DỰ án áp dụng các công nghệ khử trùng tiên tiến để chống nhiễm khuẩn, lây chéo trong các phòng chuyên môn bệnh viện của tỉnh hà giang

SỞ Y TẾ HÀ GIANGBÊNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH HÀ GIANG ---o0o---HỒ SƠ ĐỀ XUẤT DỰ ÁN KHOA HỌC VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THUỘC CHƯƠNG TRÌNH NÔNG THÔN MIỀN NÚI TÊN DỰ ÁN Áp dụng các công nghệ khử

SỞ Y TẾ HÀ GIANG

BÊNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH HÀ GIANG

-o0o -HỒ SƠ ĐỀ XUẤT DỰ ÁN KHOA HỌC

VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THUỘC CHƯƠNG TRÌNH

NÔNG THÔN MIỀN NÚI

TÊN DỰ ÁN

Áp dụng các công nghệ khử trùng tiên tiến để chống nhiễm khuẩn, lây chéo trong các phòng chuyên môn bệnh viện của tỉnh Hà Giang

Chủ nhiệm dự án: TTƯT-BSCKII Hoàng Tiến Việt

Cơ quan chủ trì: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang

Hồ sơ bao gồm :

- Đề xuất đặt hàng dự án

- Thuyết minh dự án

- Lý lịch hoạt động khoa học và công nghệ của Tổ chức chủ trì

- Lý lịch khoa học của cá nhân đăng ký làm chủ nhiệm

- Lý lịch hoạch động khoa học và công nghệ của Tổ chức chuyển giao công nghệ

Hà Giang - 2016

MỤC LỤC

1 Đề xuất đặt hàng dự án………3

2 Thuyết minh dự án……… 7

3 Lý lịch hoạt động khoa học và công nghệ của Tổ chức chủ trì 50

4 Lý lịch khoa học của cá nhân đăng ký làm chủ nhiệm

5 Lý lịch hoạch động khoa học và công nghệ của Tổ chức chuyển giao công nghệ

B1.1-ĐXDA

ĐỀ XUẤT ĐẶT HÀNG DỰ ÁN

thuộc Chương trình Nông thôn miền núi

1 Tên dự án: Áp dụng các công nghệ khử trùng tiên tiến để chống nhiễm khuẩn, lây

chéo trong trong các phòng chuyên môn bệnh viện của tỉnh Hà Giang

2 Mục tiêu:

- Mục tiêu chung: Xây dựng mô hình nâng cao hiệu quả công tác chống nhiễm khuẩn,

lây chéo trong các phòng chuyên môn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh và bệnh viện Đakhoa Bắc Quang của tỉnh Hà Giang bằng cách sử dụng các thiết bị khử trùng khôngkhí và khử trùng bề mặt, các vật phẩm y tế trên cơ sở các công nghệ tiên tiến, thân môitrường

- Mục tiêu cụ thể: Lắp đặt 33 thiết bị làm sạch không khí bằng công nghệ xúc tác

quang có các loại công suất 100, 300 và 500 m3/h để khử trùng không khí trong cácphòng chuyên môn của bệnh viện; 5 bàn rửa khử trùng Gia Thanh để rửa tay, khửtrùng một số vật dụng y tế và 2 thiết bị sản xuất anolit Gia Sinh có công suất 60 và 120L/giờ để ngâm quần áo bệnh nhân, ngâm dụng cụ, lau sàn, tại Bệnh viện Đa khoatỉnh và Bệnh viện Đa khoa Bắc Quang của tỉnh Hà Giang

3 Tính cấp thiết của Dự án (Tầm quan trọng, tính thời sự hoặc cấp bách, ) :

Thời gian gần đây, ở nước ta có nhiều nạn dịch bệnh bùng phát với tốc độ lây lannhanh và gây ra rất nhiều những hậu quả hết sức đau lòng về số bệnh nhân tử vong,gây hoang mang dư luận như: dịch sởi, dịch cúm A, chân tay miệng,…Bên cạnhnguyên nhân là do yếu tố chủ quan con người thì một nguyên nhân rất lớn là tình trạngnhiễm khuẩn trong các phòng bệnh, dẫn đến hiện tượng lây nhiễm chéo trong bệnhviện, kết quả là sẽ đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của nhân viên y tế và người bệnh, làmtăng tỉ lệ tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng việc sử dụng kháng sinh và chi phíđiều trị - còn gọi là hiện tượng nhiễm khuẩn bệnh viện (NKBV) Theo ước tính hằngnăm nước ta có khoảng 700 nghìn bệnh nhân bị nhiễm trùng vết mổ do NKBV gây ra.Khảo sát từ Cục quản lý khám chữa bệnh cho thấy, nhiễm khuẩn bệnh viện kéo dàithời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân từ 9 đến 24,3 ngày đồng thời kéo theotăng chi phí điều trị trung bình từ 2-32,3 triệu đồng/bệnh nhân Điều tra của Bộ Y tếvào tháng 8 năm 2012 trong số 522 bệnh viện cả nước cho thấy chỉ có 33% các bệnhviện có đơn vị kiểm soát nhiễm khuẩn đạt tiêu chuẩn.Trong khi đó, trên 50% các bệnhviện còn thiếu điểm vệ sinh tay ở mỗi buồng bệnh, bất chấp quy định nhân viên trước

và sau chăm sóc bệnh nhân, sau khi cầm dụng cụ, sau khi làm thủ thuật đều phải rửatay

Trên thực tế để kiểm soát, ngăn ngừa NKBV trong các phòng mổ và hậu phẫu,các bệnh viện ở Hà Giang thường sử dụng dung dịch Natri Hypoclorit,Glutaraldehyde, Cloramin B, Surfanios, Preseft để khử trùng bề mặt phòng, bàn, trangthiết bị, vật dụng y tế, quần áo của y tá và bệnh nhân, do đó gây ra mùi khó chịu vàđộc hại (nếu tiếp xúc lâu dài) trong các phòng bệnh Đối với không khí, phần lớn các

bệnh viện không trang bị hệ thống lọc và khử trùng chủ động không khí trước khi đivào phòng mổ, phòng bệnh mà không khí được lấy trực tiếp từ bên ngoài vào và tạimột số thời điểm trong ngày, người ta phun loại hóa chất phổ biến, rẻ tiền là dung dịchfoocmon, trong phòng để khử trùng không khí, do đó gây ra mùi rất khó chịu và nguy

cơ mắc các bệnh hô hấp hoặc ung thư cho những người tiếp xúc nhiều với hóa chấtnày như y tá, bác sỹ, bệnh nhân điều trị,

Năm 2013, tại BVĐK tỉnh Hà Giang đã xảy ra hàng loạt các ca nhiễm khuẩn bệnhviện (nhiễm trùng sau mổ), tuy chưa có trường hợp tử vong nhưng đã gây ra những thiệthại về kinh tế cho bệnh nhân và bệnh viện Từ vấn đề NKBV, ngành y tế Hà Giang nóichung và BVĐK tỉnh Hà Giang nói riêng, được sự hỗ trợ đắc lực của BV Bạch Mai đãdành nhiều thời gian và công sức đầu tư cho công tác phòng chống NKBV Song songvới đó, UBND tỉnh cũng đồng tình tiếp tục đầu tư các trang thiết bị phòng, chống nhiễmkhuẩn cũng như chỉ đạo các đơn vị y tế thực hiện đúng quy trình kiểm soát nhiễmkhuẩn Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế của tỉnh còn khó khăn, mới chỉ một, hai bệnhviện được trang bị hệ thống phòng, chống nhiễm khuẩn tương đối hiện đại như bệnhviện Đa khoa tỉnh và bệnh viện Bắc Quang, còn lại đa số các bệnh viện vẫn sử dụng cácphương pháp chống nhiễm khuẩn truyền thống nên hiệu quả chưa cao

Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Giang là bệnh viện hạng II theo tiêu chuẩn của Bộ Y

tế và là cơ sở khám chữa bệnh công lớn nhất của tỉnh Hà Giang Hiện nay, trong một

số phòng mổ đặc biệt, đòi hỏi độ vô trùng cao, các bác sĩ đã thay thế foocmon bằngloại hóa chất mới – Nocolyse ít độc hơn để khử trùng không khí, đồng thời có thể tiếpxúc an toàn chỉ sau 30 phút xịt trong phòng Tuy nhiên, loại hóa chất này có giá thànhrất cao, khoảng 2,9 triệu đồng/lít nên bệnh viện cũng không đủ kinh phí, không thể sửdụng để vô trùng không khí trong phòng mổ mỗi ngày mà phải từ 1 đến 2 tuần mớiphun khử trùng 1 lần nên hiệu quả khử trùng không cao, chỉ mang tính chất thời điểm,chưa kể thiết bị để phun xịt loại hóa chất này cũng rất đắt tiền, vài trăm triệu/máy.Tương tự, để khử trùng các dụng cụ y tế, bệnh viện sử dụng hóa chất PRESEFT, cồn

90 độ, giaven, có hiệu quả tốt nhưng giá thành cao và ảnh hưởng đến sức khỏe cácnhân viên y tế

Bệnh viện Đa khoa Bắc Quang là bệnh viện hạng II, thu dung bệnh nhân cáchuyện phía nam của Bắc Giang như Quang Bình, Hoàng Xu Phì, Xín Mần, Hàm Yêncủa Tuyên Quang Để khử trùng không khí phòng mổ, các nhân viên y tế phun dungdịch Anios special DJPSF bằng thiết bị phun sương AEROSEPT 100VF Hóa chất nàycũng có giá thành khá cao, 2,2 triệu đồng/can 5 lít, do đó bệnh viện cũng không phunthường xuyên, chỉ phun 1 tuần/lần, mỗi lần phun trong 40 phút, do đó hiệu quả khửtrùng không khí chỉ mang tính chất thời điểm mà không được duy trì thường xuyên.Không khí trong các phòng chuyên môn khác như khoa sản, khoa nhi, hậu phẫu, lấytrực tiếp không khí ngoài trời mà không qua xử lý Các dụng cụ y tế thông thườngđược khử trùng bằng cách ngâm rửa trong dung dịch anoiosyme sau đó hấp tiệt trùng.Với các dụng cụ nội soi, được ngâm rửa trước bằng dung dịch anoiosyme sau đó ngâmtrực tiếp trong steranios 2% trong 20 phút, cuối cùng được luộc hấp tiệt trùng Để laurửa sàn các phòng bệnh, bệnh viện sử dụng dung dịch Preseft và cồn 90° Các biện

pháp khử trùng bề mặt và dụng cụ này có hiệu quả nhưng giá thành cao và ảnh hưởngđến sức khỏe các nhân viên y tế do tiếp xúc nhiều

Như vậy, các phương pháp khử trùng không khí và bề mặt dụng cụ hiện tại củabệnh viện Đa khoa tỉnh và bệnh viện Đa khoa Bắc Quang, Hà Giang đều chưa đem lạihiệu quả như mong muốn, về hiệu lực khử trùng hay hiệu quả kinh tế Do đó, việc tìm ramột giải pháp khử trùng toàn diện môi trường bệnh viện, hiệu quả và kinh tế để phòngtránh NKBV đang là nhu cầu cấp thiết của các bệnh viện và cơ sở y tế ở Hà Giang

4 Các nội dung chính và kết quả dự kiến:

4.1 Các nội dung chính:

- Khảo sát đánh giá thực trạng vi sinh (tổng vi khuẩn hiếu khí, nấm) trong không khícủa một số phòng chuyên môn và trên bề mặt của một số dụng cụ y tế của Bệnh viện

Đa khoa tỉnh Hà Giang và Bệnh viện Đa khoa Bắc Quang

- Chuyển giao và lắp đặt các thiết bị làm sạch không khí bằng công nghệ xúc tácquang, Bàn rửa khử trùng Gia Thanh và thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh tại cácphòng chuyên môn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang và Bệnh viện Đa khoa BắcQuang

- Đánh giá khả năng diệt khuẩn (tổng vi khuẩn hiếu khí, nấm) của các thiết bị làm sạchkhông khí, Bàn rửa khử trùng Gia Thanh và thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh tại cácphòng chuyên môn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang và Bệnh viện Đa khoa BắcQuang

- Đánh giá khả năng diệt khuẩn (tổng vi khuẩn hiếu khí, nấm) của các thiết bị làm sạchkhông khí, Bàn rửa khử trùng Gia Thanh và thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh tại cácphòng chuyên môn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang và Bệnh viện Đa khoa BắcQuang sau khi các thiết bị làm việc liên tục trong 5 tháng

- Đào tạo cán bộ kỹ thuật của 2 bệnh viện về vận hành thiết bị và ứng dụng các côngnghệ và tổng kết dự án

- Bàn rửa khử trùng Gia Thanh công suất 10 L/giờ : 5 chiếc

- Thiết bị sản xuất anolyte Gia Sinh công suất 60 L/giờ : 1 chiếc

- Thiết bị sản xuất anolyte Gia Sinh công suất 120 L/giờ : 1 chiếc

5 Dự kiến thời gian thực hiện (Số tháng, bắt đầu từ ): 24 tháng, bắt đầu từ 6/2016

đến 5/2018

6 Dự kiến kinh phí (từ ngân sách sự nghiệp KH&CN của Trung ương, đối ứng từ

ngân sách địa phương và nguồn khác): 5.000 triệu đồng, trong đó:

+ Từ ngân sách sự nghiệp KH&CN của Trung ương: 4.500 triệu đồng;

+ Từ ngân sách địa phương: 500 triệu đồng;

+ Từ nguồn khác: 0 triệu đồng

7 Đề xuất Tổ chức chủ trì và đánh giá năng lực của Tổ chức chủ trì (điều kiện cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, khả năng huy động nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước để thực hiện dự án):

- Cơ quan chủ trì: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang

- Cá nhân chủ trì: Ông Hoàng Tiến Việt, Giám đốc bệnh viện Đa khoa tỉnh HàGiang

8 Đề xuất Tổ chức chuyển giao công nghệ và đánh giá năng lực của Tổ chức chuyển giao công nghệ (quyền chuyển giao công nghệ và năng lực chuyển giao công nghệ).

- Cơ quan chuyển giao công nghệ: Viện Công nghệ môi trường- Viện Hàn lâmKhoa học và Công nghệ Việt Nam

Ngày tháng năm 20

CHỦ TỊCH

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH/THÀNH PHỐ

(Ký tên, đóng dấu)

B1.2-TMDA THUYẾT MINH DỰ ÁN

Thuộc Chương trình Nông thôn miền núi

I THÔNG TIN CHUNG VỀ DỰ ÁN

1 Tên Dự án: Áp dụng các công nghệ khử trùng tiên tiến để chống nhiễm khuẩn,

lây chéo trong trong các phòng chuyên môn bệnh viện của tỉnh Hà Giang

2 Mã số:

3 Cấp quản lý: - Bộ Khoa học và Công nghệ;

- Cấp tỉnh, thành phố: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hà Giang

4 Thời gian thực hiện: 24 tháng, từ tháng 06 /2016 đến tháng 05/2018

5 Dự kiến kinh phí thực hiện: 5.000 triệu đồng

Tên tổ chức: Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang

Địa chỉ: Số 11, tổ 10, Phường Minh Khai, TP Hà Giang, tỉnh Hà Giang

Điện thoại: 02193.886.411 Fax: 02193.888.020

7 Chủ nhiệm Dự án

Họ, tên: Ông Hoàng Tiến Việt

Học hàm, học vị: bác sĩ chuyên khoa II Chức vụ: giám đốc

Địa chỉ: Số 11, tổ 10, Phường Minh Khai, TP Hà Giang, tỉnh Hà Giang

Điện thoại: CQ: NR: Mobile: 01255155669

E-mail: bsviet123@gmai.com

8 Tổ chức chuyển giao công nghệ:

Tên cơ quan: Viện Công nghệ môi trường, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ

Hà Giang là tỉnh miền núi cao nằm ở cực bắc tổ quốc, phía Bắc giáp các tỉnh VânNam và Quảng Tây – Trung Quốc, phía Nam giáp tỉnh Tuyên Quang, phía Đông giáptỉnh Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và Lào Cai Tỉnh Hà Giang có 1 thành phố(Hà Giang) và 10 huyện với 193 xã, phường, thị trấn Vùng có dân số ít, mật độ dân sốthấp, 94 người/km2, trong đó người Mông chiếm đa số, còn lại là các sắc dân gồmThổ, La Chí, Tày, Dao, Mán, Nùng, Giáy và Lô Lô Cũng vì địa thế toàn rừng núinên kinh tế Hà Giang tương đối kém phát triển Các vùng núi thấp như Vị Xuyên, BắcQuang có kinh tế phát triển hơn vùng núi.

