Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ ChopperĐặc biệt trong công nghiệp giao thông vận tải, và các thiết bị cần điều khiển tốc độ quay liên tục trong phạm vi lớn... Điều khiển động cơ DC sử d
Trang 1BÁO BÁO BÀI TẬP LỚN MÔN HỌC
GVHD: TS Vũ Hoàng Phương
Nhóm 07:
-Nông Thế Anh 20173625 -Đào Quang Trường 20170150
Bài 7: (*)Thiết kế cấu trúc điều khiển sử dụng bộ chopper
cho động cơ một chiều hoạt động (M>0 hoặc M<0,ɷ>0 hoặc ɷ<0)
Nội dung thiết kế:
Mô hình hóa, Cấu trúc điều khiển và cách thức
tính toán bộ điều chỉnh.
Mô phỏng cấu trúc điều khiển.
Trang 2Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Nội dung báo cáo
1 Giới thiệu chung
2 Cơ sở lý thuyết
2.1 Khái niệm về Chopper
2.2 Nguyên lý hoạt động của Chopper
2.3 Four-Quadrant Chopper
2.4 Nguyên lý xung PWM
3 Cấu trúc hệ thống điều khiển
4 Động cơ DC
5 Thiết kế hệ thống điều khiển
5.1 Bộ điều khiển dòng điện
5.2 Bộ điều khiển tốc độ
6 Mô phỏng kiểm chứng
7 Tổng kết
Trang 3Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
1 Giới thiệu chung
Động cơ một chiều có ứng dụng rất đa dạng trong nhiều lĩnh vực của đời sống như:
Trong TV, máy công nghiệp, đài FM, ổ đĩa DC, sạc điện thoại, ắc quy….
Trang 4Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Đặc biệt trong công nghiệp giao thông vận tải, và các thiết bị cần điều
khiển tốc độ quay liên tục trong phạm vi lớn
Trang 5Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
- IGBTđược dùng làm van đóng cắt
- Mỗi van bán dẫn có Diode tự do chạy trên nó giúp hạn chế điện áp ngược qua van,bảo vệ van khi dòng quá độ lớn
- Tải là động cơ một chiều bao gồm một điện trở thuần, một cuộn cảm và một suấtđiện động
- Nguồn cung cấp là nguồn DC và tụ điện được kết nối qua nó để duy trì điện áp khôngđổi
Four–quadrant chopper
Trang 6Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
2 Cơ sở lý thuyết
2.1 Khái niệm và phân loại Chopper
Chopper là một thiết bị chuyển đổi đầu vào DC cố định thành điện áp đầu ra DC thay đổi trực tiếp thông qua việc đóng mở các thiết bị bán dẫn Mạch Chopper còn được gọi là mạch băm xung
- AC link Chopper
+ Chuyển đổi từ DC qua AC
+ Dùng biến áp để nâng điện áp Sau đó chuyển đổi về DC
Cồng kềnh phức tạp vì phải thực hiện qua 2 giai đoạn
Phân loại:
AC link Chopper
Trang 7Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
- DC Chopper
Chuyển đổi DC – DC “trực tiếp” sử dụng các mạch đơn giản
Có hiệu suất cao, phản ứng nhanh, hoạt động trơn tru
Được ứng dụng trong hầu hết các thiết bị
DC Chopper
Trang 8Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
2.2 Nguyên lý hoạt động cơ bản của bộ Chopper
Đây là thiết bị đóng cắt tần số cao
Kết nối và ngắt kết nối tải khỏi nguồn với tốc độ cao
Bằng cách này điện áp 1 chiều được cắt nhỏ và ta có thể thay đổi được 𝑈𝐷𝐶
𝑉𝑆: Điện áp nguồn
𝑉0: Điện áp đầu ra trung bình
D: Hệ số điều chế(0<D<1)
DC Chopper
- Trong khoảng 𝑇𝑜𝑛: 𝑉𝑜= 𝑉𝑆
Trong khoảng 𝑇𝑜𝑓𝑓: 𝑉0= 0
- 𝑇𝑠 = 𝑇𝑜𝑛+ 𝑇𝑜𝑓𝑓Khi đó điện áp trung bình đầu ra:
𝑉0 = 𝑇𝑜𝑛
𝑇𝑜𝑛 + 𝑇𝑜𝑓𝑓 × 𝑉𝑠 = 𝐷 × 𝑉𝑠
Đồ thị điện áp và dòng điện
Trang 9Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Chiến lược điều khiển :
+ Time ratio control( điều khiển hệ số điều chế)
