Thuật đấu trí Châu Á: Phần 1

Phần 1 cuốn sách Thuật đấu trí Châu Á, có kết cấu nội dung gồm 3 phần, giới thiệu về: cuộc đấu trí, chuẩn bị cho trận đấu, người kiến, giới thiệu về nữ chúa, cuộc chạy đua vượt rào, phương Tây trong cái nhìn Trung Quốc,...Mời các bạn cùn tham khảo!

12 ctcndr r,t0x H0 vAr.r Hoa vn ltcu sfi

ctUn c,q.c nAN rOc cHAUA ' """"""""' 202

1 3 xcuor rRUNG qudc si dN """"""" 21'6

1 4 tr.l suNc ud ruNu rd crin DAI LoAN """""""" 244

fucAu onr

Do tinh pho phdn th8ng th6n cria nhrrng phdn n6i vd nudc Nh4t hiQn dai

r'ing quydn s6ch ndy, nhfrng ngrrdi cung cdp thdng tin cho tOi, md sinh kd

.,n dua vdo thion chi cira cdc cOng ty Nhat hodc chinh phrl Nhat, d6 nghi

j';oc gidu ton vd b8i srr bdp b6nh cfia tinh hinh chinh tri cira Trung eudc.uc dia, gidu t6n lu6n tdt nhdt Tdi tran trong c6m on.dt rrni6, nguoi

Trung Qudc, Nhat Bdn, Ddi Loan, Hdn eudc, vd ngtldi My gdc A aa .nil ,e

sinh nghiOm cfra ho vdi t6i Tuy t6n ho kh6ng d.roc n6u ra ddy, t6i lu6n ghinhd dn tinh cfra ho.

TOi cdm dn Eleanor Rawson, nhd xudt brin crla t6i, vi

chdc vdo tdm quan trong cria quydn s6ch ndy, vA vi

quydn srich.

Tdi vo cr)ng crim dn Grace shaw, bi6n t{p vi6n nhd xudt bdn Rawson

Associates, vi da ki6n nhan girip t6i hodn chinh b6n th6o quydn sdch ndy.TOi muo'n bny t6 ldng bidt dn sau sdc ddi vdi Kurt survance, c6 vdn biOn

tap cfra tdi Ndu khong c6 su h6 tro khOng m6t m6i cfra anh, quydn srich

ndy dd kh6ng thd hodn thdnh

Toi chan thanh cdm dn Natasha Kern vi nhrlng n6 luc khdng m6t m6i crla

c0 cho quydn s:ich ndy.

Toi xin cdm on chen wun-yu, shean-Tzong Tsai, yong K Kim, Jay Lee,

Ruby chow, Kyoko okuno, Gayle vrla, Lani searl, James clauser, vd RogerMorgan vi da hdo hiQp chia s6 thdi gian vd su hidu bidt cfra minh voi tlt.

Cu6'i cr)ng, tdi xin crii minh ta dn Quydn ning vfr tru, vi da dit t6i vdo m6tkhoring khdng gian vd thdi gian, noi toi tidp nh4n duoc nhi6u ndn vdn h6a

khiic nhau ciia chAu A

tdm nhin vd su tin

da n6 luc xudt b6n

8 | cuoc oAu rni

ndy d5 bi mot ,rd dau irorrg chuydn oi aau tion ddn Trung Qudc Bidt toi

dang d Bdc Kinh, Dan nghi rhng c6 thd ong Buyer mudn kd cho toi nghe

moi-viQcdSh6ngb6trasao.Ch(rngtdig4p,'t'a,atidns6nhkh6chsanrdi tim mOt g6c yOn tinh dd c6 thd chuyQn trd thoii m6i'

David Buyer xudt than tu mot dbng ho canada da ndi danh ldu tldi trong

ngdnh kinh doanh ldng th6 Bdn th6ng trddc, Buyer tl6 bay sang TrungQudc bbng mot chidc Boeing 747 iltgc chd tao ri6ng theo don tl6t hdng' chdtheo 3200 con chdn sdng Vdi chilng d6 chdn vd ldi hrla tro girip vd k! thuQtnhhmph6ttridnmqtchdongtrinhkhoahocnuOivdgAygidngchdn,ong

;;;;; s6 tr6 v6 canada vdi kho6n l6i chung m6t triQu d6la Nhtrns mei

viec at6 kh0ng di6n ra nhu v4Y'

Ngdy mai, Buyer s6 quay vd nhh tr6n chuydn bay sdm' Ong sO rdi di md

khdng c6 kho6n tidn trieu dd kia md cirng ching cdn bay chdn cfia minh'

IHUAN BI c*o rn4u oiu I I

MOt khi vd ddn nhd 6ng sO kdt to6n sd s6ch vdi sd thua 16 kho6ng nfia

tri6u dola vd cd g6ng dd ndng trai nuoi chdn cria minh kh6i bi tich bi6n'

VU dAu tr1 mao hidm xui rfii cria David Buyer b6t ddu til hb ndm 1988' $ttg

d6 bdn ch6n chd dgi mQt ph6i tloin tt Trung Qudc sang dd kidm cliuh sdchdn Buyer nghi rbng chdc hg tld hoSn chuydn di lai vi khdng mudn phii

di chuydn xa nhd vQy Nhung th4t ra, vdn dd chinh ld nhirng thri tuc h0

chiduvdthithucnhQpc6nhph(tctapmdhgph6ithrJchiQn.

Buyers6b6nchophiaTrungQudcbdychdngidngnOnOngkh6ngmudn

tr6 mia sinh san cua chdn Mia sinh s6n cria chfing cdng tldn gdn' 6ng

cDrng cam thdy lo lSng hon Tin chdc rhng bdy chdn cfia minh s6 vddt qua

-oi".,rE kidm tra g6t gao nhdt, 6ng b6o cho phia Trung Qudc rhng 6ng s6chd chdn sa.rg Tr,rng Qudc bhng mdy bay Ho c6 thd ki kdt th6a thudn khi

6ng sang adv] pfria tr,rttg Qudc ching hd t6 f ph6n ddi gi Ngay khi chidc

-aV UuV cdt ciln:n cUng chuydn hdng dn do kia, vu giao dich de thdt bai,

nhung Buyer kh6ng bidt didu d6, cho ddn t4n vdi th6ng sau'

it tau sau khi Buyer tlen Trung Qudc, gi6 l6ng chdn tr6n thi tlidng 16ng

thf thd gi6i gi6m B6i Buyer c6 3200 con chdn il6i c6ch nhd 10.000 ddm, vdcbn chtra b6n, phia Trung Qudc vin vho sr,l dao tlQng gtd cA dy dd thr/ong Irrgng l4i hop ao.'g Nhhm gAy th6m 6p lr'rc vdi ong, phia Trung Qudc tdn

.orrs rbne crich khong chSm s6c d6m chdn; h9 cd tinh b6 d6i chirng vd ddn

chfing vdo nhfrng cai chudng nh6 xiu Ch&ng bao ldu sau, 150 con chdn cfiaBuyer d6 chdt vi bQnh vd vi khdng tluoc chim s6c d6ng mcc.

Khi bidt drroc rbng phia Trung Qudc ilang tidn hhnh mua mdt sd lrrong ldnchdn cria mQt nhd nudi chdn PhAn Lan, Buyer khdng mudn thua i6 thom

ntra Ong tim c6c nhd m6i gi6i, nhfrng ngtrdi c6 thd girip 6ng thodt kh6i bd

tdc vd mang lai cho dng b6n hgp ddng trr.I6c khi bdy chdn cria Ong chdt hdt'

Di nhi6n ld c6c nhd m6i gidi ndy dbi mQt khoAn ti6n thudng dring kd Sau

nhidu cuQc thuong lugng, c6c nhd m6i gidi da thuydt phuc clttgc ben muaban dAu chiu mua 900 trong sd gZO0 con chdn vdi gi6 theo th6a thuan trddc

day ld 380 ddla mQt con, nhrrng phia mua chi ddng f fi6 c6 30 d61a mQt concho sd cbn lai

10 | cvQc oAu rni

cudi cing, c6c nhir moi gidi d6 b6n tlugc sd chdn cbn lai ngodi cho den vdi

giri cuc ha Nhung, ngodi chuyQn gi6m gi6 th6 th6m, dd b6n iluoc hdng,

Buy", cla ph6i hrla b6o tro cho cd chuc tlfta con cria nhidu quan chrlc Trung

eudc di du hoc Canada Rdi day 6ng s6 phai ldy ti6n trii tr6 hoc phi cilng

sinh hoat phi bdn n6m tlai hoc cho d6m nh6c dy Nhung gid ddv 6ng tla

biet drroc Id th6i cfia Trung Qudc Ho mudn gt 6ng cfrng g{t tldu hdt dd c6thd ban tdng di bdy chdn rdi chudn kh6i il6'

Budi tdi chfng t6i gip nhau, 6ng Buyer dang mang theo 200.000 il6la My'

ti6n m[t, khAu kin trong ldp v6i l6t 6o kho6c Vu giao dich bi m{t md cdc

nhd moi gidi da gi6p 6ng ddn xdp khidn viQc chuydn tidn ra kh6i TrungQudc theo ldi thong thddng khong thd thgc hiQn drrgc Ngodi viQc ph6i chiu

thiQt hai nAng vd tei chinh, ong cbn dang ddi mdt v6i nguy cd tldng so,

sdng phAn ddi cbn lai trong mOt nhd tr) Trung Qudc ndu nhdn vi6n an ninh

sAn bay phdt hiQn ra khodn tidn m4t dy'

Buyer d5 pham phai mQt sai ldm nghiem trong khi chrra nhan tidn md tt6

v{n chuydn chdn di Nhung tt6 ching ph6i ld sai ldm ddu ti6n hay sai ldmnghiom trong nhdt cira ong chi ddn khi quay lai Trung Qudc vdo th6ng

Tdm ndm 1989 tOi mdi bidt ilrrgc vdn dd thgc s{ ld gi'

Tdi quydt dinh li6n hQ vdi ong Zhang, vion chitc Trung Qudc tld thu xdp vg

giao_dich vdi David Buyer chi sau vdi phtit chuyQn trd vdi ong niry, toi de

hid,

'.u vdn dd 6ng ta ch&ng ngAn ngai thd hiCn su tfic giAn cira minh vdiBuyer Quydt dinh crja Buyer - ch6 bay chdn sang Trung Qudc bhng m6ybay thay vi chd dng Z:nang cirng c6c cQng su sang gip - il6 cr/dp mdt cfia ho

chuydn di Canada md ho hhng trOng cloi nhidu th6ng trdi Ddi vdi c6c vi6nchfc Trung Qudc, di nddc ngodi ld d4c quydn hidm hoi vd danh gi6 nhdt md

ho c6 thd c6 Ho kh6ng thd dung thfi cho Buyer vi d5 cudp cli ctia ho cd hQi

quf gi6 tltroc ddn phuong TAy N5i thdt vong dy de dap tdt su nhiQt tinh

cria ho ddi vdi todn b0 du 6n.

Vu Buyer c6 thd khong ld trudng hgp didn hinh, nhtrng su thi€u am

hidu mA cAu chuy6n dy phin 6nh thi rdt phd bidn Trong cuqc ddi ldm

itai diQn cho ciic cdng ty phttong TAy kinh doanh tai chAu A, tdi lu6tt

:HUAN BI cHo rn4w nAu I lI

cam thdy thdt vong vi tinh thdn phr-rong D6ng vd phtrong Tay chgng chiug[p nhau.

srr khric biQt ldn vd ng6n ngrl cria phuong Tay vd phrrong D6ng rd m6t

rdo can d6 hidu Nhrrng ng6n ngfr kh6ng chi duoc ding dd die;dat suynghi cria chring ta, n6 cbn duoc dr)ng dd tu duy nra Nguy6n nhan dn sausrr hidu nhdm d6 kh6ng ph6i ld do ng6n ngrr md ld do ldi trr duy criachring ta: ld'i ttr duy cria phuong D6ng vd phuong Tay cfing kh6c nhau nhrrngdn ngrl cfra ho v6y

c6 ldn tdi nghe Donal Frisbee, tdng gi6m ddc di6u hdnh ki6m chfi tichPacificorp, phrit bidu "chi cdn hidu drroc ngudi chau A nghi gi, t6i sc lidt

c6ch rlng ph6 vdi ho." Ong Frisbee t6 ra nh?y b6n hon da s6 c6c doanhnhan phtrong Tay trong vi6c nh6n dinh vdn d6 Nnidu ngrrdi cfr cho rhng hohidu 16 vi khdng mudn ai khuyOn nhri gi Toi de trlng b6 ca budi chidu ngdi

nghe mQt vi c6 tham ni6n ba mrJoi ldm ndm thdnh cong trong linh vuc tidp

thi "Tidp thi le tidp thi," dng ta b6o tdi "Tdi hidu 16 cOng vi6c cria minh

Tidp thi d chAu A tfri c6 gi kh6c cht?,,

Dd c6 kh6ng it srich vidt vd vi6c kinh doanh 6 chau A Nrridu quydn mi6u

t& cdch ngudi chdu A thuc hiQn ciic vu giao dich mQt crich chudn x6c vd t6

ra fl6 c6 nghiOn cfru ti mi, nhung tOi chua drroc doc quydn ndo ldm s6ng t6

lf do tai sao ngrldi chau A rai thuc hi6n crlc vu giao ii.h th.o crich nhtr vfly.