Về y tế, toàn tỉnh Hà Giang hiện có 5 bệnh viện tuyến tỉnh, 3 bệnh viện đa khoakhu vực và 8 bệnh viện tuyến huyện Ngoài ra, tỉnh còn có nhiều phòng khám đa khoakhu vực, các trung tâm y tế huyện và trạm y tế phường xã Đội ngũ cán bộ y tế gồmhơn 4.000 người, trong đó có gần 500 bác sĩ và 40 dược sĩ đại học Nhân sự mới tuyểndụng nhiều, đang trong quá trình đầu tư cho đào tạo, tuy nhiên vẫn chưa đủ về sốlượng cũng như chất lượng

Trang thiết bị tại các bệnh viện của Hà Giang còn thiếu và chưa đồng bộ, máy móchiện có thường xuyên hư hỏng, ảnh hưởng lớn tới hoạt động của các khoa Do chưa cóthiết bị phục vụ một số kỹ thuật cao nên các bệnh viện vẫn phải chuyển bệnh nhân lêntuyến cao hơn Ngoài ra, vấn đề vận chuyển an toàn người bệnh còn gặp khó khăn.Trong những năm qua, thực hiện nhiệm vụ chăm lo sức khỏe cho người dân,ngành y tế đã nỗ lực hết mình từ củng cố, ổn định và phát triển mạng lưới khám chữabệnh các tuyến cũng như triển khai cải tiến chất lượng bệnh viện theo Quyết định4858/QĐ-BYT, chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh đã được cải thiện hơn trước; cácchính sách khám chữa bệnh cho người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, đối tượng chính sách,khám chữa bệnh BHYT, khám chữa bệnh cho người nghèo được thực hiện đầy đủ Tìnhtrạng quá tải ở một số Bệnh viện chuyên khoa và Bệnh viện tuyến huyện có giảm,nhưng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh vẫn cao; hoạt động chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợBệnh viện tuyến dưới bằng hình thức cầm tay chỉ việc được tích cực triển khai Ngànhcũng đã tổ chức, phối hợp tốt với các Bệnh viện Trung ương thực hiện Đề án bệnh viện

vệ tinh giúp người dân được khám bệnh, chữa bệnh chất lượng cao ngay tại địa phươngnhằm giảm thiểu tỷ lệ bệnh nhân chuyển tuyến Nhiều kỹ thuật mới được chuyển giaocho các Bệnh viện tuyến huyện, qua đó chất lượng công tác khám chữa bệnh được nânglên Chỉ tính riêng trong năm 2015, công suất sử dụng giường bệnh tại tuyến tỉnh có 11Bệnh viện vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra, một số Bệnh viện chưa đạt chỉ tiêu thậm chí còn

khá thấp; Công suất sử dụng giường bệnh (Kế hoạch) chung của toàn tỉnh là 104,0%;Ngoài ra ngành y tế còn tổ chức các hoạt động truyền thông trên các phương tiện thôngtin đại chúng về phòng chống ngộ độc bột ngô mốc, lợi ích tiêm vắc xin viêm gan B,phòng chống bệnh nấm, lao, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, sốt rét và các biện phápphòng chống… Chỉ đạo các đơn vị y tế tuyến tỉnh tăng cường hỗ trợ tuyến huyện trongviệc đẩy mạnh tiến độ triển khai thực hiện Bộ Tiêu chí Quốc gia về y tế xã góp phần cảithiện chất lượng cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại tuyến cơ sở phòng chống dịch,bệnh và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho nhân dân trong toàn xã.

Củng cố và hoàn thiện xây dựng mạng lưới hệ thống y tế dự phòng rộng khắp từtỉnh đến các thôn, bản Hoạt động y tế dự phòng được tăng cường, công tác giám sátdịch được triển khai chặt chẽ, khống chế kịp thời, ứng phó được các vấn đề sức khỏeliên quan đến thiên tai, thảm họa Xác định công tác đào tạo, phát triển nhân lực là mộtvấn đề quan trọng giúp cho các cán bộ y tế nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề đểđáp ứng phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn Ngành đã liên kết với các Trường Đạihọc Y - Dược (Hà Nội, Thái Nguyên, Thái Bình) và tranh thủ mọi nguồn lực để đầu tưcho đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ y tế Áp dụng nhiều hình thức đào tạo (địa chỉ,liên thông, chính quy ) Năm 2015, đã có 112 bác sỹ và 09 Dược sỹ đại học tốtnghiệp theo các đề án của tỉnh và 42 bác sỹ và 9 dược sỹ đại học hệ liên thông tốtnghiệp Trong năm, đã cử đi đào tạo sau đại học 78 cán bộ, đào tạo đại học và cử nhân

37 người, đào tạo quản lý cho cán bộ lãnh đạo 161 người Ngành cũng chỉ đạo các đơn

vị y tế trong toàn tỉnh đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, áp dụng sáng kiếntrong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân Cử cán bộ tham dự các lớp tập huấn, bồidưỡng phương pháp giáo dục y học cho cán bộ là giáo viên, giảng viên của tỉnh Trongnhững năm qua, được sự quan tâm của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân và UBND các cấp,

sự phối hợp liên ngành trong công tác chăm sóc sức khỏe đã có nhiều chuyển biến tíchcực về nhận thức vai trò quan trọng của sức khỏe trong quá trình phát triển kinh tế xãhội tại địa phương và sự tham gia của người dân vào công tác chăm sóc sức khỏe ngàycàng sâu rộng Tình trạng sức khỏe của nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã được cảithiện rõ rệt, hầu hết các chỉ số về sức khỏe đã được cải thiện và tăng lên đáng kể;Khống chế được các bệnh sốt rét, HIV/AIDS và các dịch bệnh lây nhiễm nguy hiểm

Hệ thống tổ chức mạng lưới y tế tiếp tục được kiện toàn, củng cố nhằm ổn định là điềukiện phát triển trong thời gian tới

Năng lực quản lý của đơn vị y tế được tăng cường, sự nhiệt tình công tác, tận tâmvới người bệnh của cán bộ y tế ngày càng nâng cao là một trong những yếu tố quantrọng quyết định hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân,UBND tỉnh và nhân dân giao phó.

