1226 phát triển dịch vụ kiều hối tại NH nông nghiệp và phát triển nông thôn VN luận văn thạc sỹ (FILE WORD)

Thực tế, theo các ngân hàng thương mại, chuyển tiền kiều hối cũng bao gồm tất cảcác khoản ngoại tệ chuyển từ nước ngoài về Việt Nam của cả hai nhóm đốitượng trên.. đình có thân nhân ở nư

- NGUYỄN ĐỨC THẮNG

^φ^ -PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HÔI TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN VIỆT NAM

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số: 8340201

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN NGÔ THỊ HOÀI THU

HÀ NỘI - 2019

- NGUYỄN ĐỨC THẮNG

^φ^ -PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HÔI TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN

NÔNG THÔN VIỆT NAM

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số: 8340201

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN NGÔ THỊ HOÀI THU

HÀ NỘI - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với tinh thầnnghiêm túc của bản thân, cùng với sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướngdẫn Các số liệu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng Kết quả của luận văn làtrung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tôihoàn toàn chịu trách nhiệm trước lời cam đoan trên

Người cam đoan

Nguyễn Đức Thắng

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn:

Ban giám hiệu, khoa Sau đại học, Học viện Ngân hàng Hà Nội đã tạomọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu vàhoàn thành luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo PGS.TS Nguyễn NgôThị Hoài Thu đã tận tình chỉ dẫn và giúp tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các đồng chí, đồng nghiệp, bạn bè

và gia đình đã giúp đỡ, động viên khích lệ tôi; đồng thời đóng góp ý kiến giúptôi thực hiện và hoàn thành luận văn

Hà Nội, ngày 19 tháng 04 năm 2019

Tác giả luận văn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HỐI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 6

1.1 Những vấn đề cơ bản về dịch vụ kiều hối của NHTM 6

1.1.1 Khái niệm về kiều hối 6

1.1.2 Khái niệm dịch vụ kiều hối 7

1.1.3 Cơ sở pháp lý về kiều hối tại Việt Nam 8

1.1.4 Các luồng tiền kiều hối chuyển nhận 14

1.1.5 Các phuơng thức chuyển nhận kiều hối qua NHTM 17

1.1.6 Vai trò của dịch vụ kiều hối 19

1.2 Phát triển dịch vụ kiều hối của Ngân hàng thuơng mại 28

1.2.1 Khái niệm phát triển dịch vụ kiều hối 28

1.2.2 Sự cần thiết phát triển dịch vụ kiều hối 29

1.2.3 Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ kiều hối của NHTM 30

1.2.4 Các nhân tố ảnh huởng đến phát triển dịch vụ kiều hối tại các NHTM 32

1.3 Kinh nghiệm về dịch vụ kiều hối của một số NHTM quốc tế và bài học đối với ngân hàng thuơng mại Việt Nam 36

1.3.1 Kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới và khu vực về thu hút nguồn lực kiều hối 37

1.3.2 Bài học rút ra đối với các ngân hàng thuơng mại Việt Nam 48

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 49

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HỐI TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015-2018 50

2.1 Giới thiệu sơ luợc về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam 50

2.1.1 Sơ luợc về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam 50

2.1.2 Các hoạt động chủ yếu của Agribank 54

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

ACB : Ngân hàng Á Châu

AGRIBAN

K

: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

ASEAN : Hiệp hội các nước Đông Nam Á

CTBC : Ngân hàng China Trust Bank

Eximbank : Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam

FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài

FED : Cục dự trữ liên bang Mỹ

GDP : Tổng sản lượng nội địa

GDV : Giao dịch viên

IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế

2.2 Thực trạng phát triển dịch vụ kiều hối của Agribank giai đoạn 2015-2018 58

2.2.1 Những đặc điểm chung 58

2.2.2 Các sản phẩm kiều hối tại Agribank 58

2.2.3 Các kết quả đạt được trong hoạt động phát triển dịch vụ kiều hối 74

2.2.4 Những mặt còn hạn chế 82

2.2.5 Nguyên nhân hạn chế 88

CHƯƠNG 3 : GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HỐI TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM 95

3.1 Định hướng phát triển chung 95

3.2 Giải pháp phát triển dịch vụ kiều hối tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam 95

3.2.1 Các tiêu chí cần xác định 96

3.2.2 Nhóm giải pháp dành cho Agribank 98

3.3 Kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước 105

3.3.1 Xây dựng và hoàn thiện chính sách quản lý kiều hối 105

3.3.2 Cơ chế khuyến khích kiều bào 107

3.3.3 Chính sách hỗ trợ đối với người lao động đi xuất khẩu ở nước ngoài 109

KẾT LUẬN 111

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 113

MTO : Tổ chức chuyển tiền

NHFG : Tập đoàn tài chính Nonghyup

NHNN : Ngân hàng nhà nước

NHTM : Ngân hàng thương mại

NHTW : Ngân hàng trung ương

ODA : Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức

SEPA : Khu vực thanh toán đồng tiền chung Châu Âu

SWIFT : Hiệp hội tài chính liên Ngân Hàng toàn cầu

UNCTAD : Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển

WB : World Bank - Ngân hàng thế giới

WU : Western Union

XKLĐ : Xuất khẩu lao động

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Doanh số chi trả kiều hối giai đoạn 2015-2018 60

Bảng 2.2: Phí dịch vụ kiều hối giai đoạn 2015-2018 60

Bảng 2.3: Danh sách các ngân hàng đang hợp tác chuyển tiền kiều hối với Agribank 75

Bảng 2.4: Doanh số chi trả kiều hối qua kênh ABMT 79

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH Hình 1.1: Qui trình chuyển nhận tiền kiều hối 17

Hình 1.2: Các nguồn tài chính nuớc ngoài cho phát triển của Việt Nam 21

Hình 1.3: 10 quốc gia nhận tiền kiều hối nhiều nhất năm 2018 37

Hình 2.1: Qui trình chuyển tiền kiều hối qua CMND/Tài khoản 61

Hình 2.2: Quy trình chuyển tiền qua Western Union 65

Hình 2.3: Thị phần dịch vụ chuyển tiền kiều hối của Agribank trong các ngân hàng tại Việt Nam năm 2018 74

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Kiều hối là nguồn cung cấp ngoại tệ quan trọng cho nền kinh tế quốc gia

và giúp giảm sự thiếu hụt cán cân vãng lai Kiều hối ổn định hơn ngoại tệ vay,viện trợ, do gần nhu không phải hoàn lại, giúp Việt Nam giảm thiểu rủi rohuy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn nuớc ngoài Ngoài ra, kiềuhối còn là một dạng viện trợ của tu nhân cho tu nhân nên việc sử dụng rất tiếtkiệm và thiết thực Đây chính là nguồn vốn bổ sung vô cùng quan trọng chocác hoạt động sản xuất kinh doanh

Tiềm năng của dịch vụ kiều hối ở Việt Nam rất lớn, không chỉ đối vớiquốc gia mà còn với các NHTM Việt Nam có hơn 4 triệu nguời đang định cutại 105 quốc gia và vùng lãnh thổ, với hơn 500.000 công nhân lao động xuấtkhẩu, 130.000 du học sinh đang học tập ở nuớc ngoài Với lực luợng đôngđảo đó, nuớc ta đuợc đánh giá là quốc gia có thị truờng kiều hối phát triển, cótính chiến luợc, tiềm năng cho các dịch vụ thanh toán quốc tế và chuyển tiềnkiều hối [18] Bên cạnh đó, Việt Nam có môi truờng đầu tu thông thoáng, làđiểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tu trực tiếp nuớc ngoài, cùng với lực luợnglao động nguời nuớc ngoài đến Việt Nam làm việc ngày càng tăng Theo sốliệu thống kê của Cục Việc làm thuộc Bộ Lao động - Thuơng binh và Xã hội,tính đến tháng 5/2018, có hơn 80.000 nguời là giám đốc, chuyên gia nuớcngoài đến từ 74 quốc gia đang làm việc tại Việt Nam, trong đó 28,5 % nguờimang quốc tịch châu Âu

Đối với các NHTM, dịch vụ kiều hối mang lại lợi ích không nhỏ nhu:Gia tăng thu phí dịch vụ, tăng truởng nguồn vốn, phân tán rủi ro, tăng uy tín,

vị thế của mỗi ngân hàng; huởng lợi từ kinh doanh ngoại hối và bán chéo sảnphẩm cho nguời gửi, nguời nhận

Hiện nay, việc cạnh tranh thị phần dịch vụ kiều hối giữa các NHTM diễn

ra rất khốc liệt Hầu nhu ngân hàng nào cũng đầu tu công nghệ kiều hối hiệnđại, cho phép xử lý giao dịch kiều hối tập trung với mức độ tự động cao,nguời nhận tiền có thể lĩnh tiền tại bất cứ điểm giao dịch nào của ngân hàngtrên toàn quốc Những ngân hàng chua có điều kiện về công nghệ và đối tác

