CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập Tự do Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi Hội đồng sáng kiến huyện Đại Từ Tôi (chúng tôi) Ghi tên dưới đây STT Họ và tên Ngày tháng năm sinh N[.]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Đại Từ
Tôi (chúng tôi) Ghi tên dưới đây:
STT Họ và tên Ngày tháng năm sinh
Nơi công
tác (hoặc
nơi thường trú)
Chức danh Trình độ chuyên
môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo
ra sáng kiến (Ghi
rõ với từng đồng tác giả nếu có)
1 Trần Thị Kim Dung 29/9/1977
Trường
TH Yên Lãng II
GV Mĩ thuật - TPT Đội
Đại học Mĩ Thuật
100%
Là tác giả xét đề nghị công nhận sáng kiến: Biện pháp tư vấn cho học
sinh có hành vi lệch chuẩn ở Trường TH Yên Lãng II, nhằm nâng cáo chất lượng giáo dục toàn diện.
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trần Thị Kim Dung Giáo viên Mĩ Thuật - Tổngphụ trách Đội trường TH Yên Lãng II, xã Yên Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh TháiNguyên
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục tiểu học
Biện pháp tư vấn cho học sinh có hành vi lệch chuẩn ở Trường TH Yên Lãng
II, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
3 Ngày sáng kiến được áp dụng thử:
Bắt đầu từ tháng 11 năm 2019
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
4.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến
Ngày nay cùng với sự phát triển và đi lên của xã hội, mỗi chúng ta được sốngtrong môi trường văn minh, hiện đại hơn, nhưng kéo theo đó cũng có nhiều vấn đềnảy sinh làm ảnh hưởng ít nhiều đến đời sống xã hội Nền giáo dục của nước nhàcũng được nâng lên tầm cao mới, nền văn hóa của đất nước từng bước theo kịp vàsánh vai kịp với các nước ở năm châu Bên cạnh sự thành công của nền giáo dụcViệt Nam hiện nay vẫn còn một bộ phận học sinh có các biểu hành vi hiện lệchchuẩn trong đời sống sinh hoạt và học tập, biểu hiện rõ nhất là lệch chuẩn về đạođức Trong đó hai dạng hành vi lệch chuẩn đáng được quan tâm nhất là: Hành vilệch chuẩn xã hội dạng chủ động và hành vi lệch chuẩn xã hội dạng thụ động Đốivới học sinh tiểu học thì vẫn còn một số học sinh lười học, không nghe lời ông bà,cha mẹ, thầy cô,… hiện tượng bạo lực học đường, làm tổn thương người khác (đặcbiệt là những học sinh bị yếu thế) Đối với học sinh tiểu học nhà trường đã tổ chứcnhững buổi tuyên truyền, nói chuyện về cách phòng ngừa nguy cơ quan hệ tình dục
Trang 2sớm ở trẻ
4.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến.
Ghi lại những biện pháp mà bản thân đã áp dụng để từ đó chọn lọc đúc kếtthành kinh nghiệm riêng trong quá trình giảng dạy và tổ chức các hoạt động trảinghệm tại trường cho các em
Hiểu rõ hơn trách nhiệm, vai trò của một giáo viên làm công tác Đội và trựctiếp giảng dạy trên lớp Tìm ra những nguyên nhân mà trong vai trò của một giáoviên Tổng phụ trách làm nhưng hiệu quả mang lại chưa cao Từ đó đề xuất một sốbiện pháp giáo dục tích cực, hỗ trợ những học sinh có hành vi lệch chuẩn để nângcao chất lượng giáo dục của nhà trường
4.3 Tính mới:
Trong phạm vi của sáng kiến này đề cập tính mới:
- Xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ tới tất cả các thầy cô trong hội đồng
sư phạm
- Đổi mới phương pháp, giáo dục, đổi mới cách tiếp cận với những học sinh