9.2 Nhiễm khuẩn bệnh viện và nhu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn ở Hà Giang

Thời gian gần đây, ở nước ta có nhiều nạn dịch bệnh bùng phát với tốc độ lây lannhanh và gây ra rất nhiều những hậu quả hết sức đau lòng về số bệnh nhân tử vong,gây hoang mang dư luận như: dịch sởi, dịch cúm A, chân tay miệng,…Bên cạnhnguyên nhân là do yếu tố chủ quan con người thì một nguyên nhân rất lớn là tình trạngnhiễm khuẩn trong các phòng bệnh, dẫn đến hiện tượng lây nhiễm chéo trong bệnhviện Thực vậy, khi không khí hoặc bề mặt các trang thiết bị phẫu thuật, dụng cụ chămsóc bệnh nhân, áo của phẫu thuật viên, hoặc bề mặt sàn, phòng bệnh, không được vôtrùng sẽ dẫn đến sự có mặt của các vi khuẩn, virút trong các phòng bệnh, phòng xétnghiệm, do đó sẽ đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của nhân viên y tế và người bệnh, làmtăng tỉ lệ tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng việc sử dụng kháng sinh và chi phíđiều trị - còn gọi là hiện tượng nhiễm khuẩn bệnh viện (NKBV) NKBV thường tậptrung cao ở khu vực hồi sức cấp cứu và ngoại khoa Trong đó có 3 loại nhiễm khuẩnthường gặp là nhiễm khuẩn hô hấp, nhiễm khuẩn vết mổ và nhiễm khuẩn tiêu hóa Cácbệnh nhân không có miễn dịch tốt, người đặt xông dẫn lưu, xông bàng quang, xôngniệu đạo, dùng máy thở hỗ trợ hô hấp dễ có nguy cơ nhiễm trùng và bệnh càng nặnghơn Theo ước tính hằng năm nước ta có khoảng 700 nghìn bệnh nhân bị nhiễm trùngvết mổ do NKBV gây ra Khảo sát từ Cục quản lý khám chữa bệnh cho thấy, nhiễmkhuẩn bệnh viện kéo dài thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân từ 9 đến 24,3ngày đồng thời kéo theo tăng chi phí điều trị trung bình từ 2-32,3 triệu đồng/bệnhnhân Điều tra của Bộ Y tế vào tháng 8 năm 2012 trong số 522 bệnh viện cả nước chothấy chỉ có 33% các bệnh viện có đơn vị kiểm soát nhiễm khuẩn đạt tiêu chuẩn.Trongkhi đó, trên 50% các bệnh viện còn thiếu điểm vệ sinh tay ở mỗi buồng bệnh, bất chấpquy định nhân viên trước và sau chăm sóc bệnh nhân, sau khi cầm dụng cụ, sau khilàm thủ thuật đều phải rửa tay

Như vậy, vấn đề NKBV không mới nhưng chưa có giải pháp triệt để và vẫntrong tình trạng báo động đỏ Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy có thể ngăn ngừaNKBV qua những chương trình kiểm soát NKBV Một chương trình kiểm soát NKBVtốt sẽ đưa ra những chuẩn mực về chất lượng chăm sóc vào trong những thực hành

lâm sàng, giúp nhà lâm sàng hạn chế bớt những rủi ro do chăm sóc dẫn tới lây nhiễm.Nghiên cứu về hiệu quả của chương trình kiểm soát NKBV của SENIC (Study on theEfficacy of Nosocomial Infection Control) năm 1970-1976 đã chứng minh rằng mộtchương trình kiểm soát NKBV bao gồm giám sát và áp dụng kỹ thuật có thể làm giảm33% NKBV.

Trên thực tế để kiểm soát, ngăn ngừa NKBV trong các phòng mổ và hậu phẫu,các bệnh viện ở Hà Giang thường sử dụng dung dịch Natri Hypoclorit,Glutaraldehyde, Cloramin B, Surfanios, Preseft để khử trùng bề mặt phòng, bàn, trangthiết bị, vật dụng y tế, quần áo của y tá và bệnh nhân, do đó gây ra mùi khó chịu vàđộc hại (nếu tiếp xúc lâu dài) trong các phòng bệnh Đối với không khí, phần lớn cácbệnh viện không trang bị hệ thống lọc và khử trùng chủ động không khí trước khi đivào phòng mổ, phòng bệnh mà không khí được lấy trực tiếp từ bên ngoài vào và tạimột số thời điểm trong ngày, người ta phun loại hóa chất phổ biến, rẻ tiền là dung dịchfoocmon, trong phòng để khử trùng không khí, do đó gây ra mùi rất khó chịu và nguy

cơ mắc các bệnh hô hấp hoặc ung thư cho những người tiếp xúc nhiều với hóa chấtnày như y tá, bác sỹ, bệnh nhân điều trị,

Năm 2013, tại BVĐK tỉnh Hà Giang đã xảy ra hàng loạt các ca nhiễm khuẩn bệnhviện (nhiễm trùng sau mổ), tuy chưa có trường hợp tử vong nhưng đã gây ra những thiệthại về kinh tế cho bệnh nhân và bệnh viện Từ vấn đề NKBV, ngành y tế Hà Giang nóichung và BVĐK tỉnh Hà Giang nói riêng, được sự hỗ trợ đắc lực của BV Bạch Mai đãdành nhiều thời gian và công sức đầu tư cho công tác phòng chống NKBV Song songvới đó, UBND tỉnh cũng đồng tình tiếp tục đầu tư các trang thiết bị phòng, chống nhiễmkhuẩn cũng như chỉ đạo các đơn vị y tế thực hiện đúng quy trình kiểm soát nhiễmkhuẩn Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế của tỉnh còn khó khăn, mới chỉ một, hai bệnhviện được trang bị hệ thống phòng, chống nhiễm khuẩn tương đối hiện đại như bệnhviện Đa khoa tỉnh và bệnh viện Bắc Quang, còn lại đa số các bệnh viện vẫn sử dụng cácphương pháp chống nhiễm khuẩn truyền thống nên hiệu quả chưa cao

Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Giang là bệnh viện hạng II theo tiêu chuẩn của Bộ Y

tế và là cơ sở khám chữa bệnh công lớn nhất của tỉnh Hà Giang Tính đến thời điểmhiện tại với quy mô 570 giường bệnh, 515 cán bộ CCVC với 6 phòng chức năng, 3đơn vị hậu cần, 21 khoa lâm sàng và 4 khoa cận lâm sàng Trung bình lượng khámtrong ngày có từ 350 - 400 người bệnh Thu dung cấp cứu và điều trị nội trú từ 80 -

100 người bệnh/ngày Người bệnh điều trị nội trú tại các khoa lâm sàng từ 400 - 500

người bệnh Hiện nay, trong một số phòng mổ đặc biệt, đòi hỏi độ vô trùng cao, cácbác sĩ đã thay thế foocmon bằng loại hóa chất mới – Nocolyse ít độc hơn để khử trùngkhông khí, đồng thời có thể tiếp xúc an toàn chỉ sau 30 phút xịt trong phòng Tuynhiên, loại hóa chất này có giá thành rất cao, khoảng 2,9 triệu đồng/lít nên bệnh việncũng không đủ kinh phí, không thể sử dụng để vô trùng không khí trong phòng mổmỗi ngày mà phải từ 1 đến 2 tuần mới phun khử trùng 1 lần nên hiệu quả khử trùngkhông cao, chỉ mang tính chất thời điểm, chưa kể thiết bị để phun xịt loại hóa chất nàycũng rất đắt tiền, vài trăm triệu/máy Tương tự, để khử trùng các dụng cụ y tế, bệnhviện sử dụng hóa chất PRESEFT, cồn 90 độ, giaven, có hiệu quả tốt nhưng giá thànhcao và ảnh hưởng đến sức khỏe các nhân viên y tế.

Bệnh viện Đa khoa Bắc Quang là bệnh viện hạng II, thu dung bệnh nhân cáchuyện phía nam của Bắc Giang như Quang Bình, Hoàng Xu Phì, Xín Mần, Hàm Yêncủa Tuyên Quang Bệnh viện có 260 cán bộ, 26 khoa phòng trong đó có 4 phòng chứcnăng và 22 phòng chuyên môn với 300 giường bệnh, với 250 - 350 bệnh nhân thườngtrú, khám kê đơn ngoại trú: 200 người/ngày Lượng người qua lại bệnh viện mỗi ngàykhoảng 1000 người Để khử trùng không khí phòng mổ, các nhân viên y tế phun dungdịch Anios special DJPSF bằng thiết bị phun sương AEROSEPT 100VF Hóa chất nàycũng có giá thành khá cao, 2,2 triệu đồng/can 5 lít, do đó bệnh viện cũng không phunthường xuyên, chỉ phun 1 tuần/lần, mỗi lần phun trong 40 phút, do đó hiệu quả khửtrùng không khí chỉ mang tính chất thời điểm mà không được duy trì thường xuyên.Không khí trong các phòng chuyên môn khác như khoa sản, khoa nhi, hậu phẫu, lấytrực tiếp không khí ngoài trời mà không qua xử lý Các dụng cụ y tế thông thườngđược khử trùng bằng cách ngâm rửa trong dung dịch anoiosyme sau đó hấp tiệt trùng.Với các dụng cụ nội soi, được ngâm rửa trước bằng dung dịch anoiosyme sau đó ngâmtrực tiếp trong steranios 2% trong 20 phút, cuối cùng được luộc hấp tiệt trùng Để laurửa sàn các phòng bệnh, bệnh viện sử dụng dung dịch Preseft và cồn 90° Các biệnpháp khử trùng bề mặt và dụng cụ này có hiệu quả nhưng giá thành cao và ảnh hưởngđến sức khỏe các nhân viên y tế do tiếp xúc nhiều

