Hay vấn đề phát triển hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh như: Khóa luận "Phái triển hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại Công ty cổ phần Chứng khoán MP" của Lưu Thị Thu Hà
Trang 2NGUYỄN THẠCH THẢO
HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI
CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN VPS - HỘI SỞ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Hà Nội, Năm 2020
Trang 3NGUYỄN THẠCH THẢO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN VPS - HỘI SỞ
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số: 8340201
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thanh Phương
Hà Nội, Năm 2020Ì1 [f
Trang 4sinh tại Công ty cổ phần Chứng khoán VPS - Hội sở” là công trình nghiên cứu của
cá nhân của tôi trong thời gian qua Mọi số liệu sử dụng trong luận văn và kết quảnghiên cứu là do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách khách quan, trung thực, cónguồn gốc rõ ràng và chua đuợc công bố duới bất kỳ hình thức nào Tôi xin chịuhoàn toàn trách nhiệm nếu có sự không trung thực với thông tin sử dụng trong côngtrình nghiên cứu này
Hà Nội, ngày tháng 09 năm 2020
HỌC VIÊN
Nguyễn Thạch Thảo
Trang 5PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHƯNG KHOÁN 5
1.1 CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 5
1.1.1 Khái niệm Công ty chứng khoán 5
1.1.2 Phân loại Công ty chứng khoán 5
1.1.3 Vai trò của Công ty chứng khoán 6
1.1.4 Các nghiệp vụ chính của Công ty chứng khoán 8
1.2 HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 10
1.2.1 Khái niệm hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh t ại công ty chứng khoán 10
1.2.2 Quy trình hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh 11
Sơ đồ 1.1: Cơ chế giao dịch phái sinh 13
1.2.3 Vai trò hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh 13
1.3 HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 15
1.3.1 Quan niệm về hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công ty chứng khoán 15
1.3.2 Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công ty chứng khoán 16
1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công ty chứng khoán 18
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 22
CHƯƠNG 2 - THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHƯNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHƯNG KHOÁN VPS 23
2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CTCP CHỨNG KHOÁN VPS VÀ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS 23
2.1.1 Giới thiệu chung về CTCP Chứng khoán VPS 23
2.1.2 Giới thiệu chung về hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại CTCP Chứng khoán VPS 38
Trang 62.2.3 Thị phần môi giới chứng khoán phái sinh 45
2.2.4 Doanh thu hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh 48
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS 49
2.3.1 Ket quả đạt được 49
2.3.2 Tồn tại và nguyên nhân 51
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 55
CHƯƠNG 3 - GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS 56
3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS 56
3.2 GIẢI PHÁP 57
3.2.1 Tăng số lượng tài khoản phái sinh mở mới và giao dịch bằng cách phát triển mạnh mảng phái sinh ảo để thu hút thế hệ nhà đầu tư mới 57
3.2.2 Nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ và đẩy mạnh phát triển thương hiệu 57
3.2.3 Thực hiện các chính sách thu phí nhằm tăng lợi nhuận cho công ty tuy nhiên vẫn phải đảm bảo chính sách giao dịch cạnh tranh trên thị trường 59
3.2.4 Nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin 60
3.2.5 Theo dõi, kiểm soát chặt chẽ rủi ro hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh 61
3.2.6 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là bộ phận môi giới 61
3.3 KIẾN NGHỊ 67
3.3.1 Kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước 67
3.3.2 Kiến nghị với UBCKNN 68
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 69
KẾT LUẬN 70
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71
Trang 7CTCP: Công ty cổ phần
CNTT: Công nghệ thông tin
HSX: Hộ sản xuất
HNX: Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội
HOSE: Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí MinhHĐQT: Hội đồng quản trị
LNTT: Lợi nhuận trước thuế
NHTMCP: Ngân hàng thương mại cổ phần
OTC: Cổ phiếu chưa niêm yết
SGKCK: Sách giáo khoa chức khoán
Trang 8Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của VPS 28
Hình 2.1 : Logo Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS 23
Hình 2.2: Thị phần phái sinh 6 tháng đầu năm 2020 47
Biểu đồ 2.1: Số lượng nhân sự tại VPS (2017 - 2020) 27
Biểu đồ 2.2 : Sản phẩm dịch cụ của VPS 29
Biểu đồ 2.3 : Tổng doanh thu thuần từ HĐKD CTCK VPS giai đoạn 2016-2019 34
Biểu đồ 2.4: Số lượng tài khoản phái sinh trên thị trường 42
Biểu đồ 2.5: Số lượng tài khoản tại VPS 43
Biểu đồ 2.6: Khối lượng giao dịch phái sinh toàn thị trường (2017-2020) 44 Biểu đồ 2.7: Khối lượng giao dịch phái sinh tại VPS 45
Biểu đồ 2.8: Thị phần phái sinh của VPS (2017 - 06/2020) 46
Biểu đồ 2.9: Doanh thu phí phái sinh của VPS 48
Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của CTCP Chứng khoán VPS (2017-2019) 33
Bảng 2.2: Cơ cấu doanh thu hoạt động của VPS (2017-2019) 35
Bảng 2.3: Cơ cấu chi phí hoạt động của VPS (2017 - 2019) 36
Bảng 2.4: Tình hình tài chính của CTCP Chứng khoán VPS (2017-2019) 37
Bảng 2.5: Các chỉ tiêu tài chính cơ bản của CTCP Chứng khoán VPS (2017-2019)37 Bảng 2.6: Doanh thu môi giới chứng khoán của một số CTCK trên thị trường (2017 -2019) 41
Bảng 2.7: Lợi nhuận hoạt động môi giới của VPS (2017 - 2019) 41
Bảng 2.8: Số lượng tài khoản phái sinh của VPS và toàn thị trường (2017 - 06/2020) 43 Bảng 2.9: Khối lượng giao dịch phái sinh của VPS và toàn thị trường (2017 - 06/2020) 45 Bảng 2.10: Thị phần môi giới phái sinh trên thị trường (2017 - 2019) 47
Bảng 2.11: Tỉ trọng doanh thu môi giới phái sinh của VPS (2017 - 06/2020) 49
Trang 9LỜI NÓI ĐẦU
1 Tính cấp thiết của luận văn
Hình thành và phát triển hơn 100 năm, thị trường chứng khoán thế giới đãtrải qua biêt bao lần đi ngang, “ đạt đỉnh” rồi “ xuống đáy”, từ thời kỳ khủng hoảngđến giai đoạn phục hồi để tăng trưởng, và ngày càng khẳng định vai trò quan trọngcủa mình với nền kinh tế nói chung Bên cạnh đó, TTCK Việt Nam cũng song hành
và ngày càng phát triển, hoàn thiện Những năm gần đây, chứng khoán Việt Nam
đã có những bước chuyển biến tích cực hơn, tiếp tục khẳng định vai trò của mộtkênh phân phối vốn quan trọng cho doanh nghiệp và nền kinh tế
Thế nhưng khi thị trường cơ sở bước vào downtrend thì làm thế nào để bảo
vệ tài khoản của Nhà Đầu Tư cũng như giảm thiểu rủi ro trong quá trong quá trìnhmua bán cổ phiếu? Để giải quyết vấn đề này, thị trường chứng khoán phái sinh ViệtNam đã ra đời tại giữa năm 2017 Với một thị trường tiềm năng nhưng còn khá nontrẻ như vậy, việc phát triển các nghiệp vụ để hoạt động giao dịch phái sinh hiệu quả
là vấn đề cấp thiết cần được quan tâm
Song hành cùng sự phát triển của TTCK Việt Nam, Công ty Cổ phần Chứngkhoán VPS ( VPS) - tiền thân là Công ty cổ phần Chứng khoán Ngân hàng TMCPViệt Nam Thịnh Vượng ( VPBS), được hình thành và phát triển gần 15 năm, đã tạođược dấu ấn đặc biệt và tầm ảnh hưởng nhất định Dịch vụ môi giới VPS đang ngàycàng hoàn thiện, và được đông đảo khách hàng tín nhiệm trong vai trò cầu nối giaodịch VPS cũng vinh dự là một trong những công ty chứng khoán đầu tiên đưa pháisinh đến với nhà đầu tư, cũng là một công ty đi đầu về chất lượng, dịch vụ và sảnphẩm phái sinh
Vậy vấn đề đặt ra ở đây là “bức tranh” hoạt động môi giới phái sinh tại VPSđang diễn ra như thế nào? đã đạt được những thành tựu và còn tồn tại, hạn chế gìsau 3 năm triển khai nghiệp vụ môi giới phái sinh? Bài nghiên cứu này sẽ chỉ ra
Trang 10thực trạng của vấn đề và đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm tối đa hóa hiệuquả Hoạt động Môi giới Phái sinh tại CTCP Chứng khoán VPS - Hội sở.
2 Tổng quan cá c nghi ên cứu li ên quan đ ến hiệu quả hoạt đ ộng mô i giới chứng
khoá n phá i sinh ở Cô ng ty chứng khoá n
Chứng khoán phái sinh là một mảng mới trên thị trường chứng khoán Việtnam, do đó chưa có nhiều tài liệu nghiên cứu về vấn đề này trước đây, cụ thể hơn,việc phân tích hiệu quả hoạt động môi giới phái sinh - cần có số liệu đánh giá saumột khoảng thời gian hoạt động nhất định
Các nghiên cứu trước đây chỉ bàn về vấn đề phát triển các hoạt động trên thịtrường chứng khoán phái sinh nói chung như: Đề cương học tập ii Phat triển hoạt động trên thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam'” của Đào Thị Hồng và
Nguyễn Thị Thuỳ Dung (2019) Hay vấn đề phát triển hoạt động môi giới chứng
khoán phái sinh như: Khóa luận "Phái triển hoạt động môi giới chứng khoán phái
sinh tại Công ty cổ phần Chứng khoán MP" của Lưu Thị Thu Hà (2019); Tạp chí
khoa học "Định hướng phát triển thị trường chứng khoán phái sinh ở nước ta ” của
Thái Đắc Liệt (2014) nêu r đường hướng phát triển thị trường chung Mà chưa cónghiên cứu về đánh giá hiệu quả của hoạt động này ở một công ty chứng khoán cụthể tại Việt Nam
Do đó, bài nghiên cứu "Hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tạiCông ty cổ phần Chứng khoán VPS - Hội sở” là một trong những đề tài mới nhất
3 Mục đ ích nghi ên cứu
Thứ nhất, hệ thống hóa đầy đủ, những ý luận chung về hoạt động và hiệu quảhoạt động Môi giới chứng khoán phái sinh tại Công ty chứng khoán
Thứ hai, chỉ ra thực trạng hiệu quả hoạt động môi giới phái sinh, nhữngthành tựu và hạn chế còn tồn tại ở Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS
Thứ ba, từ những tồn tại và nguyên nhân trên đưa ra các khuyến nghị và giảipháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh
Trang 11Đối tượng và phạm vi nghi ên cứu
a Đối tượng nghi ên cứu: Hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái
sinh tại Công ty chứng khoán
b Phạm vi nghiên cứu:
- về mặt thời gian: Nghiên cứu thực hiện với dữ liệu từ năm 2017 - 2019
- về mặt không gian: Luận văn nghiên cứu trong phạm vi Công ty Cổ phầnChứng khoán VPS - Hội sở
Phương phá p nghi ên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp thống kê, so sánh và phân tích dữ liệu vớinguồn số liệu thống kê thứ cấp được thu thập chủ yếu từ các cơ quan quản lý như:
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Trung tâm lưu ký Chứng khoán, và trực tiếp từCông ty Cổ phần Chứng khoán VPS Từ những số liệu và tài liệu đã được thống kê,luận văn phân tích, tổng hợp để chỉ ra bức tranh thực trạng, nguyên nhân của nhữngthành tựu và hạn chế của đối tượng nghiên cứu, từ đó đề xuất được những giải phápthích hợp, hiệu quả
Ket cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luậnvăn được triển khai thành 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán pháisinh tại công ty chứng khoán
Chương 2: Thực trạng hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tạiCTCP Chứng khoán vPS
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoánphái sinh tại CTCP Chứng khoán vPS
Câu hỏi nghi ên cứu
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, luận văn tập trung trả lời các câu hỏinghiên cứu như sau:
Trang 12Câu hỏi thứ nhất: Hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh là gì? Câu hỏi thứ hai: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động môi giới chứng
khoán phái sinh?
Câu hỏi thứ ba: Thực trạng hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái
sinh tại Công ty cổ phần Chứng khoán VPS thời gian qua nhu thế nào? Những kếtquả đạt đuợc, hạn chế, tồn tại và nguyên nhân?
Câu hỏi thứ tư: Định huớng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới
chứng khoán phái sinh tại Công ty cổ phần Chứng khoán VPS trong thời gian tới?
Trang 13CHƯƠNG 1 - CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG
KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1.1 CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
1.1.1 Khái niệm Công ty chứng khoán
Công ty chứng khoán (CTCK) là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt độngkinh doanh chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động: môigiới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấnđầu tư chứng khoán
1.1.2 Phân loại Công ty chứng khoán
Do đặc điểm một CTCK chỉ có thể kinh doanh trên một lĩnh vực, loại hìnhkinh doanh chứng khoán nhất định, do đó hiện nay các CTCK được chia như sau:
1.1.2.1 Theo mô hình tổ chức hoạt động thì công ty chứng khoán có thể chia
thành nhiều loại: Công ty cổ phần, công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn.
Công ty hợp danh: Là loại hình kinh doanh có từ hai chủ sở hữu trở lên,
thành viên của công ty chứng khoán hợp danh bao gồm: Thành viên góp vốn vàthành viên hợp danh Các thành viên hợp danh phải chịu trách nhiệm vô hạn bằngtoàn bộ tài sản của mình về nghĩa vụ thanh toán của công ty Các thành viên gópvốn không tham gia điều hành công ty, họ chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phầnvốn góp của mình đối với những khoản nợ của công ty
Công ty hợp danh không được phép phát hành bất cứ loại chứng khoán nào
Công ty cổ phần: Công ty cổ phần là một pháp nhân độc lập với các chủ sở
hữu công ty là các cổ đông Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tàisản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp
Công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán ra công chúng theo quyđịnh của pháp luật hiện hành
Công ty trách nhiệm hữu hạn: Thành viên của công ty chịu trách nhiệm về
các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn
đã cam kết góp vào doanh nghiệp
Trang 14Công ty trách nhiệm hữu hạn không được phép phát hành cổ phiếu.
Do đặc điểm của từng loại hình, hiện nay chủ yếu các công ty chứng khoán được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần.
1.1.2.2 Theo cách phân loại dựa vào các nghiệp vụ thực hiện thì công ty chứng
khoán có thể chia thành các loại như sau:
Công ty môi giới chứng khoán: là công ty chỉ thực hiện việc trung gian, mua
bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng
Công ty bảo lãnh phát hành chứng khoán: là công ty chứng khoán có lĩnh
vực hoạt động chủ yếu là thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh để hưởng phí hoặc chênhlệch giá
Công ty kinh doanh chứng khoán: là công ty chứng khoán chủ yếu thực
hiện nghiệp vụ tự doanh, có nghĩa là tự bỏ vốn và tự chịu trách nhiệm về kết quảkinh doanh
Công ty trái phiếu: là công ty chứng khoán chuyên mua bán các loại trái phiếu Công ty chứng khoán phi tập trung: là các công ty chứng khoán hoạt động
chủ yếu trên thị trường OTC và họ đóng vai trò là các nhà tạo lập thị trường bằngcác dịch vụ cung cấp
Đối với các thị trường chứng khoán phát triển thì vai trò của các công ty này
là rất lớn Còn đối với những thị trường mới phát triển như nước ta thì tiềm năngcủa các công ty này là rất lớn
1.1.3 Vai trò của Công ty chứng khoán
Công ty chứng khoán là một định chế tài chính quan trọng trên thị trườngchứng khoán Vai trò của công ty chứng khoán vô cùng cần thiết đối với các nhàđầu tư, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý Nhà nước, là một trong những nhân tốchính điều tiết kinh tế thị trường nói chung
1.1.3.1 Đối với doanh nghiệp
Các doanh nghiệp phát hành cổ phiếu trên thị trường nhằm huy động vốn
Trang 15thông qua kênh chứng khoán Để có thể phát hành thành công, doanh nghiệp sẽcần
có công ty chứng khoán tư vấn, bảo lãnh phát hành Các công ty chứng khoánđóng
vai trò trung gian huy động vốn cho doanh nghiệp để các giao dịch mua bán đượcthuận lợi và nhanh chóng hơn
1.1.3.2 Đối với nhà đ ầu tư
Để có thể giao dịch trên thị trường chứng khoán, nhà đầu tư phải có tàikhoản giao dịch chứng khoán mở tại các công ty chứng khoán Các công ty chứngkhoán thông qua hoạt động môi giới, tư vấn đầu tư sẽ đóng vai trò làm cầu nối giaodịch giữa các nhà đầu tư với nhau và với thị trường
Đặc biệt đối với những người mới tham gia thị trường, công ty chứng khoán
sẽ là kênh cung cấp nguồn thông tin hữu ích bao gồm báo cáo phân tích thị trường,phân tích ngành, phân tích doanh nghiệp để nhà đầu tư có những nhận định riêngchính xác hơn
1.1.3.3 Đối với thị trường chứng khoá n
Các công ty chứng khoán là những thành viên chủ chốt của thị trường chứngkhoán, do vậy họ cũng góp phần tạo lập giá cả thị trường Trên thị trường sơ cấp,công ty chứng khoán cùng sẽ giúp tổ chức phát hành định giá cổ phiếu trước khiphát hành lần đầu ra công chúng (IPO)
Trên thị trường thứ cấp, công ty chứng khoán đứng vai trò điều tiết thịtrường thông qua hoạt động tự doanh bao gồm cả việc tăng thêm thu nhập cho chínhcông ty bên cạnh tạo thanh khoản, điều chỉnh nền giá cổ phiếu
1.1.3.4 Đối với cơ quan quản lý
Công ty chứng khoán có vai trò cung cấp thông tin về thị trường chứngkhoán Các thông tin công ty chứng khoán có thể cung cấp bao gồm về thông tin vềcác cổ phiếu, thông tin giao dịch, tin tức của tổ chức phát hành, dữ liệu ngành vàdoanh nghiệp Qua đó, cơ quan quản lý thị trường có cơ sở dữ liệu tham khảo để cócác biện pháp điều tiết thị trường hợp lý
Trang 16Ngoài ra, công ty chứng khoán cũng kết hợp với cơ quản quản lý để kiểmsoát thông tin nhà đầu tu, tránh các hành vi sai trái trên thị truờng chứng khoán.