Hoc vd cdch hdnh dOng cfia mQt doanh nhdn rra,, A md, khOng hidu drroc

-

d0ng co cfia anh ta thi ching girip ich mOt ngudi phtrong Tdy ld bao trong

vi6c giao dich thdnh c6ng vdi anh ta Nhdt thid; phei hidu duoc nguydnnhdn sau xa trong hdnh d0ng cfia mdt ngudi chau A euydn sa.r, ,riv sc

trinh bdy vd c6c nguyOn nhAn dy.

Ldi tu duy chidn luoc vdn dn sau trong tri ngudi phrrong E6ng c6c chidn luoc cu thd x& tri moi tinh hudng trong cuQc sdng da drroc ph6t tridn, c6i tidn

vd nghiOn ciru trong hdng nghin ndm rdi Ndu mQt ngudi phrrong Tay khdng

cd tim hidu tam trf ngr.rdi phuong Ddng, anh ta s6 thdy brrg .h?rrg it d ,rao

ph6t hiQn ra drloc c6i mang nh6n chidn luoc phrlc tap md cal aoi ta' Ja, A

dang ching ra quanh minh, vd rdi s6 trd thdnh nan nhan cria ho.

12 | croc BAU rni

CunggrdngnhtrDavidBuyer,rdtnhidungrldiphuongTAyd6ph6itragi6

tlSt cho str k6m hidu bidt cira minh khi idm 6n vdi phuong Ddng' ong Buyer

ch6ng ph6i ld ,rgu61 kh6ng hidu bidt 6ng dd tim c6ch do6n ra lf do khidn

phrii doin Trung Qudc ho6n chuydn vidng tham canada cfia ho' Trong

;;;- vi hidu nidt c,ia mQt doanh nhdn phttong TAv' d6 ld su ph6ng do6n '"irr.rf,

x6c; sai lAm cria Buyer id d ch6 ong ttd tin chdc rhng didu gi thing vdi

Ong thi cfrng dring vdi ngudi Trung Qudc'

T6i te mQt phu nfr Trung Hoa Dbng ho tdi d6 nhidu ttdi sdng bon dbng song Ap Luc^6 DOng Bdc Binh Nguy6n H6i b6, cha toi tilng cilng ban bb

6ng tr6 cho ngddi fa] AO vdi xu dd nhd dng ta chd sang bdn kia bd sdng ApLuc choi trb ddnh trQn gi6 vdi bon con trai Tridu Ti6n ben dy' Thdi dy' mdUiy eiO cfrng thd, dbng Ap Luc lb dia gi6i gifra Tridu Ti6n vd vr)ng D6ng

Bdc Binh Nguy6n, nhtrng trong nhidu thd ki, dudng bi6n gidi dich chuydnt6i lui tr6n vilng ddt ndy v6n h6a cfia midn ndy lh sr/ pha trQn gifra vdnh6a Trung Hoa vh vSn h6a Tridu Ti6n'

Vdo cudi thd ki mudi chin, ngudi Nhat t15 c6 m4t 6 DOng Bdc Binh

Nguy6n.N[m1931,hochinhth(tcs6pnh4pD6ngB6cBinhNguyonvdo

ranrr trrd Nhat B6n Ntrdc Nhat thrJc ddn hdnh dQng rdt kh6c vdi c6c nrldc

thrrc dan phtrong TAy Ho khong ilOn gi6n chi tim c6ch khai th6c cira c6i vd

tdi nguyan dua c6c thuoc dia, ho cbn n6 luc thay thd ngon ngf vd vdn h6a

nan Jia bbng ngdn ngf vd vin h6a Nhat H9 cd g6ng truydn cho ddn thuqc

diaibng tu heo vd phdm chdt cria ngtrdi Nhat'

Cha me t6i hoc chuong trinh Nhat, do c6c gi5o vi6n ngudi Nhat gi6ng day,

trong mot ng6i trtrdng chi n6i tidng NhAt Ho hoc n6i tidng NhAt lrru lo6t

va hdp thu rdt nhidu n6t v6n h6a Nh4t Me toi thddng gi6 vd ld ngudi Nhat

dd gia dinh minh drroc ddi xfi tdt hon nhidu ngudi Trung Qudc kh6c trongthOi tam chidm Nim 1949, gia dinh t6i rdi Trung Hoa luc dia ddn Edi

Loan, ndi tdi idn 16n.

Ddi Loan, cfng gidng nhrr D6ng B5c Binh Nguy6n, ld thuQc clia cira NhatB6n trong sudt nrla trrg rri trdd'c khi Nhat B6n b4i trQn trong chidn tranhThd gidi ldn tnft hai Thdi t6i cbn tli hoc, nhidu ngoi tnrdng v6n cbrr chiu

IHUAN Br cHo rnev oAu | L3

6nh hudng cfia NhQt B6n Khi cdc gi6o vi6n trlc giQn, ho sd mdng chdng

tOi bhng tidng Nhat Chi ddn khi da trtldng thhnh vd dd di nhidu ndi d

chAu A cung nhu phrrong TAy tOi mdi nhAn ra ring gia dinh tdi chiu 6nhhudng cfra vdn h6a Nh4t Bin - cfrng nhu vdn h6a Tridu Ti6n sAu sdc nhu

thd ndo.

Tuy c6 rdt nhidu n6t tuong ddng, gifra ngrrdi Trung Qudc, Nhat Bdn, vd

Tri6u Ti6n cfrng c6 nhidu didm khric nhau 16 rQt Ngrrdi phrrong TAy

thddng c6 xu hudng thdy srr gidng nhau mA it khi nhAn bidt stt khric biet

Ho thddng c6 xu htrdng xem nhfrng ngudi ndy ld ngddi chAu A ch(r khOngphAn biQt ie Trung Qudc, NhAt Bin hay Tridu Ti6n Muc ti6u crla quydn s6ch ndy td girip cho ban c6 c6m nhQn ri6ng vd tinh c6ch cria ngrrdi Trung

Qudc, ngudi Nhat vd ngrrdi Tridu Ti6n vd cfrng cho biSt didu ndy di 6nhhudng ddn nhfrng vu giao dfch gitra ho vdi ngtrdi phuong TAy nhtt thd ndo.

Dd thrrc hiQn tlugc di6u ndy, tdi s6 phdi th6o lufln vd nhfrng n6t tinh c6ch

d4c thn cria m6i qudc gia.

56 c6 it nhidu sai lac ndu chfing ta td d4m nhrlng d4c didm vd bdn chdt

ld cira cii nhAn rdi xem d6 la tinh c6ch cia c6 mQt dAn tQc Ndu vi6c d6

duoc thuc hiQn thi n6 phdi duoc thuc hiQn mQt crich thdn trong; ndu

khdng thi chfng ta se chi di ddn nhr1ng dinh kidn vd nghia md thdi Tuy

nhi6n, th6o 1u4n vd cdc gid tri vd nidm tin phd bidn giira cla sd, ndu khdngmudn n6i ld tdt cit, cdc cd nhdn tao n6n mQt qudc gia, ld viQc cdn ldm C6

mQt didu gi d6 c6 thd coi Id f thfic tap thd C6 nhitng didu cltioc xem ih

tinh crich cira dAn tQc TOi sE th6o luan vd cdc vdn dd ndy khOng phAi dd

gi6m thidu su kh6c biQt v6'n tdn tai trong m6i dAn tOc vd cfrng kh6ngmudn xfc pham bdt ctl ai.

Gi6 tri cfra nhiing khrii qu6t vd tinh c6ch md t6i sO dd cap ddn khdng phdi

d ch6 n6 hoAn todn dring mi d ch6 n6 duoc thila nh{n rQng rdi chfnh bdinhfrng ngrrdi tlang duoc g6n cho nhitng n6t tinh cddn dy Ngudi Hoa rdt hay

phdn tfch tinh c6ch ngudi Hoa qua hinh thrlc mQt "ngtldi Trung Hoa didn

hinh" gi6 dinh Nhirng khidm khuydt trong tinh cdch dy thddng ilugc goi ld

"cdn b6nh dAn tQc", cbn cdc dfrc tinh tdt Ie "phdm c6ch ddn t6c".

74 | cuQcoAurni

T6i kh6ng dinh vidt mQt quydn bi6n kh6o Tdi sd kh6ng drta ra c6c sd liqu

dd minh chirng cho ctidu minh trinh bdy Toi chi x6t ddn quan niQm phd

bidn Khi th&ng thdn n6i "Gid'i doanh nhan Tridu Ti6n thich nlou Hg hay

udng md cflng manh nJdu nfra", tdi khdng tlinh d6 cQp tldn nghian ciru mdi

nhdt vd mfic tiou thu rt/du tinh theo ttdu ngrrdi Tridu Ti6n Tdi cfrng khongmudn ngrrdi ta drla vio t16 md cho rhng t6i c6 ! o.6i doanh nhAn Tridu Ti6nching liAt tidt chd hay di6u dO Didu toi mudn n6i ld ndu ban ng6u nhi6nh6i mQt tr6m ngudi trdn drrdng phd Seoul, Bdc Kinh vd Tokyo rhng "Ngrldi

Tridu Tion c6 biSt udng nJou khong?" thi t6m mrjoi trong sd d6 s6 ph6 lon

cudi tr6 ldi "Nhu h0 chim." Khi tlua ra nhf,ng nhQn tlinh nhtt vQy, toi khong

hd c6 chri f dd kich tinh c6ch Tridu Tion, md chi mudn trang bi cho dQc giAphuong TAy mQt nh4n thirc phd biSn md ngrrdi chAu A ndo cirng c6: "Ndu

Lan airrt di udng vdi ly vdi vi chfi nhb Tridu Ti6n thi ndn hidu 16 viQc minh

s6p ldm."

Moi ngr.rdi chAu A ddu ddng f rhng c6 nhidu phdm chdt d4c tr$lg cria dAn tQc rdt ao ,rrra., thdy, phdn biQt ngrrdi Trung Qudc, Tridu Ti6n vd Nhat B6n'

Hon thd, ho cbn nhdt tri vdi nhau vd cdc phdm chdt dy' Nhung nhfrng phdm

chdt dy le tdt hay xdu thi hq c6 quan didm kh6c nhau vd stl kh6c nhau ndv chri ydu tily thuoc vdo viQc chring duoc g6n cho ho hay cho ngridi kh6c.

Ddi vdi m6t sd dQc gi6 phrrong TAy nhay c6m vd vdn dd chting tqc, c6 thd

viQc th6o luan vd d4c ttidm c&a c6c nh6m ngrrdi thudc cr^c chfing toc vd

qrdc gia kh6c nhau dudng nhu mang mdu sdc phdn biQt chring tQc' Quan

,rig-1d pnan biQt chfing tqc cira ngttdi phttong DOng rdt kh6c v6i quan

ni6m cira ngudi phtrong TAy c6c quan didm vd su uu viQt hay k6m c6i cfra

mQt chring tQc chrra bao gid bi nghi ngai nhrl 6 phrrong Tay C6_tthittg_*6'c6m m6nh tiot vd su uu viot cfia ch&ng tQc gilla ngudi Trung Qudc, NhatB6n vA Tridu Ti6n, di theo quan clidm tidn h6a, c6c dan tOc ndy li0n quan

mat thidt vdi nhau d phrrong Dong, f tudng dAn tQc ndy tnr viQt hon dAn tQc khdc hdu nhu dtrgc moi ngudi thila nh{n'

Ngudi chau A khong c6 srl nh?y c6m vd c6c vd'n dd chring tQc nhrr ngudi

nty VOi ho, vdn dd tt6 khdng gdy xric dQng manh Ngrrdi chAu A xem vi6c

zHULN Br cHo rn4w oAu I lS

cdm thdy chfing t0c, td qudc, thdnh phd, gia dinh minh tdt dep hon ngudi

khric Id didu trr nhion Ngudi phuong Tdy cfrng c6 hdu hdt c6c quan aidm ao

vd thr/dng n6i v6 chring vdi nhrlng tt ch6 bai nhe nhdng nhu,,sovanh,,, ,,dan

t6c chfi nghla", "cuc bQ, dia phrrong" Nhung trong tidng Anh, til ,,phdn biQt

chring toc" ld mQt tr) rdt nghidm trong, dt thrrdng thi n6 chi thd hiQn

khuydt didm phd bidn cfia con ngudi la tin rbng .,nhfrng gi thuQc vd toi tdt

dep hon nhfng gi thuQc vd anh".

Mdi quan ngai vd vdn dd chilrng tOc d M! nghiOm trong ddn n6i ngrrdi takhOng thd nhdc ddn chting tQc bdi sd xric ph?m ngrrdi khric HenriettaAnne Klauser, tdc gi6 quydn writing on Both sid,es of the Brain (NXB

Harper & Row, 1987), de kd cho t6i nghe vd mQt cuQc goi khdn cdp tr} bi6n

tAp vi6n cria bd tutt1c khi s6ch xudt b6n Bi6n tQp vion dy khdng khdng

rdng c6 mOt cdu phdi drroc vidt lai bdi c6 m6t trf c6 tinh phAn biot ch6ng

t6c cau dy nhu sau: "T6i t6n sing gidy vd ngiy ngdy du ch,iu phir h0 cho

ngrrdi rrung Qudc ndo dd phdt minh ra n6.', cau rnd bi6n tap vi6n cho rbng

c6 thd chdp nhQn duoc: "Tdi tOn sing gidy va ngdy ngay cau chria phD hQ

cho nhd ph6t minh ngudi rrung eudc ndo dd ph6t minh ra n6.,, Ddi vdi

ngtldi phu nfr Trung eudc ndy, cau ddu ti6n thd hiQn thiQn cdm cria c6

nhan bd Klauser ddi vdi ngudi rrung eudc cau ,,v6

trr)ng,, kia khdng c6mdi thi6n c|m dy Ngudi chau A kh6 c6 thd hidu aluoc cau ddu ti6n kia c6vdn dd gi.

Ruby chow, nguyOn la hoi vi6n hOi ddng quan King trong mot thdi gian

ddi, da kd cho tOi nghe cdu chuyOn sau:

vao ddu nhiing ndm n6m mrloi cria thd ki trudc, khu chinatown 6 seatile

dtrgc ddt tOn lai ld "The International Distri ct, (eudn eu6c td) Nguydn

nhan cira sd thay ddi na.y khdng 16 rdng rdm Trong nhfrng ndm gan dlv, .o

mdt phong trdo ddi phuc hdi ton chinatown Didu ndy bi m6t sd thdnhvi6n trong HQi ddng thdnh phd ph6n ildi Norm Rice, hic cbn ldm hQi vi6nHQi ddng thdnh phd trtrdc khi ddc cfr thi trudng, chdng lai viQc khdi phuc

tdn c[ vi6n 16 ring d6 ld mQt dinh kidn c6 tfnh xric pham peter woo, chfrtich Hdi til thiQn chong wa vd ld mQt trong nhirng ngudi drlng dau cQng

16 | cuqcoAurni

ddng ngrrdi Hoa d Seattle, cong khai tuyon bd khong ddng tinh vdi Rice

ring d6 ld mQt dinh kidn c6 tinh xtic pham'

Ngudi Trung Hoa sinh ra d chdu A tr,r hdo ld ngtrdi Hoa vd, n6i chung,

khong c6m thdy crii t6n chinatown c6 vdn tld gi Ngrrdi Mj gdc Hoa vdn

1dn lon v6i c6c quan didm cira ngtrdi Mf vd vdn dd chfing tQc mdi li nhilng

ngrrdi c6 thd c6m thdy bi xric ph?m Hoi d6ng Rice, t6i n6i ttidu ndv khongh6 c6 y xric ph?m, c6 v6 nhU d5 clem c6ch nhin cria minh vdi trr c6ch ld m6tngudi Mf da den dd nhin nh{n mOt vdn dd md nhfrng ngrldi 16 ra ph6i c6m

Muc tiou cria quydn sdch niy ld gi0p ngudi phuong TAy c6 drioc c6i nhin tr]

b6n trong vd ngrrdi phrrong Dong chri ktrong phai tu b6n ngodi' Dd c6 thd

thdu hidu rltroc nhu v{y, dQc gi6 cdn phAi tU b6 moi dinh kidn' Khi doc

quydns6chn}ry,na,,t,aytho6tkh6idis6nphuongTAycrjaminhddtrd

thdnh mQt ngrrdi pr,uo,'g Ddng Chi khi ldm nhu vfly ban md,i c6 thd hidu

drroc bin chdt cria ngrrdi phuong DOng'

rH(-toNG rRuoNG NHu CH\EN rRtJoNG I 17

I xpm LIcH srJ l,unU rAtu ctjdl,lc

I

Ch6ng c6 gi kh6 hidu khi c6c nhd chinh tri vd doanh nhAn My thrrdng crim

rhdy thdt vong khi ldm vi6c vdi ngddi chAu A Ngrrdi My dOi khi cho rhngciich xir su cria ngrrdi phuong DOng ld kh0ng chuy€n nghiQp vd mdu thuAn,

trong khi tr6n thuc td ngrrdi phuong D0ng hoc t{p vA tuAn thrl mQt hQ

th6'ng c6c nguy6n t6c fi rdng hon nhidu so vdi c6c ddi tric ngrrdi My cria ho.

Ho rft ra nhfrng nguy6n t6c ndy khi nghiOn cfiu lich sir rdi 6p dung vdo cdc

tinh hu6'ng trong cu6c sdng hdng ngey.

Vi6c nghi6n c(ru lich sir, nhin chung that su nghiOm tric, phd bidn d phuong

Ddng hon ld phuong Tdy do cdch s6t hach cria nhidu ngdnh nghd von v0

cirng quan trong ddi vdi sd th6ng tidn crja m6i cA nhAn thu6c moi gidi Bdt

ngudn til Trung Qudc, crich sdt hach nhy cdn drloc Nhat Bdn vd, Tri6u Ti6n

dp dung rQng khdp d Ttung Qudc, cdch s6t hach ndy theo truydn thdng

von ld con dudng duy nhdt dd th[ng tidn trong xd hQi Si tr] sE d6 k] thi

dia phtrong ndu vudt qua nhfrng ngudi tham gia cdc cuQc thi 6 ddy Viec

thdnh cOng trong cdc kj' thi dia phrrong sE girip ho c6 dri trr c6ch tham gia

kj' thi qudc gia Vi6c ilrroc ddnh grd cao trong ky thi qudc gia c6 thd ngay

18 | cuqc oiu rni

lap tfc drra mot hdn si l6n dfa vi cria mQt ngtrdi gihu c6 vd quydn hJc' B6i

.u r., thi niry rdt quan trong ddi vdi srr nghiQp, moi ngddi tldu hoc dd thi'

C6c k! thi ndy dac biQt chri trong lich sr], vdn chttong vd tridt hoc' Khihoc c6c mdn ndy, str ki6n khdng quan trong bhng con ngddi, md nguyon

nhan phia sau c6c srj kien vd hdnh dong tham chi cdn quan trong hon' Tam

tri con ngtrdi lu6n la ddi trrgng nghion cfu c6c hoc gi6 Trung Qudc xem

c6c stl kiQn lich sir nhti cflu chuyQn minh hoa cho c6c nguy@n lf vir tru tlang

v4n hdnh Ho nghion c(tu lich srl dd c6 thd hidu thloc cdc nguyon 15' dy,

nhhm 6p dung vho moi tinh hudng trong cuQc sdng'

d phLrong Tdy, cdc bdi hgc lich srt hidm khi dugc dp d*ng vho cuQc sdngthrrdng ngdy vd tht/dng bi ngudi ta 16ng qu6n sau khi tdt nghiQp d phrrong DOng thi kh6c.

Ngrrdi chau A ndo cfrng bidt cau c6ch ngon ndy" "Hd'y xem lich st nht

tdm gxong" Cdc nhd ldnh dao chdu A ngdy nay cfrng ldm y nhrl vQy' tim

nhtlng kidn thfic cd xrJa c6 tluoc tr) c6c thi dU lich srl dd dinh htrdng chocong viQc thrrdng ngdy vd cho c6ng vi6c chinh tri Dd hidu tlrroc tridt I)tkinh doanh cfia ngudi chdu A ngdy nay, chring ta cdn phdi nghi6n citu cric

ngudn ndy

vdo cudi nhiing nam b6y mtioi cria thd ki trudc, khi Trung Qudc md crla

lai, ngudi Trung Qudc bi phuong Tay chi trich vd c6c dQng th6i chinh tri vd

kinh td kj, qu4c Nhrrng chiSn lrroc dn trong c6c ilQng t]n6i dy cria Trung

Hoa luc a.iu .rrang c6 gi kh6c so vdi cdc chidn luoc cfia Nhat Ban, Tri6uTi6n, Ddi Loan, Hong Kong hay singapore Nhurg bdi viQc giao dich qudc

td 6 cilcqudc gia ndy c6 lich sfi ddi hon, ngtidi 6 c6c nrldc ndy c6 co hoi hiou

chinh phtrong ph6p thrrong lttgng cira ho khi giao dfch vdi thd gi6i phuong

Tdy C6c phrrong ph6p crja ho khdng th{t sr1 khdc biet vdi cdc chidn thuat

vh kh6i niQm nguyen thriy md ngudi Trung Qudc sfi dgttg, md Clon gian Id mQt phiOn bin di dtrgc c4p nh4t thdi'

Bdt luQn ngrrdi phuong TAy c6 thd chi trich cdch xrl sd ciid.a cdc ddi tdc

ngudi Hoa ttrd nao xni giao dich vdi ho, anh ta ph6i bidt rhng Trung Qudc

ld ndn van minh lau ddi nhdt thd gidi Trung Qudc tdn tai trong khi nhi6u

rHtJoNG rRtloNG NH(J cHIiN rRuoNG I 19

n6n v6n minh kh6c d6 bidn mdt Ngdy nay, Trung Qudc mot lAn nita bdtdAu kh6ng dinh vi tri quan trong crja minh tr6n tnldng qudc t6' RO rdng ld, c:ic nguyon nhAn vdn h6a ld co sd cria mdt sd crich xir stl kh6 hidu, thidu

chuyon nghiOp, vd c6 v6 khong phr) hop, nhung c6 thd mot vdi dong thdi

crla ho chi id srr phdn 5nh iai thdi dO ngao man ngd ngdn cria mQt sd chinh

tri gia vh doanh nhAn phuong TAy, nhfrng ngudi tl6nh gi6 ch thd gidi theo cdc ti6u chi phUong Tdy Trong c6c chuong sau, chring tdi sO xem x6t c6c

chien thu4t dn sau nhirng hdnh tlQng cfra cdc doanh nhdn chAu A vir dua ranhfrng cAu chuy6n minh hoa c6ch fng dung cira ho.

r I rnrJdNG TRIJdNG NHU cHIiN rRUdNc

Ng?n ngfr Trung Hoa c6 cAu: "Shang chang ru zhan chang" dich theo nghiaden ld "Thudng trddng nhu chiSn trddng" D6 le c6ch ngddi chdu A nhin

nhAn tAm quan trong cira vi6c thdnh bai trong thd gidi kinh doanh Thdnhcdng vd kinh td cfra mQt qudc gia chSc chdn 6nh hrrdng ildn srr tdn vong vd

thinh vdgng cria qudc gia cfrng nhu di6n bidn crja cuQc chidn Ngudi chAu Ahidu bdn chdt that sd crla su canh tranh vd kinh td Ho nhin nhAn vd goin6 theo dring bin chdt cia n6: "Thudng tnrdng nhd chidn trudng."

Ngrrdi Nhat lu6n ld ngrrdi hoc gi6i nhdt cdu ngan ngrl s6ng sudt ndy criangudi Trung Qudc Vd khi viQc 6p dung tlat ddn trinh d0 hodn h6o, trb dd

gi6i hon thdy Ngudn tdi nguy6n thi6n nhi6n nghbo ndn ludn li mdi quan

ngai cria cdc nhA lanh dao Nhat BAn Cdc cu6c xdm luoc Trung Qu6'c vdDdi Loan cria Nh4t B6n vdo n6m 1874 vd trong chidn tranh Thd gidi ldnth(r hai ld nhfrng hdnh tlQng xudt phdt til nhu cdu md rOng l6nh thd rrhXm

b6o cl6m srJ tdn tai cria ndn vdn minh tr6n tl6o qudc NhQt Bin biQt lAp Sau

chidn tranh Thd gid'i lAn thit hai, ngtldi Nhat nhd 1ai cAu ngan ngf cd xua cria ngudi Trung Qudc "Thuong tnrdng nhu chiSn trudng" vd bdt clAu chuyOntAm dp d,;ng Nhd chidn thdng tr6n thrlong trudng, nrJdc NhAt d6 vrldt qua drloc srl thdt b4i vd quAn sU vh b6o tlAm duoc srt tdn tai cria qudc gia Didu

ndy minh chfng cho mQt ngan ngil khdc cria Trung Qudc: "Chidn thSng vidai nhdt ld th6ng mh khOng cAn phdi ddnh."