Như vậy, các phương pháp khử trùng không khí và bề mặt dụng cụ hiện tại củabệnh viện Đa khoa tỉnh và bệnh viện Đa khoa Bắc Quang, Hà Giang đều chưa đem lạihiệu quả như mong muốn, về hiệu lực khử trùng hay hiệu quả kinh tế Do đó, việc tìm ramột giải pháp khử trùng toàn diện môi trường bệnh viện, hiệu quả và kinh tế để phòngtránh NKBV đang là nhu cầu cấp thiết của các bệnh viện và cơ sở y tế ở Hà Giang

1 0 Tính tiên tiến và thích hợp của công nghệ được chuyển giao

10.1 Đặc điểm và xuất xứ của công nghệ dự kiến áp dụng

a) Công nghệ xúc tác quang xử lý ô nhiễm không khí

Xúc tác quang (XTQ) được nghiên cứu từ năm 1970 [1] và phát triển khôngngừng cho đến ngày nay nhờ tiềm năng ứng dụng phong phú trong lĩnh vực côngnghệ môi trường của nó Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tính hiệu quả của phươngpháp này trong việc xử lý các họ hợp chất hữu cơ rất khác nhau như các hydrocacbonbão hòa và không bão hòa, các hợp chất oxy hóa, các hợp chất thơm [2, 3], thuốc trừsâu [4], các chất màu [5], các axit béo [6, 7], các hợp chất chứa asen [8], NOx [9] vàcác vi khuẩn [10],…

Vật liệu XTQ chủ yếu là từ các nguyên tố chuyển tiếp như TiO2, ZnO, WO3,CdSe v.v , trong đó TiO2 có hoạt tính XTQ cao nhất và là vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền, trơ

về mặt hóa học và không độc hại đối với sức khỏe con người Cơ chế xử lý các chất ônhiễm trong không khí bằng XTQ trên vật liệu nano TiO2 được mô tả trên hình 1

Hình 1 Cơ chế phản ứng XTQ của TiO 2

Dưới tác dụng của ánh sáng tử ngoại (UV), các điện tử từ vùng hóa trị chuyểnlên vùng dẫn thành các điện tử tự do (e-) và để lại các lỗ trống (h+) ở vùng hóa trị Điện

tử và lỗ trống sau đó sẽ khuếch tán ra bề mặt và phản ứng với H2O và O2 sẵn có trongkhông khí được hấp thụ trên bề mặt màng và tạo ra các gốc có khả năng ôxy hóa khửcác chất hữu cơ (các gốc siêu oxy hóa) Các tế bào vi khuẩn cũng được cấu tạo chủyếu bởi các chất hữu cơ như protein, lipid, hydrat cacbon, do đó cũng sẽ bị phân hủybởi các gốc siêu oxy hóa này, dẫn đến làm giảm 77 đến 93% khả năng hô hấp của tếbào, khiến cho tế bào suy yếu dần và cuối cùng là bị tiêu diệt [11]

Trong lĩnh vực xử lý ô nhiễm không khí (ONKK) bằng XTQ, có thể nói nướcNga là một trong những nước đi tiên phong Viện Các Vấn đề Vật lý trong Hóa học

Hình 2 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của thiết bị TIOKRAFT của LB Nga

(CVĐLH) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học (HLKH) Nga là nơi đạt được nhiều thànhtựu nhất trong nghiên cứu ứng dụng vật liệu XTQ cho mục đích xử lý ô nhiễm môitrường không khí bởi các chất hữu cơ và các loài vi khuẩn gây bệnh Các nhà khoa họccủa Viện đã chế tạo thành công bột nano TiO2 có có hoạt tính oxy hóa cao đặc biệt,bởi vì họ đã nắm trong tay bí quyết công nghệ chế tạo vật liệu XTQ trên cơ sở nanoTiO2 Theo các nhà khoa học này, ngoài yếu tố kích thước hạt và độ phân bố kíchthước hạt, hiệu quả oxy hóa của các hạt nano TiO2 còn phụ thuộc vào nhiều yếu tốkhác mà mỗi nhà sản xuất đều giữ riêng cho mình như một “know-how”

* Thiết bị xử lý ô nhiễm không khí trên cơ sở XTQ:

Năm 2000, một tập thể các nhà khoa học thuộc Viện CVĐLH đã đăng ký và

được cấp bằng sáng chế số RF 2151632 “Phần tử xúc tác quang và phương pháp chế tạo nó” Phần tử XTQ này là yếu tố quan trọng tạo nên hiệu quả xử lý ONKK vượt trội

của thiết bị do họ sản xuất với nhãn hiệu TIOKRAFT so với các thiết bị cùng chứcnăng được sản xuất trên thế giới Ngoài ra, qua quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và ápdụng trên thực tế các thiết bị TIOKRAFT đã không ngừng được hoàn thiện và đã đạtđược sự tín nhiệm cao nhất ở nước Nga về thiết bị xử lý ONKK TIOKRAFT đã đượcthương mại hóa và được xuất khẩu sang nhiều ở châu Âu như Đức, Hy Lạp… từ nhiềunăm nay

Thiết bị TIOKRAFT có công suất xử lý không khí từ 250 m3/h trở lên có cấu tạohoàn chỉnh gồm nhiều tầng lọc, mỗi tầng lọc đều có chức năng riêng mà các tầng lọckhác không thay thế được Cấu tạo thiết bị gồm các bộ phận chính được thể hiện nhưtrên hình 2

1- Bộ tiền lọc: bao gồm 2 tầng lọc:

a) Tầng lọc thô: có tác dụng loại bỏ các hạt bụi có kích thước trên 3 µm

b) Tầng lọc hiệu suất cao HEPA (hoặc lọc tinh) có tác dụng loại bỏ các hạt bụi tới0,3 µm

2- Bộ lọc tĩnh điện: lọc tăng cường các phần tử bụi nhỏ còn lại có kích thước đến0,01 μm

3- Bộ lọc XTQ: là các ống thủy tinh thạch anh xốp có phủ lớp XTQ nano TiO2, bêntrong có đèn tử ngoại Dưới tác dụng của tia tử ngoại, lớp XTQ có tác dụng phânhủy các chất độc hại thành nước và khí CO2, đồng thời diệt vi khuẩn và diệt nấm.Dòng không khí thường được bố trí đi từ trong lòng ống xuyên qua thành ống rangoài

4- Bộ lọc hạt mang điện làm bằng vải không dệt PP kết hợp lưới kim loại tiếp đất cótác dụng giữ lại các hạt mang điện, được sinh ra khi không khí đi qua bộ lọc tĩnhđiện, và truyền điện tích xuống đất Bộ lọc này có thể đặt trước hoặc sau bộ lọcXTQ

5- Bộ lọc than hoạt tính: có tác dụng loại bỏ mùi và các siêu oxit sinh ra trong quátrình phân hủy quang hóa

6- Quạt gió áp suất cao: đảm bảo lưu lượng không khí cần thiết đi qua thiết bị

Phần tử XTQ có hình dạng ống xốp hình trụ (đường kính ngoài 80 mm, dày 5-10

mm, chiều dài >200 mm), hở hai đầu Nó được chế tạo từ những hạt thạch anh cóđường kính chủ yếu nằm trong khoảng 0,6-0,8 mm bằng cách thiêu kết Độ xốp củathành ống lớn, dễ dàng cho không khí đi qua (hình 3, ống bên phải)

Hình 3: Bộ lọc hạt mang điện và

phần tử xúc tác quang.