để mở rộng dịch vụ kiều hối thì làm các đại lý phụ cho các ngân hàng lớn.Các ngân hàng và công ty chuyển tiền đối tác cung cấp một danh mục đa dạngcác dịch vụ chuyển tiền kiều hối: Chi trả tại quầy, chi trả vào tài khoản và chitrả tại nhà

Là ngân hàng thuơng mại hàng đầu tại Việt Nam, Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) có bề dày truyền thốnghoạt động, tiềm lực tài chính mạnh, hệ thống công nghệ thông tin hiện đại,đặc biệt có mạng luới trải rộng khắp cả nuớc Nhận thấy đuợc tầm quan trọngcủa dịch vụ kiều hối, Agribank đã đua ra nhiều biện pháp giúp phát triển,song vẫn chua khai thác đuợc hết tiềm năng, lợi thế vốn có của dịch vụ này

Do đó, tìm ra giải pháp phát triển hiệu quả mảng dịch vụ kiều hối trong giaiđoạn hiện nay đang là vấn đề cấp thiết đặt ra đối với Agribank

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Làm rõ những vấn đề lý luận chung về phát triển dịch vụ kiều hối ởViệt Nam nói chung và ở các NHTM nói riêng

- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động phát triển dịch vụ kiều hối tạiNgân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam giai đoạn 2015-

2018, những kết quả đã đạt đuợc, hạn chế và nguyên nhân

- Đề xuất các pháp nhằm phát triển dịch vụ kiều hối trong hệ thống Ngânhàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đến năm 2025

3 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Các công trình nghiên cứu về kiều hối cũng nhu về phát triển dịch vụkiều

hối có thể kể đến những nghiên cứu sau:

Luận án tiến sĩ kinh tế “Chính sách kiều hối của một số nuớc Châu Á vàbài học kinh nghiệm cho Việt Nam” (2014) của tác giả Nguyễn Thị NgọcLoan đã phân tích, đánh giá và so sánh chinh sách kiều hối của ba nuớc nhậnkiều hối điển hình là Ân Độ, Trung Quốc và Philippines; kết hợp với đánh giáthực trạng của việc thu hút và sử dụng kiều hối ở Việt Nam trong giai đoạn từ

1995 đến năm 2014 nhằm đúc rút những bài học kinh nghiệm cho việc hoạchđịnh và thực thi chính sách kiều hối của Việt Nam

Đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia "Chính sách kiều hối phục

vụ phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam", bảo vệ năm 2017, do PGS TS.Nguyễn Kim Anh làm chủ nhiệm đã tổng hợp một cách có hệ thống các môhình, chính sách về thu hút và quản lý, sử dụng kiều hối hiệu quả của một sốquốc gia trên thế giới, trên cơ sở đó rút ra các bài học kinh nghiệm hữu ích đểxây dựng một mô hình chính sách kiều hối tối uu cho Việt Nam Ngoài ra đềtài đã đánh giá thực trạng thu hút, quản lý và sử dụng kiều hối cũng nhu tácđộng của dòng kiều hối đến nền kinh tế trên các góc độ: (i) vi mô - tác độngtới hộ gia đình, các DNVVN, (ii) vĩ mô - tác động tới các biến số kinh tế vĩ

mô trong nền kinh tế và đã xây dựng đuợc một mô hình chính sách kiều hốiphù hợp cho Việt Nam, gồm chính sách thu hút và quản lý sử dụng kiều hốinhằm tăng khả năng tiếp nhận kiều hối cho phát triển kinh tế xã hội Đề tàicũng đề xuất các kiến nghị và giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện chính sáchquản lý sử dụng nguồn kiều hối hiệu quả nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xãhội Việt nam gồm: chính sách quản lý ngoại hối, chính sách sử dụng kiều hốiphát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, hệ thống dịch vụ và thanh toán củaNHTM

Bài viết của PGS.TS Đỗ Thị Kim Hảo “Tác động của kiều hối đếntăng truởng kinh tế” (2017) [7] Trên cơ sở phân tích, đánh giá những tác

động tích cực và tiêu cực của kiều hối đến tăng truởng kinh tế tác giả đã đua

ra một số khuyến nghị nhằm sử dụng, kiểm soát dòng kiều hối có hiệu quả đểphát triển kinh tế Việt Nam

Bài viết của tác giả PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn “Thu hút dòng kiều hối

về Việt Nam: Vấn đề và giải pháp“ (2017) [13] đã đánh giá luợng kiều hốivào Việt Nam; vai trò của kiều hối tại Việt Nam Tác giả đã chỉ ra các nguyênnhân làm dòng kiều hối đổ mạnh về Việt Nam thời gian qua và đã đua ra cácgiải pháp thu hút và sử dụng có hiệu quả dòng kiều hối về Việt Nam

Các nghiên cứu trên đã đánh giá đuợc tầm quan trọng của kiều hối,thực trạng và đua ra những giải pháp, kiến nghị nhằm thu hút kiều hối ở cấp

độ vĩ mô tổng quát tuy nhiên vẫn chua đi sâu phân tích cụ thể cho từng ngânhàng thuơng mại Là một ngân hàng thuơng mại hàng đầu với lợi thế là mạngluới rộng lớn và nhân sự đông đảo, Agribank cần phải có những nhữngnghiên cứu, những giải pháp chuyên biệt để phát triển mảng dịch vụ kiều hối,cung cấp các tiện ích tốt nhất đến khách hàng đồng thời gia tăng lợi nhuậncho ngân hàng

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tuợng nghiên cứu: Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về phát triểndịch vụ kiều hối tại NHTM nói chung và tình hình phát triển dịch vụ kiều hốitại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nói riêng

Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu về phát triển dịch vụ kiều hối tại ngânhàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam từ năm 2015 đến năm2018

5 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài các phuơng pháp cơ bản đuợc sử dụng trong việc nghiên cứu khoahọc nói chung và kinh tế nói riêng, nhu: Phuơng pháp duy vật biện chứng,phuơng pháp logic, các phuơng pháp nghiên cứu đuợc sử dụng trong luận văn

bao gồm: Phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phân tích và sosánh

6 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ kiều hối tại các NHTM.Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ kiều hối tại Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển Nông thông Việt Nam giai đoạn 2015-2018

Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ kiều hối tại Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ KIỀU HỐI

TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Những vấn đề cơ bản về dịch vụ kiều hối của NHTM

1.1.1 Khái niệm về kiều hối

Dù được nhắc đến khá nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúngnhưng cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về kiều hối trongcác văn bản pháp lý của Việt Nam

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) định nghĩa kiều hối “là hàng hoá và các

công cụ tài chính do người lao động sống và làm việc ở nước ngoài từ một năm trở lên chuyển về đất nước họ” Theo khái niệm của Ngân hàng

Thế giới (WB) thì: “Kiều hối bao gồm các khoản tiền chuyển từ nước ngoài

có nguồn gốc là thu nhập của người lao động, dân di cư ở nước ngoài, được thể hiện trong cán cân thanh toán quốc tế là khoản chuyển tiền (ròng)”.

Lãnh sự quán Việt Nam tại Hoa Kỳ đã đánh giá kiều hối là “một

nguồn lực quý giá theo nhiều nghĩa, là một kênh mang lại nguồn ngoại tệ mạnh cho đất nước mà không một kênh nào có thể sánh nổi về hiệu quả”.

Kiều hối đang ngày càng trở nên quan trọng đối với các nước đang pháttriển, là nguồn tài chính ổn định và ít biến động ngay cả trong giai đoạnkhủng hoảng kinh tế toàn cầu Tại Việt Nam, kiều hối không chỉ là nguồnthu nhập của thân nhân những người đang làm việc ở nước ngoài mà nócòn là nguồn động viên thiết thực đối với sự phát triển nền kinh t ế củaViệt Nam

Trong quyết định 170/1999/QĐ-TTg ngày 19/08/1999 của Thủ tướng

Chính phủ có giải thích về kiều hối như sau: "Kiều hối là các loại ngoại tệ tự

do chuyển đổi được chuyển vào Việt Nam theo các hình thức sau:

- Chuyển ngoại tệ thông qua các tổ chức tín dụng được phép.

- Chuyển ngoại tệ thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài

chính bưu chính quốc tế.

- Cá nhân mang ngoại tệ theo người vào Việt Nam Cá nhân ở nước

ngoài khi nhập cảnh vào Việt Nam có mang theo ngoại tệ hộ cho người Việt Nam ở nước ngoài phải kê khai với Hải quan cửa khẩu số ngoại tệ mang từ nước ngoài về cho người thụ hưởng ở trong nước “

Theo Ngân Hàng Nhà Nước, khi xác định cán cân thanh toán vãng laicủa một quốc gia, bên cạnh cán cân xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ cònmột hạng mục cán cân di chuyển đơn phương (chuyển tiền ròng) Hạng mụcnày liệt kê các khoản di chuyển một chiều của ngoại hối từ các đối tượng cưtrú ở nước ngoài chuyển vào Việt Nam Đối tượng cư trú được xác định lànhững người nước ngoài hoặc người Việt Nam có thời gian làm việc, laođộng ở nước ngoài trên 1 năm Như vậy, đối tượng này sẽ bao gồm 2 nhóm(1) những người nước ngoài, chủ yếu là kiều bào ở nước ngoài và (2) ngườiViệt Nam đi lao động ở nước ngoài (phần lớn có thời hạn trên 1 năm) Thực

tế, theo các ngân hàng thương mại, chuyển tiền kiều hối cũng bao gồm tất cảcác khoản ngoại tệ chuyển từ nước ngoài về Việt Nam của cả hai nhóm đốitượng trên

Như vậy có thể hiểu: “Kiều hối là dòng tài chính do cá nhân là người

Việt Nam hay người nước ngoài đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài chuyển về Việt Nam”.