có hướng lệch chuẩn trong học tập và trong cá hoạt động khác
- Trong quá trình tư vấn cán bộ tư vấn tìm cách tiếp cận những học sinh cóhành vi lệch chuẩn một cách nhẹ nhàng nhất bằng cách lắng nghe, thấu hiểu các emnhiều hơn
- Luôn là người đứng bên cạnh để hỗ trợ cho giáo viên trong việc tư vấn hỗtrợ cho những học sinh có hành vi lệch chuẩn
- Tổ chức tập huấn trao đổi với các em trong đội nòng cốt về những hành vilệch chuẩn, để từ đó các em có thể hỗ trợ nhà trường trong việc tiếp cận với nhữngbạn học sinh có hành vi lệch chuẩn cần được tư vấn để các em có hành vi đạt chuẩn
- Bản thân tôi là người trực tiếp thực hiện việc điều tra khảo sát thực tế họcsinh của nhà trường
Trong các nhà trường cụm từ (hành vi lệch chuẩn ít được nhắc đến nhưng thực
tế thì học sinh có hành vi lệch chuẩn lại là vấn mà mỗi giáo viên, mỗi nhà trường luônphải quan tâm và nó ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng giáo dục - mà những họcsinh thuộc diện này chỉ được cho là những học sinh chưa ngoan nhưng mọi hành vicủa trẻ đều có nguyên nhân và để giúp trẻ thay đổi thì phải giải quyết được nguyênnhân đó nhưng phương pháp giáo dục phổ biến hiện nay chưa được đề cập nhiều đếnphương pháp giáo dục riêng những trẻ có hành vi lệch chuẩn) Qua lớp tập huấn bồidưỡng năng lực tư vấn cho giáo viên phổ thông làm công tác tư vấn cho học trongtrong nhà trường phổ thông Tôi nhận thức được sự cần thiết của việc giáo dục họcsinh có hành vi lệch chuẩn Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và áp dụng một số biệnpháp mới để hướng dẫn, tư vấn, giáo dục trẻ có hành vi lệch chuẩn một cách bài bảnkhoa học dựa trên những kiến thức và sự hiểu biết của mình trong quá trình tham gialớp bồi dưỡng năng lực tư vấn cho giáo viên phổ thông nhằm mục đích điều chỉnhHVLC để các em trở thành những học sinh có hành vi đạt chuẩn và hỗ trợ nâng cao
Trang 3chất lượng giáo dục toàn diện, các biện pháp tôi áp dụng trong đề tài này là biện phápđược áp dụng lần đầu, chưa được phổ biến trên bất kỳ tài liệu nào…
4.4 Tính thực tiễn
a Đặc điểm tình hình: Thực tế cho thấy hành vi lệch chuẩn là “hành vi đi
trái với các chuẩn mực được chấp nhận một cách chung” Các chuẩn mực này có
thể nằm trong phạm vi gia đình, nhóm, tổ chức hay xã hội vốn được thiết lập bởiphong tục và đôi khi được hỗ trợ bởi luật pháp Hành vi lệch chuẩn thường đượcnhìn trong khía cạnh tiêu cực Tuy nhiên, hành vi lệch chuẩn cũng có khía cạnh tíchcực khi nó tạo ra thay đổi xã hội Có thể nói rằng, hành vi lệch chuẩn của học sinhtiểu học nói chung và của học sinh phổ thông nói riêng đang ngày càng gia tăngkhiến cho gia đình, nhà trường và xã hội có rất nhiều lo ngại Lứa tuổi tiểu học làlứa tuổi của đầu cấp học, các em bắt đầu làm quen với môi trường học tập mới,những sinh hoạt mới nên các em thường rất khó khăn trong vấn đề phải thay đổinhững sinh hoạt hàng ngày, nên tâm lý của các em có sự thay đổi và xáo trộn dẫnđến những rối loạn về cảm xúc, nhân cách, hành vi lệch chuẩn trong thời kỳ đầu cấphọc Chính vì vậy chuẩn mực nhà trường có tác động rất lớn tới việc hình thànhnhân cách của các em Những hành vi lệch chuẩn xã hội nghiêm trọng như: Hungtính, giận dữ, nói dối, trộm cắp, trốn nhà, tự sát, sự lười biếng, sự ức chế, sự chánhọc, sự co mình lại, chứng câm, hẳn là sẽ bắt đầu từ những hành vi lệch chuẩn họcđường Đó là do: đặc điểm tâm lý cá nhân của chủ thể (tâm lý lứa tuổi, khả năng tự
ý thức, nhu cầu, trải nghiệm ); do ảnh hưởng gia đình và môi trường sống (các mốiquan hệ liên nhân cách, cách thức nuôi dạy và giáo dục, những điều kiện vật chất vàtình thần cho cuộc sống );
b Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo của BGH nhà trường, phân công giảng dạy môn
Mĩ thuật và làm công tác Đội nên tôi có nhiều cơ hội tiếp xúc, trao đổi, giao lưu vớicác em để tìm hiểu về tính cách hành vi đạo đức của các em trong các hoạt động củanhà trường
Phần lớn hoạt động tư vấn cho học sinh không gây tốn kém, không đòi hỏi
nhiều kinh phí hoạt động, nên phần nào cũng là điều kiện thuận lợi cho việc tổ chứccác buổi tư vấn tâm lý
Hoạt động tư vấn cho học sinh, nhận được sự chỉ đạo sâu sát của Ban giámhiệu và sự đồng thuận của hội đồng giáo viên
c Khó khăn: Tuy nhiên, từ thực tế cho thấy trong quá trình tư vấn tâm lý cho
học sinh còn gặp nhiều lúng túng vì cán bộ tư vấn chưa được đào tạo chuyên sâu về
tư vấn tâm lý, nhà trường thì chưa có phòng tư vấn riêng, khi tiếp xúc với các em thìcán bộ tư vấn nhiều lúc chưa thật sự thấu hiểu Nhiều em khi đến gặp cán bộ tư vấnchưa hợp tác, nhiều lúc là e dè hoặc chống đối, một phần như vậy là do ảnh hưởng
từ môi trường giáo dục của gia đình hoặc môi trường xã hội bên ngoài tác động vào
4.5 Thực trạng và nguyên nhân:
* Thực trạng:
Trang 4Tìm hiểu về thực trạng học sinh của Trường TH Yên Lãng II có hành vi lệchchuẩn và sự can thiệp bằng tư vấn tâm lý cho học sinh trong nhà trường, cũng nhưđối với công tác giáo dục của nhà trường và gia đình nhằm tạo ra những thay đổitích cực ở những em học sinh có hành vi lệch chuẩn Mỗi đứa trẻ sinh ra và lớn lênđều gắn liền với một gia đình cụ thể Gia đình không chỉ thực hiện nhiệm vụ chămsóc, nuôi dưỡng về mặt thể xác mà còn nuôi dưỡng nhân cách, tâm hồn của nhữngđứa trẻ Nếu đứa trẻ sống trong một gia đình hòa thuận, cha mẹ có sự kết hợp hàihòa giữa việc chăm sóc và giáo dục con, các thành viên tin tưởng, yêu thươngnhau thì đó là môi trường lí tưởng, là điều kiện tốt nhất cho trẻ phát triển Ngượclại, khi đứa trẻ không còn cảm thấy gia đình là tổ ấm, không nhận đủ tình thươngyêu và sự tôn trọng, tin tưởng từ cha mẹ, mà chỉ cảm thấy sự thờ ơ, xa cách lãnhđạm, sự mắng mỏ, áp đặt , trẻ có thể có những phản ứng, những tổn thương tâm lídẫn đến rối nhiễu tâm lí, rối nhiễu hành vi và có những hành vi lệch chuẩn ở mức độkhác nhau Hoạt động tư vấn đều được nhà trường đưa vào để thực hiện trong mỗinăm học nhưng hầu như kết quả đạt được chưa cao
+ Số liệu khảo sát thực trạng:
Khi xây dựng sáng kiến này tôi xây dựng một danh sách những hành vi lệchchuẩn gồm 4 nhóm để tìm hiểu khả năng nhận thức của học sinh về các hành vi lệchchuẩn để khảo sát và đề ra một số tiêu chí về hành vi lệch chuẩn tôi đã tiến hànhkhảo sát trước khi áp dụng thực nghiệm sáng kiến như sau:
Thời điểm khảo sát là tháng 11/2019
TSHS đầu năm: 353 em (Khảo sát học sinh trên toàn trường)
I Những hành vi liên quan đến học tập
Số HS/tổng
3 Không học bài và làm bài tập ở nhà 125/353 35.4%
II Những hành vi liên quan đến ứng xử
4 Trêu chọc bạn bè/thầy cô làm họ xấu hổ 105/353 29.7%
6 Bịa đặt thông tin, tung tin đồn về người khác 25/353 7.1%
7 Tầy chay bạn (không chơi với người đó) 67/353 19%
Trang 5III Những hành vi liên quan đến gây hấn, bạo lực
5 Bắt người khác làm việc họ không muốn 47/353 13.3%
11 Cố ý làm hỏng đồ đạc, cây cối trong trường 84/353 23.8%
IV Những hành vi liên quan đến an toàn xã hội
3 Sử dụng, buôn bán hoặc tàng trữ ma túy 0/353 0%
4 SD hoặc mang hình ảnh/băng đĩa cấm tới trường 0/353 0%
7 Sử dụng internet có nội dung không lành mạnh 16/353 4.5%
Qua số phiếu khảo sát đầu năm cho thấy hành vi lệch chuẩn cũng là một hiệntượng tâm lý của con người và đằng sau nó có rất nhiều thứ cần được lắng nghe vàphân tích Công tác hỗ trợ những em học sinh có hành vi lệch chuẩn đã và đangđược nhà trường thực hiện nhưng hiệu quả đem lại chưa cao
Chính vì những lý do trên mà tôi chọn nghiên cứu sáng kiến “Biện pháp tư
vấn cho học sinh có hành vi lệch chuẩn ở Trường TH Yên Lãng II, nhằm nâng cáo chất lượng giáo dục toàn diện” Thông qua sáng kiến này nhằm chia sẻ, hỗ trợ
và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm nhận biết được những học sinh có hành vi lệchchuẩn, để từ đó phối hợp giáo dục cho các em có hành vi đạt chuẩn
* Giải pháp đã biết:
Hiện nay các nhà trường đã có nhiều giải pháp để giáo dục cho những họcsinh chưa ngoan (hay học sinh có hành vi lệch chuẩn) Nhà trường đã xây dựngđược những chuyên đề về giáo dục học sinh và bố trí thành các bài giảng riêng hoặclồng ghép trong các tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ, dạy tích hợp các nội dunggiáo dục cho học sinh trong các môn học chính khóa và hoạt động trải nghiệm, hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp; nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt ngoại khóa, câulạc bộ, diễn đàn về các chủ đề liên quan đến nội dung giáo dục học sinh Một trong những giải pháp mà nhà trường đã thiết lập:
+ Tổ chức các buổi tuyên truyền giáo dục về gương người tốt việc tốt, nhữngcâu chuyện hay, những hành động đẹp trong nhà trường
+ Cung cấp cho cán bộ giáo viên những kiến thức cơ bản về hành vi lệchchuẩn và cách tư vấn cho học sinh có hành vi lệch chuẩn
Trang 6+ Nhà trường thường xuyên trao đổi với cha mẹ học sinh về diễn biến tâm lý để
tư vẫn hỗ trợ cho học sinh trong các hoạt động học tập ở nhà trường, ở nhà; tư vấnriêng, tư vấn nhóm, qua điện thoại và các phương tiên thông tin truyền thông khác
+ Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động thi đua giữa các lớp, giữa các
tổ, cá nhân học sinh như: Mặc đồng phục: áo trắng - quần đen vào ngày thứ 2 và thứ
4 trong tuần, áo cam - quần đen vào ngày thứ 5; Việc thực hiện nề nếp học sinhđược tính theo thang điểm 50 Giáo viên sẽ căn cứ vào sổ đầu bài của các tiết học
và theo dõi của đội ngũ cán bộ lớp: tổ trưởng, lớp trưởng để trừ điểm; Liên đội cólập một đội ngũ “Sao đỏ”; đội “An ninh xung kích” để theo dõi việc thực hiện cácquy định của nhà trường nhưng hiệu quả đem lại chưa cao Chính vì thế mà tôi đãthay thế và cải tiến những giải pháp cao hơn
* Nguyên nhân dẫn đến thực trạng:
Qua quá trình nghiên cứu tài liệu và quan sát thực trạng của học sinh nhàtrường, tôi nhận thấy nhiều vấn đề có liên quan đến hành vi lệch chuẩn Đó là nhữngvấn đề về các xu hướng tiếp cận hành vi lệch chuẩn