Hình 4: Sắp xếp phần tử XTQ và bộ lọc hạt mang điện trong thiết bị.

Quy trình xử lý không khí của thiết bị TIOKRAFT như sau: không khí lần lượt điqua các bộ lọc bụi thô, lọc thứ cấp, lọc tĩnh điện đảm bảo giảm nồng độ bụi thấp tốithiểu Sau đó nó đi tiếp qua bộ lọc XTQ, đây là bộ phận quan trọng nhất, nơi xảy racác phản ứng quang hóa nhờ có lớp xúc tác TiO2 dưới tác dụng của tia cực tím làmphân hủy các hợp chất hữu cơ bay hơi VOC và tiêu diệt vi sinh nguy hại có trong môitrường không khí.

Đặc tính nổi trội của các thiết bị xử lý không khí bằng XTQ là các thành phần ônhiễm không tích tụ lại trong thiết bị mà được phân hủy hoàn toàn thành khí vô hại màkhông phải thêm bất kỳ hóa chất nào như Ôzon, Clo và khả năng xử lý đa năng (khóithuốc, vi khuẩn, mùi hôi, NH3, H2S ) Ngoài ra, các bộ lọc có thuổi thọ cao, trongđiều kiện máy hoạt động liên tục bộ lọc tinh 4 tháng mới phải thay, bộ phận phân hủysiêu ôxit là 5 năm

b) Công nghệ hoạt hóa điện hóa và ứng dụng trong khử trùng y tế

Dung dịch hoạt hóa điện hóa (HHĐH) là một chất lỏng trong suốt không màu, cómùi clo nhẹ, chứa hỗn hợp các chất oxy hoá chứa oxy và clo như: HClO, ClO2, HClO3,HClO4, H2O2, O2, ClO-, ClO2-, ClO3-, O-, HO2-, OH-, là những chất hoạt động diệt vitrùng, virus và bào tử rất hiệu quả nên chỉ cần dùng ở nồng độ nhỏ và vì vậy ít độc hại[12] Các thông số đặc trưng của dung dịch HHĐH: pH: từ 6,5 đến 8,0; tổng nồng độcác chất hoạt tính (tương đương clo hoạt tính): 250-350 mg/l; thê oxy hoá khử cao: từ+ 800 mV đến +1000 mV

So với các chất diệt khuẩn truyền thống, dung dịch HHĐH có nhiều ưu thế nổitrội [12]:

- Hiệu quả diệt khuẩn cao: diệt được rất nhiều loại vi khuẩn, vi trùng gây bệnh,

kể cả những loại có sức đề kháng cao như nha bào, vi trùng bệnh lao ; Thời gian diệt

vi khuẩn, vi trùng ngắn hơn nhiều so với các loại hóa chất khác; Không bị hiện tượng

“nhờn thuốc” như các loại hóa chất khác

- Ít độc hại cho người sử dụng, tiếp xúc nó thường xuyên do lượng khoáng thấp

và nồng độ các hoạt chất trong dung dịch HHĐH khá nhỏ

- Dung dịch HHĐH tập hợp nhiều hoạt chất sát khuẩn nên có khả năng sát khuẩncao, diệt được hầu hết các nhóm vi khuẩn gam (+), gam (-), kể cả nha bào, virus, nấmmốc, xạ khuẩn

- Có khả năng kết hợp sử dụng với nhiều loại hóa chất tẩy rửa khác, làm tănghiệu quả của cả hai quá trình tẩy rửa và sát trùng.

- Được sản xuất tại nơi sử dụng bằng quy trình rất đơn giản; người vận hành thiết

bị không cần có chuyên môn cao; không cần phải dự trữ và bảo quản; cần lúc nào cóngay lúc đó

- Giá thành rẻ, với cùng hiệu quả sử dụng yêu cầu chi phí thấp hơn các biện phápkhác

Điều khác biệt cơ bản của dung dịch HHĐH so với hoá chất tẩy rửa, khử trùngtruyền thống như Natri hypoclorit, Cloramin và các hợp chất chứa Clo khác ở chỗ:-Do có tổng lượng khoáng nhỏ nên dung dịch HHĐH có tính chất gần giốngnước khoáng thông thường và đảm bảo sạch về phương diện sinh thái Dung dịchHHĐH không làm nhiễm bẩn môi trường và không cần phải trung hoà nó sau khi sửdụng vì sau khi được sản xuất 5 ngày dung dịch trở về dạng nước muối ban đầu trướckhi được kích hoạt điện hoá

-Nồng độ các hoạt chất trong dung dịch HHĐH không lớn (trung bình từ 0,2 –0,3g/l) nên nó không gây nguy hiểm gì khi tiếp xúc với da và niêm mạc, bảo vệ antoàn các dụng cụ y tế được làm từ các vật liệu dễ bị ăn mòn

-Việc dung dịch HHĐH là tập hợp của nhiều hoạt chất (Hydroperoxit, Ozon,Oxy nguyên tử, các hợp chất clo chứa oxy ) tồn tại đồng thời do dung dịch nướcđược kích hoạt điện hoá, bảo đảm cho dung dịch vừa có tính diệt vi khuẩn, virút vàbào tử cao, vừa có tính tẩy rửa rất tốt

-Để pha chế dung dịch HHĐH chỉ cần sử dụng nước cất, nước đã được làm sạchhoặc nước sinh hoạt để hòa tan NaCl tinh khiết hay muối ăn với nồng độ  5g/l Sauđó dung dịch nước muối này được kích hoạt điện hoá bằng thiết bị ECAWA

* Cơ chế diệt khuẩn của dung dịch HHĐH:

Thành phần của dung dịch HHĐH gồm nhiều hoạt chất oxy hoá Các tế bào của

cơ thể người ngay trong quá trình hoạt động sống cũng tham gia vào các phản ứng oxyhoá khử, chúng sản sinh ra và sử dụng có mục đích các chất oxy hoá hoạt tính cao nhưHO*, HO2-, H2O2, O3, HClO, ClO Các tế bào này có hệ thống cấu tạo bảo vệ chốngoxy hoá, ngăn ngừa tác dụng độc hại của các chất tương tự đến cấu trúc tế bào sốngnhờ sự có mặt của các cặp Lipoproteit 3 lớp có chứa các cấu trúc nối đôi (- C = C -)

có khả năng nhận electron Các vi khuẩn, virus thì không có hệ thống bảo vệ để chốngoxy hoá nên dung dịch HHĐH là chất cực độc đối với chúng Thêm nữa, mức độkhoáng hoá thấp của dung dịch HHĐH và khả năng hydrat hoá cao của nó làm tăngmức độ thẩm thấu của màng tế bào vi khuẩn đối với các chất oxy hoá Các vi bọt khímang điện được tạo ra trong vùng tiếp xúc với polyme sinh học cũng góp phần làmchuyển dịch mạnh mẽ các chất oxy hoá vào trong tế bào vi khuẩn [13] Vì thế, dungdịch HHĐH có tác dụng diệt khuẩn mạnh nhưng lại ít gây hại cho tế bào cơ thể người.