1.1.2 Khái niệm dịch vụ kiều hối

Dịch vụ kiều hối hay còn gọi là dịch vụ chi trả kiều hối là sản phẩm dịch

vụ của các NHTM phát sinh trong quá trình thực hiện các ủy nhiệm của người

sở hữu lượng kiều hối chuyển tiền ở nước ngoài để chuyển và trả tiền tớingười hưởng trong nước với mục đích viện trợ, giúp đỡ và đầu tư không liênquan đến hàng hóa và dịch vụ

Dịch vụ kiều hối có thể là dịch vụ chi trả tiền nội địa hoặc quốc tế Việcchi trả kiều hối nội địa diễn ra khi có sự di trú từ khu vực nông thôn ra thànhthị Còn việc chi trả kiều hối quốc tế chỉ diễn ra khi có sự di trú từ nuớc nàysang nuớc khác Tuy nhiên, mục đích của luận văn là tập trung vào dịch vụ

chi trả kiều hối quốc tế Theo ngân hàng Thế giới (WB;: "Dịch vụ chi trả kiều

hối là dịch vụ thanh toán xuyên quốc gia từ cá nhân này đến cá nhân khác, với những món tiền có giá trị tương đối thấp" Dịch vụ này chỉ diễn ra khi có

sự di trú

Nhu vậy chi trả kiều hối có thể hiểu là dịch vụ chuyển tiền từ một cánhân, là nguời không cu trú cho một cá nhân khác là nguời cu trú thuờng làthân nhân của họ, để giúp đỡ, hỗ trợ cũng nhu đầu tu cho chính nơi mà họ đãsinh ra

1.1.3 Cơ sở pháp lý về kiều hối tại Việt Nam

Đảng và Nhà nuớc ta luôn nhất quán chủ truơng tạo mọi điều kiện thuậnlợi thu hút nguồn lực kiều hối để xây dựng đất nuớc Chính vì vậy, các chínhsách quản lý ngoại hối đối với nguồn kiều hối luôn đuợc thực hiện theohuớng thông thoáng, phù hợp với xu thế hội nhập, tạo điều kiện thuận lợi tối

đa cho nguời thụ huởng trong nuớc và các tổ chức tham gia hoạt động cungứng dịch vụ kiều hối Qua đó, khuyến khích nguời Việt Nam ở nuớc ngoàichuyển tiền về nuớc Hiện nay, chính sách quản lý ngoại hối đối với kiều hốiđuợc quy định cụ thể trong các văn bản sau:

Ngày 31/08/1982, Hội đồng Bộ truởng ra Quyết định số 151/HĐBT

quy định ‘‘về việc các gia đình có thân nhân định cư ở các nước ngoài hệ

thống xã hội chủ nghĩa nhận tiền, nhận hàng do thân nhân của họ gửi về”.

Tại điều 1 Quyết định số 151/HĐBT quy định: “Nhà nước hoan

nghênh và khuyến khích những người Việt Nam định cư ở những nước ngoài

hệ thống xã hội chủ nghĩa gửi tiền về góp phần xây dựng đất nước Các gia

đình có thân nhân ở nước ngoài được nhận tiền, nhận hàng của họ gửi về ”

Tại điều 2 Quyết định số 151/HĐBT quy định: “Ngoại tệ gửi về qua

Ngân hàng Nhà nước không bị hạn chế, được chuyển đổi ra đồng tiền Việt Nam theo tỷ giá hối đoái hiện hành với một tỷ lệ tiền thưởng thỏa đáng do Ngân hàng Nhà nước quy định ” Ngoài ra, cũng tại điều 2 quy định: “Người nhận tiền kiều hối rút tiền ra bằng VND để chi dùng và đầu tư được khuyến khích, không hạn chế về số lượng” Đây là quyết định đầu tiên khuyến khích

nguời Việt Nam định cu ở nuớc ngoài gửi tiền về nuớc cho thân nhân chidùng theo nhu cầu

Ngay sau khi Quyết định số 151/HĐBT ban hành, Bộ Ngoại Thuơng và

Ngân hàng Nhà nuớc đã ban hành Thông tư liên bộ số 9/TTLB-NgT-NH ngày 31/01/1983 và Thông tư số 34/NH-TT ngày 10/02/1983 của Ngân hàng

Nhà nuớc huớng dẫn thi hành Quyết định số 151/HĐBT Tại hai thông tu này

đã quy định cụ thể về việc gửi và nhận tiền của gia đình có nguời thân ở nuớc

ngoài Trong đó, nhấn mạnh việc “không hạn chế số ngoại tệ gửi về, nhưng

hạn chế rút tiền cho chi dùng cá nhân, khuyến khích rút tiền đầu tư mở rộng

và phát triển sản xuất sẽ không hạn chế về số lượng” Ngoài ra, Nhà nuớc

còn “khuyến khích người nhận tiền gửi vào Quỹ tiết kiệm xã hội chủ nghĩa sẽ

được thưởng thêm ngoài phần lãi suất được hưởng theo quy định ” Nếu ký

gửi ngoại tệ tại ngân hàng các cấp, nguời gửi tiền kiều hối sẽ đuợc mở tàikhoản ngoại tệ theo chế độ của nguời không cu trú, đuợc miễn lệ phí mở tàikhoản, đuợc huởng lãi suất bằng ngoại tệ do ngân hàng công bố và đuợc phépchuyển cả vốn lẫn lãi về nuớc hoặc chuyển cả vốn lẫn lãi ra đồng Việt Namtheo tỷ giá có thuởng

Ngày 10/04/1987, Chủ tịch Hội đồng Bộ truởng ra Quyết định 126-CT

“Về việc sửa đổi, bổ sung chế độ nhận tiền và hàng do nguời việt nam định cu

ở các nuớc ngoài hệ thống xã hội chủ nghĩa gửi về giúp gia đình”, theo đó:

“Người nhận khi có ngoại tệ gửi về qua các tổ chức Ngân hàng hoặc tổ chức do Ngân hàng uỷ nhiệm được phép:

a) Rút ra bằng tiền Việt Nam theo tỷ giá kiều hối tại thời điểm rút ra và

- Rút vốn và lãi bằng ngoại tệ chuyển lại cho gia đình ở nước ngoài;

- Rút vốn và lãi bằng ngoại tệ khi được phép xuất cảnh.”

Ngoài ra, quyết định còn khuyến khích nguời Việt Nam định cu ở nuớcngoài gửi tiền hoặc tu liệu sản xuất hoặc hàng tiêu dùng thiết yếu về nuớc thểhiện ở điểm:

“Hàng gửi về (nhập khẩu phi mậu dịch), nếu không thuộc diện hàng cấm nhập hoặc nhập có điều kiện thì được nhận không hạn định về số lần, số lượng và trị giá;

- Nếu là tư liệu sản xuất thì được giảm hoặc miên thuế hàng hoá nhập khẩu phi mậu dịch;

- Nếu là hàng tiêu dùng thì phần vượt định mức miên thuế phải chịu

thuế hàng hoá nhập khẩu phi mậu dịch.”

Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của nguời gửi tiền và hỗ trợ quản lýkiều hối theo chính sách, ngày 10/07/1987, Ban Việt Kiều Trung uơng đã ra

Thông tư số 04/TT-VK nhằm “khuyến khích các tổ chức và cá nhân người

Việt Nam ở nước ngoài hoặc người nước ngoài muốn đứng ra tổ chức hoạt động chuyển tiền, hàng do người Việt Nam định cư ở nước ngoài có nguyện

vọng gửi về cho thân nhân trong nước ” Thông tư này đã cho phép các cá

nhân hoặc tổ chức đứng ra làm trung gian chuyển tiền cho người gửi và ngườinhận tiền kiều hối thay vì người gửi và người nhận chỉ giao dịch qua ngânhàng Cá nhân hoặc tổ chức muốn làm đại lý chuyển tiền chỉ cần gửi đơn quaBan Việt Kiều Trung ương để đăng ký xin phép Nhà nước

Ngày 10/10/1987, Chỉ thị 292/CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng

quy định về việc thực hiện Chỉ thị 126/CT: “Nhà nước quy định NHNN có

trách nhiệm nghiên cứu, điều chỉnh tỷ giá linh hoạt và kịp thời trên cơ sở tỷ giá chính thức cộng thêm tỷ lệ thưởng khuyến khích thích hợp Tỷ giá kiều hối

do NHNN công bố 03 tháng một lần - trừ trường hợp có biến động lớn về giá cả”.