- Sự quan tâm về nội dung này của nhà trường chưa sâu đối với công tác tưvấn tâm lý Thời gian tuyên truyền chưa nhiều, nội dung tuyên truyền chưa phongphú
- Sự quan tâm, hỗ trợ của giáo viên chủ nhiệm chưa đồng bộ, nhịp nhàng
- Cán bộ tư vẫn chưa sắp xếp được thời gian khoa học
- Trong cách tư vấn của giáo viên chưa làm cho học sinh thấu hiểu
- Các thầy cô chưa đủ kiên trì, chưa đủ thời gian thích đáng, chưa lắng nghe,học sinh nhiều
- Chưa khảo sát rõ đối tượng học sinh thuộc dạng hành vi lệch chuẩn nào
- Học sinh chưa nhận biết, ý thức được những hành vi của mình là hành vi
lệch chuẩn mà các em chỉ biết rằng bản thân em chưa ngoan hay chưa làm đúng ởmột việc nào đó
- Giáo viên chưa sử dụng đúng kĩ thuật, có lúc còn làm tổn thương học sinh,
vô tình đẩy học sinh đến xu hướng tiêu cực
VD: Khi học sinh A không làm bài thì cô chỉ trách phạt học sinh là lười học,
có mỗi bài đơn giản như vậy mà không làm rồi yêu cầu giờ ra chơi em đó phải hoànthành bài tập; Học sinh B đánh bạn cô trách phạt cả hai viết bản tường trình, kiểmđiểm trước lớp; Học sinh C quên sách vở hoặc đồ dùng học tập giáo viên nói vớihọc sinh là có mỗi việc soạn sách vở, đồ dùng học tập để đi học thôi mà làm cũngkhông xong, giáo viên gọi điện yêu cầu phụ huynh mang đến rồi yêu cầu học sinh
đó hứa trước lớp ngày mai nếu còn vi phạm nữa sẽ như thế nào;… Cách giáo dụccủa thầy cô đã rèn cho các em được những kỉ luật, những kĩ năng tự phục vụ tốttrong học tập và sinh hoạt hàng ngày Tuy nhiên trong cách rèn luyện và giáo dụchọc sinh các thầy cô còn cứng nhắc, áp đặt, các thầy cô chưa có tâm thế lắng nghe,
chưa thấu cảm (hay nói cách khác chưa dành thời gian để ngồi trò chuyện hỏi rõ lý
do, nguyên nhân tại sao em không làm bài tập, tại sao em lại quên đồ dùng học tập
Trang 7hay tại sao em đánh bạn,….) để phân tích cho học trò của mình hiểu những việc em
làm là chưa đúng với nội quy của lớp, của trường đôi khi còn làm tổn thương họcsinh trước đông người, vô tình đẩy học sinh tới những hành vi lệch chuẩn Chính vìvậy muốn giáo dục, rèn luyện các em để các em không có hành vi lệch chuẩn thìgiáo viên chủ nhiệm và cán bộ tư vấn phải lựa chọn những biện pháp, cách thứcđịnh hướng cho những học sinh có nguy cơ lệch chuẩn đi đúng hướng
4.6 Biện pháp áp dụng của sáng kiến:
Trong các biện pháp và phương pháp giáo dục học sinh có hành vi lệch chuẩncủa trường TH Yên Lãng II Tôi đã nghiên cứu dựa trên những tài liệu tham gia cáclớp tập huấn về tư vấn tâm lý, tôi còn tự tìm và nghiên cứu thêm các tư liệu có trêncác diễn đàn, Websee, Blook,… và nghiên cứu trên chính học sinh của nhà trường làchỉ ra bản chất của về hành vi lệch chuẩn, ngoài ra tôi còn sử dụng nghiên cứu tàiliệu trong cả quá trình phân tích kết quả nghiên cứu và thực hiện các giải pháp củasáng kiến
4.6.1 Biện pháp quan sát
Biện pháp quan sát diễn ra trong suốt quá trình mà tôi trực tiếp giảng dạy trênlớp, trong quá trình các em tham gia các hoạt động của Đội Ngoài ra tôi quan sátcác em ở 15 đầu giờ, giờ truy bài, giờ ra chơi, hoạt động tập thể, hoạt động trảinghiệm kĩ năng sống Tôi đã sử dụng máy ảnh khi quan sát, tuy nhiên, việc nàykhá hạn chế bởi tôi không muốn làm ảnh hưởng nhiều đến sự tập trung của các em