* Ứng dụng dung dịch HHĐH trong y tế:

Chính nhờ khả năng diệt khuẩn mạnh, dung dịch HHĐH đã được sử dụng rộngrãi trong vệ sinh bệnh viện tại các nước Anh, Nga, Nhật Bản Năm 2001, Trung tâmQuốc gia Kiểm soát an toàn vệ sinh y tế thuộc Bộ Y tế CHLB Nga đã đưa ra tài liệuhướng dẫn điều chế dung dịch hoạt hoá điện hoá và sử dụng nó trong khử trùng và tiệttrùng trong bệnh viện [14] Công trình này là kết quả nghiên cứu và thử nghiệm nhiềunăm của các cơ quan đầu ngành về chống nhiễm khuẩn của CHLB Nga

Theo bản hướng dẫn này, dung dịch HHĐH nồng độ clo hoạt động 300 - 500mg/l được sử dụng thường quy trong bệnh viện để rửa tay phẫu thuật viên y tế trướckhi mổ, khử trùng buồng mổ, buồng bệnh (nền, tường, đồ đạc, không khí), các dụng cụ

y tế như dụng cụ bằng thuỷ tinh, hợp kim titan, nhựa, silicon, cao su thiên nhiên, bátđĩa, vải trải giường, quần áo bệnh nhân, đồ dùng vệ sinh, mỗi chủng loại đồ dùng cóqui trình khử khuẩn khác nhau

Như vậy, phương pháp xử lý mới có hiệu quả cao hơn, an toàn môi trường tốthơn, ít độc hại và nên được khuyến khích sử dụng để khử khuẩn trong các cơ sở y tế.Theo Sukhova O.I [15], các chi phí sản xuất dung dịch HHĐH bằng phương pháp điệnhoá trên các thiết bị STEL đã cho thấy 1 lít dung dịch HHĐH rẻ hơn 1 lít tác nhân hoáhọc khử khuẩn như precept, Ca(ClO2), Cloramin, Clorcept và Coldspor là 55, 93, 107,

134 và 214 lần tương ứng, ngoài ra dung dịch HHĐH còn làm giảm nguy cơ ô nhiễmmôi trường xung quanh bởi các chất oxy hoá mạnh và các muối khoáng, độc tính củadung dịch HHĐH so với Precept và clozcept là tối thiểu

10.2 Tính ưu việt của công nghệ dự kiến áp dụng so với các công nghệ đang áp dụng tại địa phương

Công nghệ xử lý ô nhiễm không khí bằng XTQ là công nghệ thân thiện với môitrường do không sinh ra các sản phẩm phụ độc hại Thật vật, qua quá trình XTQ, các

hợp chất ô nhiễm hữu cơ và các vi sinh vật bị phân hủy hoàn toàn thành CO2 và hơinước Vật liệu XTQ, như bột nano TiO2, là vật liệu rẻ tiền, dễ kiếm Hơn nữa, trongquá trình xử lý ô nhiễm không khí, không phải đưa thêm bất kỳ loại hóa chất nào, chỉcần sử dụng nguồn điện, do đó hiệu quả kinh tế cao Thiết bị lại có cách sử dụng đơngiản, chỉ cần bật tắt và thay đổi tốc độ xử lý không khí bằng các nút chuyển chế độ.Đây là những ưu điểm nổi trội so với công nghệ khử trùng không khí hiện đang ápdụng ở bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang và bệnh viện Đa khoa Bắc Quang

Mặt khác, thiết bị LSKK bằng XTQ hoạt động trên nguyên lý chạy liên tục trongngày, do đó đảm bảo không khí trong các phòng bệnh luôn luôn được làm sạch Thiết

bị chạy êm, không ảnh hưởng đến các nhân viên y tế và người bệnh trong phòng Đâycũng là một ưu điểm nổi trội của thiết bị LSKK bằng XTQ so với công nghệ khử trùngkhông khí hiện đang áp dụng ở 2 bệnh viện trên cũng như các bệnh viện khác ở HàGiang Các bệnh viện trên hiện đang sử dụng phương pháp phun hóa chất để khử trùngkhông khí và khi phun, toàn bộ y bác sĩ và bệnh nhân phải ra khỏi phòng, sau khi phunhóa chất một thời gian mới mở cửa phòng cho bệnh nhân và các y bác sĩ vào phòng,khi đó, không khí hữu trùng từ bên ngoài sẽ tràn vào trong phòng, làm cho mức độsạch không khí trong các phòng bị giảm đáng kể

Công nghệ khử trùng bề mặt (dụng cụ y tế, sàn phòng bệnh, ) bằng dung dịchHHĐH cũng là một công nghệ khử trùng tiên tiến thân thiện với môi trường và hiệuquả kinh tế cao do đầu vào chỉ sử dụng một ít nguyên liệu là muối sạch mà không phải

sử dụng thêm bất kỳ hóa chất nào khác Sản phẩm nước khử trùng HHĐH (anolyte) cóhàm lượng clo thấp, nhưng do chứa nhiều gốc tự do nên có hiệu quả khử trùng rất cao

Do đó việc áp dụng công nghệ này trong các bệnh viện, dưới dạng chế tạo thành cácbàn rửa khử trùng Gia Thanh và thiết bị sản xuất dung dịch HHĐH Anolyte Gia Sinh,

sẽ tiết kiệm được chi phí vận hành so với các phương pháp khử trùng bề mặt đangđược áp dụng ở các bệnh viện Hà Giang Khi sử dụng công nghệ này có thể thay thếquá trình khử trùng bề mặt thường quy đang được áp dụng, tiết kiệm chi phí, an toàn

và thân thiện hơn với môi trường

10.3 Tính thích hợp của công nghệ dự kiến áp dụng

Với những ưu điểm nêu trên của công nghệ khử trùng không khí bằng XTQ vàkhử trùng bề mặt bằng dung dịch Anolyte, việc áp dụng trong các phòng chuyên môncủa các bệnh viện nói chung, các bệnh viện ở Hà Giang nói riêng, là rất thích hợp

Ngoài ra, các thiết bị có cấu tạo nhỏ gọn, dễ dàng tháo lắp, không chiếm nhiều diệntích, không cần phải sử dụng các giải pháp mặt bằng.

II MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG ÁN TRIỂN KHAI DỰ ÁN

11 Mục tiêu:

10.1.Mục tiêu chung: Xây dựng mô hình nâng cao hiệu quả công tác chống nhiễmkhuẩn, lây chéo trong các phòng chuyên môn của Bệnh viện Đa khoa tỉnh và bệnhviện Đa khoa Bắc Quang của tỉnh Hà Giang bằng cách sử dụng các thiết bị khử trùngkhông khí và khử trùng bề mặt, các vật phẩm y tế trên cơ sở các công nghệ tiên tiến,thân môi trường

10.2 Mục tiêu cụ thể: Lắp đặt 33 thiết bị làm sạch không khí bằng công nghệ xúc tácquang có các loại công suất 100, 300 và 500 m3/h để khử trùng không khí trong cácphòng chuyên môn của bệnh viện; 5 bàn rửa khử trùng Gia Thanh để rửa tay, khửtrùng một số vật dụng y tế và 2 thiết bị sản xuất anolit Gia Sinh có công suất 60 và 120L/giờ để ngâm quần áo bệnh nhân, ngâm dụng cụ, lau sàn, tại Bệnh viện Đa khoatỉnh và Bệnh viện Đa khoa Bắc Quang của tỉnh Hà Giang

12 Nội dung (nêu những nội dung và các bước công việc cụ thể mà dự án cần triển khai thực hiện để đạt được mục tiêu):

12.1 Mô tả công nghệ chuyển giao

Với những thành tựu về công nghệ chế tạo vật liệu XTQ nano TiO2 và ứng dụngnó để chế tạo các thiết bị làm sạch không khí (LSKK) của các nước trên thế giới (đặcbiệt là của Viện CVĐLH LB Nga), cùng với những kết quả đạt được trong công nghệchế tạo vật liệu XTQ trong nước, thừa hưởng kết quả của Nhiệm vụ hợp tác quốc tế

Hình 5 Hình ảnh thiêt bị LSKK đặt sàn 750m 3 /h : (a):bên ngoài; (b): bên trong

theo Nghị định thư KH-CN của Viện CNMT với Liên bang Nga ‘Nghiên cứu pháttriển và ứng dụng hệ thống xử lý ô nhiễm không khí Tiokraft trên cơ sở vật liệu xúctác quang TiO2 (Cấp nhà nước) đã nghiệm thu Số 3958/QĐ-BKHCN 18 tháng 12 năm

2013 Nhóm nghiên cứu đã nắm vững được công nghệ xử lý không khí ô nhiễm bằngXTQ và đã chế tạo thử thành công một số thiết bị LSKK bằng XTQ có công suất vừa

và nhỏ (25, 40, 100, 250, 500 và 750 m3/h) Trong đó, thiết bị LSKK công suất từ 100

m3/h có cấu tạo khá hoàn chỉnh gồm nhiều tầng lọc : lộc thô, lọc tinh, lọc tĩnh điện, lọcXTQ, lọc than hoạt tính (hình 5)