20 | cu1c oAu rni

I cHrfx LtJOc QuAw sU rRoNG KINH DoANH

I

Ngudi chau A tin rbng thdong trudng nhrr chidn trrJdng vd cuQc sdng ld mot

cuQc chiSn non ho cc,rri ti' rbne thon; thao chidn thuat quan srl 1d^thi6t yduddi vdi sr/ thdnh congltng nhu srl sdng cbn c6c nhd lSnh dao chdu A ludn

coi trong viQc hoc talp cac luan thuydi kinh didn cta Trung Hoa vd chidn

thuatqudnsd,ninhptrap.NgtrdidAncirnghoctQpc6clu4nthuydtdynhhm

6p dung c6c nguy6n t6t t'ottg ct6 vho c0ng viQc thtrdng ngay'

Ngtldi phrrong Ddng tin rhng mqi ydu td trong cuQc sdng ttdu c6 liOn quanvdi nhau su ,arrg -rdt a6n i6t

"a" vi trrdng tron chiSn trddng cflng chinh

lhs{s6ngsudt"fiu"a"chinhtrigiakhithgcthiquydnhdnhcfiaminh.cfrng chinh .,J .;;; ,"ar a, dan tdi tdt ce chirng ta trong cuQc sdng hdng

ngey Ngrrdi .naoiftt'o"g te* thdy c6 gi.ld mAu thuan khi tim kidm trong

c6cquydns6chvdchidnluocqu6nsuc6cnguyOnt6cnhbm6pdungvdo cuQcsdngddithrrdng,giadinh'noildmviQcvicAthdgidin6ichung'

I vm rnO c(rl BINH PUAP (BING-FA)

I

TrongtidngHoa,tilBingc6nghialibinh,ngudilinh.Fac6nghialdph6p' nghQthu4tho{eng"VOttilc'Binh-FothtldngdrrocdichratidngAnhld chidnluocquAnstf,ho{c nghQthu4tchidntranh,'.Ddivditoithihaildi chuydnngitdykhdngc6ldinaochudnx6c.Binlt'phdpldhinhth(fctt/duy

chidn luoc thoat ,tu" auq ph6t tridn nhhm phuc vu cho muc dich quan su dd

rdi tu d6 dugc ap au"g irorrg tdt ca c6c mdi tdong t6c giita ngudi vdi ngrrdi'That sai ldm ndu dlch Binh phdp thdnh hra dd cria mot quydn binh ph6p

ndo d6 ch6ng han, T6n Tt binh phdp kh6ng phai ld quvdn s6ch c6 tga dd

tit, Binh phdp n^i-Niie'thud.t chi6n tranh' N6 la luAn thuvdt cfia T6n Trl vd

binhph6p,,a,o.i,'g",'hrlvQy,n6phAnbiQtvdic6clu4nthuydtkh6cvdchri

ttdndy:Th6iCOng-binhph6p'NeoKhdibinhph6p'TOnTAnbinhph6pvd

rdt nhidu, rdt nhi6u nffa'

Nhtrng quydn binh ph6p ttau ti6n ld hai quydn s6ch dtroc dang 16n Thdi

Qongvdo ktro6.ng rzoo nam trrldc cdng nguyon Kd tu cl6, hdng trim quydn

,il

TH{JANG TRUONj NHU CHrEN TR\\ONG I 21

rrifinrs :naE di drroc vidt va nhidu quydn d5 gihnh cluoc vi tri quan trong

ilrrn i ::€i i-an hoc Trung Qudc vd ndn vdn hoc chAu A.

"'r: ::::r 221 trtrdc cdng nguy6n, Tdn Thriy Hoang d6 ra lQnh ddt hdt

$jr::- : T:-.rng Qu6'c Cric hoc gi6 de bdt chdp hinh phat, lidu chdt gidu di

nn:* ', r cua minh, vd theo sdch vd ghi lai thi dAu ddi nhd Hdn (206 tuv6c

'rr"g::eu1-en) cdn lai 182 quydn binh ph6p khiic nhau ald thodt ddoc ngon

ur :-:-: Tdn Trong khodng thdi gian tir 206 tnldc c6ng nguyOn d.6n nd,m 24

yi-'ii''i":- i:a cria tuydn tap nay, gdm c6 b96 quydn Trong sd sg6 quydn ndy, 53

,lr "r:r ban v6 binh phrip Thdi bdy gid, ky thuat in cbn chua c6 c6c quydn

**:: dudc khdc hodc vidt lon 96 hodc c6ctd"m th6 tre Tdm quan trong cfia

u=r rhrlc vd binh ph6p ddi vdi ngrrdi rrung eudc thd hi6n ro qua sd lugng

*,i:'r r-e vdn tld ndy, vdn duoc vidt hodc khdc theo ldi thfr cdng hdt sfrc c6ng

::u c0ng nhtr qua su nguy hidm md ngudi rrung eudc dd bdt chdp dd gin

;l nhdng quydn srich dy.

\"ao the ki thf ba sau c6ng nguy6n, rric lam chung, Hoang dd Luu Bi bdo

::r trai phdi hoc ky m6n binh phdp Nghe vay, Khdng Minh, d6 dd sang

::,it bon moi trong tr6ch dd ch6p lai cric quydn binh phdp cd xda vd dich

::an hu6'ng d6n cho vi thei tii tr6 tudi Didu ndy dlroc xem ld mQt vi6c ldmcung ddn vd khdn ngoan Day li cau chuyOn md ngdy nay, ngudi rrungQuoc nao cung bidt vd vi6c hoc tQp binh phdp vAn cbn dudc xem ld dringidn vd khdn ngoan.

I Arvn HUdwc c0a rnl6r Hgc

Dao sinh Nhdt

Nhdt sinh Nhi

Nhi sinh Tam

Tam sinh van vAt

Van vAt kh6ng c6 vAt ndo ld kh6ng c6ng dm 6m dtlong

Kdt hop ciic ngudn hlc nd.y, sd hba hop s6 duoc tao thdnh.

Lio Tfi, Dao dfic Kinh

22 | cuQcBAurni

TronglichstlTrungQudc,thdihodngkimctraviQcxAydrrngcdcluan

thuydt binh ph6p Id vdo khoang nim trdm nam til ddu thdi Xudn Thu tldn

cudi thdi Chidn qu6c (772 - 221trCN) Nhidu quvdn binh ph6p kinh didn

duoc viSt trong giai doan ndy Thdi bdy gid, chidn tranh hdu nhrr lric nho

cfing x6y ra n6n ch6ng c6 gi d5ng ngac nhi6n khi viQc nghion crlu chidn

luoc qudn sd lai chidm vi tri quan trong nhrr v4y Nhung day cfrng id thdi

cria Khdng Trl, L6o Trl, Trang Tir, Hdn Phi Tfi vd Manh Tfi c6c tridt gia vi6ai nhdt iro.,.g lich sfi Trung Qudc sdng vd thuydt gi6ng trong thdi dai ndv

vd nhitng ldi d4y ctia hg d5 6nh hrrdng ddn sr.r ph6t tridn cira binh ph6p'Ngtrdi phtrong Dong khong phdn loai viQc tim kidm tri thitc t6ch bach vd

cfing nhdc md theo ao -6i linh vtrc chiu sr.r chi phdi cria mdt hQ thdng c6c

nguy6ntScri6ngbiQt'Thayvdod6'hotimkidmmQtnguyOnt6cchung

nhdt trong mgi bidu hiQn crja vir tru chang c6 gi ld mau thuan khi tim

kidm c6c nguyan tdc v6 chidn luoc qudn sd trong nhfrng ldi day crja m6t

th6nh nhdn Ldo Trl c6 16 d6 6nh hrrdng ildn stJ ph6t tridn cria binh ph6p

nhidu hon bdt cf ai Ngbi d4y rhng nguyon lf cfia vfl tru chi Id mot, vd rdimot bidn thdnh van vQt c6c bQc thdy vd binh phdp hidu rb.ng bbng cdchbidt minh vh srla minh theo nguy0n ly cria vir tru trong c6c tinh hudng quan,0, nn c6 thd didu khidn ddgc kdt qua cira tran d6nh vDr cuoc chidn'

Hdu nhu tt rdt xrIa, Kinh Dich, hay sdch vd str bidn ddi, d5 6nh hudng

cldn moi khia canh trong tu tu6ng ngudi rrung eudc, kd ci binh ph6p Tri

thfic vd Dao vd Kinh nicn udt ngudn tt sti quan s6t cuQc sdng Dao ld ban

chdt crla Ddng MQt, cbn Kinh Dich ld sg ddi thay khong ngung cria Ddng

Mot dy \A vay, su kdt hop hai ngudn tri thfic ndy cho ph6p ngudi ta hidu

dugc ;en chdt cria cdi bdt bidn vd c6i vd thddng Cd nhAn dd n6m b6t dugc

b6n chdt crla Dao vd Kinh Dich vd kh6m ph6 ra nhfp tliQu td nhi6n cria

chidn ldoc quAn srl.

r I rHr/c KHAcH (sHI KE)

C6c c6 vdn, cA vd qu6.n sr; l6n ngoai giao, c6 vi tri lich sir & mgi qudc gia,nhung khong d dAu giOi .ray ph6t tridn manh m6 nhu d Trung Hoa cd dai'

TH{JING rRtJoNG NHU cHriN rRtJoNG I ZS

- rg vi6c c(ra c6c nhd chidn luoc dtroc clinh 16 vd chuyon sAu Ciic vi co

':- ndy drroc goi le 'shi Ke", nghla ld rhuc kh6ch chlr Thuc kh:ich bdt

:.;:in trJ thuc td Id cdc nhi chidn ltroc niy cluoc chu cdp chi nhd su sdng

* - l cda ho mh thdi Ho ching c6 nhiQm vu nd.o khric ngodi vi6c cho ldi

:.i-r'en vd crich tidn hdnh chiSn tranh hodc ngoai giao Thdi hodng kim cira,:.,ng Thdc kh6ch ndy ld vdo thd ki th(r ba trtrdc cdng nguy6n, khi td

- rag La Bdt Vi tAp trung ddn 3000 Thuc khrich vdo thdi Tdn Nhidu chidn-,'r brnh phdp cbn s6t lai ddn nay ld do cdc Thuc kh6ch ndy vidt n6n.

r suc MANH c0n sNH pHAp d cuAu a rucAy uny

-\nh hudng cira binh ph6p khdng chi gidi han d rrung euO'c md cdn lan

::ng ra NhAt Bdn, Tri6u Tion vd cdc quO'c gia phrrong D6ng chiu anh hudng

.*a ndn vdn h6a Trung Hoa kh6c Bdt ctt ngudi ndo hdng ngdy giao ti6p vdri:gudi chau A d6u phii ndm vfrng kidn thfic va chien lrroc binh phdp Quydn hodn chinh nhdt trong sd c6c quydn binh phdp cti la quydn Tdn til

Binh phrip (thudng duoc dich ra tidng Anh ld sun Tzu's Art of war) Duoc

'' iet vdo thd ki thrr tlr trddc c6ng Nguy6n, day ld m6t trong nhfrng quydn

binh phdp ndi tio'ng nhdt ddi vdi ngudi chau A euydn ndy ilrroc rdt nhidu

:hinh tri gia vd doanh nhan hdng ddu nghidn ngAm, vd trong chrrong tidp

:heo chring ta sE xem x6t m6t s6'khia canh crja quydn sdch ndy c6 lAn, t6i

da ph6ng vdn Takashi Yamamura, tdng gidm ddc tap dodn c Itoh & co.,

Ltd., c6 tdm hoat ddng rdt r6ng d Trung eudc T6i h6i dng yamamura rhng

rng c6 doc Tdn i;rl Binh phdp kh6ng Ong srlng sdt nhin tdi rdi tr6 ldi "Dinhi6n la c6." D6 le mOt cau h6i ngd ngdn Bdt cfi ngrrdi rrung euoc ndo

cfing c6 thd dc ddng dorin drroc rhng mdt doanh nhan Nhet Bdn thdnh dat

hdn phai bidt T6n tr? Nhung vi cau h6i dy rdt c6 ich cho dQc gi6 phuong

Tay, tOi vAn phdi h6i, dd d6m bdo tinh chinh xric.

Moi hoc sinh Nhat Bdn ddu bidt cau chuyOn vd Minamoto yoshiie vd dan

ng6ng trdi Tron drrdng tiSn d6nh ph6o ddi c0a mdt k6 dich, yoshiie, mQtIanh chria phong kidn thd ki thf mudi mQt, quan s6t thdy mQt ddn ng6ng

24 I croc' Pitt rni

troi }roang hot bay vut 16n tir c6nh rirng md Ong phii di qua, Nhd da hoc v0

binh phdp Trung HJu, O"g hidu rhng

-rdt

c6 thd ddn ng6ng trdi dy da bimotto6nquAnmaiphq.*uufi.Oned6d6nquAnbaovAytod.nquAnmaiph\rc, d6nh fip vd ti6u diQt k6 thn cua minh'

' I rHiur oAu rni

vi6c nghi6n ctlu lich srl vd c6c quydn binh phdp k]rons hodn todn gi6i

thich clrroc tai sao- l6.i trr duy chidn luoc lai phd bidn ddn vay d phuong DOng Loi trJ duy dy ngay cd tr6 em vd nhfrng ngtidi chua trlng hoc qua

binh phrip cung sr.t io"J Khi da thdm nhuan v6n h6a Trung Hoa, ngrrdi ta

se hdp thu ldi tu duy .r'id,, luoc mQt c6ch v6 thf{c vd hoc c6ch tla thich

kidu ddu tri tranh tai .rtt,r mOt khia canh trl nhi6n trong mdi trrong t6cgifra con ngrrdi.

Du6i day ld mOt cau chuyon riong nhbm minh hoa 16i trl duy chidn luoc c6rinhhtiongsAusScnhuthdndongaycAtrongnhfrngvugiaodichr.h6d

chau A Hdi mUdi 16m tudi, t6i kh6m phd ra ni6m vui drloc mac quan do

ilep Lfic bdy gid d Dai Loan khOng c6 qudn do may sdn' Ngudi ta mua vAi

rOi thuO ngrrdi may T6i chi c6 mqt it tidn vd khao kh6t c6 quAn do dep' Tdi

chua duoc hoc Binh phdp, nhrrng truc gi6c m6ch b6o t6i ring ngttdi chrj crra

hiQu vii nh6 no c6 mQt didm ydu md tOi c6 thd khai thdc'

Theo m6 tin cua dan dia phuong thi chfi hiou buon ph6i b6n duoc hdng cho

ngrldi khdch ddu ti6n trong ngey' Ndu khdng' viQc buOn b6n s6 d dm ca

ngdy hdm d6 TOi de ddnh nhi6u budi sdng chri nhat quy bdu dd chd crlarriq, -O ctra rtd ldm kh6ch hdng dAu ti6n Toi de b6 di nhi6u ldn vd drroc

goi lai dd mic c6 thom Toi da dp dung mQt chiSn lrroc binh ph6p kinhdidn vd tinh 'i, dir khOng nhdn thitc dtioc didu d6' Khi ch(rng tdi tr6

gia l6i lui, ngUdi chu crJa hiOu mdi t6i udng trd rdi chring tdi n6i chuyon vd conc6i, gia dinh ong, vd nhfrng chuyen d4i loai nhrr vay Kdt ban c0ng Id ydu tdcan thidt kh6c dd thdong irrgng thdnh cong D6i khi viQc m6c ca k6o ddi

hdng gid ddng hd, nhrrng, cudi cing, chri crla hiQu n6i: "chdu dSng y6u I6m'

rHuoNG TR(JONG NHU CHrEN TRTJONG I 25

' : .: ban cho m6i minh ch6u vdi c6i gi6 ha thd ndy thOi Khdng drroc bAo

- .r biet chiiu mua tdm vdi ndy d ch6 ta vdi c6i giii nay dAu day." Di

- - :: toi bidt kh6 c6 thd tin nhfrng gi 6ng chfi cr?a hi6u n6i, nhtlng t6i da

- i'ioc tam vdi dy vdi gid hdi, cdn ngddi chri crra hi€u kia thi dd bdn

r hang cho ngrrdi kh6ch dAu ti6n trong ngdy vd cfrng kidm drroc m6t - , -1r lai nho nh6.

i,;-:r'i chdu A thich dt'u tri vdi ngrJdi My Khi ldm 5n vdi ngrrdi My, hg

'' ,rrg ndm quydn didu khidn cu6c choi bdi ngrrdi My it khi nhAn ra rhng

:rot muu dd dang drroc thuc hiQn Trong mdt cu6c gdp girla Henryi.-.singer vd Chu An Lai, Ngoai tn/&ng Kissinger dA dua ra m6t nhAn clinh

' thay 6ng hidu ro chidn lrtoc md Chu dang dp dung vdi Ong Chu khen' rg thdt thOng minh." Kissinger ddp tai "Y 6ng mudn n6i ld thOng minh ','di ngudi M! chrl gi." Chu crJdi, khdng ddp.

) rung khi ngddi Trung Qudc ldm vi6c vdi nhau thi mdi quan hO thudng

.:' i thdnh nhrlng cu6c ddu hdt sfc phfic tap MQt nhA ngoai giao Ddi Loan lAn dd n6i "Khi tOi drroc bd nhi6m ra nr-tdc ngodi, ddi s6'ng thoai mdi vd

i:in girin hon nhi6u Khi toi drroc goi vd Ddi Loan, moi chuyon qud phrlc

.,ro Ngrrdi ndo cung thich trb thdu cdy."

Ton Tr] n6i "Bidt minh, bidt ngrtdi; trdm trAn tr[m thdng." Bdt crl ai ldm viec '.,t'i c6c chinh tri gia hodc doanh nhAn chAu A adu phAi hidu 16 binh ph6p l.^^^2'^t

r I CAC CAU CHUYEN KE VE BINH PHAP THOI CO

I

Cdc quydn binh thtr l5; gi6i cric nguyOn tdc cria ldi tu duy chidn hJoc qua cdc

" i du trl lich sri vd thAn thoai rrung Hoa TOn TAn, s6'ng vdo thdi Chien

'1u6c (476 - 221trCN) ld mQt bqc thAy vd binh ph6p Binh thu cria 6ng da bi

ihdt lac hon hai ngdn nim cho ddn khi m6t phdn t6c phdm, drroc khdc tr6n

cric th6 tre, dudc cdc nhA kh6o cd tim thdy vdo ndm Lg72 o khu ldng m6 r-ung niri Ngdn Phung Hai cAu chuy6n kd drrd'i ddy vd Tdn TAn cho thdy su

khOn ngoan cria bac thdy binh ph6p cd dai ndv.

26 | ci oc' rt+c rni

t I rg,Iu hang nht't, h?ng nhi vi han$ ba

T6nTAnbiBdngQuy6n,ngrrditirngidd6ngmOnvdiminh,chdtchAnvd

ha nguc bdi dng ta nhQn ra tdi ndng phi thrldng cfra Ton Tan vd so dng s6

tro thdnh ddi thrj d6ng ngai tr6n con drrdng cong danh d nrJdc Nguy T6n

TAn tim c6ch thodt t<nai cndn 1ao tir vd trd v6 nudc Td qu6 6ng' $ng drroc

|r6n ttidng Ei6n Ky thu dung; noi ddy 6ng cla c6 clrroc mot dia vi c6 anh

hudng ldn nhd tb.i ndng thiOn bdm ctia minh'

Di6n K51 thudng dua ngda vdi vua vh cSc c6ng trl nUdc T6 dt! tiou khidn'M6n ti6n c'dc thLidn g rdt ldn MQt ngdy no, Di6n K51 n6i vdi Ton T5n vd

cuqc dra ngua sdp adn' :fOn TAn b6o dAm rhng Di6n K51 s6 thdng ndu ldmtheo ldi 6ng T6n TAn thuydt phuc vi tudng ndy d4t ctldc veo cu6c tlua dy

bao nhi6u tly y vi ttidng c6m thdy nghi ngai trudc kh6 n6ng thSng cuQc

crla TOn T6n bdi ngr-ta ctia Ong vd c6c ddi thri ngang nhau'

Nhu thrrdng 16, cuoc dua gdm c6 ba vbng Tiry theo nh4n dinh cria m6i

ngudi, 6ng ta s6 cho con ngda gi6i nhdt, trung binh vd k6m nhdt dua vdi c5c

con ngda tdong xirng cua ddi thrl T6n Tan b6o Di6n Ky thay vi v4y, hdy

dem ngrla k6m nhdt crira minh ra ddu vdi ngr'ta gi6i nhdt' ngda trung b)nh dau vdi ngtra k6m nh{t vd ngLta gi6i nhdt ddu v6i ngrla trung binh cia ddi

thri Di6n Ky nghe theo vd sau khi thua mQt vbng' th6ng hai vdng, ong da

trd thdnh ngtib'i chidn th6ng vd thdng cr'ioc'

TOn TAn c6 tAm nhin xa flng hidu reng muc ti6u 1d thSng ca cuQc chi{n,chfi kh0ng Phrii moi trAn d6nh'

I cau chuv€nvb nhfrng ciibdpdt't s6t

t-'

T6n Tan rlang chi huy quan Td nit lui trtldc quan Nguy Bdng Quy6n, k6

da ra lQnh chat chdn T6n TAn, chi huy quan Nguy' Quan Nguy dOng vd

,ltioc trang bi tdt hon quAn Td Qua trQn thua trtldc d6, T6n TAn vd trldng

Di6n K51 niSt l.hrrg quAn tloi cfia ho khdng ph6i lb ddi thti cria quAn NgUycbn binh linh cua ho tnl au.rg khidp sd Bdng Quy6n cirng biSt rhng quan

Td dang run sd, Tdn TAn vd Ei6n K51 tim cdch loi dung tinh thd ndy'

TH(JnNG TR(JING xnu cnfiw rRtJoNG I 271,.=-,-diu ti6n sau khi rirt qudn, khi quAn Td ha trai, Tdn TAn l6nh cho

:.:: linh ldm 100.000 cdi bdp bbng ddt s6t (theo th6ng 10 thdi bdy gid,

:-,:- ddi ddp bdp tam bbng dt't s6t khi ha trai tr6n chiSn trudng) Binh

.:-:- sinh ngac tnrdc mQnh lQnh dy ch6c ch6n ho khdng cAn nhidu bdp nhrr

r:., Tu} vay, ho tuAn l6nh vd ddp dri sd bdp dy Qudn Td rdt di Tdi hom

:,,._ Ton TAn ra lQnh ldm 50.000 c6i bdp vd cldn hom thit ba, 6ng ra l6nh

.::- i,i.000 c6i.

::.ng Quy6n nhAn thdy ring cit m6i ngdy quAn Td lai dd lai sd bdp it hon.

:g la cho rhng quAn Td dang b6 trdn ong ta doan chdc rhng trong vbng

, , guy, hai phAn ba quAn Td de b6 trdn \n thd, ong ta kdt luan rbng quAn

- = ,-hang bao gid ddm ddi tldu vdi minh T16 n6n ki6u cdng vd mdt crinh

c dng ta thdc quAn Cludi gdp Cdm thdy chidn th6ng trong trAn CIdu cudi

_:g r.di Ton TAn dd d trong tdm tay, Bdng Quyen vilt b6 moi srJ phbng bi

: dan mot toSn k5r binh iludi theo Roi vdo phuc binh cfra Ton T6n dang-:-.t s5n, Bdng Quy6n de dd mdt tran ddnh, cu6c chidn vd tinh mang viro

:., TOn T6n.

S,: sdc s6o cria binh ph6p da ddgc thrt thdch qua hhng tr[m thd h0 N6 da

:lam nhap vdo m6i ng6 ngdch trong co cdu chinh tri' kinh td vd xa h$i

::rAu A Ngrrdi phuong Ddng luon srt dung binh ph6p, nhdt Id khi c6 mdt

: hin thrrdng vdo cudi cudc ddu Sd di ngrrdi phuong TAy cho rhng ngrrdi -:aLrdng Dong thidu chuyon nghiQp hay bdc ddng ld vi ho d6 kh6ng nhQn::rdy vi6c 6p dung c6 hQ thdng c6c nguy6n tdc cd xda nDry.

CUOC DAL'TRI

T6n tfi Olnn phop

TOn Tr? Binh Phdp, tdc phdm cria b4c thAy TOn Tfi 6 thd ki thf bu, Ie

quydn binh thrr hodn chinh nhdt cbn lai ddn nghy nay D6 cung ld cudn binh

thrJ drroc nhi6u dQc giri ngdy nay tim doc nhdt N6 gdm rnrldi ba chuong

trlong ddi ng6n Bdi theo truydn thdng vdn chrJong Trung Qudc, ilai cdong

vd mdt vt'n d6 sO duoc trinh bdy trddc khi di sdu vdo chi tiSt cu thd,

chuong dAu ti6n trong quydn sdch crla TOn Trl ld ndn tAng cira tdt cA c6c

ghuong sau.

Tdn Tr? n6i rhng didu dAu ti6n vd quan trong nhdt md ngUdi hoc binh

phdp ph6i hidu ld tdm quan trong cria binh phrip ddi vdi srr tdn vong cria

qu6'c gia Chidn tranh ld vdn dd cua srr sdng vd cdi chdt Kh0ng thd nghi vd

vdn cld ndy mdt c6ch ndng ndi hay thidu cdn trong Mqi trAn ddnh ildu

quydt dinh ttrong lai cfia qudc gia vd ddn t6c Kh6ng mQt trAn diinh ndo

Cluoc tidn hdnh mQt khi chien hloc cbn chtta dr.toc xem x6t kf.

Trong tudng lai, kidu chidn tranh quan stl c6 thd duoc thay thd b&i kidu

chidn tranh kinh td qudc t5 Nhin chung, xd hQi todn cdu dd nhAn ra qudn sd

ld gi6i phdp khdng thuc td vd kh0ng cAn thidt, b&i srr tA,n phd vd hdu qud

kinh khrjng md vu khi hiQn tlai gdy ra vd srl thrrc ld qua sU phu thuOc vd lionkdt vd kinh td, c6 thd xam chidm vd cai tri qudc gia kh6c md khdng cdn tdi

r0^r rrJ a^ru enAr | 2g

: -in dOi c6c nhd hoach dinh chfnh sdch kinh td qudc gia n6n hidu ring vioc: " iam clng c6 tdm quan trong sdng cbn nhrr tidn hdnh chidn tranh

I sLJ HOA Hdp ctA NAu viu r0

l:n Tr? bdn vd nrm ydu td nhdt thidt ph6i ddoc xem x6t khi hoach dinh

D0ne co chinh ddng tao ra sd thdng nhdt can c6 vd muc ti6u gifra ldnh

lao vd ngrrdi thua hdnh Nhat Bdn ld mdt minh chrlng cho sr: thdng nhat

, s muc ti6u niy trong cu6c chidn kinh td ngdy nay chinh phu vd nhan dan

\hat Bzin lu6n lu6n Id mQt trong sLr cam kdt ddi vdi sd thdnh cOng vd su : 'n vong cira dan tOc, cia ndn kinh tdvd nudc Nhat Ngudi Nhet hidu rbng

\hat B6n khOng cdn rd mOt qudc gia quan su nira, n6n sd tdn vong cfra hor:en quan mAt thidt vdi thdnh cOng kinh td.

Ngttdi Edi Loan gidng ngudi Nhat hon ngudi rrung eu6.c dai luc v6 c6m

;iric thdng nhdt vd muc ti6u Edi Loan ld mQt ddo nh6, vdi tAi s6n duy r:-hdt chinh le 19 tri6u dan cira n6 su tdn vong cria ho gdn lidn vdi srr:hdnh bai ctra n6n kinh td Dei Loan Kdt qu6 le, De.i Loan da tao duoc srr

:hong nhdt tr} cdp cao nhdt cira chinh phri d6n thinh phan co b6n nhat cria

quoc gia - nhan dan, vd nhd d6, nt/6c ndy al6 dat duoc mrlc tdng tn/dngkinh td cuc ldn

su thdng nhdt nay kh6 nhan thdy d Trung eudc Trung eudc kh6ng thd,

hodc kh6 c6 thd c6 sd thdng nhdt girla nhdn dan vd chinh phfi Mot trong

nhfrng nguyOn nhan gay ra didu ndy ld rrung eudc qud rong ldn Lich sr3 d6

30 | ct'oc PAU rai

nhi6u ldn cho thdy rxng ngrldi Trung Qudc thrrdng bi rdng buoc bdi quy6n loi

crla dia phr-rong hon ld vi srr tdt tlep ldn lao hon cta ch Trung Qudc'

Ngdy 15, thdng TrI, nam 1989, Hd Dicu Bang, ctru tdng bi thd dang CQng

,ari irurg Qudc qua ddi Trudc d6 kh6ng ldu, Hd da bi loai ra kh6i td chrlc

vi da khong xtl lf c(tng r6n c6c vu ph6n ildi cria sinh vion Thrrong Hai hdi

nf,m trudc Cdi chdt cria ong ldm ddy l6n srJ thdng nhdt vd muc ti6u giita

nhtrng phAn tLf tich cdc trong xa h6i Trung Qudc vDr khiSn hdng nghin ngrldi

chia s6 c6i nhin cria 6ng vd cuQc cdi c6ch dAn chrj tap hqp lai d quingtrrrdng Thi6n An M6n Bidu hiQn tlohn kdt hidm hoi ndy x1y ta bdi kh6t

Con ngrrdi ph6i hidu vd chdp nhAn thdi co crja tr-I nhi6n' Hidu duoc 16 trdi

Id hidu dudc thdi co cua trJ nhi6n, thdi co ciua c6c ydu td khong thd kidmsodt drrgc Srr hidu biSt ndy le tri tu6 cria tAm h6n'

Ngdy nay, m6i trrrdng kinh td bi chi phdi bdi stl thay ddi vd tinh hinh.nirrr, tri lu6n bidn dQng c|.c chinh s6ch ddi n6i vd cldi ngoai phfc tap vd 1u6n thay diii, tuy vay, chirng van hoat tlQng theo chu ky thdi gian cria tdnhi6n Hidu vd cdng nhAn tinh tudn hoirn cria srj vAt girip ban hba hophhnh dQng cfia minh vdi chdng Di6u quan trong th phdi bidt drrgc chu kj'

ndo sO ld chrl dao tai mQt thdi tlidm ndo cl6'

c6c vu viec d Qu6ng tnldng Thi6n An Mon xhy ra chri ydu ld do thdi didm

cdi chdt cfra Hd DiQu Bang Ndu dng qua cldi vdo mQt thdi didm nao khdc

trong n6m, nhidu cuQc di6u hdnh trldng nhd s6 dugc td chfic rdi nhanhch6ng rdi vdo quon 15ng Bdi Hd mdt vdo th6ng Tu, nhidu il6m dong sinh

rOx rrJ amu rnAr | 37

:: '.'€u tu do tap hgp iai trong cudc bidu tinh tudn hdnh tudng ni6m vd

,: :-'n tap hgp tai Qu6ng tnldng Thi6n An Mdn ngay trtldc ngdy 4 thdng', ,,: ,rch srl Kf niOm 70 ndm Phong trdo Ngu Tr1 ddn gdn nung n6ng nhiOt

: -' =: cua ho vd khidn lugng ngddi tham gia tdng manh.

".-,'

- ngdy 4 thdng Ndm ndm 1919, ba nghin sinh vi6n cria Dai hoc Bdc

l-:: 'nidu tinh bdv t6 su bat man crla ho tnloc su bat luc cfra chinh ouv6n

: rs vi6c chdng tri .fr,i'nghia alS qu0'c phuong TAy d trurr* Hoa D6 ld lAn

:.- :ien trong lich sr? Trung Qudc sinh vi6n bidu tinh vd vdn dd chinh tri

:,= :J d6, ngdy 4 thang Nam Clrroc kj' niQm nhU mdt bidu trrong crja srJ phan

:.:-:1:rg vd cdi cdch, nhdt li trong gid'i sinh vi6n v) hoc gid.

:; ki6n thdng Nim ndm 1989 cdn drroc tidp th6m sftc manh boi su trirng

- p ngAu nhi6n vd thai gian vdi chuydn thdm B6c Kinh ngdy 16 thdng

l,.m cua Tdng thdng Li6n X6 Gorbachev, thdnh phd Bdc Kinh vd cdc sinh

,:r trd thdnh tAm didm chir f crla b6o chi thd gidi

ldc nhh td chirc cudc bidu tinh d Qudng tnldng Thi6n An MOn hidu ro vd

- dung srJ trilng hop vd thdi gian dy nhhm n6 hlc 16i k6o su chri y cua

Tr-rng Qu6'c vd cfra thd gi6rtrvoc nhu cAu c6i c6ch dAn chu tai Trung Quoc.'ac cuOc bidu tinh cira sinh viOn Thrrong h6i ndm trddc cung c6 cr)ng mdi

- -ran tAm, nhung gid dAy ai cbn nhd ddn ho? Srr thdnh cOng cfra nh6m ndy

, a sLI thdt bai crja nh5m khdc trong vi6c truydn thOng di6p cria minh ra thd

;-,ii tr)y thudc vAo vi6c lua chon thdi didm thich hop.

=u rd rHu 3 I I I I I I I l al I I tt I I t a ll t tt tt I I I I I I I lt I I I I I

Dio thd

Dia gdm xa vd gAn, nguy vd an, ddt r6ng vd ngd hep

m

ic Dia thd 6nh hudng ddn cric vdn dd sinh trl trong c6c tinh hudng quAn su.

rh -\I6t dia clidm c6 thd loi vd thd bdt loi Nrii vd s6ng c6 thd gifp ich cho vi6c

rh phdng thti cira mOt dao qudn hodc cdn trd cuoc hdnh quan Nhung mQt vi

cua doi thri MQt sd

clng c6 mgt ydu td trrong trr nhrr vQy M6i cdng ty, m6i

ioi the vd thd bdt ldi co hfru trOn thi tnfdng md ho phar

Ho c0ng phdi hidu drrgc ctidm manh, didm ydu vd vi thdcdng ty Mf hoat dQng d chAu A khOng tim hidu didm

5,,du cua ddi thri mDr cung kh6ng khai th6c th6a il6ng clidm manh crja minh.

Ddi Loan cho chring ta mQt thi du vd mOt qudc gia bidt chdp nhAn mdt

manh vd m6t ydu cfia minh Hai phdn ba d6o ndy ld ndi PhAn ldn crl dAn

Ddi Loan song d virng duy6n hdi phia TAy Nhrr d5 dd cap E tr6n, Ddi Loan

chi c6 m6t ngudn tb.i nguyon d6ng kd duy nhat, 19 tri6u dAn n[ng d6ng vd

sdng tao cria minh, nhltng ngu6n tdi nguyOn ndy cli Clrroc srr dr,rng clat hiQu

qu6 tdi da Nhd c6 h6 thdng gi6o duc tdt vd khuydn khfch ni6m say nr6 lao dQng cria c6c cdng dAn, Dii Loan dd vddn minh trd thanh mdt trong nhfrngngddi kiidng ld kinh te thdi hiQn dai Nhat B6n vd Tridu Ti6n cung da dp

dung cing mdt tridt lf vd ctrng dd tidn bO vuot b{c vd kinh td.

Nudc My thrrdng khien nhrlng nrJdc chAu A tOm thuAn 1oi hon phdi ghen

ti Ddy ld ving ddt gidu tdi nguyan thion nhi6n vd c6 hQ th6'ng gido duc

chat luong cao Ld qu6 huong cria mQt dAn tOc tdi tri vd sdng tao ddng thdi

gilr vi tri dfrng clAu vd khoa hoc k! thuat md kh6ng mQt qudc gia ndo c6 the

sdnh kip Nudc My da khfing bidt hoac khfing sfi dung hiQu qud nhffng

ngudn lrrc ndy vd cfrng kh6ng nhAn ra ti6m ndng crla n6 thAm chi cdn ldnhon; nLrdc My rd.L gidng mQt dao quAn o dia thd thuAn loi nhrrng khong bidt

crich khai thdc.

Nhtrng ngLrdi bidu tinh trong vu Thi6n An MOn nAm 1989 khai thdc tri6t

de vi trl dia lf ctia ho Bdc Kinh ld trung tAm cria vu ddi chinh tri Trung Quoc Quring trtldng Thi6n An M6n ld mQt bidu trrong crla cu0c Cdch mang

Nhan dan Trung Qu6'c Chidm qu6ng trddng ndy, nhfrng ngrldi bidu tinh d6

chidm dugc vi tri mang tinh bidu tugng vDr c6 dia the quan trong, buQcchinh phfr, nhAn d6n Trung Qudc vd thd gidi chri f tldn hAnh tlOng cria ho.

-rON rrJ nrNa ende | 33

jan ap da man nhfrng ngudi tham gia bidu tinh dd di6n ra tnrdc ong

: - i'ua bzio gioi quoc t0, n6n dir thdt bai, c6c sinh vi6n dd tung ra mOt cri-.:- i:ieu qu:i dd k6u goi cdi cdch dAn chri Nhtrng ngrrdi bidu tinh d Thrrong

.:i r'udc d6 mdt ndm kh6ng thQt sd 6nh hudng ddn quan clidm cria quoc

:.: i.a the gidi bdi ho khOng c6 vi thdndy Do vay, vq ttdn 6p cuQc bidr, tinh

: an nhu ching clttoc ai chri f .

\ gLrdi chi huy ph6i kh6n ngoan, nhAn trl, can drim vd nghiOm khdc.

l\r hQi chAu A khdng thdy c6 su kh6c nhau ndo giira phdm chdt cAn thiSt,.:a rnOt chi huy qudn srlvd mdt nhd lanh dao doanh nghi6p Ci vi0c chi huy

in srJ vA l6nh dao doanh nghiQp ddu dbi h6i nhltng phdm chat giong nhau

:::u khOn ngoan, ddng tin, thdnh th{t, rdng lttgng, can dAm vd nghiOm khdc

i thuc hi6n cdc chinh sdch Trong suy nghi cria ngudi chAu A, neu lanh dao

.l ianh nghiQp thidu nhfrng phdm chdt ndy, ho se khdng nhAn duoc srl ring hQ

: -;a nhAn viOn; didu ndy s6 dAn ddn ndng sudt k6m vh bdt mdn,

Trong cdc cdng ty My, thudng khdng c6 sd thdng hidu gifra qudn l1f vA

:-.irdn vi6n NhAn vi6n thrJdng c6 xu htrdng trung thdnh vdi nghidp dodn

:.ra minh vd vd'i gidi lao dQng n6i chung Thudng thddng, muc ti6u cria ho

<hdc xa muc ti6u cfra gidi chfi Srr ch6nh l6ch qud ldn vd ltrong bdng ghla

.ioi qudn l;f vd nhAn vi6n cdng ldm cdc vdn dd nA.y nghiOm trong th6m.1l Nhat vd ciic nddc chdu A khdc, sd ch6nh l6ch v6 lrrong bdng kh6ng ldn

nhtr vAy Nhung cli6u quan trong d Nhat ld su t4n tuy cfia moi cdp bAc vdi

su thdnh c6ng cira doanh nghiQp; stl tQn tdm ndy thrldng khOng c6 trong

n6n kinh td My

Eidm ydu nhdt cJua c6c cuQc bidu tinh tai Qu6ng trddng Thi6n An MOn id

nang hIc cira ISnh dao Ngay sau khi vu xung dQt xiy ra, tdng bi thrr cl6ng

C0ng Sdn Trung Qudc, Tri6u Trit Drtong, bi quin thric tai gia Tri6u vdn fing

34 | croc'nsu rni

hO cdi ro nau cbn tai vi c6 lO 6ng dd c6 dUdng ldi l6nh ilao 6n hda hon, cho

phep sinh r-ien bar, to quan didm crla ho rdi gi6i tdn m6t c6ch y6n dn.

NhLrng du cho Tri6u cbn ndm quy6n, vi tri cria 6ng cfrng khidn 6ng khfing

th€i that str giirp ich hay lanh dao nhltng ngrldi tham gia bidu tinh' Nhfrng

ngudi lanh dao duy nhdt crja ho Id c6c sinh vi6n thidu kinh nghi6m, nhifngngLrdi kh6ng thd thong nhdt vdi nhau vd mdt chrlong trinh hdnh d6ng cu

thd khidn cho nhrlng ngudi tham gia bidu tinh roi vdo tinh trang mAuthuAn, bd phdi

vdu rd ruu 5

-2lo

I t t I I I tl I t rtt t t ttlt I I t I t t I I I I I I I I I I lll r

chOc vo ki luQt

ViQc td ch(rc vd ki luat ph6i duoc hidu mOt c6ch thdu d6o'

Vi6c giao ph6 quydn hdnh hodc pham vi trdch nhi6m trong mqt td chfic

quAn srl hay mot doanh nghiQp phai tuyQt ddi rO ri.ng NhiQm vu ctla ngudi 16nh dao ld truydn dat nhfrng di6u ndy cho nhfrng ngddi dudi quydn' T6n Trr n6i rhng sau d6 ddn luot nhfrng ngudi ndy phuc tnng ki' ludt vd cd gSng

het srlc hodn thdnh nhi6m vu cfia minh

Nghe rxng Hodng dd nudc Ng6 d6 doc vd hdi lbng vdi quydn sdch crja

minh, Ton Trr ddn tri6u dinh nhd Ng6 dd dr-toc thu dUng Nhd vua mudn TOn Tfr chtlng thuc cdc 1di d4y ctia minh T6n Tu bdn td chfic 180 cung nit

cfia vua thdnh hai dQi qudn Ong det m6i aQi quAn drrdi quydn chi huy criamdt'trong hai phi tdn ditoc vua y6u nhdt Ong trang bi vfr khi cho ho vd

IuyQn tAp cho ho nhri thd ho ld binh iinh sau khi chSc chSn rbng ho da

hidu drroc nhlrng di6u 6ng gidi thich, Ong tAp hgp hq lai d ch6 duyQt binh

tn;dc mat nhd vua Thay r.i tuAn theo mQnh lenh dAu ti6n cria flng, tldm cung nrI b6t dAu cudi khfic khich Ong gi6i thich vdi ho rhng nhiQm vu cfia

chi huy id ra lQnh ro rdng cdn nhi6m vu cria binh linh id phii tuAn i6nh

gng cdnh cdo ho rlng ndu khdng thd thuc hiQn dugc c6c nhi6m vu d6 se bi

trilng tri nghiOm khdc Sau d6 Ong 1ap lai mQnh tQnh Ddm cung nf bdt dau

r1w riJ anvn eaAe I SS

r: r'r;o-i Tdn Tri bdn cho ldi hai chi huy ra kh6i hdng ngl vd hdnh hinh

- - -r"' rrLldc dOi quan cria ho Nhd vua nii xin tha mang cho hai di co nhrrng

I : Tr-t van khOng lay chuydn sau vu ha.nh hinh, TOn Trl nhdc lai m6nh

::.r cua minh MQnh lQnh duoc thuc hi6n hodn todn chinh xiic vd drim phu

, - :'anh dOng nhu nhfrng ngrrdi linh thrrc thu cho ddn cudi budi luyen iap

: - la cdch dng nhdn manh tam quan trong cria mOnh r6nh vd k5i luQt.

I'ruoi M! c6 xu hudng qu6n lf doanh nghiQp k6m chat ch6 hon ngudi

1, i: vd trong m6t so trddng hgp su qu6n l;i l6ng 16o c6 thd dan ddn tinrr

:-s h6n loan Mdt kh6c, cdc cdng ty Mg khuydn khic

-*.::-s non loan tVtdt khric, cdc cdng ty Mg khuydn khich srl d6c lap cia cri

: - -n nhi6u hdn, va nhd d6 thric ddy drroc cric hoat dQng sdng tao Trong

: -:n nnreu ndn, va nhd d6 thric ddy drroc cric hoat dQng sdng tao Trong

:' , r tinh hudng, ngrrdi Mf n6i chung kh6ng thfch nghe l6nh Ho bdt mdn

f::._ d trong mQt mOi trudng qud kf iudt vd han chd.

l'' -uo'i Nhet, tr6i lai, chuOng kf ludt va m6nh l6nh Trinh do td chrlc d cdc

:ri ty Nhat tao {.n tugng ld ho dang chi huy c6c doanh trai An tLrgng

dy :- sau sdc hon nfra bdi ho cf khdng khdng rhng moi ngr-rdi, kd cd .a q"uen:ap cao, khdng chi mdc ddng phuc md rd ddng phuc gidng nhau MOi so.

-:-r tam ly hoc qudn lli n6i rdng didu ndy tao c6m gi6c binh ddng khien

::c giao tidp theo chidu doc trong kim tu thdp c6ng ty d6 ddng hon cric

:-"m doc c6 v6 gan gfri vi duoc xem nhu hudng adn mot muc ti6u chung vdi :-Joi lao ddng; gidi qu6n l;f va nhan vi6n drloc cho rdng tuy c6 vai trd khdc

:'-:-au nhting c6 tam quan trong nhtt nhau trong vi6c dat ddn muc ti6u d6.

\htrng ngudi bidu tinh d Qudng trtrdng Thi6n An M6n thUa tham vong.'hung thidu khd ndng td chrlc va kf luat thrrc ti6n can thidt dd gidnh .nld'

::-ing trong cudc d6'i ddu DD mdt phdn do sd non k6m c'a c6c lanh dao

:-:h vi6n, chri ydu ld do cric sinh vi6n khOng quen vdi sd rdng bu6c cria::-enh l6nh vd nhfrng co cdu td chrlc cdn thidt kh6c cho m6t hdnh d6ng c6 : - chfic vd c6 kf luQt Toi de th6o lu6n v6 vdn dd ndy vdi mdt nhd khoa

' rc mang hai ddng mriu Mf - Trung eu6'c md t6i kh6ng ti6n n6u t6n 6ng- gido srr thinh gi6ng tai Dai hoc Bdc Kinh vdo thdi didm xiiy ra vu vioc'a ddnh phan ldn thdi gian ng6i tai qu6ng

trudng tham drl c:ic cu6c hop

::a cd.c lSnh dao sinh vi6n cfrng nhu quan s6t vd trd chuyOn v6.i ciic sinh

.?6 | cc;Oc Biu rni

viQn binh thrJdng khdc Ong tA lai vdi t6i d6 ld mQt quang c6nh hodn todn

h6n loan Nhrlng ngudi lSnh dao khdng thd thdng nhdt drroc vdi nhau vd

dudng ioi hdnh clqng Cdc sinh vi6n kh6c thi say srJa vdi kh6i ni6m dAn chri

den n6i cdc nhd l6nh clao non ndt kia kh6 md dfng vho vi tri chi huy.

Str hdi hda cfra ndm ydu t6 dy c6 tAm quan trong rdt l6n ddi vdi srI thdnh

c6ng trong moi n6 lrrc Nhtrng ydu td nhy khong lian quan gi ddn chuyQn v[ khi manh hdn, xe cQ nhidu hon, hay binh linh dOng hon Chfing ld cdc ydu

td trilu trrgng, thuQc tAm lf, tAm linh Ndu cuQc chidn tranh ViQt Nam c6

mang lai bdi hgc gi, thi d6 chinh Id vfr khi quan dung hang nang khong

mang lai chidn thdng trong mQt cuQc chidn tranh; chidn tranh s6 thloc

quydt dlnh bdi nhffng ngtrdi dd hdt tAm tri vdo cuQc chidn ddu DD nhrtng

thi du cria T6n Trl drroc di6n dat bXng ng6n ngfr quAn srr cd xda, nhfrng aidqc ki van c6 thd nit ra nhr-rng nguyon t6c co b6n dd 6p dung vdo cuQc

sdng ngdy nay.

l"a\?

r I CHIEN TRANH, TRO GIA TRA

I

Tdt cd,c quydn binh thu Trung Qudc ddu nhdt tri rbng viQc binh cdt d gi6

tr6 Chidn thdng phAi d4t duoc bbng moi c6ch vd viQc d6nh hla k6 dich

d6ng mdt vai trb quan trong trong binh ph6p'

Dil iich sfi phuong TAy c6 vO sd thi du vd su gi6 ft6 xuy6n sudt nhidu thd

kf, ngudi Anh vd ngrrdi Mf v6n rdt coi trong truydn thdng c6i md vd ngay

th6ng Ddi vdi ho, kh6 nSng gii tr6 vi ph6n boi chrra bao gid c6 v6 Id phdm

chdt anh hlng ddi vdi ho, du ho van thudng srl dung khi ning dV dd gidnh

Idy nhtrng muc ti6u ddng gi6 Khi tlrroc 6p dung trong cdc vu giao dich, tr) d,anh lDa thrldng tao dn tttgng sdu sdc vd nhrlng hdnh dQng vd ilao dfrc hoicphi phdp Th6i dq ndy thddng khidn ngddi phuong TAy ngAy ngd vd de bi

tdn thrrong tnldc chidn thuat gi6 lrd cira ngudi phuong EOng KhA ndng

il6nh lac hrrdng k6 thn luOn thloc ngrldi phuong EOng coi trong Didu ndy

khdng c6 nghia ld ngtrdi phrrong Ddng khdng c6 danh du, nhtrng kh6c biet

vd dao dfrc thuQc v6 vin h6a sg kh6c biQt giiia phuong Dong vd phrrong

r ay rar sau sac vd dOi khi ngudi phuong Tdy khOng thd hidu drroc.

!

({

t

q d

*

c

Cl

q

rlx rrJ nrwn rnAe | 37

I \eu ta m4nh thi ta vd nhttydu 6t

::, 200 trCN, H6n Cao Td, hoeng dd dAu ti6n cria nhd H6n, gip nhidu r6c

' , ,'- ro phuong Bdc den n6i 6ng dAn 300.000 quAn l6n phia Bdc dd dep c6c

, , :Lio'p b6c cfia ho Hodng cld cho ngudi do thdm doanh trai xem ho manh

: - r":, S&o dd 6ng theo d6 mh lAp kd hoach Bidt bi quan sdt, ro phrrong Bdc

- ,.; i: ddn ngua kh6e vd c6c chidn binh h[ng hdi dd ngudi do th6m chi nhin

dan ngr-ta ydu vd c6c chidn binh m6t m6i Khi ngddi do th6m trd vd b6o

: '.ruAr su khuy6n hodng dd n6n thAn trong QuAn srl c6nh bdo rhng khi

", iao quAn d tr6n chien trtldng, phO tnlong silc manh ttd doa dAm quAn: .- la di6u rdt thtldng gAp Tuy nhi6n, khi mQt dao quAn chi cho thdy ngrra - .rnh nhoc thi rdt c6 thd d6 1d muu meo cld nhrl quAn dich tdn c6ng Didu

- , , nghla ld bon rd da chudn bi vd tin chdc v)o chidn thdng Ong khuy6n

,.rrg dd rdt qu6.n nhtrng v0 ich Hodng dd tdn cdng vd bi ddnh bai.

I Khi ta sin sing tt'n c6ng, hiy lim nhtt kh6ng c6 ! dinh tdn cdng

l:',,,ng lich sr] Trung Qudc, muu meo ndy drroc dDng rdt nhidu ldn Vdo

.:r 800 trCN, vua nddc Trinh mudn chidm nudc Hd l6ng gidng Ong ta

.;an bi cho cuQc xAm lrroc ndy bhng cdch trudc ti6n x6a b6 moi nghi ki cria

-: nddc Hd bhng cach gA con gdi cho 6ng ndy it lAu sau khi gi con, 6ng ta

:.:u tAp quAn thAn lai b6o rhng dA tldn hic Ong ta phd truong sitc manh

-an sd crla minh vd h6i xem n6n ddnh nrJdc ndo Mdt vi6n quan tAu n6n

j-.::h nrldc Hd Nhe vua lidn gi6 vd giAn dli vir ra 16nh ch6m ddu vi6n quan

:.-,'- Ong ta n6i "Vua nudc Hd le anh em vdi ta Sao c6 thd d6nh dddc?" Sau

.::r'6n d6, vua nrrdc Hd cdm thdy cldt nudc minh hoAn todn khOng bi ngtrdi

,:,a \,9 quy6n uy kia uy hi5p Su phdng bi tro n6n 16ng 16o vd vi6c luy6n tAp

:;an d6i bi 1o ld Vua nr,tdc Trinh bdn tlrra quAn sang ti6u di6t nudc Hd.

j l{fri ta gbn, phii lim nhtr I xa, nhung khi ta xa phf,i lim nhu & gbn

DiOu ctfc kj' quan trong ld ph6i che gidu dia didm dtr ctinh tdn c0ng de:sAn k6 thi tap trung lrrc lrrong Khi dinh tdn c6ng phia trudc, ph6i gid r:

38 | cuOc nAu rni

chudnbitdncOngviosddndich.Khidinhtdncdngphiasau'phiilbm

v6 se tdn cOng phia trddc

-:^-^ rA- +r";ri oinn N^,

Nguy.n t6c ndy ad "ap 1u",:i,ol,"^T*-:?to*::: illXlTJT;f'f; )1

.[Ti?x ilT%Tiil ;;;' ;ri1'l: : fi?]: ili},li.i;Hffii trl

gra ra ta s6 tdn ;; nsay srl phong ;i ; khigi k6 dich iuon phai cinl

gi6c vd bdt an, t'a aJaO' Ihm hao mO"n srtc luc ch(rng' Tuy nhiOn' ndu

dini

tdn cong ngav IQp t(tc' phAi 3" tii #"til ; "il'ru td" cdng vQi' Did

*t t OntJn"k6 aittt to Ih viQc phdng b!'

Thi du, vdo n6m 205 trCN' mQt vi ttl6ng nhd H6n ddn trdn ngay ph

trttdc doanh trai k6 thi c6ch *:i'^l: :::-;#'uf',n"lTu;ffiitr

ffiffil#tff;il 'ffi##;;;; ".""'t'ud"bf nghonh chidn

phAn tAm trddc rrlio"* hinh aQo-g- t'f" i"* ta bdn bd b6n kia' ho khd

nh{n ra rhng o"g;;; dua 20.000 rirrtr tirrtt nhuQ b[ng qua phia thtiong 1

crfa con song vh mai phuc 6 phia :1;"ryjti:rff,,l"J}l1$d;;

phia sau vd d6nh cho tan t6c'

NOn nhr? hE ttich bXng nhfing thing lgi nh6

cl,' ua cria chidn thuQt

1ev "1*.s:'.:-*Ti:'::":Tl'TfiTil::J'; fiil1f,'5#Tl["h""q;'.ffi 1'"':'1":1.::i:?1?;f l]rJ;i:'l3li

Pffi fii: Tff #:?"I"i"n., ;; F.:lf":#:' *#triJTl XI;

ffi I-#"J. 'TH?;-',;li:lt;.:ll':::':.:.il,1,iTJli,'.ff ?l

TJ?f ffi "Hlffi -"ffir;:t-ai'"-;ii;::-^T#i';'f#%;lli#";

nffftHtrlil:";'i #;;;J'"* e"e'uJao d6' c6 thd khidn cho

c6ng tY ndY ddu d6 nhau'

ll":[-r:ir'*Tlil"Jnu"lu"Jn;;;il; eud" v0 sd chuvdn du

lich vi ddo

I

I

l

j :r:r o€u khOng thi ho de phAi b6 tidn tfri ra tr6 Rdt cuQc, nhltng dac

- :r: d,i ching mdy ii6n quan ildn viQc kf kdt hop ddng Ngudi Trung Quoc

:" :l chon cOng ty th6ng thAu trrrdc cA khi tidn hdnh mdi thAu Cd qud

* -:, l':, ld mdt trb choi k6o ddi dd c6 dtroc nhltng didu khoAn tdt nhdt tU

: - : -:,ng ty md ho mudn giao dich vd dd IUa c6c cOng ty kh6c nhhm ldy duoc

: : - J thrl gi md cdc cdng ty d6 chdp thuAn b6 ra dd dugc du thdu.

.:' chdi ddnh gi6 co hQi thAnh cOng cria c6ng ty minh mQt cdch het srlc

' - - - :e dLta tr6n cdc tiOu chi crja b6n thdn chrl kh6ng ph6i drra vdo nhfrng

.-;a hen cria vi chir nhd, Trung Qudc Ong ta c6 thd n6i vdi tdt cd c\c: :r'bd thAu y nhu nhau Ban cAn phdi suy nghi xem sin phdm hoic dich

- :.ra minh c6 drip (tng nhu cAu cfra Ong ta khOng, vd ph6i t{ h6i xem ban

:1 dLr tin trrdng vd thAn thiSt vdi 6ng ta chtra cld nhfrng ldi Ong ta n6i vdi

: khdng phdi Ih gi6 ddi.

\€u k6 thi chudn bi ki, m?nh, dugc hut'n luyOn k! cing

vd vfrng ving vb mgi mdt, hdy tr6nh ilOi ttbu tr{c di0n

I'lot lanh dao khdn ngoan khdng mang sfc minh ra choi vdi sitc cria k6

.:: hirng manh Dd gidnh dtrroc chidn thdng, Ong ta ph6i xdc ilinh drroc

:.:m ydu ctia k6 thi vd tdn c6ng vdo cl6.

,juan Td vd quAn L6 dang chudn bi ddnh nhau mOt tr{n idn Khi vua L6

:::h ra lQnh ndi trdng trAn, m6t dng quan xin vua L6 hay khoan "Khi binh

.-:-h sdn sdng ddnh md nghe hdi trdng th(t nhdt, si khi dAng cao vd hdng

:-ai Khi h6i trdng thit nhi vang i6n, si khi tl6 khOng cdn manh nhu tnldc

:r:'n hdi trdng thfi ba, si khi 16ng xudng Hdy tld quAn Td danh ba hdi trdng::Joc Binh linh cria chring ta s6 c6 si khi cao nhdt trong khi si khi crja ke

jich 6 mfic thdp nhdt n6n sO tl6nh bai chring." Vua Td nghe theo vd da

g:anh dtroc chidn thdng ching nhu vi quan no dd dodn trudc

\I0t hei cAng ldn cria Nh4t BAn dang mdi thAu ph6t tridn phdn mdm vi tinh

:ireo d6i vd didu khidn tdu thuydn & cAng Tham gia b6 thdu c6 mQt t4p doanrhdng ld crja Nhat BAn vd mOt cdng ty MI c6 t6m nhAn vi6n Cdc quan cnr-

40 | cuqc nAu rni

chau A, chng nhrl c6c quan chfc E mei noi khu::'n:tl?l*,1';Y::;tt ttt":#

:?T i' #'- "i*; #';n# ;' y*: da'":u,

:6 i.:' *'*:i,i :i u.ffi lt:

;n.'J; ;il; Jt? ;#'; ;;' uu' io i u*" iul

* ::1 1u* 11', :Y,," : *iliJl: ::ff,? :';"i;";;'d";',i "4v, .n"n .*d" 3i11,:Y :*:,i-Ti: :i :":l J':li

;:;3,'l ##" ;;,."e i;i; ;;; ffi

qu6n cria Li UyOn tiiu hao sitc manh viro c6c cuQc tdn c6ng tai hai' con trai

Li uyon nhdc cha'* "i trrdng kia ndi o,":.1

1u T::'lti::'*S:X'1ffi1

ilr'ffi#'nni|"nu chidn tuoc qudn sd tdi ba' Anh ta bdn thinh cdu duoc

cr)ngemtraiminhnhr?vitttdngkiarakh6ithhnhchidnddu.Lict4tphuc binhngodithdnhtrongkhihaicontraiOngta,chivdivdimdoilinh'dr1ng

trudc cdng thdnh l6ng m4 vi ttrdng trong tt'attrt' vi tudng gid ndi trdn 16i dinh trddc hai thhng

-nrrai miCng cdn hoi siia Trong con n6ng gi{n' 6ng ta

'

Ja.r qudn ra kh6i thanh vd roi vDro dao qudn mai phqc'

I Xnien kA thn tr8 nOn kiOu clng' n$1o mqn bXng c6ch t6 ra hdn vOu

I

VdocudiddiTdn,kho6ng200nlmtrtidcCOngnguy6n'c6hainudcl6ng

gi6ng le Hd vDr Hung N6' Vua Hung

IU t6^::rt t:I.,"*Uu quf duoc

;r- qua 16 doi vdi hba binh, thd rdi 6ng d6ng hodng hau cho vi vua ldng

" ., -l hung hdng kia vua nLrdc Hd sau d6 lai ddi cdng m6t vr)ng dat rong

" , - nd Trong khi sr1 gid cdn chd doi cau tr6 ldi, vi

vua cf ngd la hbn ydu

:1-rng N0 da nhanh ch6ng tlua quan sang Hd d:inh bai 6ng vua dang

- ; : i kia, ngLrdi cfi nghr ri.ng lan ndy ngu{di Ling gi6ng nhu nhuoc kia se

- - :'a

'ddng quoc chfi khong d:im d6nh trzi vd da kh6ng h6 phbng bi.

r Khi kA thri 5n binh bt't dQttg, dfing dd ching nghi ngdi

i - r-u ndi day x6y ra vdo ildi Dudng vi trrdng chi huy dd drinh tan cuOc

-'an d6 nhd chidn thuat nay: Khi phidn quan tdn c6ng, Ong ra l6nh rft

:ap tdt udc mu6'n chidn ddu ctra ho Khi ho c6'nit lui, 6ng tdn c6ng dtrSuot ngdy 6ng cho khua trdng rdi ddn d6m 6ng cho quan qudy nhieu,' ' rg cho ho nghi ngoi chi sau khi da ldm ho chdn ndn vd ki6t

sfic 6ng

, doi dAu vdi ho vd ddnh bai ho.

:-=u chay dudng ddi dai ding vd m6t m6i c6 thd k6o ddi cd ndm hay lau

- r d6, cfr tidn rdi tho:ii, thodi rdi 1ai tidn, ld I6'i thuong lugng rat phd bien

:rau A chidn thuat ndy d6 t6 ra hi6u qu6 trong ciic thrlong vu gitra : " ;Ung Ddng vd phuong TAy.

r Ph6 hogi mgi li€n minh cria k6 thn dd c6l6p ch6ng

Itiv ld chidn thuQt md nrrdc cOng hba Nhan dan Trung Hoa d6 sft dung vdi: i Loan trong hai mrJoi n6m gAn day Trung Hoa luc dia dd phd hoai mot

' 'r.h c6 hQ thdng mdi quan hO cria chfnh phri Ddi Loan vd'i chinh phri cdc nudc :r:ic Trung Hoa luc tlia se khOng duy tri mdi quan h6 ngoai giao vdi bdt crl

-,r,rc gia ndo cOng nhdn Edi Loan ld dai di6n hop ph6p cua ngudi rrung euoc.

!,:ng cdch ndy vd nhidu c6ch kh6c, ho buQc cdc ntrdc phai chon gifra Ddi Loan -r cdng hoa Nhan ddn Trung eudc chfi khOng cho ph6p ho duy tri moi quan

ri hliu h6o vdi ci hai nudc B&i nudc c6ng hod Nhan dan Trung Hoa ldn hon.j,rng dan hon vd manh hdn, c6c nhd lanh dao cria nr,rdc c6ng hba Nhan dan

}'ung Hoa bidt rhng srr lLra chon s6 nghiOng v6 phia m)nh.