Thời kỳ này, tuy có nhiều quy định mở về chuyển tiền kiều hối nhưngtrên thực tế vẫn còn nhiều điểm hạn chế:

- Thứ nhất, nguồn kiều hối vào Việt Nam vẫn còn bị hạn chế do bắt

buộc chi chuyển qua Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, việc chi trả kiều hốithông qua Sổ nhận tiền hoặc đơn xin nhận tiền do Ủy ban nhân dân Tỉnh,Thành phố cấp

- Thứ hai, người nhập cảnh phải khai báo số ngoại tệ mang theo vào

Việt Nam, số ngoại tệ đó phải được xác nhận ở Hải quan mới được coi là hợppháp và hợp thức để sử dụng ở Việt Nam

- Thứ ba, người nhận tiền kiều hối nếu rút ra bằng đồng Việt Nam theo

tỷ giá quy định của NHNN công bố định kỳ 03 tháng/lần, hạn chế số lượngrút tiền cho mỗi lần rút

- Thứ tư, Nhà nước quản lý nguồn tiền kiều hối còn nhiều bất cập Do

NHNN quy định tỷ giá luôn thấp hơn so với thị trường tự do nên người thụhưởng nguồn tiền này đã thực hiện rút ngoại tệ và bán ra trên thị trường tự dothay vì NHNN Vì vậy, NHNN không kiểm soát được lượng lớn ngoại tệ lưu

hành trên thị trường tự do, gây khó khăn cho việc thống kê số liệu lập cán cânthanh toán và hệ thống ngân hàng cũng không thể sử dụng số ngoại tệ này đểphục vụ cho nhu cầu thanh toán quốc tế.

Từ sau năm 1990, các quy định trên đã dần được xóa bỏ và điều chỉnhtheo hướng thông thoáng, cởi mở giúp thu hút và quản lý nguồn tiền kiều hối

Ngày 17/08/1998, Chính phủ ban hành Nghị định 63/1998/NĐ-CP “về

quản lý ngoại hối” bao gồm 10 chương 45 điều quy định cụ thể và chi tiết từđối tượng và phạm vi điều chỉnh; quản lý Nhà nước về ngoại hối; mở tàikhoản sử dụng ngoại tệ của người cư trú và người không cư trú

Ngày 19/08/1999, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 170/1999/QĐ-TTg ‘‘về việc khuyến khích người Việt Nam sống định cư ở

nước ngoài chuyển tiền về nước” Đây là một bước đột phá trong việc thu hútnguồn kiều hối gửi về Việt Nam, theo đó người nhận có thể:

“1 Nhận bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam theo yêu cầu.

2 Trong trường hợp nhận bằng ngoại tệ, người thụ hưởng có thể bán cho các tổ chức tín dụng được phép, chuyển khoản vào tài khoản tiền gửi ngoại tệ cá nhân và được sử dụng theo các quy định hiện hành về quản lý ngoại hối, gửi tiết kiệm ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng được phép hoặc sử dụng vào các mục đích khác theo các quy định của pháp luật Việt Nam.

3 Không phải đóng thuế thu nhập đối với các khoản ngoại tệ từ nước ngoài chuyển về ”

Ngay sau đó, NHNN đã ban hành Thông tư số 02/2000/TT-NHNN

ngày 24/02/2000 “hướng dẫn thi hành Quyết định số 170/1999/QĐ-TTg” và

Quyết định số 878/2002/QĐ-NHNN ngày 19/08/2002 “sửa đổi và bổ sung

một số điều tại Thông tư 02/2000/TT-NHNN” với mục đích là hoàn thiệnmạng lưới của các tổ chức nhận và chi trả ngoại tệ để đảm bảo thời gianchuyển nhanh, an toàn cho người nhận và đảm bảo dịch vụ chuyển tiền tuân

thủ theo các quy định của pháp luật.

Ngày 11/05/2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 81/2001/NĐ-CP

“về việc nguời Việt Nam định cu ở nuớc ngoài mua nhà ở tại Việt Nam”.

Nghị định làm rõ đối tuợng đuợc mua nhà gồm: “

a) Người về đầu tư lâu dài tại Việt Nam;

b) Người có công đóng góp với đất nước;

c) Nhà văn hoá, nhà khoa học có nhu cầu về hoạt động thường xuyên tại Việt Nam;

d) Người có nhu cầu về sống ổn định tại Việt Nam ”

Ngày 25/05/2005, Bộ Kế hoạch và Đầu tu, Bộ Tu pháp, Bộ Ngoại giao

và Bộ Công an ban hành Thông tư liên tịch số BCA “Về huớng dẫn nguời Việt Nam định cu ở nuớc ngoài, nguời nuớc

02/2005/TTLT/BKH-BTP-ngoài thuờng trú ở Việt Nam khuyến khích đầu tu phát triển kinh tế trong

nuớc”, Theo đó, nhà đầu tu có quyền “Thành lập doanh nghiệp và mua cổ

phần, góp vốn vào các doanh nghiệp Việt Nam, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp'’”.

Ngày 22/05/2006 Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban

hành Quyết định số 77/2006/QĐ-UBND “Về chuơng trình hành động của

Uỷ ban nhân dân thành phố thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW của Bộ chínhtrị, Chuơng trình hành động của Chính phủ về công tác đối với nguời ViệtNam ở nuớc ngoài trên địa bàn thành phố” Quyết định đã nêu ra nhiều điểm

điều chỉnh nhằm “tăng cường công tác vận động người Việt Nam ở nước

ngoài, tạo điều kiện cho kiều bào đóng góp tích cực và hiệu quả với thành phố và đất nước, góp phần xây dựng chính sách và thực hiện có hiệu quả””.

Ngày 19/01/2007, Chính phủ ra Nghị quyết số 3/2007/NQ-C “Những

giải pháp chủ yếu, chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch kinh tế-xã hội và

ngân sách Nhà Nuớc năm 2007” đã đề cập đến “đổi mới công nghệ, phát triển

mạnh hệ thống dịch vụ, tiện ích ngân hàng” và “chính sách khuyến khích thu hút mạnh nguồn kiều hối”

Ngày 31/12/2015 NHNN ra Thông tư 34/2015/TT-NHNN “Hướng

dẫn hoạt động cung ứng dịch vụ nhận và chi, trả ngoại tệ” Thông tư đã quyđịnh 4 hình thức chuyển ngoại tệ từ nước ngoài vào Việt Nam Đó là:

“(i) Chuyển ngoại tệ thông qua các tổ chức tín dụng được phép;

(ii) Chuyển ngoại tệ thông qua Tổng Công ty Bưu Điện Việt Nam; (iii) Các tổ chức kinh tế được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép làm dịch vụ nhận và chi, trả ngoại tệ;

(iv) Cá nhân mang theo người vào Việt Nam ”

Tiếp theo đó, ngày 29/6/2016, NHNN ra Thông tư NHNN ”Sửa đổi, bổ sung một số văn bản quy phạm pháp luật về hoạt động

11/2016/TT-cung ứng dịch vụ nhận và chi, trả ngoại tệ, hoạt động đại lý đổi ngoại tệ, bànđổi ngoại tệ của cá nhân”

Ngày 01/7/2016, chính phủ ban hành Nghị định 89/2016/NĐ-CP “Quy

định điều kiện đối với hoạt động đại lý đổi ngoại tệ, hoạt động cung ứng dịch

vụ nhận và chi, trả ngoại tệ của tổ chức kinh tế”

Có thể nói Chính phủ đã xây dựng hành lang thông thoáng thu hút dòngtiền kiều hối về Việt Nam thông qua chính sách tối ưu hoá lợi ích của ngườithụ hưởng, đa dạng hoá hình thức nhận kiều hối, tự do hoá và phát triển cáckênh cung cấp dịch vụ chuyển nhận tiền kiều hối Điều này đã góp phần quantrọng giúp Việt Nam liên tục đứng trong danh sách 10 quốc gia tiếp nhậnlượng kiều hối lớn nhất thế giới

1.1.4 Các luồng tiền kiều hối chuyển nhận

1.1.4.1 Luồng tiền kiều hối chuyển nhận theo kênh chính thức

Theo luồng này, kiều hối được chuyển về thông qua các đơn vị cung cấpdịch vụ uy tín theo sự chấp thuận pháp luật của nước sở tại bao gồm:

❖ Chuyển tiền qua các tổ chức chuyển tiền (MTO - money transferorganization): Hai tổ chức chính cung cấp dịch vụ kiều hối trên thị truờnghiện nay, đó là: Western Union và Money Gram Trong đó, Western Union cóhơn 500.000 đại lý ở 200 quốc gia còn Money Gram có khoảng 350.000 đại

lý và đang hoạt động ở hơn 190 quốc gia Thông qua mở nhiều chi nhánh vàliên kết với các NHTM để làm đại lý, hiện nay các các tổ chức trên đã thâmnhập và phát triển rất mạnh mẽ tại thị truờng Châu Á

❖ Chuyển tiền qua tài khoản mở tại các NHTM: Nguời nhận cần đến cácNHTM để mở tài khoản để có thể nhận tiền từ nguời thân chuyển về Ngoài

ra một số ngân hàng là đối tác quốc tế của nhau có thể phối hợp để cung cấpcho khách hàng dịch vụ chuyển nhận kiều hối không cần qua tài khoản mà chỉcần theo số chứng minh nhân dân

❖ Chuyển tiền thông qua buu điện: Nguời chuyển tiền có thể đến các buucục nuớc ngoài hoặc đại lý của buu điện ở nuớc ngoài để chuyển tiền về chonguời nhận trong nuớc Sau khi tiền đuợc chuyển về nguời nhận sẽ đến buuđiện trong nuớc để nhận hoặc nhân viên buu điện sẽ mang tiền trực tiếp đếnnhà của khách hàng

Luồng kiều hối chuyển theo kênh chính thức có uu điểm là hợp pháp, antoàn, tin cậy, chính xác, thời gian chuyển nhanh và không bị giới hạn số tiềnchuyển Tuy nhiên chi phí dịch vụ cao, hồ sơ, thủ tục phức tạp, trong một sốtruờng hợp, nguời chuyển tiền cần chứng minh nguồn gốc hợp pháp của sốtiền chuyển Ngân hàng Thế giới uớc tính rằng chi phí trung bình cho nhữngdịch vụ chi trả kiều hối theo kênh không chính thức thấp hơn 13% đến 30%

so với kênh chính thức Ngoài ra, sự yếu kém cũng nhu thiếu vắng dịch vụngân hàng ở những vùng nông thôn, sự mất mát về ngoại tệ do quy đổi theo tỷgiá ngoại tệ chính thức dẫn đến một số luợng lớn nguời chuyển tiền sử dụngdịch vụ của hệ thống cung ứng dịch vụ kiều hối không chính thức

1.1.4.2 Luồng chuyển tiền kiều hối theo kênh không chính thức

Luồng chuyển tiền kiều hối không chính thức bao gồm:

❖ Chuyển tiền qua các đại lý hoặc mạng luới tu nhân: Người chuyểnkhông cần giấy tờ tùy thân, chỉ cần mang tiền đến chuyển với thủ tục vô cùngđơn giản Người nhận có thể lĩnh tiền luôn, ngay sau khi tiền từ người gửiđược tiếp nhận từ bên nước ngoài

❖ Chuyển tiền trực tiếp: Là hình thức chuyển tiền mà các cá nhân tựmang ngoại tệ về nước khi nhập cảnh Căn cứ Điều 2 Thông tư 15/2011/TT-

đồng Việt Nam tiền mặt của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh” của NHNN,quy định mức ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt phải khai báo Hảiquan cửa khẩu khi xuất cảnh, nhập cảnh như sau:

“(1) Cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt trên mức quy định dưới đây phải khai báo Hải quan cửa khẩu:

a) 5.000 USD (Năm nghìn Đô la Mỹ) hoặc các loại ngoại tệ khác

có giá trị tương đương;

b) 15.000.000 VNĐ (Mười lăm triệu đồng Việt Nam).

(2) Trường hợp cá nhân nhập cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt bằng hoặc thấp hơn mức 5.000 USD hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương và có nhu cầu gửi số ngoại tệ tiền mặt này vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ của cá nhân mở tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối (sau đây gọi chung là tổ chức tín dụng được phép), cũng phải khai báo Hải quan cửa khẩu Tờ khai nhập cảnh

- xuất cảnh có xác nhận của Hải quan cửa khẩu về số ngoại tệ tiền mặt mang vào là cơ sở để tổ chức tín dụng được phép cho gửi ngoại tệ tiền mặt vào tài khoản thanh toán.

(3) Mức ngoại tệ tiền mặt và đồng Việt Nam tiền mặt quy định phải khai báo Hải quan cửa khẩu quy định tại Khoản 1 Điều này không áp dụng đối với những cá nhân mang theo các loại phương tiện thanh toán, giấy tờ có giá bằng ngoại tệ hoặc bằng đồng Việt Nam như séc du lịch, thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm, các loại chứng khoán và các loại giấy tờ có giá khác ”

Luồng chuyển tiền kiều hối không chính thức có nhuợc điểm là rủi rocao, nhiều khi có thể mất toàn bộ số tiền, thời gian chuyển tiền chậm, mạngluới các điểm giao dịch tu nhân còn hạn chế Tuy nhiên luồng chuyển tiền nàylại có uu điểm lớn là chi phí rẻ, thủ tục đơn giản và nguời chuyển không cầnphải giải trình xuất xứ của nguồn tiền Đây là lí do khiến hiện nay luợng tiềnkiều hối đuợc chuyển qua luồng chuyển tiền không chính thức vẫn chiếm tỷ

lệ cao Theo thống kê của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung uơng(CIEM) đua ra cuối năm 2014, có tới 25% kiều hối về Việt Nam đuợc chuyểnqua luồng phi chính thức

1.1.5 Các phương thức chuyển nhận kiều hối qua NHTM

1.1.5.1 Qui trình chuyển nhận tiền kiều hối

(1) Nguời có nhu cầu chuyển tiền về Việt Nam sẽ lựa chọn tổ chứcchuyển tiền phù hợp đến liên hệ

(2) Các Tổ chức chuyển tiền sẽ kiểm tra tính hợp lệ của các chứng từchuyển tiền, nếu đồng ý, sẽ nhận tiền của khách hàng và chuyển đi theo yêucầu.

(3) Thông báo đã chuyển tiền, cung cấp thông tin cần thiết cho nguời thụhuởng để nhận tiền (nếu có)

(4) Các tổ chức chuyển tiền thông qua các hệ thống liên kết toàn cầu để

xử lý các món tiền chuyển lẫn nhau

(5) Nguời thụ huởng ở Việt Nam đến nhận tiền tại các tổ chức phù hợp

1.1.5.2 Các phuơng thức chuyển nhận tiền kiều hối

❖ Chuyển nhận tiền kiều hối thông qua tài khoản tại Ngân hàng:

Các khách hàng sẽ tự lựa chọn Ngân hàng đại diện cho mình, mở một tàikhoản cá nhân sau đó sẽ cung cấp cho nguời thân của mình những thông tin

về tên nguời nhận tiền, số tài khoản, tên ngân hàng thực hiện nhận tiền ở ViệtNam

Khi ngân hàng của nguời thụ huởng nhận đuợc lệnh báo có từ ngân hàngnuớc ngoài, ngân hàng này sẽ lập tức ghi có vào tài khoản khách hàng Thôngthuờng các ngân hàng sẽ liên lạc với khách hàng để thông báo thông tin móntiền đuợc chuyển về

Nếu khách hàng (nguời nhận tiền) không muốn mở tài khoản tại Ngânhàng nhận thì vẫn phải cung cấp cho nguời chuyển tiền đầy đủ những thôngtin trên kèm theo số chứng minh nhân dân, Ngân hàng vẫn sẽ nhận tiền về antoàn đầy đủ cho khách hàng

❖ Chuyển nhận tiền kiều hối thông qua các đại lý (là các NHTM) của các

Công ty chuyển tiền quốc tế:

Hiện nay trên các hệ thống Ngân hàng Việt Nam có mặt của nhiều tổchức chuyển tiền lớn trên thế giới Đại diện là hai công ty chuyển tiền nhanhtoàn cầu là Western Union và Money Gram

Thông qua hệ thống toàn cầu của các tổ chức này khách hàng có thểnhận tiền kiều hối từ nguời thân một cách nhanh chóng (chỉ mất vài phút).Với mỗi hệ thống Ngân hàng làm đại lý cho các tổ chức trên, cách thức nhậntiền cũng có vài điểm khác nhau Và đây cũng là một trong những lợi thế thuhút luợng kiều hối của các hệ thống Ngân hàng Việt Nam.