Sơ đồ nguyên lý hoạt động của các thiết bị LSKK bằng XTQ do Viện CNMT chếtạo như sau:

Giải thích sơ đồ công nghệ:

Dòng khí cần lọc đi vào thiết bị nhờ có áp suất âm bên trong do quạt gió tạo nên.Đầu tiên qua bộ lọc cơ học gồm có 2 lớp màng thô và tinh Lớp màng thô giữ lại cáchạt bụi có kích thước trên 0,5 µm chủ yếu trên 1 µm Màng lọc tinh giữ lại các hạt bụichủ yếu cỡ 0,3 µm Không khí đã rất sạch bụi đi vào trong lòng ống thủy tinh thạchanh có phủ xúc tác quang hóa và chiếu tia cực tím , vi khuẩn và các hợp chất VOC sẽ

bị phân hủy Khi ra qua thành ống thủy tinh không khí đã được xử lý có thể chứa cáchạt mang điện tích và các phân tử O3 sinh ra do quá trình làm việc của các bộ phận sẽđược trung hòa hoặc hấp phụ vào lớp lọc PP và các-bon hoạt tính ở phía sau Quạt gió

sẽ tạo lực hút không khí đã xử lý ra khỏi thiết bị

Các thiết bị LSKK bằng XTQ này đã được chạy thử nghiệm ở 3 bệnh viện: bệnhviện E Trung ương, Bệnh viện 354 và bệnh viện Hữu Nghị Việt Xô Kết quả đánh giátại 3 bệnh viện cho thấy thiết bị LSKK bằng XTQ do Viện CNMT chế tạo có cấu tạonhỏ gọn; không sử dụng hóa chất, không tạo sản phẩm phụ độc hại, không gây mùi;khả năng khử khuẩn không khí đạt tới 95% (xem phụ lục)

Bộ lọc các phần

tử siêu oxy hóa Quạt gió

Không khí ra

Trong lĩnh vực khử trùng các bề mặt như dụng cụ, thiết bị y tế, bàn, tường, sàn,rửa tay của y tá, bác sỹ, với những ưu điểm vượt trội và thành tựu đạt được trong lĩnhvực sản xuất dung dịch HHĐH, chúng tôi đề xuất giải pháp khử trùng các bề mặt bằngdung dịch Anolyte được điều chế bằng thiết bị Gia Sinh Thiết bị sản xuất ra dungdịch Anolyte bằng phương pháp điện phân nước muối loãng sử dụng buồng phản ứngđiện hóa có các điện cực catốt và anốt điện cực dạng ống lồng vào nhau, ở giữa chúngcó màng ngăn và khi vận hành có dòng dung dịch chảy liên tục trong hai khoảngkhông gian giữa anốt và màng ngăn, giữa catốt và màng ngăn Buồng phản ứng nàyđược sản xuất tại công ty Delfin Aqua (Nga), có ký hiệu MB 11 và được dùng trongchế tạo các thiết bị sản xuất dung dịch khử trùng Hình 8 dưới đây mô tả sơ đồ côngnghệ của thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh.

Hình 8 Sơ đồ lưu dẫn (a) và cấu tạo (b) của buồng điện hóa sản xuất dung dịchHHĐH của thiết bị Gia Sinh

W - Nước muối vào; S - Buồng tách khí và chia dòng; V - Van điều chỉnh

Còn rửa tay, khử trùng các dụng cụ y tế chúng tôi đề xuất sử dụng dung dịchHHĐH trên cơ sở là 1 hệ thống “Bàn rửa khử trùng Gia Thanh” trong đó vòi hoàn toàncảm ứng, cung cấp 2 loại nước: nước khử trùng là dung dịch HHĐH được điều chế từbuồng điện hóa sản xuất dung dịch HHĐH và nước sạch để rửa tay thông thường Trên

cơ sở những yều cầu và đặc tính nói ở trên chúng tôi đưa ra sơ đồ công nghệ tổng thểcủa thiết bị ‘Bàn rửa và khử trùng’ ở hình 6,7 sơ đồ này cũng sẽ được áp dụng trongviệc chế tạo các thiết bị là sản phẩm của đề tài Nhân viên, y tá, người bệnh thay vì

phải khử trùng tay thường quy, có thể khử khuẩn trực tiếp dưới vòi của ‘Bàn rửa vàkhử trùng’ khi chọn nước khử trùng HHĐH, sau đó tráng rửa bằng nước sạch rất thuậntiện.

Hình 6 Sơ đồ công nghệ tổng thể bàn rửa, khử trùng

Hình 7 Sơ đồ cấu tạo vòi cảm ứng (a) và bồn rửa (b)

Hệ thống ‘Bàn rửa và khử trùng’ này đã được chạy thử nghiệm ở 3 bệnh viện:bệnh viện E Trung ương, Bệnh viện 354 và bệnh viện Hữu Nghị Việt Xô Kết quả đánhgiá tại 3 bệnh viện cho thấy “Bàn rửa và khử trùng” do Viện CNMT chế tạo có cấu tạonhỏ gọn; không gây ồn, vận hành đơn giản, an toàn; không sử dụng hóa chất, dung dịchkhử trùng có mùi clo nhẹ; khả năng khử khuẩn có thể đạt 100% (xem phụ lục)

Như vậy, sự kết hợp sử dụng thiết bị LSKK bằng XTQ Thanh Phong, bàn rửakhử trùng Gia Thanh và thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh sẽ tạo thành 1 hệ thống khửkhuẩn toàn diện cả không khí và các bề mặt, vật dụng, dụng cụ y tế và khử khuẩn tay

Buồng điện hóa

sx dd khử trùng

Thùng

Dung dịch khử trùng

Vòi cảm ứng

Nước

Máy RO

Tín hiệu điều khiển bơm

Hộp điều khiểnsensor

phẫu thuật của nhân viên y tế và người bệnh mà không phải sử dụng bất kỳ một hóachất độc hại nào khác, chỉ phải cung cấp nước muối loãng 0,5% chạy qua buồng điệnhóa để sản xuất dung dịch HHĐH Các thiết bị có cấu tạo nhỏ gọn, bố trí ở những vị tríhợp lý trong phòng, tiết kiệm không gian sử dụng.

Trên cơ sở hiện trạng và nhu cầu kiểm soát nhiễm khuẩn của các phòng bệnh củabệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang và bệnh viện Đa khoa Bắc Quang, chúng tôi đề xuất

sử dụng các thiết bị ứng dụng các công nghệ được chuyển giao như sau:

- Đối với bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang:

+ Lắp đặt 11 thiết bị LSKK Thanh Phong công suất 100 m3/h tại 10 phòng hậuphẫu và 01 phòng cất giữ dụng cụ vô trùng (thể tích mỗi phòng 60 m3)

+ Lắp đặt 12 thiết bị LSKK Thanh Phong công suất 300 m3/h tại 10 phòng mổ,

01 buồng xét nghiệm huyết học và 01 buồng xét nghiệm sinh hóa (thể tích mỗi phòng

- Đối với bệnh viện Đa khoa Bắc Quang:

+ Lắp đặt 01 thiết bị LSKK Thanh Phong công suất 100 m3/h tại khoa nhi sơsinh (thể tích phòng khoảng 80 m3)

+ Lắp đặt 07 thiết bị LSKK Thanh Phong công suất 300 m3/h tại 03 phòng mổ,

04 buồng của khoa hồi sức tích cực (thể tích mỗi phòng 120 m3)

+ Lắp đặt 02 bàn rửa khử trùng Gia Thanh tại khu vực mổ và khoa sản

+ Lắp đặt 01 thiết bị sản xuất Anolyte Gia Sinh công suất 60 L/h tại khu vực mổ

12.2 Những vấn đề trọng tâm mà dự án cần giải quyết

Trên cơ sở các mục tiêu đề ra, nội dung triển khai chủ yếu của đề tài là: