Công tác xã hội với sức khỏe tâm thần

Tiểu luận cuối kỳ CTXH với sức khỏe tâm thần Đại học Thăng Long

1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

Môn: Công tác xã hội với sức khoẻ tâm thần

Phần I Lời mở đầu:

Hiện nay cùng với sự phát triển của xã hội, các rối loạn tâm thần ngày càng

có tỉ lệ rất cao ở tất cả các nước trên thế giới, tạo thành một gánh nặng không những về kinh phí mà cả về tâm lý – xã hội

Trên thế giới Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), số người bị tâm thần phân liệt chiếm khoảng 1% dân số; trầm cảm từ 1-3% dân số, đối tượng này ngày càng tăng, diễn biến tâm lý rất phức tạp và có thể dẫn đến tự tử, khoảng 1 triệu người tự tử mỗi năm do chứng rối loạn tâm thần

Tại Việt Nam, theo số liệu điều tra của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội và ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), số người bị mắc bệnh tâm thần ở Việt Nam hiện nay là rất lớn, ước tính chiếm khoảng 10% dân số, tương đương gần 10 triệu người Tuy nhiên, số lượng người mắc bệnh đang có nguy

cơ gia tăng, nhất là ở trong các thành phố, trong khi đó mạng lưới cơ sở phòng

và điều trị, bảo trợ xã hội, chăm sóc, phục hồi chức năng cho người mắc các bệnh về tâm lý còn rất thiếu về số lượng và chất lượng

Chuyên ngành công tác xã hội trong chăm sóc sức khỏe tâm thần hiện nay được các nước trên thế giới đánh giá là một nguồn lực lớn có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội nói chung và làm giảm tái phát bệnh, giải quyết các vấn đề trong việc chữa bệnh cho người cho người mắc các bệnh tâm lý Hiện nay ở Việt Nam đang trong giai đoạn đầu của sự hình thành và phát triển, cán bộ, nhân viên trực tiếp chăm sóc, phục hồi chức năng cho người tâm thần nên vẫn còn nhiều hạn chế Vì vậy, công tác xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết những vấn đề còn khó khăn của những người mắc bệnh tâm lý để tiến tới sự phát triển toàn diện của xã hội hướng tới nhằm đảm bảo an sinh và công bằng xã hội

Phần II Tiến trình trị liệu:

1 Mô tả thân chủ:

- Họ và tên: N.T.V

- Giới tính: Nữ

3

- Năm sinh: 1997

- Nghề nghiệp: Sinh viên

- Trường: Đại học X – Ngành tài chính

- Đã từng bảo lưu kết quả học tập trong một năm vì lý do sức khoẻ

Những vấn đề thân chủ đang gặp phải bao gồm:

- F31: Rối loạn cảm xúc lưỡng cực

- F45.2: Rối loạn nghi bệnh

- F43.1: Rối loạn stress sau sang chấn

- F20: Tâm thần phân liệt

Thông tin môi trường của thân chủ:

Hình 1 Sơ đồ phả hệ của thân chủ Nhận xét:

Thông qua sơ đồ phả hệ có thể thấy thân chủ chỉ có mối quan hệ đối với

bố và chị gái, tuy nhiên giữa thân chủ và cả hai người đều xảy ra mâu thuẫn trong suy nghĩ Mẹ kế không thật sự để tâm tới

TC

Y tế

NVCTXH

Giải trí

Người yêu

Bạn bè

Trường học

TC

Việc làm

Hình 2 Sơ đồ sinh thái của thân chủ Nhận xét:

- Về bạn bè: Thân chủ có vài người bạn nhưng do có sự bất đồng trong suy nghĩ nên điều này khiến cho V cảm thấy buồn bã, căng thẳng

- Về trường học: V hiện đang học năm cuối ngành tài chính tại trường nhưng thân chủ không thích ngành học Tài chính hiện tại

