BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT BÁO CÁO BIỆN PHÁP MĨ THUẬT THCS GIÚP HS HỌC TỐT MÔN MĨ THUẬT
Trang 1BÁO CÁO BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT HƠN MÔN MĨ
THUẬT Ở CẤP THCS
I Lý do hình thành biện pháp:
Môn mỹ thuật là một môn học có vai trò quan trọng trong chương trình giáo dục
trung học cơ sở Với môn học này học sinh biết cách cảm nhận cái đẹp, yêu cái đẹp từ đó biết cách rèn luyện đôi bàn tay trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình Môn mỹ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mĩ
Thực tế chúng ta nhận thấy học sinh rất ham thích học vẽ Nếu như chúng ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt tạo ra không khí thoải mái khi học thì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất
Nhưng tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu của từng em, từng độ tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn ra ở từng em Vậy không thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân bằng một biện pháp như nhau Có học sinh ta phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián tiếp ở nhiều phía mới nắm bắt được
Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt ngay được nội dung bài học Nếu như không
có sự gợi mở gây hứng thú của giáo viên thì học sinh không có sự ham thích tìm tòi học tập Năm học 2020-2021 tôi được BGH Trường THCS phân công giảng dạy môn Mĩ thuật
ở các khối lớp 6,7,8,9
Đa số các em học sinh ngoan, chăm chỉ, xác định được tầm quan trọng của môn học nên các em có ý thức cố gắng trong học tập và rèn luyện bộ môn
Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh Cho đến nay một số trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và môn học đã được chú ý Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ thuật Vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng
Tuy nhiên do quan niệm của một số giáo viên, một số bậc phụ huynh, sự thiếu quan tâm mua sắm đồ dùng học tập cho học sinh, Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của giáo viên và học sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin làm bài
Trang 2Trên thực tế điều tra tôi còn thấy có giáo viên giảng dạy bộ môn về phương pháp sư phạm còn hạn chế, lời nói còn chưa hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, trình bày bảng còn vụng về, lúng túng, dẫn đến học sinh không lắng nghe, không tập trung tìm hiểu bài còn mơ hồ, không nắm được mục tiêu của bài học Điều đó khiến cho các em không thích thú với bài học, thể hiện tác phẩm của mình qua loa, đại khái, vì thế không thấy được cái hay, cái đẹp và vận dụng vào cuộc sống hàng ngày
Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông, làm nghề tự do nên điều kiện để phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em
Ngoài ra điều kiện nhà trường còn thiếu thốn như : Phòng học chức năng, vật mẫu cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan, vì thế ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và giảng dạy của giáo viên và học sinh