Khách hàng chỉ cần mang chứng minh nhân dân (hoặc những giấy tờ tùythân hợp lệ khác) đến ngân hàng và cung cấp mã số chuyển tiền mà nguờithân cung cấp, cùng với loại tiền tệ mà mình mong muốn nhận (VND, USD).Nhân viên ngân hàng sẽ dựa trên những thông tin khách hàng cung cấp đểkiểm tra, đối chiếu trên cơ sở dữ liệu của công ty chuyển tiền quốc tế cungcấp (thông qua mạng internet), nếu khớp đúng nhân viên ngân hàng sẽ tiếnhành chi tiền cho khách hàng, nếu sai thông tin thì nhân viên ngân hàng sẽyêu cầu khách hàng cung cấp lại thông tin

❖ Chuyển nhận tiền kiều hối bằng các loại Séc quốc tế (Bank’s draft):

Ngoài hai phuơng thức trên, khách hàng còn có thể nhận tiền từ nguờithân bằng các loại séc quốc tế

Khi một khách hàng nhận đuợc một tờ bank draft của nguời thân hoặcmột công ty từ nuớc ngoài chuyển về Khách hàng có thể đến ngân hàng củamình yêu cầu thu tiền hộ Ngân hàng dựa trên những thông tin cung cấp trên

tờ séc sẽ tiến hành gửi yêu cầu nhờ thu đến ngân hàng phát hành tờ séc đó(hoặc một ngân hàng đại lý trung gian) Sau khoảng từ 2 đến 4 tuần, nếu tờséc hợp lệ ngân hàng phát hành (hoặc ngân hàng đại lý trung gian) sẽ báo cócho ngân hàng của khách hàng, ngân hàng sẽ báo có cho khách hàng củamình

1.1.6 Vai trò của dịch vụ kiều hối

1.1.6.1 Vai trò của kiều hối trong phát triển kinh tế xã hội

Kiều hối đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của

quốc gia nhận kiều hối Bởi kiều hối giúp gia tăng tiết kiệm quốc gia Phầntiết kiệm từ kiều hối có thể sử dụng đầu tu trực tiếp, gửi bằng ngoại tệ haybản tệ vào các tổ chức tài chính khác và cất trữ duới dạng tiền mặt, vàng Nguồn kiều hối đuợc gửi vào các tổ chức tài chính và lại đuợc các tổ chứcnày cho vay tài trợ để đầu tu vào hoạt động phát triển kinh tế Theo lý thuyếtcủa Keynes, kể cả truờng hợp kiều hối đuợc sử dụng toàn bộ cho các mụcđích tiêu dùng thì cũng có tác động làm tăng tổng cầu và dẫn đến tăng truởngkinh tế Kiều hối thuờng đóng vai trò thay thế cho thị truờng tài chính, chẳnghạn, tạo điều kiện cho các hộ gia đình tham gia các hoạt động đầu tu, kể cảđầu tu cho nguồn nhân lực, qua đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đấtnuớc Nhiều nghiên cứu cho thấy, có quan hệ đồng biến giữa luợng kiều hốitiếp nhận với tỷ lệ trẻ em đến truờng ở nhiều quốc gia Bởi lẽ, các gia đình

có thu nhập từ kiều hối sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho việc học hành củacon cái Chính sự gia tăng đầu tu cho con nguời đã dẫn đến làm tăng chấtluợng nguồn nhân lực và tăng năng suất lao động Từ đó, góp phần vàotăng truởng kinh tế tại các quốc gia nhận kiều hối Bên cạnh đó, nhữngkiến thức và kinh nghiệm tích luỹ đuợc của những nguời dân sống định cu

ở nuớc ngoài còn làm tăng giá trị và hiệu quả sử dụng nguồn vốn họchuyển về cho nguời thân ở trong nuớc

Kiều hối cũng có những đóng góp tích cực đến sự phát triển của thịtruờng tài chính, vì những khoản tiền này làm tăng nguồn cung ứng vốncho các tổ chức tài chính Mối quan hệ giữa kiều hối, sự phát triển thịtruờng tài chính và tăng truởng kinh tế có thể đuợc xem xét ở một số cấp

độ Tại các thị truờng tài chính phát triển, hoạt động có hiệu quả, tác độngtích cực của kiều hối đuợc gia tăng do những dòng tiền này đuợc sử dụngvào những mục đích có hiệu quả nhất, qua đó có tác động tích cực hơn đếntăng truởng kinh tế Mặt khác, kiều hối có thể bù đắp cho những thị truờng

tài chính kém hiệu quả Bởi lẽ, kiều hối có thể giúp các nhà đầu tu vượtqua được những hạn chế của thị trường tài chính về sự thiếu vắng các sảnphẩm huy động và cấp tín dụng phù hợp để tìm kiếm được mức sinh lờicao Trong những trường hợp này, kiều hối có tác động trực tiếp đến cáchoạt động đầu tư và tăng trưởng kinh tế trong khi thị trường tài chính vẫnkém phát triển Có những bằng chứng cụ thể ủng hộ quan điểm cho rằngkiều hối có tác động mạnh nhất đến tăng trưởng kinh tế tại những thịtrường tài chính kém phát triển Tác động to lớn của kiều hối đến hoạtđộng đầu tư đã chứng minh rằng sự kém phát triển của thị trường tài chính

là một trở ngại lớn đã được khắc phục bởi các dòng kiều hối

Ngoài ra, vai trò của kiều hối còn được xem xét ở khí a cạnh xã hội

Đó là, kiều hối giúp nâng cao nhận thức của người phụ nữ trong gia đình,thực hiện kế hoạch hoá và giảm tỷ lệ sinh đẻ, nâng cao chất lượng cuộcsống của người dân Kiều hối góp phần tích cực đến chăm sóc y tế, tăngcường sức khoẻ cho người dân, đặc biệt tại các quốc gia có hệ thống y tếkém phát triển Nghiên cứu của Ngân hàng thế giới (WB) năm 2006 tại các

quốc gia Mỹ La tinh cho thấy một trong những động cơ quan trọng đểnhững nguời đang sống và lao động ở nuớc ngoài chuyển tiền về nuớc là

để trang trải các chi phí chăm sóc y tế

Theo số liệu của NHNN Việt Nam, kiều hối về Việt Nam tăng đều đặn

và quy mô nhiều gấp bốn lần khối luợng ODA năm 2016 và tuơng đuơng vớiluợng FDI năm 2017 Đến cuối năm 2016, kiều hối gửi về thành phố Hồ ChíMinh chiếm đến 50% tổng luợng kiều hối gửi về Việt Nam, trong đó 70%đuợc chuyển sang hoạt động kinh doanh và 20% cho bất động sản Trong giaiđoạn 2006 - 2017, kiều hối chiếm 6-8% GDP hàng năm, cao hơn các nuớcphát triển khác

Vai trò tích cực của kiều hối trong việc phát triển kinh tế xã hội thểhiện qua một số điểm nổi bật sau:

❖ Kiều hối là kênh cung cấp ngoại tệ mạnh, làm tăng dự trữ ngoại hối vàtài trợ cho thâm hụt cán cân vãng lai

Kiều hối là nguồn ngoại tệ tuơng đối ổn định và ít rủi ro: Dòng ngoại tệnhận đuợc từ kiều hối góp phần hỗ trợ cán cân thanh toán quốc tế của cácquốc gia đang phát triển Bản chất của kiều hối không phải là một khoản nợhay một khoản trao đổi giữa các quốc gia, vì vậy mức độ rủi ro sẽ thấp hơnFDI và ODA Dòng kiều hối chảy về nuớc bổ sung ngoại tệ cho nền kinh tế,nhờ đó làm thu hẹp khoảng cách giữa cung cầu trong tình trạng khan hiếmngoại tệ, và từ đó áp lực tăng tỷ giá cũng vì thế mà đuợc giảm bớt Nếu dòngkiều hối chuyển về nuớc thông qua hệ thống ngân hàng khi tỷ giá đang ở mức

ổn định sẽ làm tăng dự trữ ngoại hối quốc gia, trên cơ sở đó thực hiện các vaitrò quan trọng của quỹ dự trữ này đối với nền kinh tế nhu: Duy trì tính thanhkhoản của thị truờng ngoại hối để hạn chế tác động tiêu cực trong truờng hợpxảy ra khủng hoảng tài chính; duy trì khả năng hỗ trợ giá trị của đồng nộitệ; duy trì lòng tin về khả năng đảm bảo nghĩa vụ thanh toán nợ nuớc ngoài

của nền kinh tế; thể hiện khả năng đảm bảo tài chính của một quốc gia; gópphần thu hút đầu tu trực tiếp và đầu tư gián tiếp nước ngoài hay dự trữ chocác trường hợp khẩn cấp và thảm họa mang tính quốc gia; đặc biệt là để thựchiện chính sách tiền tệ và chính sách tỷ giá Dự trữ ngoại hối còn được dùng

để bù đắp thâm hụt cán cân vãng lai

❖ Kiều hối góp phần thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng, là động lực cho tăngtrưởng kinh tế

- Tiêu dùng: Nguồn kiều hối gửi về thường được ưu tiên cho tiêu dùng,

phục vụ các nhu cầu về lương thực; thực phẩm; quần áo; giáo dục; y tế Ngoài

ra nguồn tiền được sử dụng vào việc mở các cơ sở sản xuất kinh doanh, xâynhà ở mới cũng chiếm lượng lớn Lượng kiều hối dùng vào chi tiêu, ở đây vớihàng hoá trong nước sản xuất sẽ làm tăng lượng tiêu thụ, làm tăng doanh thu,tăng lợi nhuận cho các doanh nghiệp Đồng thời nhu cầu về hàng hoá tăng,đòi hỏi các doanh nghiệp cũng mở rộng quy mô sản xuất, trên cơ sở đó thúcđẩy tăng trưởng kinh tế

- Đầu tư: Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển, các thị trường chuyên

biệt hoạt động ngày càng sôi nổi thì lượng kiều hối chuyển về nước có rấtnhiều cơ hội sinh lời không chỉ mang lại lợi ích cho người đầu tư mà còn tácđộng trở lại, tạo điều kiện để hoàn thiện các thị trường nói riêng và sự vậnhành nền kinh tế nói chung Mặt khác, dòng tiền kiều hối cũng cho phép đầu

tư về con người như nâng cao trình độ, kỹ năng sức khỏe, đó là cơ sở chophép nâng cao hiệu quả và tăng trưởng bền vững Kiều hối không những tạo ra

cơ hội cho mở rộng các doanh nghiệp hiện tại, đầu tư vào các lĩnh vực kinhdoanh mới mà còn cung cấp các cơ hội tài chính cho các doanh nghiệp tiềmnăng nhưng đang gặp khó khăn khi tiếp cận tới các nguồn tài chính chính thức