1.1.4 Các nghiệp vụ chính của Công ty chứng khoán
Tùy thuộc vào mô hình hoạt động của CTCK mỗi quốc gia và trong từng giaiđoạn, các CTCK đuợc phép thực hiện các mảng nghiệp vụ khác nhau nhu môi giớichứng khoán, tự doanh, bảo lãnh phát hành, tu vấn đầu tu
Nghiệp vụ môi giới: Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại
diện mua, bán chứng khoán cho khách hàng để huởng hoa hồng Công ty chứngkhoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tạiSGDCK hoặc thị truờng OTC Vì các quyết định đầu tu do chính khách hàng đua ranên họ sẽ phải tự chịu trách nhiệm về kết quả
Hiện nay, tất cả các công ty chứng khoán ở nuớc ta đều đang thực hiệnnghiệp vụ này Nhân viên phòng môi giới của các công ty chứng khoán sẽ cung cấpthông tin về các công ty niêm yết, các thông tin thị truờng cho khách hàng và có thể
sẽ đại diện cho khách hàng trong việc thực hiện các giao dịch Tuy nhiên khi thịtruờng phát triển thì hoạt động môi giới còn phải đóng vai trò là cầu nối giữa nhàđầu tu bán chứng khoán và nhà đầu tu mua chứng khoán Thông qua hoạt động môigiới, nhà môi giới chứng khoán sẽ trở thành nguời bạn, nguời chia sẻ những lo âu,căng thẳng và đua ra những lời tu vấn, động viên kịp thời cho nhà đầu tu, giúp nhàđầu tu có những quyết định tỉnh táo
Nghiệp vụ tự doanh: Hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán là quá
trình tự tiến hành các giao dịch mua bán chứng khoán cho chính mình Đây đuợccoi là một khoản đầu tu của công ty bởi vì hoạt động này đuợc thực hiện nhằm mụcđích thu lợi nhuận cho chính công ty thông qua hành vi mua bán chứng khoán vớikhách hàng Nghiệp vụ này hoạt động song hành với nghiệp vụ môi giới, vừa phục
vụ lệnh giao dịch cho khách hàng đồng thời cũng phục vụ cho chính công ty
Hoạt động tự doanh đuợc thực hiện thông qua cơ chế giao dịch trên SGDCKhoặc thị truờng OTC Trên thị truờng OTC hoạt động tự doanh của công ty chứngkhoán đuợc thực hiện thông qua hoạt động tạo lập thị truờng Lúc này, công ty
Trang 17chứng khoán đóng vai trò là nhà tạo lập thị trường, nắm giữ một số lượng chứngkhoán nhất định của một số loại chứng khoán và thực hiện mua bán chứng khoánvới khách hàng để hưởng chênh lệch giá.
Đối với các công ty chứng khoán ở nước ta hiện nay thì chỉ có một số công
ty thực hiện hoạt động này bởi theo quy định của pháp luật, muốn thực hiện nghiệp
vụ này thì công ty chứng khoán cần đáp ứng được một số yêu cầu mà đầu tiên làphải có vốn điều lệ 12 tỷ Đây cũng là một điều bất lợi đối với một số công ty chứngkhoán khi không có đủ điều kiện về vốn trong khi đội ngũ nhân viên có trình độchuyên môn và khả năng phân tích
Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành: Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của công ty
chứng khoán là việc thực hiện các đợt chào bán và phân phối chứng khoán cho cácdoanh nghiệp cổ phần hoá ra công chúng Có thể nói nghiệp vụ bảo lãnh phát hành
là một trong những nghiệp vụ phổ biến ở các công ty chứng khoán, nó giúp cho tổchức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, tổ chức việcphân phối chứng khoán và giúp bình ổn giá chứng khoán trong giai đoạn đầu saukhi phát hành
Tuy nhiên ở nước ta hiện nay thì mới chỉ có một số công ty chứng khoánthực hiện nghiệp vụ này, đó là những công ty có ngân hàng mẹ hỗ trợ rất nhiều vềnăng lực, vốn, các quan hệ sẵn có
Nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư: Nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư là
việc thực hiện quản lý vốn uỷ thác của khách hàng để đầu tư vào chứng khoánthông qua danh mục đầu tư nhằm sinh lợi cho khách hàng trên cơ sở tăng lợi nhuận
và bảo toàn nguồn vốn cho khách hàng Việc lập và quản lý danh mục đầu tư đòihỏi phải có đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn có kinh nghiệm trong lĩnhvực đầu tư tài chính Chính vì vậy để có thể hoạt động tốt, tạo lòng tin cho kháchhàng đồng thời thu được nguồn lợi nhuận trong tương lai cho công ty thì cần phảinâng cao hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ này Tuy nhiên tùy thuộc vào luật chứngkhoán của mỗi nước từng thời kỳ, công ty chứng khoán có thể thực hiện hoặc khôngthực hiện nghiệp vụ này
Trang 18Nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán: Dựa trên hoạt động phân tích để đưa
ra các lời khuyên, phân tích các tình huống và có thể thực hiện một số công việcdịch vụ khác liên quan đến phát hành, đầu tư và cơ cấu tài chính cho khách hàng
Hoạt động tư vấn là việc người tư vấn sử dụng kiến thức để kinh doanh nhằmđem lại hiệu quả cho cả công ty chứng khoán lẫn khách hàng
Bên cạnh các hoạt động tư vấn về đầu tư chứng khoán các công ty chứng khoán
còn thực hiện một mảng tư vấn rất lớn đó là mảng tư vấn tài chính doanh nghiệp.
Trong mảng tư vấn về tài chính doanh nghiệp, các công ty chứng khoán thựchiện các hoạt động: Tư vấn cổ phần hoá, tư vấn niêm yết, tư vấn tái cấu trúc doanhnghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp, chiatách, sáp nhập Những mảng hoạt động này đòi hỏi đội ngũ nhân viên tư vấn củacông ty chứng khoán cần phải nghiên cứu tìm hiểu các vấn đề tài chính doanhnghiệp một cách chuyên sâu
1.2 HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
1.2.1 Khái niệm hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công tychứng khoán
Chứng khoán phái sinh là các công cụ tài chính có giá trị phụ thuộc vào giácủa một tài sản cơ sở nhằm nhiều mục tiêu khác nhau như phân tán rủi ro, bảo vệ lợinhuận hoặc tạo lợi nhuận Tài sản cơ sở của chứng khoán phái sinh được chia thành
2 dạng chính là hàng hóa như thực phẩm/ nông sản, năng lượng hoặc công cụ tàichính như cổ phiếu, trái phiếu, lãi suất
Các công ty chứng khoán tham gia với tư cách là thành viên giao dịch.Thành viên giao dịch sẽ bao gồm hai loại: thành viên giao dịch thông thường vàthành viên giao dịch đặc biệt Thành viên giao dịch đặc biệt là các ngân hàngthương mại, được đầu tư, giao dịch các CKPS có tài sản cơ sở là TPCP
Các thành viên giao dịch phái sinh sẽ có những quyền lợi và nghĩa vụ cơ bảntương tự như đối với thành viên TTCK cơ sở Thành viên giao dịch của Sở GDCKphái sinh được quyền: (i) Hoạt động tự doanh, tư vấn hoặc môi giới giao dịch CKPS
Trang 19cho nhà đầu tư; (ii) Nhận và thực hiện lệnh giao dịch của nhà đầu tư Ngoài ra,thành viên được kết nối giao dịch với hệ thống giao dịch của SGDCK phái sinh,được quyền thu các loại phí đối với nhà đầu tư theo đúng quy định và có quyền tựnguyện chấm dứt tư cách thành viên khi có yêu cầu.