Xuất phát từ thực tế giảng dạy của đồng nghiệp và cùng với quá trình giảng dạy của bản thân, đặc biệt là việc từng bước đổi mới phương pháp dạy học, tôi luôn đặt cho mình mục tiêu là: “Phải làm gì để thực hiện yêu câu đổi mới nhằm nâng cao chất lượng bài dạy của mình” và để các em học sinh cảm nhận được cách sâu sắc về vẻ đẹp của con người, thiên nhiên xung quanh mình qua đó phát huy được trí tưởng tượng và óc sáng tạo, hình thành thị hiếu thẩm mỹ, hoàn thiện nhân cách thông qua nội dung các bài học mỹ thuật Đây cũng là vấn đề mà tôi và nhiều giáo viên trăn trở Qua thực tế kinh nghiệm của bản thân trong quá trình dạy học tôi mạnh dạn đề ra một số biện pháp giúp học sinh học tốt hơn môn Mĩ thuật ở cấp THCS nói chung, chất lượng môn Mĩ thuật ở các lớp đầu cấp học (6,7) nói riêng
II Nội dung của biện pháp:
Trường trường THCS _ TP nơi tôi công tác là ngôi trường có bề dày truyền thống,
có nhiều thế hệ học sinh trưởng thành từ ngôi trường này Năm học này nhà trường có 19 lớp với hơn 700 học sinh, có đội ngũ cán bộ giáo viên có bề dày kinh nghiệm trong giảng dạy Nhà trường có đủ trang thiết bị dạy và học cho tất cả các môn học nhưng chưa được phong phú nên phần nào cũng ảnh hưởng đến việc dạy và học bộ môn mỹ thuật
Đối với bộ môn Mỹ Thuật các em chưa có hứng thú học tập, chưa có sự đầu tư, chuẩn
bị đồ dùng còn chưa tốt, và còn thiếu sự quan tâm đến môn học này, khi thực hành các em
Trang 3chưa hoàn chỉnh, hoặc bỏ dở giữa chừng…chính vì vậy kết quả kiểm tra khảo sát đâù năm học của HS rất nhiều em chưa đạt yêu cầu, thậm chí có cả HS nộp giấy trắng…
*Kết quả khảo sát đầu năm học:
Vì vậy bản thân tôi suy nghĩ và đưa ra quyết định nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm trong chuyên môn để giúp học sinh học tốt hơn môn Mĩ thuật ở cấp THCS Từ đó tôi cũng
tự hỏi: Học sinh hiểu và học tốt môn Mĩ thuật bằng cách nào? Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trang trên là: các em chưa hiểu rõ được nội dung yêu cầu của bài vẽ, chưa nắm bắt được các câu hỏi gợi ý, chưa có sự tưởng tượng phong phú, chưa quan sát thực tế nhiều, chưa chịu khó thu thập thông tin bên ngoài, chưa biết cách đưa ý tưởng của người vẽ vào trong tranh vẽ của mình…
Từ thực tiễn giảng dạy của bản thân và kết quả học tập của học sinh tôi xin đưa ra một số biện pháp giúp học sinh học tốt hơn môn Mĩ thuật ở cấp THCS
1.Biện pháp 1: Giáo viên giúp học sinh đi từ vẽ đúng đến vẽ đẹp
Muốn học sinh vẽ đúng và vẽ đẹp thì người giáo viên cần phải nắm vững mục tiêu bài học, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng đối tượng học sinh Nhằm giúp học sinh quan sát kĩ về mẫu vật, cũng như hình ảnh minh hoạ và các bước vẽ, để học sinh tìm ra cách vẽ tốt nhất cho một bài vẽ theo mẫu như: vẽ gần giống với mẫu, vẽ vừa với phần giấy quy định, vẽ đẹp và vẽ sao cho bố cục cân đối và không bị lệch Ngoài ra giáo viên tự sáng tạo, sưu tầm thêm để chuyên đề phong phú hơn Thế nên mỗi bài tập giáo viên cần hướng dẫn chi tiết có khoa học để giúp các em hiểu và làm được những bài tập tương
tự Dựa vào các kiến thức đã được học, tôi thấy mình có nhiệm vụ truyền thụ lại cho học sinh cách vẽ sao cho tốt với các biện pháp, phương pháp như:
- Vẽ theo các bước
- Vẽ giống mẫu, vẽ đúng
- Nét vẽ tự tin khoáng đạt
- Hình vẽ được sắp xếp phù hợp cân đối với tờ giấy
Mục đích giúp học sinh vẽ đúng, vẽ đẹp ở trong mỗi bài vẽ, tạo sự hào hứng khi các em được học ở trong môn Mĩ thuật
Muốn hình thành được một bài vẽ theo mẫu thì học sinh cần biết được các bước vẽ:
Ví dụ:
a.Vẽ khung hình
* Vẽ khung hình chung:
Trang 4- Xác định chiều cao và chiều ngang tổng thể để vẽ khung hình chung.