Một phần không nhỏ dòng kiều hối được chuyển về thông qua kênhchuyển nhận chính thức sẽ được người nhận gửi tiết kiệm tại chính ngân hàng

mà họ nhận, đây chính là nguồn tiết kiệm nội địa có sẵn cho đầu tu Kiều hốiqua

kênh chính thức cũng sẽ giúp cho các tổ chức tài chính tín dụng chính thứctiếp

cận các hộ gia đình nghèo dễ dàng hơn, cung cấp cho họ các dịch vụ tài chínhvà

tạo cơ hội cho họ cải thiện thu nhập và quản lý tài sản của mình nhằm tránh rủi

ro tài chính Ví dụ, các dịch vụ được cung cấp nhu mở tài khoản thanh toán, tàikhoản tiết kiệm, cho vay hoặc đầu tư bất động sản với kết quả đạt được làcải

thiện điều kiện kinh tế Ngoài ra, mở rộng tiếp cận qua kênh chính thức sẽgiúp

các tổ chức này tiếp cận được với đối tượng khách hàng cá nhân tại khu vựcnông thôn và đối tượng khách hàng có thu nhập thấp một cách dễ dàng hơn

❖ Kiều hối mang tính ổn định, giảm thiểu rủi ro tín dụng và gánh nặng nợnần So với các kênh cung cấp ngoại tệ khác, kiều hối dường như có nhiều

ưu thế hơn Kiều hối giúp khắc phục khó khăn khi các nguồn vốn đầu tư trựctiếp hay vay nợ từ các quốc gia khác cho doanh nghiệp có xu hướng giảm,

do ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng đến nền kinh tế

❖ Nguồn ngoại tệ có được từ xuất khẩu là quan trọng, tuy nhiên xuấtkhẩu phải chịu nhiều chi phí như: Chi phí sản xuất, chi phí quảng cáo, chi phítiếp thị, chi phí vận chuyển ra nước ngoài, chi phí cho các chính sách bảo hộcủa nước nhập khẩu Trong điều kiện đó, kiều hối là nguồn ngoại tệ chảyvào trong nước được hưởng hoàn toàn (ngoại tệ ròng), đồng thời là nguồnngoại tệ chảy vào đất nước mà không phải bỏ ra bất cứ một chi phí nào

Đối với đầu tư trực tiếp FDI và đầu tư gián tiếp ODA, có nhiều lợi íchthu được từ giải quyết các nhu cầu về công ăn việc làm, học hỏi kinh nghiệmkinh doanh quản lý, tiếp thu công nghệ tiên tiến nhưng tất cả những lợiích đó lại là của các nhà tư bản Hơn nữa, nếu như hàng hoá do họ sản xuất

ra là để tiêu thụ trong nước thì lại là một thách thức đối với khả năng cạnhtranh của hàng hoá nội địa Kiều hối chiếm ưu thế vượt trội hơn ODA vàFDI ở điểm: Kiều hối đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm sự thiếu

hụt trong cán cân vãng lai và là nguồn cung cấp ngoại tệ cho nền kinh tếquốc gia Nguồn ngoại tệ này gần nhu không phải hoàn lại nên ổn định hơnnguồn ngoại tệ từ vay nợ, viện trợ, giúp giảm thiểu rủi ro huy động vốn,giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn nuớc ngoài Kiều hối đuợc coi nhu mộtdạng viện trợ của tu nhân cho tu nhân, vì vậy việc sử dụng nguồn kiều hốinày vì những mục đích thực sự thiết thực.

Để có thể thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội thì nhất thiết phải cóyếu tố vật chất mà trong đó vốn mang tính quyết định Kiều hối là kênh ngoại

tệ tuơng đối ổn định cho đất nuớc mà các nguồn lực khác khó sánh nổi

❖ Kiều hối góp phần hoàn thiện hệ thống tài chính non trẻ và chuyển giaokiến thức, công nghệ

Sự gia tăng dòng tiền kiều hối về quê huơng giúp cho ngân hàng đadạng hoá các loại hình dịch vụ, đa dạng hóa kênh chuyển tiền, thúc đẩy sựphát triển và hội nhập với hệ thống tài chính quốc tế Gia tăng dòng tiền kiềuhối không chỉ có ý nghĩa vật chất mà còn giúp quốc gia nhận kiều hối tiếpcận với những công nghệ, kiến thức mới trong lĩnh vực tài chính ngân hàng,thúc đẩy sự phát triển hạ tầng công nghệ của quốc gia

❖ Góp phần giảm đói nghèo ở các nuớc đang phát triển

Kiều hối là một nguồn thu nhập của hộ gia đình, giúp duy trì cuộc sốnghàng ngày và nâng cao mức sống của nguời nhận kiều hối Ví dụ, tại Mexico,các nghiên cứu về chi tiêu và thu nhập dựa trên số liệu điều tra mức sống dân

cu toàn quốc cho thấy, rất ít nguời nhận kiều hối là nguời thuộc diện nghèo.Tại Gueatemala, kiều hối đã đóng vai trò rất lớn trong việc giảm mức độnghèo đói nghiêm trọng tại các nuớc này, với tỷ lệ nghèo đói đã giảm khoảng20% theo số liệu năm 2005 Tuy nhiên, yếu tố công bằng thu nhập giữa các hộgiàu nghèo có thể không đạt đuợc nếu hộ nhận kiều hối chủ yếu là các hộ giàucó

Các chuyên gia kinh tế của Hội nghị Liên hợp quốc về thuơng mại vàphát triển (UNCTAD) đã nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của cácnguồn kiều hối đối với tiến trình thực hiện các mục tiêu Phát triển Thiênniên kỷ của các nuớc nghèo và các nuớc đang phát triển Theo số liệu củaUNCTAD, nguồn kiều hối chảy về các nuớc chậm phát triển và đang pháttriển, trong năm 2009 đã lên tới 316 tỷ USD, chiếm 1,9% tổng sản phẩmquốc nội GDP của các nuớc này Nguồn kiều hối thậm chí còn chiếm hơn5% GDP của 1/3 số nuớc chậm phát triển trên toàn cầu Nguồn kiều hối củacác nuớc này còn quan trọng hơn cả nguồn đầu tu trực tiếp FDI và là nguồntài chính ổn định, ít biến động ngay cả trong giai đoạn khủng hoảng kinh tếtoàn cầu UNCTAD đã khẳng định vai trò quan trọng của nguồn kiều hốitrong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, giúp nguờinghèo đảm bảo các nhu cầu đời sống và đầu tu phát triển sản xuất, đồng thờitạo điều kiện tăng cuờng chuyển giao tri thức và kỹ năng, nâng cao năng lựckinh doanh ở các nuớc đang phát triển thông qua đầu tu trực tiếp phát triểncác cơ sở hạ tầng, dịch vụ công cộng và khu vực sản xuất Một phần lớndòng tiền từ kiều hối gửi về quê huơng nhằm giúp đỡ gia đình, nâng cao thunhập, mức sống, dinh duỡng, sức khoẻ, giáo dục cho các hộ gia đình Điềunày góp phần làm giảm các khoản trợ cấp đói nghèo trong chi tiêu chínhphủ Đồng thời, kiều hối cũng đóng góp vào làm giảm khoảng cách giàunghèo trong xã hội Hơn nữa, tiền gửi từ kiều hối đuợc coi nhu một nguồnvốn an toàn, duy trì mức thu nhập cho các hộ gia đình khi các hộ gia đìnhgặp các cú sốc nhu ốm đau bệnh tật, nhu mất việc làm Nguồn kiều hốichuyển về cho thân nhân còn góp phần tạo công ăn việc làm, giải quyết tìnhtrạng thất nghiệp Chính những nguồn tiền đầu tu của kiều hối góp phần thúcđẩy sự phát triển của lĩnh vực tu nhân, là nguồn vốn quan trọng cho phépnhiều hộ gia đình tạo dựng cơ sở kinh doanh nhỏ, từ đó gia tăng công ăn

việc làm cho xã hội và giảm tỷ lệ thất nghiệp.

❖ Kiều hối có tác động tích cực đến nguồn nhân lực Kiều hối có thể giúpgia đình nhận kiều hối đầu tu nhiều hơn vào nguồn nhân lực dưới dạng tăngchi

tiêu cho giáo dục và sức khỏe Các nghiên cứu chỉ ra rằng kiều hối sẽ cải thiệnđược môi trường giáo dục cho trẻ em thuộc các gia đình nhận tiền kiều hối.Tại

Salvador, số lượng kiều hối đã giúp giảm tỷ lệ trẻ em bỏ học Phần lớn, cácnước

nhận kiều hối là những nước đang phát triển hoặc kém phát triển, do đó lượngkiều hối chuyển về đặc biệt đóng vai trò quan trọng khi hệ thống y tế côngcộng

chưa cấp bảo hiểm y tế rộng rãi tới mọi người dân Tại Guatemala vàNicaragua,

trẻ em tại các gia đình có kiều hối chuyển về đã tiếp cận được nhiều hơn tới hệthống chăm sóc y tế so với các gia đình khác tại địa phương

1.1.6.2 Vai trò của dịch vụ kiều hối với NHTM

Bên cạnh vai trò trong phát triển kinh tế xã hội, kiều hối còn mang lạinhững lợi ích không nhỏ cho các ngân hàng thương mại Nhận và chi trả kiềuhối là một trong các nghiệp vụ đang được các ngân hàng chú trọng phát triển

vì những lý do sau:

Thứ nhất, đây là một dịch vụ tiềm năng mang lại nhiều lợi nhuận So với

các lĩnh vực kinh doanh khác của ngân hàng, dịch vụ kiều hối an toàn, ít rủi

ro mà lại không phải bỏ vốn vì ngân hàng chỉ đóng vai trò là trung gian Hơnnữa, hoạt động cung ứng dịch vụ kiều hối còn góp phần tăng nguồn vốn lưuđộng trong ngân hàng thông qua việc tận dụng khoản ngoại tệ của ngân hàngnước ngoài mở tài khoản tại ngân hàng mình hoặc sử dụng nguồn ngoại tệ củakhách hàng để kinh doanh

Thứ hai, dịch vụ kiều hối giúp khách hàng tiết kiệm chi phí trên một

phạm vi rộng bao gồm: Chi phí về bảo quản vận chuyển, kiểm đếm tiền trongthanh toán giúp rút ngắn được thời gian di chuyển của dòng tiền

Thứ ba, dịch vụ kiều hối phát triển góp phần thu hút một lượng khách

hàng mở tài khoản tại ngân hàng, giúp ngân hàng huy động được nguồn vốnvới giá rẻ đồng thời là cơ sở tiếp thị đến khách hàng những dịch vụ khác củangân hàng.

Thứ tư, dịch vụ kiều hối phát triển giúp đẩy nhanh quá trình luân chuyển

tiền tệ trong nền kinh tế, tăng vòng quay của đồng tiền, khơi thông các nguồnvốn khác nhau, tiết kiệm chi phí xã hội

Thứ năm, dịch vụ kiều hối có tác dụng khác đối với các bên tham gia

chuyển tiền: Cải thiện được tính hiệu quả của hệ thống thanh toán, cải thiện

dự trữ ngoại hối, giảm sức ép tỷ giá

Đối với các NHTM dịch vụ kiều hối có những nguồn thu chính sau:

- Hoa hồng và phí dịch vụ thu được từ người gửi và nhận tiền;

- Lợi nhuận thu được từ việc đầu tư những khoản tiền nhàn rỗi trong tàikhoản của khách hàng trước khi người hưởng nhận tiền;

- Lợi nhuận thu được từ chênh lệch tỷ giá

Vì vậy, nếu dịch vụ kiều hối không có hiệu quả, thì không những lợi íchkinh tế bị thiệt hại của chính bản thân dịch vụ, mà còn gây thiệt hại tới các lợiích kinh doanh khác Lượng kiều hối qua ngân hàng càng lớn chứng tỏ ngânhàng hoạt động càng mạnh, có hiệu quả và uy tín Kiều hối vừa là yếu tố giúpngân hàng nâng cao hiệu quả vừa là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động củangân hàng Nhận thấy được tiềm năng quan trọng của Dịch vụ chuyển tiềnkiều hối nên nhiều ngân hàng Việt Nam như VP Bank, VIB Bank,Techcombank, Exim Bank, đã rất chú trọng đến phát triển và mở rộng Dịch

vụ này

1.2 Phát triển dịch vụ kiều hối của Ngân hàng thương mại

1.2.1 Khái niệm phát triển dịch vụ kiều hối

Theo từ điển tiếng Việt năm 2010 của Viện Ngôn ngữ học, Nhà xuấtbản Từ điển bách khoa, trang 873 ghi: “Phát triển là biến đổi hoặc làm cho

biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp, vídụ: Phát triển văn hóa, phát triển nhảy vọt ” [17].

Phát triển dịch vụ kiều hối tại ngân hàng thương mại được hiểu là quátrình thay đổi theo hướng hoàn thiện về mọi mặt của dịch vụ kiều hối baogồm phát triển số lượng khách hàng, mạng lưới địa điểm chi trả, số lượnggiao dịch, doanh số từ dịch vụ, phí dịch vụ, hiện đại hóa công nghệ sử dụng,nâng cao trình độ cán bộ, các giao dịch viên, gia tăng các kênh phân phốingân hàng hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ, các sản phẩm dịch vụ đikèm

1.2.2 Sự cần thiết phát triển dịch vụ kiều hối

Đối với các nước đang phát triển, kiều hối là một nguồn ngoại tệ quantrọng góp phần làm giảm thiếu hụt cán cân vãng lai, giảm sự phụ thuộc vàonguồn vốn nước ngoài, giảm đói nghèo, tăng đầu tư và phát triển kinh tế Hầuhết, các quốc gia đều ban hành những chính sách phù hợp nhằm thu hútnguồn lực kiều hối Một trong những giải pháp hữu hiệu nhất đó là phát triểndịch vụ kiều hối tại các NHTM Xét trên tổng thể nền kinh tế, các NHTMkhông chỉ là kênh chuyển kiều hối chính thức, mà còn là trung gian quantrọng góp phần khai thác và sử dụng nguồn lực kiều hối một cách hiệu quả

Với các tổ chức kinh tế, dịch vụ kiều hối rất quan trọng vì là một kênhhuy động ngoại tệ đặc biệt mà không cần phải trả nhiều chi phí Hiện nay, ởViệt Nam, ngoài các ngân hàng còn có hàng chục công ty kiều hối cung ứngdịch vụ chuyển tiền từ nước ngoài về Đây là dịch vụ không chỉ đem lạinguồn thu phí mà còn giúp ngân hàng mua được ngoại tệ, tăng nguồn tiền gửi

và bán chéo được các sản phẩm khác cho người nhận tiền kiều hối, đồng thờinâng cao được uy tín và thương hiệu của ngân hàng với khách hàng

Vì vậy, để tăng thêm lợi nhuận từ dịch vụ kiều hối, việc tiếp tục đẩymạnh phát triển dịch vụ là rất cần thiết Để giúp khách hàng chuyển, nhận tiền

từ nước ngoài về Việt Nam được nhanh chóng, an toàn và chi phí thấp, cácngân hàng cần thiết lập nhiều kênh chuyển tiền trực tiếp từ nước ngoài vềViệt Nam, đặc biệt từ các quốc gia có nhiều kiều bào và lao động xuất khẩucủa Việt Nam Các ngân hàng phối hợp với nhiều đối tác nước ngoài triểnkhai nhiều sản phẩm kiều hối mang lại tiện ích tối đa cho khách hàng nhưdịch vụ chuyển tiền nhanh Western Union, Moneygram, dịch vụ chuyển tiềntrong ngày từ Mỹ về Việt Nam Wells Fargo ExpressSend, dịch vụ chuyển tiềnkiều hối online, dịch vụ chuyển tiền qua điện thoại di động mobile phone Hầu như ngân hàng nào cũng đầu tư công nghệ kiều hối hiện đại cho phép xử

lý giao dịch kiều hối tập trung với mức độ tự động cao cho phép người nhậntiền có thể lĩnh tiền tại bất cứ điểm giao dịch nào của ngân hàng trên toànquốc Các ngân hàng tăng cường hợp tác với các công ty xuất khẩu lao độngcung ứng gói sản phẩm trọn gói cho người lao động như: Cho vay vốn, mở tàikhoản, quản lý tiền ký quỹ, chuyển thu nhập về nước, gửi tiết kiệm kiều hối

1.2.3 Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ kiều hối của NHTM

1.2.3.1 Chỉ tiêu định lượng

❖ Doanh số của dịch vụ kiều hối: Doanh số dịch vụ kiều hối là số tiềnkiều hối thực tế được chuyển qua ngân hàng Đây là chỉ tiêu tuyệt đối chophép xác định quy mô của dịch vụ kiều hối tại ngân hàng So sánh chỉ tiêunày qua các thời điểm hay thời kì khác nhau sẽ thấy được mức độ phát triểndịch vụ kiều hối tại ngân hàng Doanh số dịch vụ kiều hối của một ngân hàngbao gồm số lượng tiền chuyển từ nước ngoài về trong nước qua các kênhchuyển tiền kiều hối của ngân hàng trong một giai đoạn nhất định, thường làmột năm

❖ Lợi nhuận từ dịch vụ kiều hối: Là phần phí dịch vụ mà ngân hàng thuđược của khách hàng sử dụng dịch vụ kiều hối Trong khi phí dịch vụ có xuhướng giảm hoặc giữ nguyên, lợi nhuận từ dịch vụ kiều hối tăng có ý nghĩa