+ Current limit control(điều khiển dòng điện)
2.3 Four-Quadrant Chopper
Quadrant 1:
S1,S4 ở trạng thái dẫn, dòng điện đi từ S1
qua 𝐿𝑎, 𝑅𝑎, rồi qua động cơ Cuối cùng qua
S4 về cực âm của nguồn Động cơ quay
thuận, mạch làm việc ở chế độ động cơ
Khi đó: 𝑉𝑎= 𝑉𝑠
Quadrant 2:
+ Khi S1 không dẫn, S4 dẫn ,năng lượng trêncuộn cảm tác động khiến dòng điện sẽ đi từđộng cơ, qua 𝐿𝑎, 𝑅𝑎 rồi qua D2 về cực âmcủa nguồn
Khi đó: 𝑉𝑎= 0
Trang 10Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Quadrant 3:
S2,S3 ở trạng thái dẫn, dòng điện đi từ
S3 qua 𝐿𝑎, 𝑅𝑎, rồi qua động cơ Cuối cùng
qua S2 về cực âm của nguồn Động cơ
quay ngược, mạch làm việc ở chế độ
sẽ đi từ động cơ, qua 𝐿𝑎, 𝑅𝑎 rồi qua D4
về cực âm của nguồn Mạch làm việc ở chế độ hãm
Khi đó: 𝑉𝑎= 0
Trang 11Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
2.3 Phương pháp điều chế
độ rộng xung(PWM)
• Nội dung phương pháp:
Nguyên lý: Tạo xung tam giác , sau
đó so sánh điện áp răng cưa (Urc) với
điện áp điều khiển (Uđk) được điều chế
thông qua bộ PI, kết hợp phản hồi tốc
độ động cơ (w ph ) và tốc độ đặt (w dat ).
Tín hiệu điều khiển các van
Trang 12Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Hệ thống điều khiển
PWM generator
Bộ điều khiển tốc độ
Bộ điều khiển dòng điện
Nguồn cấp
Four-Quadrant Chopper
Yêu cầu thiết kế:
+ Mô hình hóa, Cấu trúc điều khiển và
cách thức tính toán bộ điều chỉnh
+ Mô phỏng cấu trúc điều khiển
Cấu trúc điều khiển sử dụng bộ chopper cho động cơ một
chiều với hai vòng điều khiển (bỏ qua khâu trễ do PWM) :
mạch vòng dòng điện (vòng trong) và mạch vòng tốc độ
(vòng ngoài)
Trang 13Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
3 Cấu trúc hệ thống điều khiển
Hệ thống điều khiển
PWM generator
+
Bộ điều khiển tốc độ
Bộ điều khiển dòng điện
Nguồn cấp
Four-Quadrant Chopper
Trang 14Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
TỐC ĐỘ:
+ Bộ đo phản hồi và tính toán sự sai lệch giữa tốc độ đặt và tốc độ thực tế
+ Dựa vào sai lệch tốc độ, Bộ điều khiển tốc độ PI sẽ tính toán ra giá trị
𝐼𝑟𝑒𝑓 cần thiết
DÒNG ĐIỆN:
+ Bộ đo tính toán sự sai lệch giữa dòng điện đặt và dòng điện thực tế
+ Dựa vào sai lệch, Bộ điều khiển dòng điện PI sẽ tính toán ra giá trị điện
áp điều khiển (trong giới hạn của bộ điều chỉnh PI hiện tại)
+ Điện áp đó được tính toán để quy về hệ số điều chế, rồi so sánh với xungrăng cưa để phát tín hiệu điều khiển 2 cặp van
Trang 15Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
4.3 Động cơ trong Matlab Simulink
Trang 16Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
5.1 Bộ điều khiển dòng điện
Hàm truyền của bộ điều khiển có dạng:
𝐺𝑝𝑖 𝑠 = 𝐾𝑝𝑐 + 𝐾𝑖𝑐
(𝑠 + 𝑇 1
𝑝𝑖) 𝑠
Ta có mối quan hệ hàm truyền đạt:
𝐿𝑎𝑠2 + 𝑅𝑎 + 𝐾𝑝𝑐 𝑠 + 𝐾𝑖𝑐 𝐼
𝐿𝑎𝑠2 + 𝑅𝑎 + 𝐾𝑝𝑐 𝑠 + 𝐾𝑖𝑐E s
Với 𝐾 ,𝐾 là các thông số của bộ điều khiển đòng điện PI
5 Thiết kế hệ thống điều khiển
Trang 17Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 18Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 19Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
5.2 Chọn các thông số của bộ điều khiển dòng điện PI
Bước 1: Tìm tần số đóng cắt của hệ thống 𝑓𝑠𝑤
Bước 2: Chọn tần số cắt 𝜔𝑐𝑐 của bộ điều khiển
dòng điện trong khoảng 1/10 đến 1/20 tần số đóng
cắt của van.