Hành vi lệch chuẩn có thể đưa ra 15 tiêu chí chuẩn đoán, được chia làm bốndạng khác nhau
+ Các hành vi lệch chuẩn xã hội (bao gồm hung tính, giận dữ, nói dối, trộmcắp, trốn nhà, tự sát, sự co mình lại, bỏ học, lười biếng)
+ Các hành vi lệch chuẩn bản năng (bao gồm về giấc ngủ, ăn uống)
+ Các hành vi lệch chuẩn tự động (đái dầm, ỉa đùn, nhai lại)
+ Các hành vi lệch chuẩn vận động (các thói quen xấu, các động tác lặp đilặp lại và thất thường về tâm vận động)
Các dạng hành vi lệch chuẩn thường gặp ở học sinh các cấp Tiểu học như:+ Hành vi lệch chuẩn xã hội loại chủ động là những sai lệch hành vi do cánhân cố ý làm khác đi so với người khác và so với chuẩn mực đạo đức xã hội Trongnhững trường hợp này cá nhân vẫn nhận thức được các chuẩn mực đạo đức xã hộinhưng vẫn cứ làm theo ý của mình, mặc dù biết là không phù hợp như: Hung tính;Giận dữ; Nói dối; Trộm cắp; Trốn nhà; Tự sát;…
+ Hành vi lệch chuẩn dạng thụ động là những sai lệch hành vi do cá nhânkhông nhận thức được đầy đủ hoặc nhận thức sai lệch chuẩn mực đạo đức xã hộinên có những hành vi không bình thường so với chuẩn mực chung như: Sự từ chối
đi học; Sự chán học; Sự lười biếng; sự co mình lại; Sự ức chế; Đau cơ thể; Chứngcâm Các hành vi thụ động được thấy trong hai hoàn cảnh hết sức trái ngượcnhau: Ở những đứa trẻ được bảo vệ, chiều chuộng quá mức do đó khó chấp nhận vàthực hiện các chuẩn mực xã hội, với những đứa trẻ này thì môi trường gia đình là
Trang 8môi trường an toàn nhất, khi thích nghi với xã hội trẻ thường co mình lại, không tiếpxúc với ai Những đứa trẻ bị gia đình ruồng bỏ hoặc bị bạn bè tẩy chay thường cómặc cảm tự ti, nhút nhát, kém thân thiện với mọi người Vì vậy, chúng cố gắng hạnchế mọi tiếp xúc, giao tiếp với thế giới bên ngoài Có thể chúng cũng mong muốnhoà nhập nhưng lại không có khả năng thực hiện các mối quan hệ bình thường
4.6.2 Biện pháp phỏng vấn (trò chuyện )
Biện pháp phỏng vấn được tiến hành với các đối tượng là:
* Phỏng vấn đối với giáo viên chủ nhiệm lớp:
Phỏng vấn giáo viên chủ nhiệm của 12 lớp thuộc 5 khối 1,2,3,4,5 Với mụcđích tìm hiểu về thực trạng hành vi lệch chuẩn của học sinh theo đánh giá của giáoviên và những biện pháp giáo dục, kỉ luật của giáo viên đối với những trường hợphọc sinh có hành vi lệch chuẩn học đường
* Phỏng vấn sâu đối với cán bộ tham vấn học đường
Tôi tiến hành phỏng vấn 06 cán bộ tham vấn học đường đang làm việc tại cácphòng tham vấn học đường ở tại trường TH Yên Lãng II Mục đích của việc phỏngvấn cán bộ làm tham vấn học đường là tìm hiểu đôi nét về việc tham vấn cho học sinh
có hành vi lệch chuẩn học đường tại các lớp
* Phỏng vấn đối với học sinh
Tôi dựa trên những hành vi lệch chuẩn của học sinh để đưa ra các cách phỏngvấn phù hợp như: phỏng vấn cá nhân, phỏng vấn nhóm: Dựa vào phiếu trưng cầu ýkiến, tôi đưa ra câu hỏi phỏng vấn nhằm tìm hiểu nguyên nhân xảy ra đối với từnghành vi lệch chuẩn của các em và một số những suy nghĩ, cảm nhận của các em đốivới việc vi phạm những nội quy, quy định của nhà trường, của gia đình Cũngnhư đối với những biện pháp xử lý khi có những hành vi vi phạm của thầy cô trongnhà trường và bố mẹ trong gia đình
4.6.3 Biện pháp tiếp cận thông tin:
Biện pháp này gồm hoạt động nghiên cứu trường hợp, điều tra bảng hỏi, traođổi, tiếp nhận và xử lý số liệu thông tin có tác dụng rất lớn trong việc nâng cao tầmnhận thức, hiểu biết của học sinh, trong chừng mực nhất định học sinh biết đượcnhững việc nên làm, điều nên tránh trong hành vi của mình Biện pháp tiếp cậnthông tin hướng tới việc cung cấp, trang bị, hướng dẫn, giải đáp các thông tin vềhành vi lệch chuẩn thông qua một số hoạt động:
+ Tiến hành các hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích về nội dung và tính chất của các hành vi lệch chuẩn
+ Đối với những học sinh có ý thức chưa cao, nhận thức còn lệch lạc, cầnđịnh hướng cho các em theo cái đúng, để các em hiểu và tuân thủ các hành vi chuẩnmực trong sinh hoạt và học tập, chấp hành các nguyên tắc, quy định của nhà trường,gia đình, xã hội
+ Cung cấp thông tin cần thiết về các hành vi lệch chuẩn nhằm ngăn chặn cáchành vi sai lệch của học sinh
Trang 9Trong khuôn khổ của sáng kiến, tôi sẽ mô tả 1 trường hợp cụ thể của học cóhành vi lệch chuẩn ở mức độ được can thiệp bằng tư vấn trực tiếp Trong cách mô tảcủa tôi, sẽ có đoạn được trích dạng “tường thuật lại” có đoạn sẽ viết theo ngôn ngữ
kể của người làm nghiên cứu Những đoạn tường thuật lại là những phần mà cán bộ
tư vấn muốn đưa ra nhiều dẫn chứng về trường hợp đó hoặc những kĩ năng mà cán
bộ tư vấn đã sử dụng
4.6.4 Biện pháp điều tra.
Dựa vào kết quả của nghiên cứu tài liệu, biện pháp quan sát, Tôi xây dựngnên một danh sách những hành vi lệch chuẩn gồm 4 nhóm:
I Những hành vi liên quan đến
học tập
Không bao giờ
Hiếm khi
Thi thoảng
Thường xuyên
Không thể chấp nhận
Chấp nhận một phần
Chấp nhận hoàn toàn
(2) Nhóm HVLC liên quan đến ứng xử của học sinh, bao gồm 10 items lànhững hành vi liên quan đến ứng xử của học sinh với bạn bè, thầy cô và với môitrường học đường
bạn ở trường
Mức độ chấp nhận của các bạn đối với những hành vi này
Hiếm khi
Thi thoảng
Thường xuyên
Không thể chấp nhận
Chấp nhận một phần
Chấp nhận hoàn toàn
Trang 10(3) Nhóm HVLC liên quan đến gây hấn và bạo lực, bao gồm 11 item:
bạn ở trường
Mức độ chấp nhận của các bạn đối với những hành vi
Hiếm khi thoảngThi
Thường xuyên
Không thể chấp nhận
Chấp nhận một phần
Chấp nhận hoàn toàn
5 Bắt người khác làm việc họ không
Hiếm khi
Chấp nhận một phần
Chấp nhận hoàn toàn
7 Sử dụng internet có nội dung không
lành mạnh
Tổng cộng có 36 hành vi được đưa ra trong bảng hỏi Việc chia theo nhómnhư trên chỉ mang tính tương đối Với mỗi hành vi, chúng tôi yêu cầu học sinh chobiết: mức độ vi phạm của các bạn trong trường (4 mức độ: Không bao giờ, Hiếmkhi, Thỉnh thoảng, Thường xuyên), và mức độ chấp nhận đối với hành vi đó (3 mứcđộ: Không thể chấp nhận, Chấp nhận một phần, Hoàn toàn chấp nhận) trong đó có 6hành vi các em cho rằng nó không tồn tại, Như vậy, nếu coi 36 hành vi lệch chuẩnđưa ra được coi là một biến chung thì ta có thể đưa ra kết luận sau: Phần lớn các emcho rằng hành vi lệch chuẩn có tồn tại với mức độ thỉnh thoảng hoặc hiếm khi một
số ít (6.6%) cho rằng hành vi lệch chuẩn với mức độ thường xuyên
Trang 11Biểu đồ 1: Tỉ lệ phần trăm về các mức độ của HVLC nói chung của học sinh
Câu hỏi 1: Theo em những quy định của nhà trường đưa ra cho học sinh hiện nay như thế nào?
a Phù hợp b Hơi nghiêm khắc c Rất nghiêm khắc
d Hơi lỏng lẻo e Quá lỏng lẻo
Câu hỏi 2: Em có đồng tình với cách xử lý những lỗi vi phạm của thầy cô
và nhà trường hiện nay?
a Đồng tình b Rất đồng tình c Không đồng tình
Vì sao? ……… ………
Câu hỏi 3: Mỗi khi đi học, em thường có cảm xúc nào sau đây?(em hãy khoanh vào một cảm xúc xuất hiện thường xuyên nhất)
a Vui vẻ hoặc hạnh phúc b Buồn hoặc buông chán c Lo lắng
d Xấu hổ hoặc sợ hãi e Cảm xúc khác (xin ghi rõ):………Em
có thể chia sẻ điều gì khiến em có cảm xúc ấy?………
Câu hỏi 4: Em nhận thấy mối quan hệ của em với thầy cô và bạn bè ở trường hiện giờ như thế nào?
a Rất tốt b Tốt c Không rõ tốt hay không
d Không tốt e Rất không tốt
Nếu không tốt hoặc rất không tốt em có thể cho biết vì sao?
………
Câu hỏi 5: Em hãy nhận về gia đình hiện tại của em?
a Rất hạnh phúc b Hạnh phúc c Không rõ hạnh phúc hay không
d Không hạnh phúc e Rất không hạnh phúc
* Em vui lòng cho biết một số thông tin cá nhân:
+ Học lực của em kì vừa qua:
a Yếu/kém b Trung bình c Khá d Giỏi e Xuất sắc
+ Mục tiêu học lực của em trong kì tới:
a Yếu/kém b Trung bình c Khá d Giỏi e Xuất sắc
+ Giới tính: ………
+ Khối học: ………
Trang 12* Tổng hợp kết quả sau khi học sinh hoàn thành phiếu hỏi:
Sau khi thu đầy đủ các phiếu hỏi của học sinh, tôi đã tiến hành phân loạiphiếu hợp lệ và phiếu không hợp lệ trong đó:
+ Số phiếu được phát ra là: 355 phiếu
+ Số phiếu thu về là 355 phiếu
+ Số phiếu hợp lệ lệ : 345 phiếu
+ Số phiếu không hợp lệ là 10 phiếu
4.6.5 Biện pháp t ăng cường mối quan hệ giữa phụ huynh, giáo viên, các tổ chức giáo dục và bảo trợ trẻ em Các lực lượng này cần làm việc trong sự hợp tác,
Thường xuyên giữ mối liên lạc với các phụ huynh để trao đổi nắm bắt tìnhhình của các em trong các hoạt động ở gia đình
Nhà trường giáo viên phải luôn đảm bảo các quy tắc ứng xử công bằng đốivới tất cả các học sinh Đặc biệt tránh các tình huống những học sinh có vai trò lãnhđạo không tuân theo các quy tắc, quy định chung và hậu quả nhận được khi khôngtuân theo lại nhẹ hơn những học sinh không có vai trò lãnh đạo
Trong nhà trường đã tổ chức các chương trình phòng ngừa, can thiệp sớm đốivới các hành vi lệch chuẩn, sử dụng các nhân viên Tâm lý học đường, công tác xãhội cho công việc này
* Nhà trường đã tổ chức được 4 buổi trao đổi, thảo luận với phụ huynh họcsinh về vấn đề xác định những hành vi lệch chuẩn sớm của trẻ để cùng nhà trường
hỗ trợ, định hướng cho các em phát triển tốt nhất: Kết quả tham gia của mỗi buổi đạt97.2% / tổng số 355phụ huynh tham gia
4.6.6 Biện pháp phân tích kết quả hoạt động
Đây được xem là biện pháp trọng tâm của sáng kiến này Để thực hiện biệnpháp này, tôi phải xem xét đến các khía cạnh của công việc tư vấn cũng như các kĩthuật và lí thuyết tư vấn khác nhau và vận dụng những điều này trong điều kiện môitrường cho phép
* Cán bộ tư vấn
Trong công việc tư vấn của mình, cán bộ tư vấn thường xuyên thực hiện côngtác quan sát, trao đổi với ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh Tư vấn làmột quá trình trợ giúp tâm lý, trong đó cán bộ tư vấn sử dụng kiến thức, kĩ năng và thái