* Vẽ khung hình riêng
- So sánh tỷ lệ giữa các vật để vẽ khung hình riêng
b Ước lượng tỷ lệ các bộ phận Vẽ phác bằng các nét thẳng mờ
- Xác định các bộ phận của mẫu để vẽ
c Vẽ chi tiết
d Vẽ đậm nhạt – Vẽ màu
Trang 5Tôi đưa ra ví dụ trên là nhằm chứng minh rằng với những phương pháp trên và áp dụng vào bài dạy sao cho phù hợp, hiệu quả hơn trong từng bài học
2 Biện pháp: Khích lệ học sinh trong các tiết học đúng lúc và kịp thời
Qua thực tế điều tra cơ bản, tôi thấy học sinh rất thích học vẽ, và hăng say phát biểu,
có sự hứng thú được thể hiện trong bài vẽ của mình Bên cạnh đó còn có một số học sinh còn nhút nhát, chưa mạnh dạn phát biểu những suy nghĩ mà mình muốn nói, một số học sinh còn chán nản với việc học môn này, nên có ảnh hưởng rất lớn đến việc dạy của giáo viên cũng như việc học tập của các em Vì vậy tôi đã tiến hành điều tra một số lớp nhìn chung các em chưa hoàn thành là khá cao, từ đó tôi đã tìm ra hướng khắc phục nhằm tạo ra không khí vui tươi thoái mái, nhẹ nhàng và có sức hấp dấn lôi cuốn trong sự hướng dẫn của giáo viên kèm theo những câu hỏi gợi mở tạo không khí vui tươi và hào hứng cho các em trong tiết học Bên cạnh đó đồ dùng trực quan là cần thiết và quan trọng để giúp cho học sinh thích thú và làm bài có hiệu quả hơn
Ví dụ như: Bài thưởng thức Mĩ thuật: Một số tác giả và tác phẩm tiêu biểu của mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 1954_1975, giáo viên tạo những câu hỏi hấp dẫn như: Em hãy nêu vài nét về thân thế, sự nghiệp của họa sĩ ?Ông có những sáng tác nào ? Các bức tranh
đó vẽ về đề tài gì? Em hãy phân tích sơ lược bức tranh? Em cảm nhận như thế nào về bức tranh? Học sinh trả lời được giáo viên kịp thời khen gợi và gợi ý cho những học sinh khác cũng có tinh thần như bạn đó Hoặc ở hoạt động tìm và chọn nội dung đề tài bài vẽ tranh:
Đề tài cuộc sống quanh em, giáo viên có thể gợi mở để khai thác đề tài sâu hơn: “ ngoài các gợi ý vừa nêu cuả đề tài cuộc sống quanh em, em còn biết về những hoạt động nào khác?
Em hãy miêu tả về hình ảnh đó”
Tôi cũng thường xuyên cho học sinh ra ngoài lớp để vẽ thực tế như bài vẽ theo mẫu : Kí họa, hoặc vẽ tranh đề tài phong cảnh, , Để học sinh có cái nhìn thực tế hơn khi vẽ cảnh vật xung quanh
Trang 6
Giáo viên kịp thời động viên tinh thần học tập của các em trong tiết học, tạo cho học sinh có tính mạnh dạn hơn khi xung phong phát biểu, xây dựng bài Tránh tình trạng, chê những học sinh bài làm chưa được tốt Mà giáo viên cần trao đổi riêng với học sinh đó, và chỉ ra những điểm tốt ở trong bài của em để khích lệ động viên em làm bài sau cho tốt hơn Với môn học này yêu cầu giáo viên phải là người trực tiếp và giúp học sinh có cái nhìn tổng thể, từ hình vẽ cũng như cách sắp xếp bố cục sao cho vừa với phần giấy quy định
Trang 7Giúp học sinh có hứng thú trong khi vẽ, cũng như có tinh thần hăng say phát biểu ở những bài như thưởng thức mĩ thuật…Tạo được sự thoải mái trong khi vẽ, cũng như giúp học sinh có óc tư duy, sáng tạo, cũng như óc tưởng tượng của học sinh, nhằm giúp học sinh
có những bài vẽ có kết quả cao, cũng như sự tự tin trong các sản phẩm mà mình làm ra Vì thế trong mỗi bài dạy, tôi phải tìm ra những biện pháp sao cho học sinh có sức hấp dẫn, cũng như giúp học sinh thèm muốn được học vẽ trong mỗi giờ học vẽ
