạn bè trên MXH

 Nỗ lực giải quyết vấn đề của thân chủ trong quá khứ: Thân chủ không hề có ý thức phải giải quyết vấn đề

Chưa biết cách sử dụng mạng xã hội

về chọn lọc, lựa chọn thông tin trên mạng

Không có

sự quan tâm về mặt tâm

lý

Chưa có các buổi dạy về kỹ năng sử dụng an toàn mạng

Bạn TC còn trêu đùa nhiều khiến

TC chán nản

và chia sẻ thông tin, cảm xúc trên MXH

2.2 Giai đoạn 2: Đánh giá và lập kế hoạch giúp đỡ:

Thông qua sơ đồ SWOT, xác định được thế mạnh và trở ngại của bản thân thân chủ

và môi trường sống trong việc giải quyết vấn đề để từ đó có những hỗ trợ phù hợp

 Tích cực tham gia các hoạt

động của trung tâm

(Weaknesses) Điểm yếu

 Hay bị ảnh hưởng từ các tác động ngoại cảnh như: ngoại hình, lời nói của người khác

 Không có lòng tin vào bản thân

 Nhận thức chậm do ảnh hưởng từ bố, mẹ

 Học lực trung bình

(Opportunities) Cơ hội

 Được nhận sự quan tâm và

khích lệ từ các mẹ và bà

 Được tạo điều kiện để đi học

thêm

 Được trung tâm chu cấp, nuôi

dưỡng; các đoàn từ thiện, các tổ

chức trong và ngoài nước,

Nhận xét:

Dựa vào điểm mạnh của thân chủ, có thể thấy thân chủ là một cô bé chịu khó, chăm chỉ làm việc, yêu thích việc chăm sóc trẻ em từ đó tạo cơ hội cho việc thân chủ có động lực để học tập theo đuổi ước mơ làm cô giáo mầm non trong tương lai

Cần giúp thân chủ nhận ra điểm yếu của bản thân từ đó khắc phục