Bước 3: Tính toán các thông số của bộ điều khiển
dòng điện theo các công thức:
𝐾𝑝𝑐 = 𝜔𝑐𝑐 𝐿𝑎
𝐾𝑖𝑐 = 𝑅𝑎 𝜔𝑐𝑐
Trang 20Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 21Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 22Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
5.3 Chọn các thông số của bộ điều khiển tốc độ PI
Bước 1: Xác định thông số 𝜔𝑐𝑐 từ bộ điều khiển
dòng điện
Bước 2: Chọn thông số 𝜔𝑐𝑠của bộ điều khiển tốc
độ lớn hơn khoảng 1/5 𝜔𝑐𝑐 và nhỏ hơn 1/10 tần số
+ Do 𝜔𝑐𝑐 = 1
20𝑓𝑠𝑤 = 250 (từ PI current control)
𝑅𝑎 = 2.581 Ω
𝐿𝑎 = 0.028 𝐻+ Chọn 𝜔𝑐𝑠 = 1
6𝜔𝑐𝑐 = 42
Suy ra: 𝐾𝑝𝑠 = 𝐽.𝜔𝑐𝑠
𝐾𝑇 = 0.8
𝐾 = 𝐽.𝜔𝑐𝑠2 = 57
Trang 23Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
6 Mô phỏng kiểm chứng
6.1 Sơ đồ mô phỏng
Hình 6.1.1: Cấu trúc hệ thống và Mô phỏng
Tính toán D và phát xung điều khiển van, với 𝑽 𝒂 = 𝑫 ×
Chuyển đổi rad/s sang rpm
Tốc độ
đặt
Trang 24Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Hình 6.1.2: Chi tiết khối PI speed controller
Trang 25Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Hình 6.1.2: Chi tiết khối PI current controller
Trang 26Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Hình 6.1.2: Chi tiết khối PWM
Sóng mang biên độ từ -1 đến 1
Chia để ra được song mang từ 0 đến 1
Tín hiệu điều khiển van
Trang 27Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
• 6.2 Kết quả mô phỏng
Trang 28Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 29Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
DÒNG ĐIỆN PHẦN ỨNG
+ Độ đập mạch dòng điện 4.3%
+ Imax =11.1 (A) , Imin = 10.1 (A)
Trang 30Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 31Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Đồ thị xung răng cưa và Duty Cycle.
Nhận xét: Với tốc độ đặt 𝜔𝑟𝑒𝑓 = 500𝑟𝑝𝑚,
𝐃𝟏~ 𝟎, 𝟔 𝒗à 𝑫𝟐~ 𝟎, 𝟑𝟖
Trang 32Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
Trang 33Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
7 Tổng kết
Hiểu được ứng dụng của đề tài trong cuộc sống Như ứng
dụng trong TV, máy cống nghiệp, sạc điện thoại,….
Hiểu được nguyên lý hoạt động của Chopper, phân loại
cũng như nguyên lý chi tiết của Four-quadrant Chopper
Xây dựng được cấu trúc bộ điều khiển
Mô hình hóa động cơ DC
Tính toán các thông số bộ điều khiển dòng điện, tốc độ
Áp dụng mô phỏng bằng Matlab Simulink
Trang 34Điều khiển động cơ DC sử dụng bộ Chopper
CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN
ĐÃ LẮNG NGHE