Như các phân môn vẽ tranh đề tài, thưởng thức mĩ thuật tuỳ theo bài học giáo viên có thể chia nhóm ra để học sinh tích cực hơn, và muốn thể hiện trước nhóm một cách thật tốt để mỗi nhóm có sự tư duy sáng tạo một cách bất ngờ trong mỗi phân môn đó Với cách làm này, thì mỗi học sinh tự phân ra nhóm trưởng, cũng như tạo được một guồng máy làm việc của nhóm, có sự lôgic hơn trong cùng một nhóm, và tôi tin rằng cách làm việc nhóm có hiệu quả hơn vì ai cũng muốn thể hiện mình một cách tốt nhất
Trong thực tế nếu muốn đạt được một tiết học lôi cuốn, hấp dẫn cũng như sự tìm tòi, khám phá thì người giáo viên cần phải biết cách giúp học sinh tìm ra cũng như vận dụng vào bài học một cách hiệu quả và truyền thụ cho học sinh hiểu thêm về mục đích, yêu cầu cũng như mục tiêu của đề bài thì mới có một sản phẩm tốt Và giáo viên cần phải khích lệ
và động viên kịp thời để cho bài vẽ của học sinh đạt hiệu quả một cách tốt nhất
3.Biện pháp 3: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy, để giúp học sinh có những hình ảnh học tốt hơn môn Mĩ thuật
Với Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước hiện nay, thì công nghệ thông tin không thể thiếu trong giáo dục, nhất là trong giảng dạy Mĩ thuật cũng như một số môn học khác Với bản thân tôi qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy được việc ứng dụng, công nghệ thông tin vào môn Mĩ thuật rất hiệu quả như: giáo viên không phải hoạt động nhiều như khi dạy bằng bảng, mà giáo viên có thể dạy bằng giáo án điện tử để giúp học sinh có sự thích thú, say mê
Trang 8với tiết dạy có sử dụng công nghệ thông tin vì có rất nhiều hình ảnh phong phú, đa dạng và đẹp mắt tạo được sự chú ý cho học sinh nên bài vẽ của học sinh cũng như sự truyền thụ của giáo viên rất hiệu quả Giúp cho giáo viên cũng như học sinh thấy thoải mái và có nhiều hình ảnh đẹp để học sinh thích thú hơn
Dạy Mĩ thuật chủ yếu là bằng đồ dùng dạy học Dạy trên những gì HS nhìn thấy như hình vẽ, tranh ảnh, cả lời nói diễn cảm có hình ảnh có tính trực quan Phương pháp trực quan giúp HS lĩnh hội tri thức nhanh cụ thể Ngoài ra còn tác động đến xúc cảm của học sinh
a Mục tiêu
- Bằng việc sử dụng phương tiện trực quan, giáo viên cung cấp kiến thức cho học sinh từ khái quát đến chi tiết
- HS có cách nhìn toàn diện hơn trước mỗi dạng bài
- Tạo cảm hứng để HS suy nghĩ tìm tòi ý tưởng mới của bài
b Giải pháp thực hiện
- Giáo viên nghiên cứu mục tiêu của bài để chuẩn bị đồ dùng dạy học, đảm bảo rõ nội dung ,tránh trùng lặp Cần phân loại đồ dùng dạy học như mô hình, hình ảnh,tranh hoặc thăm quan
- Sử dụng đồ dùng dạy học đúng lúc, đúng chỗ,không lạm dụng Kết hợp nhịp nhàng giữa lời giảng và động tác chỉ đồ dùng dạy học cùng với nét vẽ minh họa để cho sự lĩnh hội của học sinh được đồng thời bằng cả thị giác và thính giác
- Tùy theo nội dung bài dạy GV có cách trình bày đồ dùng dạy học khác nhau.Cụ thể là: + Trình bày cùng một lúc để HS có cái nhìn bao quát về nội dung bài học
+ Trình bày theo trình tự bài giảng để HS theo dõi từng vấn đề của nội dung bài học
+ Giới thiệu đồ dùng dạy học theo từng nội dung xong, cất đi để học sinh tập trung vào nội dung khác Cuối cùng trình bày tổng thể để chốt lại nội dung tổng quát của bài
+ Cần chú ý tới vị trí trình bày đồ dùng dạy học: phải có ánh sáng chiếu tới, kích thước to rõ ràng …sao cho mọi HS nhìn rõ
Trang 9GV cần có kế hoạch sưu tầm bài vẽ tranh của HS hoặc của họa sĩ để làm tư liệu giảng dạy.sau khi đã có tư liệu, cần phân loại từng bài dạy sao cho sát đối tượng Chính những bài
vẽ của học sinh mới là minh chứng sinh động cho bài dạy, bởi chúng sát nội dung, yêu cầu của bài học phù hợp với khả năng của học sinh, vì vậy có tác dụng khích lệ động viên các