- Về y tế: Thân chủ rất quan tâm đến sức khoẻ của bản thân và có mong muốn có bác sĩ riêng để khẳng định lại sức khoẻ của mình

- Đối với nhân viên công tác xã hội: V có lúc thể hiện sự thích thú, đôi khi lại thường xuyên thể hiện sự cáu gắt với nhân viên công tác xã hội

- Về việc làm: V có mối quan tâm đến các vấn đề tương đối rộng lớn như xung đột IS, văn hoá Ai Cập,…

- Về tình yêu: Do gặp trục trặc trong tình yêu nên thân chủ luôn lảng tránh khi nhắc đến vấn đề này

2.Vấn đề của thân chủ:

Thân chủ gặp vấn đề về sức khoẻ tâm lý bên cạnh đó gia đình không thật sự hiểu được tình trạng bệnh của V nên không thể hỗ trợ cho thân chủ trong việc trị liệu Vì vậy, để trợ giúp thân chủ nhân viên công tác xã hội cần phân tích những vấn đề thân chủ đang gặp phải và cùng phối hợp với gia đình thân chủ tìm kiếm các nguồn lực để giúp thân chủ có điều kiện trị liệu tốt nhất

3 Tiến trình trị liệu:

Bước 1: Tiếp cận và thu thập thông tin từ thân chủ:

Bước 2: Thu thập thông tin cần thiết:

5

Trong bước này nhân viên công tác xã hội tiến hành trao đổi với V, gia đình và những người có quan hệ với V để thu thập thông tin

Bước 3: Chẩn đoán, đánh giá, phân tích, xác định vấn đề:

1 Chẩn đoán:

Thân chủ có những biểu hiện sau:

- Thân chủ dễ bị thay đổi cảm xúc nhanh chóng

- Thân chủ có dấu hiệu rối loạn nghi bệnh do không tin vào kết quả khám của mình

- Có dấu hiệu tâm thần phân liệt với triệu chứng: hoang tưởng

- Thân chủ có dấu hiệu bị rối loạn stress sau sang chấn sau khi chia tay với người yêu

2 Phân tích nguyên nhân:

Theo thuyết phân tâm học của Sigmund Freud mọi rối loạn tâm lý của con người ở hiện tại đều có nguồn gốc từ khi còn nhỏ hoặc trong quá khứ, nếu trong quá khứ không được thoả mãn nhu cầu bản năng như: được quan tâm, yêu

thương chăm sóc,… thì lớn lên có thể sẽ gặp các vấn đề về tâm lý

Theo thuyết nhận thức – hành vi cho rằng có một mối liên hệ mạnh mẽ giữa bản thân có giá trị và khí sắc, cái nhìn tiêu cực về bản thân người bệnh dẫn đến

sự diễn dịch lệch lạc thông tin theo cách thức “ khẳng định” niềm tin của họ vào

sự không đầy đủ của chính mình

Thông qua thuyết nhu cầu, thân chủ không thật sự nhận được tình yêu

thương từ gia đình do mẹ ruột của thân chủ đã mất sớm trong khi bố và chị gái thân chủ không hiểu được những vấn đề mà thân chủ đang gặp phải

Qua những thông tin nhân viên xã hội thu thập được, có một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng sức khoẻ tâm lý của V không ổn định đó là do sự thiếu hụt về mặt tình cảm từ phía gia đình, bạn bè thì thường cho rằng V khó hiểu nên khiến cho thân chủ càng thêm căng thẳng buồn bã Nguyên nhân quan trọng khác đó là V từng có mối quan hệ với bạn trai nhưng bị gia đình ngăn cấm, điều này khiến cho bệnh tình của V càng nghiêm trọng hơn

3 Xác định vấn đề:

Những vấn đề thân chủ đang gặp phải bao gồm:

- F31: Rối loạn cảm xúc lưỡng cực

- F45.2: Rối loạn nghi bệnh

- F43.1: Rối loạn stress sau sang chấn

- F20: Tâm thần phân liệt

4 Đánh giá:

Thân chủ Gia đình Bạn bè Nhân viên công

tác xã hội

Môi trường xung quanh Điểm mạnh

- Kết quả

học tập tốt

- Nhận thức

được rằng

bản thân có

vấn đề về

sức khoẻ

tâm lý

- Quan tâm

đến sức

khoẻ của

bản thân

- Hiện tại

vẫn đang

theo học tại

trường đại

- Chị gái quan tâm, chăm sóc

- Có mong muốn giúp thân chủ sớm phục hồi

- Quan tâm, mong muốn giúp thân chủ trở nên tốt hơn

- Có sự quan sát, thu thập thông tin, lên kế hoạch trị liệu để giúp đỡ thân chủ

- Sự hỗ trợ của người thân

- Trường học vẫn tiếp tục nhận giảng dạy mặc dù thân chủ đang gặp vấn đề về tâm

lý

7

học

Điểm yếu

- Tự ti, nhạy

cảm

- Hay cáu

giận

- Suy diễn

thái độ của

người khác

đối với

mình

- Thu mình,

không muốn

giao tiếp với

mọi người

- Không có nhiều thời gian dành cho thân chủ

- Thiếu hụt tình cảm từ người mẹ

- Chưa thật

sự hiểu được tình trạng bệnh mà thân chủ đang gặp phải

- Không hiểu tình trạng bệnh thân chủ đang gặp phải

- Nhân viên xã hội chưa biết cách để khai thác thông tin hiệu quả

Hình 4 Bảng phân tích điểm mạnh và điểm yếu của thân chủ

Bước 4: Lập kế hoạch trị liệu:

1 Hình thức can thiệp:

- Nhân viên công tác xã hội gặp gỡ và trao đổi với các thành viên trong gia đình

để thu thập thông tin về thân chủ, đặc biệt đối với bố và chị gái của thân chủ

- Trao đổi và liên lạc với bạn bè của thân chủ thu thập thêm thông tin về tình

hình hiện tại của thân chủ

- Gặp gỡ thân chủ để hiểu rõ hơn vấn đề thân chủ đang gặp phải để đưa ra kế hoạch trị liệu phù hợp

2 Kế hoạch trị liệu:

Mục tiêu Hoạt động

Phân công công

việc

Kỹ năng, phương pháp thực hiện

Thời gian

Gặp gỡ và

tạo niềm

tin đối với

thân chủ

- Thu thập thông tin thân

chủ

- Tạo niềm tin để thân

chủ dễ dàng chia sẻ

những vấn đề mà thân

chủ đang gặp phải

- Nói cho thân chủ biết

về những kế hoạch công

việc mà nhân viên xã

hội thực hiện

NVXH chủ động tiếp cận thân chủ để thu thập thông tin

Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lắng nghe

1 buổi

Giúp TC

nhận thức

- Giới thiệu cơ sở y tế để

gia đình đưa thân chủ đi

- Xác định phương pháp điều trị, can

- Kỹ năng quan sát

2 buổi

9

đúng về

vấn đề

mình đang

gặp phải,

chấp nhận

và đối mặt

với căn

bệnh

khám

- Thu thập thông tin từ

thân chủ và vấn đề thân

chủ đang gặp phải để

đưa ra kết luận phương

pháp trị liệu

- Cung cấp cho thân chủ

và gia đình các kiến thức

liên quan đến tình trạng

bệnh của thân chủ giúp

họ có nhận thức rõ ràng

về quá trình điều trị cho

thân chủ

thiệp: lên lịch hoạt động, liệu pháp nhận thức - hành vi,…

- Thảo luận mục tiêu với thân chủ

- Thân chủ và gia đình cần hợp tác, tuân thủ theo yêu cầu

- Kỹ năng thu thập thông tin

Hỗ trợ

thân chủ

ổn định

tâm lí, giải

tỏa các

vấn về tâm

lí thân chủ

gặp phải

- Nghiên cứu các liệu

pháp hỗ trợ, trị liệu tâm

lí cho thân chủ

- Tìm hiểu vấn đề khiến

thân chủ thay đổi tâm lí

nhanh chóng

- Tìm hiểu các thông tin

liên quan đến bệnh của

thân chủ

- NVXH đề ra mục tiêu điều trị cụ thể (giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh rối loạn cảm xúc, có thể định lượng, có thể thực hiện, tính thực tế và giới hạn thời gian)

- Kỹ năng tham vấn

- Phương pháp đàm thoại

- Một số phương pháp trị liệu tâm

lý

1 tháng

Giảm bớt

các triệu

chứng rối

- NVXH sử dụng liệu

pháp chữa trị bằng tâm

lý đã thảo luận với thân

- NVXH có vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, hỗ

1 tháng

loạn cảm

xúc, hoang

tưởng

chủ từ các buổi trước

- Khuyến khích và

hướng dẫn cho thân chủ

tham gia các kỹ năng xã

hội thông qua các tình

huống

trợ, khuyến khích thân chủ trong quá trình trị liệu

- Gia đình V sẽ theo dõi tình hình của thân chủ khi tiến hành trị liệu

Duy trì, ổn

định các

hoạt động

sinh hoạt

hàng ngày

Theo dõi thời gian nghỉ

ngơi, các biểu hiện sinh

hoạt có khác thường nữa

không

- Gia đình thân chủ

là những người trực tiếp tham gia giúp

đỡ

- NVXH phải theo dõi chặt chẽ, kiểm tra thường xuyên để nhắc nhở và điều chỉnh kịp thời

- Kỹ năng giao tiếp

- Phương pháp vãng gia

1 tháng

Bảng 1 Bảng kế hoạch giúp đỡ thân chủ

Bước 5: Thực hiện tiến trình trị liệu:

Trong giai đoạn này nhân viên xã hội sẽ tiến hành thực hiện các bước đã

đề ra trong kế hoạch trị liệu

Bước 6: Lượng giá các hoạt động:

- Nhân viên xã hội đã xác định được vấn đề thân chủ đang gặp phải từ đó lập kế hoạch trị liệu để giúp đỡ thân chủ, áp dụng các phương pháp kỹ năng để áp dụng vào điều trị cho thân chủ

- Sử dụng được các liệu pháp tâm lí, xác định được nguyên nhân, vấn đề về chứng bệnh rối loại cảm xúc, tâm thần phân liệt, stress sau sang chấn và rối loạn nghi bệnh mà thân chủ gặp phải

11

- Việc lập kế hoạch can thiệp không làm ảnh hưởng đến thân chủ về mặt pháp lý và đạo đức, nhân viên công tác xã hội không vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp

- Sau một thời gian của quá trình trợ giúp nhân viên xã hội cần lượng giá được kết quả trợ giúp đối với thân chủ để xem xét đã có thể kết thúc quá trình trị liệu hay phải tiếp tục ca để can thiệp trị liệu

+ Sau quá trình can thiệp trị liệu thân chủ đã được trị liệu hiệu quả tình trạng rối loạn cảm xúc, hoang tưởng hay chưa? Nếu chưa đạt thì lý do gì khiến cho thân chủ vẫn chưa thoát khỏi được tình trạng bệnh?

+ Thân chủ khi đến trường có gặp vấn đề gì không? (Bạn bè, thân chủ có còn lo lắng về kết quả học tập không?,…)

+ Sức khoẻ thể chất của thân chủ có được cải thiện không? Thân chủ

có còn lo lắng và nghi ngờ về tình trạng bệnh của mình không?

+ Gia đình của thân chủ đã hiểu được tình trạng bệnh và cùng nhân viên xã hội hỗ trợ giúp đỡ thân chủ trong quá trình trị liệu không?