Tương tự như đối với thị trường cơ sở, các công ty chứng khoán cũng thựchiện song song nghiệp vụ môi giới chứng khoán phái sinh với các hoạt động đadạng nhằm đáp ứng nhu cầu về chứng khoán phái sinh của khách hàng
1.2.2 Quy trình hoạt đ ộng môi giới chứng khoán phái sinh
Bước 1: Mở tài khoản chứng khoán phái sinh cho khách hàng
Bước đầu tiên khi muốn tham gia thị trường, nhà đầu tư cần mở tài khoảngiao dịch chứng khoán phái sinh tại các công ty chứng khoán Nhà đầu tư có thể mởnhiều tài khoản, tuy nhiên tại mỗi công ty chứng khoán chỉ được mở một tài khoản
và cần có tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở trước khi mở tài khoản giao dịchchứng khoán phái sinh
Có 2 cách để nhà đầu tư mở tài khoản gồm mở trực tiếp tại phòng giao dịch
và mở từ xa với sự hướng dẫn của công ty chứng khoán
Bước 2: Nộp tiền ký quỹ ban đầu
Để có thể giao dịch, nhà đầu tư sẽ nộp một số tiền ký quỹ ban đầu theo quyđịnh của công ty Nhà đầu tư có thể ký quỹ bằng tiền mặt hoặc bằng chứng khoán.Nếu ký quỹ bằng chứng khoán, nhà đầu tư cần đáp ứng tỷ lệ giá trị ký quỹ theo quyđịnh của công ty chứng khoán
Bước 3: Nhận lệnh từ khách hàng và thực hiện lệnh
Khách hàng thực hiện mua, bán dưới nhiều hình thức qua nhân viên môigiới, phần mềm của công ty chứng khoán Nhà đầu tư cần đáp ứng yêu cầu vềlệnh giao dịch, bao gồm số lượng ký quỹ ban đầu, giới hạn vị thế và khả năng giaodịch còn lại của tài khoản
Trang 20Bước 4: Chuyển lệnh tới thị trường phù hợp để thực hiện.
Trước đây, người đại diện của công ty gửi tất cả lệnh mua, bán của kháchhàng tới bộ phận thực hiện lệnh hoặc phòng kinh doanh giao dịch của công ty Ởđây, một người thư ký sẽ kiểm tra xem chứng khoán được mua bán ở thị trường nào(tập trung, phi tập trung ) Sau đó, người thư ký sẽ gửi lệnh đến thị trường đó đểthực hiện
Ngày nay, các công ty chứng khoán có mạng lưới thông tin trực tiếp từ trụ sởchính tới phòng giao dịch Do vậy, các lệnh mua, bán được chuyển trực tiếp tớiphòng giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán mà không cần chuyển qua phòngthực hiện lệnh
Bước 5: Xác nhận lệnh đã thực hiện
Sau khi thực hiện lệnh, công ty chứng khoán sẽ gửi cho khách hàng mộtphiếu xác nhận đã thi hành xong lệnh
Bước 6: Thanh toán bù trừ giao dịch
Hoạt động này bao gồm việc đối chiếu giao dịch và bù trừ các kết quả giaodịch Hiện nay, các nước áp dụng việc đối chiếu cố định: Sở giao dịch chứng khoán
sẽ tiến hành bù trừ trên cơ sở nội dung lệnh của các công ty chứng khoán chuyểnvào hệ thống Những sai sót của công ty chứng khoán sẽ do công ty chứng khoán tựsửa chữa
Việc bù trừ các kết quả giao dịch kết thúc bằng việc in ra các chứng từ thanhtoán Chứng từ này được gửi cho công ty chứng khoán Nó là cơ sở để thực hiệnthanh toán và giao chứng khoán
Bước 7: Theo dõi các tỉ lệ tài khoản
Tỷ lệ tài khoản phái sinh được tính dựa trên mức ký quỹ yêu cầu/tài sản kýquỹ, phí - thuế giao dịch và lãi/lỗ tại thời thời điểm tính Cần theo dõi tỷ lệ nàythường xuyên nhằm có những hành động phù hợp, hạn chế các rủi ro
Trang 21Sơ đ ồ 1.1: Cơ chế giao dịch phá i sinh
Cơ chế Giao dịch
Nguồn: HNX
1.2.3 Vai trò hoạt đ ộng môi giới chứng khoán phái sinh
Đối với nhà đầu tư
Thông qua các hoạt động như môi giới, tư vấn đầu tư, quản lý danh mục đầu
tư, công ty chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch, do đónâng cao hiệu quả các khoản đầu tư Đối với hàng hoá thông thường, mua bán quatrung gian sẽ làm tăng chi phí cho người mua và người bán Tuy nhiên, đối với thịtrường chứng khoán, đặc biệt là chứng khoán phái sinh, sự biến động thường xuyêncủa giá cả cũng như mức độ rủi ro cao sẽ làm cho những nhà đầu tư tốn kém chi
Trang 22phí, công sức và thời gian tìm hiểu thông tin trước khi quyết định đầu tư Do vậy,bằng cách thông qua hoạt động môi giới các công ty chứng khoán, với trình độchuyên môn cao và uy tín nghề nghiệp sẽ giúp các nhà đầu tư thực hiện việc đầu tưmột cách hiệu quả.
Đối với thị trường chứng khoán
Với thị trường chứng khoán, công ty chứng khoán thể hiện hai vai trò chính:(1) Góp phần tạo lập giá cả, điều tiết thị trường Giá cả chứng khoán là dothị trường quyết định Tuy nhiên, để đưa ra mức giá cuối cùng, người mua và ngườibán phải thông qua các công ty chứng khoán vì họ không được tham gia trực tiếpvào quá trình mua bán Các công ty chứng khoán là những thành viên của thịtrường, do vậy họ cũng góp phần tạo lập giá cả thị trường thông qua đấu giá Trênthị trường sơ cấp, các công ty chứng khoán cùng với các nhà phát hành đưa ra mứcgiá đầu tiên Chính vì vậy, giá cả của mỗi loại chứng khoán giao dịch đều có sựtham gia định giá của các công ty chứng khoán
Các công ty chứng khoán còn thể hiện vai trò lớn hơn khi tham gia điều tiếtthị trường Để bảo vệ những khoản đầu tưcủa khách hàng và bảo vệ lợi ích củachính mình, nhiều công ty chứng khoán đã giành một tỷ lệ nhất định các giao dịch
để thực hiện vai trò bình ổn thị trường
(2) Góp phần làm tăng tính thanh khoản của các tài sản tài chính
Thị trường chứng khoán có vai trò là môi trường làm tăng tính thanh khoảncủa các tài sản tài chính Nhưng các công ty chứng khoán mới là người thực hiệntốt vai trò đó vì công ty chứng khoán tạo ra cơ chế giao dịch trên thị trường Trênthị trường cấp 1, do thực hiện các hoạt động nhưbảo lãnh phát hành, chứng khoánhoá, các công ty chứng khoán không những huy động một lượng vốn lớn đưa vàosản xuất kinh doanh cho nhà phát hành mà còn làm tăng tính thanh khoản của cáctài sản tài chính được đầu tưvì các chứng khoán qua đợt phát hành sẽ dược mua bángiao dịch trên thị trường cấp 2 Điều này làm giảm rủi ro, tạo tâm lý yên tâm chongười đầu tư Trên thị trường cấp 2, do thực hiện các giao dịch mua và bán cáccông ty chứng khoán giúp người đầu tưchuyển đổi chứng khoán thành tiền mặt và
Trang 23ngược lại Những hoạt động đó có thể làm tăng tính thanh khoản của những tài sảntài chính.
Đối với các cơ quan quản lý thị trường.
Cũng như thị trường cơ sở, công ty chứng khoán có vai trò cung cấp thôngtin về thị trường chứng khoán phái sinh cho các cơ quan quản lý thị trường để thựchiện mục tiêu điều tiết Một trong những yêu cầu của thị trường chứng khoán là cácthông tin cần phải được công khai hoá dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý thịtrường Việc cung cấp thông tin vừa là quy định của hệ thống luật pháp, vừa lànguyên tắc nghề nghiệp của các công ty chứng khoán vì công ty chứng khoán cầnphải minh bạch và công khai trong hoạt động Các thông tin công ty chứng khoán
có thể cung cấp bao gồm thông tin về các giao dịch mua, bán trên thị trường, thôngtin về các cổ phiếu trái phiếu và tổ chức phát hành, thông tin về các nhà đầu tư v.v.Nhờ các thông tin này, các cơ quan quản lý thị trường có thể kiểm soát và chốngcác hiện tượng thao túng, lũng đoạn, bóp méo thị trường
Tóm lại, hoạt động môi giới chứng khoán có vai trò vô cùng cần thiết và quan trọng đối với các nhà đầu tư, với các cơ quan quản lý thị trường và đối với thị trường chứng khoán nói chung.
1.3 HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
1.3.1 Quan niệm về hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại
công ty chứng khoán
Sự ra đời của chứng khoán phái sinh là quá trình tất yếu trong tiến trình pháttriển của thị trường chứng khoán, mở ra dư địa phát triển mới cho TTCK trên nhiềukhía cạnh như: phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới; hình thành lớp nhà đầu tưmới Trong đó, hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh là một phần không thểthiếu trong quá trình phát triển của thị trường
Việc đánh giá hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán nói chung được căn
cứ vào những kết quả mà nó đem lại so với mục tiêu mà công ty chứng khoán đã đề
ra như: Số lượng tài khoản phái sinh mở mới và giao dịch; Thị phần môi giới phái
Trang 24sinh; Doanh thu môi giới phái sinh; Sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng dịch vụmôi giới; Tất cả những nhân tố này sẽ là sự thể hiện rõ ràng nhất về mức độ hiệuquả của hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công ty chứng khoán.
Chính vì vậy, song song với việc phát triển thị trường cơ sở, các công tychứng khoán cũng đã - đang và chắc chắn sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc nâng cao hiệuquả hoạt động môi giới phái sinh
1.3.2 Các chỉ ti êu đ o lường hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh
tại công ty chứng khoán
Sự phát triển của mảng môi giới phái sinh được đánh giá theo nhiều tiêu chíkhác nhau Tuy nhiên rõ ràng nhất có thể kể đến là các chỉ tiêu định lượng như khảnăng thu hút khách hàng mở tài khoản, số lượng tài khoản giao dịch hay thị phầnphái sinh mà công ty chứng khoán nắm giữ
1.3.2.1 Số lượng tài khoản mở mới và giao dịch
Chứng khoán vẫn luôn được biết đến là kênh đầu tư hấp dẫn, có sức tăngtrưởng cao, nhất là với thị trường trẻ như Việt Nam Khi các chính sách kích cầu, hỗtrợ nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng thời gian qua đangdần phát huy tác dụng thì số lượng nhà đầu tư tham gia thị trường tăng trưởng làđiều nằm trong dự đoán Việc công ty chứng khoán nào thu hút được nhiều nhà đầu
tư thể hiện mức độ tín nhiệm của nhà đầu tư đối với công ty chứng khoán đó Ngoài
ra, do đặc thù yêu cầu cao về tốc độ cũng như sự chính xác trong giao dịch nên yếu
tố về công nghệ, sự đổi mới và liên tục sáng tạo cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tiêuchí lựa chọn nơi mở tài khoản của nhà đầu tư Một công ty chứng khoán với sốlượng tài khoản mở mới nhiều, đặc biệt là tỉ lệ tài khoản có phát sinh giao dịch cao,được đánh giá là có hiệu quả trong hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh
1.3.2.2 Khối lượng và gi á trị giao dịch
Nhà đầu tư thực hiện giao dịch sẽ làm tăng tính thanh khoản cho thị trường.Theo dõi khối lượng và tần suất giao dịch có thể giúp các các cơ quan chức năng
Trang 25như Sở Giao dịch chứng khoán, Uỷ ban chứng khoán hay chính bản thân công tychứng khoán đánh giá được nhu cầu của nhà đầu tư Từ đó có những chính sách cụthể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hoá sản phẩm, giữ chân được kháchhàng cũng như dòng tiền không rời bỏ thị trường.
Giá trị giao dịch phái sinh được thể hiện qua tích của khối lượng hợp đồngkhớp lệnh và giá trị của một hợp đồng Giá trị của một hợp đồng được tính theocông thức: (Giá giao dịch của HĐTL* Tỷ lệ ký quỹ* Hệ số nhân của hợp đồng)
Trong đó:
• Tỷ lệ ký quỹ theo quy định của từng công ty chứng khoán
• Hệ số nhân của hợp đồng là 100.000 VNDGiá giao dịch của HĐTL thay đổi theo từng phiên, từng giai đoạn khác nhau.Các yếu tố khách quan như tính chu kỳ của thị trường hay thiên tai, dịch bệnh sẽ tạonên tâm lý bày đàn trong một thời kỳ nhất định, tác động đến diễn biến của chỉ số.Bên cạnh đó, các yếu tố tác động trực tiếp như lãi suất, tỷ giá, lạm phát hay giávàng sẽ ảnh hưởng theo những chiều hướng khác nhau, cả tích cực lẫn tiêu cực.Một điểm mà cổ phiếu cơ sở không có như chứng khoán phái sinh là tính hai chiều,tức là nhà đầu tư có thể kiếm lợi nhuận cả khi thị trường giá tăng và giá giảm.Chính vì thế điều này sẽ giúp cho thanh khoản thị trường có khả năng duy trì ở mứccao Tuy nhiên cũng cần lưu ý về mức độ rủi ro mà thị trường này mang lại Cáccông ty chứng khoán cần phải có những chiến lược cụ thể, tối thiểu rủi ro cho kháchhàng Từ đó nâng cao được uy tín cũng như chất lượng về sản phẩm dịch vụ củacông ty
1.3.2.3 Thị phần chứng khoá n phá i sinh
Thị phần môi giới phái sinh không chỉ được được đánh giá theo trên sốlượng tài khoản mở mới mà còn dựa trên giá trị giao dịch
, λ ʌ. , Giả trị giao dịch phải sinh của công ty
Thị phần môi giới phái sinh = ” " ’ y _ " ʌ _ ʌ ɛ ‘ ‘ , _ ʌ x 100%
Giá trị giao dịch phái sin h toàn thị trương
Trang 26Dễ thấy, công ty chứng khoán nào với thị phần phái sinh cao hơn tất nhiênđược coi là triển khai có hiệu quả hơn trong nghiệp vụ môi giới Do tính cạnh tranhcao, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ càng khiến cho miếng bánh thị phần môi giới phái sinh
có sự thay đổi lớn trong thời gian qua Thậm chí, một số chuyên gia ở các công tychứng khoán nhận định sự thay đổi sẽ còn lớn hơn trong tương lai khi các công tychứng khoán liên tục đầu tư công nghệ, đưa ra những sản phẩm tiện ích và cácchính sách ưu đãi dành cho nhà đầu tư
Ngoài ra, khi thị trường biến động mạnh, mức độ rủi ro cao thì dòng tiền sẽ
có xu hướng tìm đến các kênh đầu tư khác “an toàn” hơn như vàng, trái phiếu haygửi tiết kiệm ngân hàng Khi đó, các công ty chứng khoán cần phải tự làm mớibản thân để có thể giữ chân được nhà đầu tư ở lại với thị trường
1.3.2.4 Doanh thu của hoạt đ ộng mô i giới phá i sinh
Trên thị trường, mỗi công ty chứng khoán có định hướng phát triển khácnhau Nhiều công ty đa dạnh hoá các nguồn thu như doanh thu từ môi giới, tự doanhhay tư vấn phát hành, bảo lãnh cổ phiếu Bên cạnh đó, có không ít những công tychứng khoán chỉ tập trung chủ yếu vào 1 mảng trọng tâm như môi giới mà trong đó,chứng khoán cơ sở và chứng khoán phái sinh sẽ là 2 nhân tố chính Tuỳ theo chínhsách và quy định của từng công ty mà biểu phí dịch vụ cũng sẽ khác nhau Tronggiai đoạn vừa qua, nhiều công ty chứng khoán đã sử dụng các chiến lược như hạphí, miễn phí giao dịch hay có các chương trình ưu đãi nhằm thu hút sự quan tâmcủa nhà đầu tư, gia tăng thị phần Tuy nhiên, điều đó sẽ tác động trực tiếp đếndoanh thu cũng như kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Công ty cầnphải cân bằng giữa tốc độ tăng trưởng và có chính sách đúng đắn để phù hợp vớicác chiến lược đặt ra sao cho hiệu quả đạt được là cao nhất
1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán phái sinh tại công ty chứng khoán
1.3.3.1 Nhân tố khách quan
Môi trường kinh tế
Trong thời buổi kinh tế ngày càng phát triển, thị trường chứng khoán dầnđược biết đến như một kênh huy động vốn và đầu tư hiệu quả Một nền kinh tế tăng
Trang 27trưởng, ổn định sẽ tạo ra những hệ quả tích cực, từ đó thu nhập và điều kiện củasinh hoạt của người dân được cải thiện, nhu cầu đầu tư tài chính sẽ tăng lên, kíchthích hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn xã hội Không chỉ vậy, điều nàykhông những làm tăng tính hấp dẫn của thị trường trong nước mà còn thu hút thêmnguồn đầu tư từ nước ngoài Đây sẽ là tiền đề cho sự phát triển các hoạt động củacông ty chứng khoán nói chung, và đặc biệt là hoạt động môi giới chứng khoán nói riêng.
Bên cạnh đó, việc phát triển các tổ chức định mức tín nhiệm là cần thiết khimức độ hiểu biết của nhà đầu tư còn hạn chế, các kênh cung cấp thông tin và đánhgiá rủi ro còn ít hoặc chưa có Sự xuất hiện tổ chức định mức tín nhiệm sẽ giúpcung cấp thêm nhiều thông tin cho cộng đồng đầu tư Chính bảng xếp hạng của tổchức định mức tín nhiệm sẽ giúp nhà đầu tư yên tâm hơn khi tiếp cận với TTCK,tạo động lực thúc đẩy TTCK phái sinh vận hành ổn định
Sự phát triển của Thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán là môi trường chung để các Công ty chứng khoánthành viên tham gia có thể hoạt động và cùng phát triển Cung - cầu trên thị trường
sẽ là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến thanh khoản cũng như kết quả hoạt độngcủa các thành viên Thị trường cần thiết lập được một môi trường tài chính vữngchắc để đưa ra các sản phẩm phái sinh mới, thực hiện chức năng phòng hộ rủi ro làchủ yếu, quan trọng là không tạo ra rủi ro đạo đức
Thị trường chung càng phát triển, số lượng nhà đầu tư, nguồn vốn đổ vàocao, thì các tổ chức phát hành cũng càng nhiều Vòng xoay cung cầu sẽ tạo ra thịtrường giao dịch sôi động cả trong cơ sở và phái sinh, làm tiền đề cho sự phát triển cácnghiệp vụ của công ty chứng khoán, trong đó có môi giới chứng khoán phái sinh
Chính sách pháp luật
Một trong những yếu tố mà thị trường chứng khoán Việt Nam gặp phải làcác quy định liên quan đến công bố thông tin Sự thiếu thốn và tính minh bạch củathông tin ban đầu sẽ làm giảm mối quan tâm của nhà đầu tư đến việc đầu tư vàoTTCK Việc công bố các thông tin chính xác, kịp thời sẽ là điều kiện giúp thị
Trang 28trường chứng khoán hoạt động một cách hiệu quả, tạo tiền đề cho các quy định công
bố thông tin cho TTCK phái sinh, đến việc đơn giản hóa quy định và đầy đủ
Ngoài ra, việc công bố thông tin đáng tin cậy, kiểm soát giao dịch của cácbên liên quan sẽ bảo vệ nhà đầu tư, kịp thời xử lý khi có những tình huống bất ngờxảy ra
1.3.3.2 Nhân tố chủ quan
Phần mềm, hệ thống giao dịch
Để gia tăng sự tự tin cho nhà đầu tư, công ty giao dịch chứng khoán cần phảitrang bị hệ thống mạng trực tuyến với tốc độ đường truyền mạnh, nhanh chóng,chính xác, tránh xảy ra trường hợp treo lệnh, gây thất thoát tài sản của nhà đầu tư.Ngoài ra, doanh nghiệp có thể tạo ra môi trường để nhà đầu tư học hỏi, trao đổi kinhnghiệm, chủ động theo dõi tình hình thực tế của thị trường thông qua một hệ thống độclập của công ty Từ đó nhà đầu tư có thể làm quen với TTCK phái sinh dễ dàng hơn
Không chỉ vậy, các chính sách về thuế và chi phí giao dịch cũng là một trongnhững nguyên nhân làm giảm đi khả năng cạnh tranh và gây ra sự di chuyển nguồnvốn của nhà đầu tư nước ngoài sang thị trường của quốc gia khác Do đó, cần xâydựng quy định cụ thể để giữ được các nhà đầu tư hiện tại và thu hút thêm nhà đầu tưkhác, nhất là các nhà đầu tư tổ chức khi nhà đầu tư cá nhân đang chiếm tỷ trọng lớnđối với thị trường phái sinh
Trang 29Các sản phẩm tài chính hỗ trợ giao dịch
Việc đa dạng hoá các sản phẩm hỗ trợ giao dịch hay liên kết với các ngânhàng sẽ thúc đẩy quá trình chu chuyển vốn, từ đó không chỉ góp phần đáp ứng nhucầu vốn cho các doanh nghiệp mà còn thúc đẩy các loại dịch vụ nhu dịch vụ ngânhàng, dịch vụ chứng khoán hay giao dịch thanh toán nhu các dịch vụ thanh toán quangân hàng
Ngoài ra, nhà đầu tu có thể nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tu Sự phongphú của các loại sản phẩm tài chính sẽ giúp cho nhà đầu tu trên thị truờng có nhiều
cơ hội lựa chọn, quản lý tài sản, tối đa hoá lợi nhuận
Nhân viên môi giới
Dù sản phẩm là phái sinh hay cơ sở thì nhân viên môi giới sẽ là nguời tiếpxúc trực tiếp với khách hàng, ảnh huởng đến quá trình phát triển cũng nhu kết quảkinh doanh của công ty Nguời môi giới đủ năng lực sẽ góp phần nâng cao uy tíncủa công ty, huớng đến sự phát triển bền vững Để làm đuợc việc đó, bản thân môigiới luôn phải tự trau dồi kiến thức, hoàn thiện bản thân, hiểu rõ đuợc các dịch vụ
mà công ty đem lại cho khách hàng, thể hiện đuợc sự chuyên nghiệp Các quy trìnhkhi tham gia thị truờng, những yếu tố rủi ro mà nhà đầu tu có thể gặp phải Ngoài
ra, các kỹ năng nhu thấu hiểu, nắm bắt đuợc tâm lý hay mức độ chấp nhận rủi rocủa khách hàng để từ đó đua ra những khuyến nghị phù hợp Sự hài lòng củakhách hàng sẽ đem lại lợi thế không nhỏ cho chính nguời môi giới đó và công ty Vìvậy, các công ty chứng khoán muốn chiếm uu thế trên thị truờng cần phải xây dựngđội ngũ môi giới chuyên nghiệp, có chuyên môn vững chắc, có đạo đức nghềnghiệp, lấy đuợc sự tín nhiệm của khách hàng, từ đó nâng cao vị thế của công ty
Các nhân tố khác
Bên cạnh những nhân tố chính kể trên, hiệu quả hoạt động môi giới chứngkhoán phái sinh còn ảnh huởng bởi những nhân tố khác, một trong số đó có thể kểđến là năng lực tài chính của công ty chứng khoán
Năng lực tài chính của doanh nghiệp, cụ thể ở đây là công ty chứng khoán,đuợc hiểu là khả năng đảm bảo nguồn lực tài chính (khả năng mở rộng nguồn vốn,
Trang 30huy động vốn, tăng khả năng sinh lời, khả năng quản lý tài chính, khả năng phòngngừa và kiểm soát rủi ro, ) cho công ty tiến hành các nghiệp vụ hoạt động kinhdoanh của mình nhằm mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận Nhu vậy, một công ty chứngkhoán có năng lực tài chính tốt sẽ giúp cho hoạt động môi giới nói riêng, cũng nhuhoạt động của toàn công ty nói chung, ngày càng trở nên hiệu quả.
Ngoài ra, sự tò mò, muốn trải nghiệm các dịch vụ của các công ty khác cũng
là một nhân tố phần nào tác động đến hiệu quả hoạt động môi giới phái sinh Việckhách hàng giới thiệu nhau mở tài khoản giao dịch cũng là một trong những yếu tốkhác cần xét đến
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chuơng 1 đã trình bày cơ sở lý luận chung về hoạt động môi giới chứngkhoán phái sinh tại công ty chứng khoán và quan niệm về hiệu quả hoạt động này.Bên cạnh đó, chuơng 1 cũng đã liệt kê các chỉ tiêu đo luờng hiệu quả hoạt động,đồng thời làm rõ những nhân tố ảnh huởng đến hiệu quả hoạt động môi giới chứngkhoán phái sinh tại công ty chứng khoán
Trang 31CHƯƠNG 2 - THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG
KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS
2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CTCP CHỨNG KHOÁN VPS VÀ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN PHÁI SINH TẠI CTCP CHỨNG KHOÁN VPS
2.1.1 Giới thiệu chung về CTCP Chứng khoán VPS
Tên giao dịch bằng tiếng Việt: Công ty cổ phần Chứng khoán VPS
Tên giao dịch bằng tiếng Anh: VPS Securities JSC
Giấy phép thành lập và hoạt động kinh doanh chứng khoán số UBCK do Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (“UBCKNN”) cấp ngày 08tháng 12 năm 2015
120/GP-Vốn điều lệ: 3.500.000.000.000 đồng
Địa chỉ: 65 Cảm Hội, Phường Đống Mác, Quận Hai Bà Trưng, Thành phố
Hà Nội
Điện thoại: +84 19006457Fax: +84 (0) 24 39743656Website: www.vps.com.vn
Trang 32đây là Công ty cổ phần Chứng khoán Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng,nay đã trở thành một trong những công ty chứng khoán lớn nhất Việt Nam vớitổng
vốn điều lệ đạt 3.500 tỷ đồng và quy mô tổng tài sản 10.274 tỷ đồng tính đến thờiđiểm 30/06/2019
Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần chứng khoán VPS từ năm 2006 - 2019:
- Năm 2006: Thành lập Công ty TNHH Chứng khoán NH TMCP các Doanhnghiệp ngoài Quốc doanh với vốn điều lệ 50 tỷ VND
- Năm 2007: Nâng vốn điều lệ lên 300 tỷ VND, khai trương phòng giao dịch
Hồ Gươm và Chi nhánh Nguyễn Chí Thanh tại TP Hồ Chí Minh
- Năm 2008: Nâng vốn điều lệ lên 500 tỷ VND
- Năm 2010: Đổi tên thành Công ty TNHH Chứng khoán NH TMCP ViệtNam Thịnh Vượng, khai trương Chi nhánh Đà Nằng Trong năm 2010 lọt vào top
10 Nhà môi giới cổ phiếu - HSX
- Năm 2011: Đạt thành tựu tổ chức tư vấn của năm 2010 - 2011 do M&AForum Việt Nam trao tặng và Thương vụ M&A tiêu biểu 2011 do M&A ForumViệt Nam trao tặng
- Năm 2012: Nâng vốn điều lệ lên 800 tỷ VND, Top 2 Nhà môi giới tráiphiếu Q4 2012 - HOSE, Nhà môi giới trái phiếu tốt nhất Q3 2012 - HOSE, Nhà môigiới trái phiếu tốt nhất và top 5 Nhà môi giới cổ phiếu Quý 1/ 2012 - HNX
- Năm 2013: Nâng vốn điều lệ lên 970 tỷ VND, Chuyển đổi mô hình sangCông ty Cổ phần; Nhà thu xếp trái phiếu doanh nghiệp số 1 Việt Nam với 38% thịphần do Bộ Tài Chính trao tặng; Nhà tư vấn và thu xếp trái phiếu tốt nhất Việt Nam
2013 - Finance Asia Magazine
- Năm 2014: Nhà tư vấn và thu xếp trái phiếu tốt nhất Việt Nam 2014 doAsset Asian Awards trao tặng,;Tổ chức tư vấn của năm 2014 do M&A Forum ViệtNam trao tặng; Giải Nhì doanh nghiệp ASEAN được ưa thích nhất 2014 do ASEANBusiness Awards trao tặng; Doanh nghiệp Việt Nam tiêu biểu 2014 do ASEAN
Trang 33Business Awards trao tặng; Thành viên đầu tiên và duy nhất của Việt Nam gia nhậpIMAP, hiệp hội các nhà tu vấn M&A hàng đầu với mạng luới trên 40 quốc gia; Nhà
tu vấn và thu xếp trái phiếu tốt nhất Việt Nam - 2014 do Finance Asia Magazinetrao tặng
- Năm 2015: Khai truơng Phòng Giao dịch Láng Hạ trực thuộc Hội sở; Khaitruơng Phòng Giao dịch Nguyễn Chí Thanh trực thuộc Chi nhánh Tp HCM; Công
ty chứng khoán thành viên tiêu biểu giai đoạn 2005-2015 - HNX; Top 5 Nhà môigiới trái phiếu 2015 - HOSE
- Năm 2016: Nhà Tu vấn và Thu xếp Trái phiếu tốt nhất Việt Nam 2016 doGlobal Business Outlook trao tặng; Công ty Chứng khoán có nhiều nỗ lực tronghoạt động tu vấn M&A do M&A Forum Việt Nam trao tặng; Công ty chứng khoánthành viên tiêu biểu do HNX trao tặng; Công ty chứng khoán đã có nhiều thành tích
và đóng góp cho sự phát triển của UBCK Nhà nuớc giai đoạn 1996 - 2016
- Năm 2017: Nhà tu vấn và thu xếp trái phiếu tốt nhất Việt Nam do AlphaSoutheast Asia trao tặng; Công ty chứng khoán tiêu biểu năm 2016-2017: Hạngmục tu vấn phát hành riêng lẻ do M&A Forum trao tặng; Top 10 Nhà môi giới cổphiếu 6 tháng 2017 - HNX; Top 03 Nhà môi giới trái phiếu 6 tháng 2017 - HSX;Ngân hàng đầu tu tốt nhất VN và Nhà tu vấn và thu xếp Trái phiếu tốt nhất VN năm
2017 do The Asset trao tặng
- Năm 2018: Tăng vốn điều lệ lên 3,500 tỷ VND; Ngân hàng Đầu tu tốt nhấtViệt Nam và Nhà tu vấn và thu xếp Trái phiếu tốt nhất Việt Nam do AlphaSoutheast Asia trao tặng; Top 05/HSX và Top 07/HNX Nhà môi giới trái phiếu2018; Top 10 Nhà môi giới cổ phiếu Q1 và Q4/2018 HSX và cả năm 2018 HNX;Công ty Chứng khoán Tiêu biểu 2017 - 2018: Hạng mục Tu vấn Phát hành riêng lẻ
do M&A forum trao tặng; Đứng đầu thị phần môi giới phái sinh Q4/2018 và Top 5Nhà Môi giới phái sinh 2018 HNX
- Năm 2019: Top 6 Nhà môi giới cổ phiếu 6T/2019 HNX và Upcom; Top 10Nhà môi giới cổ phiếu 6T/2019 HSX;Top 8 Nhà môi giới trái phiếu 6T/2019 HNX;Top 1 thị phần môi giới phái sinh HNX; Ngân hàng đầu tu tốt nhất Việt Nam 2019
Trang 34do Alpha Southeast Asia trao tặng; Chuyển đổi nhận diện thuơng hiệu trở thành:Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS.
Ngành nghề kinh doanh
Hoạt động chính của Công ty bao gồm môi giới chứng khoán, tự doanhchứng khoán, tu vấn đầu tu chứng khoán và bảo lãnh phát hành chứng khoán
Địa bàn kinh doanh
- Trụ sở chính: Khu văn phòng số 65 Phố Cảm Hội, Phuờng Đống Mác,Quận Hai Bà Trung, Hà Nội
- Chi nhánh TP.HCM: Tầng 3 Tòa nhà 76 Lê Lai, Phuờng Bến Thành, Quận
Mục tiêu chiến lược
Trong tuơng lai VPS huớng đến trở thành đối tác kinh doanh tin cậy hàngđầu trong nuớc và quốc tế, cung cấp các giải pháp sáng tạo đem lại giá trị bền vữngcho Khách hàng
Tầm nhìn
Trở thành một trong những định chế tài chính hàng đầu tại Việt Nam và khuvực, đạt đẳng cấp quốc tế, đuợc khách hàng, nhân viên, cổ đông tin cậy và mongmuốn gắn bó lâu dài
Sứ mệnh
Tạo ra giá trị vuợt trội cho khách hàng, nhân viên và cổ đông thông qua sự
nỗ lực hết mình nhằm mang lại các sản phẩm, dịch vụ cạnh tranh và sáng tạo, đạtchuẩn mực cao nhất về tính hoàn thiện và sự chuyên nghiệp
Trang 35Giá trị cốt lõi
- Chú trọng khách hàng: VPS luôn coi khách hàng là trung tâm điểm quyếtđịnh mọi hoạt động của Công ty;
- Nguồn nhân lực: là tài sản quý giá nhất của Công ty;
- Cạnh tranh lành mạnh: đề cao đạo đức nghề nghiệp, xây dựng một môitruờng kinh doanh mang tính cạnh tranh cao, vì sự phát triển bền vững;
- Tính trung thực và chính trực: luôn hành xử trung thực, thẳng thắn
2.1.1.2 Cơ cấu tổ chức
Với mục tiêu cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tài chính vuợt trội mangđẳng cấp quốc tế, VPS đã quy tụ đuợc đội ngũ chuyên gia trong và ngoài nuớc giàukinh nghiệm trên thị truờng tài chính, cùng với việc trang bị một hệ thống côngnghệ thông tin hiện đại nhất
VPS luôn coi trọng chính sách phát triển nhân sự dài hạn, uu tiên đãi ngộnhững nhân sự giỏi đuợc đào tạo trong nuớc và quốc tế Đặc biệt nhân sự đuợctuyển mới sẽ tham gia vào quy trình đào tạo bài bản, chuyên nghiệp cũng nhu cáckhóa đào tạo nâng cao bởi các chuyên gia trong và ngoài nuớc
Biểu đ ồ 2.1: Số lượng nhân sự tại VPS (2017 - 2020)
■ Nhân víỄn chΓπh thức ■TỔngNV+CTV
Nguồn: VPS
Trang 36Cơ cấu tổ chức bộ máy tại VPS được tổ chức đúng theo khuôn mẫu của mộtcông ty cổ phần, sắp xếp từ trên xuống bao gồm: Đại hội đồng cổ đông, Hội đồngquản trị, Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch hội đồng quản trị, phía dưới là các phòngban vận hành.
Sơ đ ồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của VPS
Ban kiểm soát có nhiệm vụ thực hiện giám sát Hội đồng Quản trị, Ban Tổnggiám đốc trong việc quản lý và điều hành công ty
Trang 37Các đơn vị kinh doanh bên dưới có nhiệm vụ tham mưu cho lãnh đạo vềchiến lược kinh doanh và trực tiếp thực hiện các chiến lược đó: xây dựng kế hoạch,chiến lược kinh doanh theo tháng, quý, năm, giám sát và kiểm tra chất lượng côngviệc, sản phẩm của các bộ phận khác nhằm mang đến khách hàng chất lượng dịch
vụ cao Đồng thời có quyền nghiên cứu, đề xuất với lãnh đạo các chiến lược kinhdoanh, có trách nhiệm báo cáo thường xuyên về tình hình chiến lược, nhữngphương án thay thế và cách hợp tác với các khách hàng, nghiên cứu về thị trường,đối thủ cạnh tranh, xây dựng cách chiến lược PR, marketng cho các sản phẩm theo từnggiai đoạn và đối tượng khách hàng xây dựng chiến lược phát triển về thương hiệu
Trang 38dịch vụ ngân hàng đầu tư, tư vấn tài chính và phân tích Là tổ chức trung gian tàichính, hoạt động ngân hàng đầu tư là trọng tâm xuyên suốt trong định hướng pháttriển của VPS Cụ thể, VPS thực hiện các dịch vụ tài chính như thu xếp vốn, bảolãnh phát hành chứng khoán, hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A),
tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp, cơ cấu vốn, nợ trong từng giai đoạn, thời kỳ
Với tiêu chí "Vượt trội và Khác biệt", VPS cam kết “luôn đồng hành cùngkhách hàng, cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính vượt trội, đa dạng, linh hoạt
và hoàn hảo, mang đến những lợi ích tốt nhất cho khách hàng cũng như sự hài lòngnhất cho nhà đầu tư"
Khách hàng đến với VPS sẽ được cung cấp đầy đủ các dịch vụ như: mở tàikhoản và quản lý tài khoản khách hàng miễn phí, nhân viên môi giới giàu kinhnghiệm trực tiếp chăm sóc, tư vấn và cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin kinh
tế, thị trường chứng khoán Nhà đầu tư sẽ được nhận báo cáo phân tích, khuyếnnghị đầu tư chuyên sâu theo yêu cầu riêng biệt của từng khách hàng từ trung tâmphân tích hàng đầu Việt Nam và tham gia các buổi hội thảo, tọa đàm với các chuyêngia kinh tế hàng đầu Việt Nam Bên cạnh đó, NĐT cũng được cập nhật tin tức thịtrường 24/7, nhận được những chính sách ưu đãi về phí giao dịch và phí các dịch tàichính cạnh tranh khi trở thành khách hàng VIP của VPS và được cung cấp các tiệních giao dịch tốt nhất dựa trên các thế mạnh của hệ thống công nghệ thông tin hiệnđại với nhiều tính năng ưu việt
Ngoài ra, VPS luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp trong việc huy động vốn
từ thị trường chứng khoán và trong tiến trình cổ phần hoá tái cấu trúc tài chính và quảntrị doanh nghiệp thông qua việc cung cấp các dịch vụ tư vấn VPS cung cấp các dịch vụnhư: tư vấn cổ phần hóa doanh nghiệp, thu xếp vốn, tư vấn mua bán sát nhập doanhnghiệp (M&A), tư vấn niêm yết đăng ký giao dịch và dịch vụ giá trị gia tăng
2.1.1.4 Nhân tố rủi ro
VPS luôn chú trọng kiện toàn năng lực và bộ máy quản trị rủi ro Trong hoạtđộng của ngành chứng khoán nói chung, các rủi ro cơ bản có thể gặp phải là: rủi ro
Trang 39lãi suất, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro pháp lý và các rủi ro cụ thể khác.
Rủi ro lãi suất
Rủi ro lãi suất là rủi ro có khả năng xảy ra khi lãi suất thay đổi ngoài dự tính,khiến chi phí vốn gia tăng, từ đó phần nào thu hẹp biên lợi nhuận của các công tychứng khoán
Rủi ro tín dụng
Rủi ro tính dụng có thể xảy ra khi khách hàng vay ký quỹ không thực hiệnhoặc không có khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình theo cam kết, bao gồmcam kết trả nợ vay ký quỹ, lãi đúng hạn, cam kết bổ sung đầy đủ tài sản thế chấptheo lệnh gọi và các cam kết thanh toán khác
Với nguyên tắc kinh doanh thận trọng, quy trình kiểm soát rủi ro, kiểm soátnội bộ chặt chẽ và khoa học, VPS tin rằng rủi ro tín dụng trong hoạt động kinhdoanh các sản phẩm tài chính (cụ thể là cho vay ký quỹ của VPS) là khá thấp Trongtrường hợp giá trị tài sản thê chấp giảm xuống thấp hơn tỷ lệ ký quỹ duy trì, VPS cóquyền thực hiện lệnh gọi ký quỹ bổ sung Trường hợp hách hàng không đáp ứngđược theo lệnh gọi, Công ty sẽ bán giải chấp một phần hoặc toàn bộ chứng khoáncủa khách hàng để thu hồi phần dư nợ còn thiếu Các mã chứng khoán trong rổchứng khoán được phép cho vay ký quỹ, cho vay mua chứng khoán đều là các mã
có tính cơ bản và thanh khoản tốt với tỷ lệ cho vay ở mức độ thận trọng Điều nàykhiến VPS tin rằng rủi ro tín dụng hiện nay đang được Công ty kiểm soát tốt Tuyvậy, đây vẫn là một rủi ro tiềm tàng, ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ cho vay, từ
đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Công ty
Rủi ro thanh khoản
Rủi ro thanh khoản có thể bắt nguồn từ việc không thể lường trước và dựphòng đầy đủ cho những giảm sút về nguồn vốn, từ đó có thể dẫn tới những ảnhhưởng bất lợi đến khả năng đáp ứng của Công ty đối với các nghĩa vụ thanh toánđến hạn
Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản đối với VPS là tương đối thấp do Công ty luônduy trì khối lượng tài sản có tính lỏng cao đảm bảo khả năng chỉ trả trong các điều
Trang 40Doanh thu hoạt động tư vấn 500,160,672,62
2 8 294,027,235,37 291,066,384,325Doanh thu lưu ký chứng khoán 33,517,485,69
3,077,377,35 8
Doanh thu khác 466,036,127,60
1
270,724,931,45
kiện bình thường và bất thường Đồng thời, VPS cũng đã xây dựng hệ thống quản
lý thanh khoản nhằm ứng phó trong trường hợp xảy ra rủi ro thanh khoản, trong đóquy định các bước phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị thực hiện
Rủi ro pháp lý
Khung pháp lý quy định thị trường chứng khoán và hoạt động của các công
ty chứng khoán vẫn đang thường xuyên được cập nhật, nên rủi ro việc các công tychứng khoán không kịp điều chỉnh để phù hợp với quy định mới vẫn đang tiền ẩn.VPS thường xuyên cập nhật từ những điều chỉnh từ cơ quan quản lý nhà nước để cónhững giải pháp phù hợp, kịp thời, hỗ trợ tích cực cho định hướng phát triển kinhdoanh của Công ty
Rủi ro thị trường
Thị trường chứng khoán vốn chứa đựng nhiều yếu tố bất ngờ và những rủi romang tính hệ thống Là một công ty chứng khoán, VPS phải đương đầu với nhiềurủi ro tiềm ẩn trong thị trường
Kết quả hoạt động kinh doanh
Công ty cổ phần Chứng khoán VPS thành lập năm 2006, trùng với thời điểmthị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được đánh giá là giai đoạn "bùng nổ" kể
từ khi Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP HCM chính thức đi vào hoạt độngngày 28/2/2000 Đặc biệt, 3 năm trở lại đây (2017-2019), hoạt động kinh doanh củaVPS nhìn chung đã có kết quả tăng trưởng ấn tượng
Bảng 2.1: Kết quả hoạt đ ộng kinh doanh của CTCP Chứng khoán VPS
(2017-2019)
Đơn vị: đồng