em học tập
Ngoài ra GVcần nghiên cứu, làm đồ dùng dạy học sát với từng bài học và thực tế địa phương
Trang 10Một dạng đồ dùng trực quan sử dụng CNTT chiếu cho HS
Trang 11nhận xét, lựa chọn nội dung phù hợp để vẽ tranh, rút kinh nghiệm cho bản thân Bên cạnh
đó giáo viên có thể tự làm một số biển báo tham gia giao thông để cuốn hút các em vào nội dung bài học, ứng dụng vào cuộc sống…
Tóm lại: Ứng dụng CNTT và đồ dùng dạy học là ngôn ngữ của Mĩ thuật với đường nét, hình mảng,màu sắc bố cục, hình khối… Dạy học bằng đồ dùng dạy học giúp học sinh lĩnh hội tri thức nhanh, nhớ lâu và hứng thú hơn bởi những phương tiện trực quan đó đã dựng lên một hình ảnh, một khung cảnh sinh động trước học sinh
III Hiệu quả thực hiện của việc áp dụng biện pháp trong thực tế giảng dạy:
Trong năm học 2020 -2021 bản thân tôi đã áp dụng các biện pháp trên trong quá trình giảng dạy môn Mĩ thuật khối 6,7,8,9 Kết quả đạt được như sau:
- Qua thực tế giảng dạy trong những năm qua tôi luôn xác định được mục tiêu trong nhà trường THCS, đồng thời cũng hiểu sâu sắc được vai trò của môn Mĩ thuật trong việc giáo dục học sinh phát hiện ra những mặt hạn chế và có một giải pháp nâng cao hiệu quả của việc dạy và học môn Mĩ thuật Tôi thấy việc nắm vững phương pháp và cách tổ chức cơ bản
về môn Mĩ thuật cũng như việc xây dựng cho mình một cách tổ chức dạy học vững chắc còn có tìm ra những biện pháp dạy học phù hợp của môn Mĩ thuật sẽ có tác dụng và ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động dạy và học, giúp cho giáo viên có một định hướng đúng đắn, phù hợp một cách thức tổ chức giờ hợp lý giúp cho học sinh hứng thú tìm hiểu, khám phá thế giới thẩm mĩ một cách say mê, hấp dẫn, góp phần giáo dục nên những con người toàn diện hơn theo 4 mục đích : Đức - Trí - Thể - Mĩ Nó giúp học sinh hoàn thiện nhân cách có
ý thức tu dưỡng, biết yêu thương, quý trọng mọi người, biết hướng tới những tình cảm cao đẹp hơn, từ đó điều chỉnh nên những con người mới với những nhân cách tốt
- Qua đó một số em học sinh đã phát huy được năng khiếu học tập bộ môn Có ý thức cố gắng tìm tòi và sáng tạo nhằm tạo ra các sản phẩm phong phú
+ Các em đã có hứng thú hơn với các giờ học Mĩ thuật, yêu thích môn Mĩ thuật
+ Một số phụ huynh học sinh đã quan tâm tạo điều kiện cho các em học tập bộ môn hơn
- Kết thúc học kì I: 100 % đều đạt yêu cầu , không có học sinh nào không đạt
IV Kết luận, Đề xuất - kiến nghị:
1 Kết luận:
Khi bước vào công việc trồng người thì bộ môn nào cũng vậy, ai cũng phải biết yêu, quý trọng nghề, mến trẻ,…và tận tuỵ với công việc nhưng cũng có thể từ trong công việc nó
sẽ có nhiều điều hay và thú vị hơn tạo ra được nhiều cảm xúc hơn nữa, và với điều đó bộ môn mĩ thuật một trong những bộ môn nghệ thuật mang lại cho cuộc sống tươi đẹp hơn Phương pháp hướng dẫn đối với một người giáo viên thì càng nhiều năm trong nghề sẽ càng nhiều kinh nghiệm, tuy nhiên với xu hướng học tập và đổi mới như hiện nay thì chúng
ta có thể được tiếp cận và trao dồi nhiều hơn nữa để vận dung trong công việc, vào cuộc sống Muốn dạy giỏi không những nắm vững kiến thức để dạy mà người giáo viên cần phải xem đôí tượng mình hướng đến là ai và mình sẽ làm gì để thành quả mang lại sẽ có ý nghĩa cho tất cả chúng ta
Với những giờ thực hành sẽ là giây phút để xem công việc của tất cả các em say mê làm
ra một điều gì để làm hành trang cho chính bản thân các em mai sau khi các em biết tư duy,