Đánh giá chất lượng không khí khu vực thành phố

TPHCM, 22042022 TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG BẢO HỘ LAO ĐỘNG BÁO CÁO CUỐI KÌ Đề tài Đánh giá chất lượng không khí khu vực thành phố thông qua các thông số bụi TSP , bụi PM10PM2 5 , NONO2 Giảng viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện Ngành Khoa học môi trường Môn Phương pháp tính toán kỹ thuật môi trường Lớp TPHCM, 22042022 Mục lục MỤC TIÊU NỘI DUNG BÁO CÁO I Khái niệm về ô nhiễm không khí (ONKK) II Tổng quan về vấn đề ô nhiễm không khí trên Thế.

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG

BÁO CÁO CUỐI KÌ

Đề tài : Đánh giá chất lượng không khí khu vực thành phố thông qua các thông số: bụi TSP , bụi

PM10/PM2.5 , NO/NO2.

Giảng viên hướng dẫn : Sinh viên thực hiện :

Ngành : Khoa học môi trường Môn : Phương pháp tính toán kỹ thuật môi trường

Lớp :

Mục lục

MỤC TIÊU

NỘI DUNG BÁO CÁO

I Khái niệm về ô nhiễm không khí (ONKK)

II Tổng quan về vấn đề ô nhiễm không khí trên Thế giới và

Việt Nam

1 Tình hình ô nhiễm không khí trên Thế giới

2 Tình hình ô nhiễm không khí ở tại Việt Nam(VN)

3 Sơ lược về thành phố Hồ Chí Minh(TPHCM)

a Vị trí địa lý TPHCM

b Đặc điểm, thời tiết , khí hậu , nhiệt độ

4 Tình hình , hiện trạng ô nhiễm không khí ở TPHCM

a Nguồn gốc , nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

b Hậu quả , ảnh hưởng của ô nhiễm không khí III Đánh giá chất lượng không khí ở TPHCM

1 Tham khảo và phân tích số liệu không khí

a Các chất hóa hoá học trong không khí

b Các thông số đánh giá chất lượng không khí

c Phương pháp phân tích số liệu kế thừa

2 Đánh gia chất lượng không khí(AQI)

IV Đề xuất các giải pháp quản lí ô nhiễm không khí và khắc

phục hậu quả ở TPHCM

MỤC TIÊU

- Phân tích đánh giá các vấn đề nguyên nhân gây ô nhiễm không khí trong tình hình hiện nay

- Hiểu rõ bản chất các chất gây ô nhiễm mức độ độc hại gây ảnh hưởng đe dọa như thế nào đến sự hô hấp sinh sống của con người và các loài sinh vật

- Đề xuất các biện pháp và khắc phục các hậu quả của ô nhiễm không khí, giảm thiểu các vấn đề ô nhiễm không khí

- Có cái nhìn thiết thực , thực tế hơn về ô nhiễm môi trường

- Hiểu khái quát tình hình ô nhiễm không khí trong hiện nay

NỘI DUNG BÁO CÁO

- Tham khảo , đánh giá các dữ liệu ô nhiễm không khí trên Thế giới và Việt Nam

- Giới thiệu sơ lược về thực trạng tình hình ô nhiễm môi trường không khí ở Việt Nam

- Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng không khí tại một số vị trí trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Phân tích các kết quả chất lượng không khí

- Kết quả đáng giá phân tích các số liệu

- Chất lượng không khí ảnh hưởng đến sức khỏe , tinh thần, đời sống sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của con người sinh sống trong môi trường ô nhiễm không khí

- Một số chính sách , luật qui định về ô nhiễm không khí của nhà nước đưa ra

- Nêu biện pháp khắc phục ô nhiễm

- Đề xuất các phương án giảm thiểu ô nhiễm không khí

- Nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong môi trường sống hiện tại

I Khái niệm ô nhiễm không khí (ONKK)

Ô nhiễm không khí là sự thay đổi lớn trong thành phần của không khí, chủ yếu

do khói, bụi, hơi hoặc các khí lạ được đưa vào không khí, có sự tỏa mùi, làm giảm tầm nhìn xa, gây biến đổi khí hậu, gây bệnh cho con người và cũng có thể gây hại cho sinh vật khác như động vật và cây lương thực, nó có thể làm hỏng môi trường tự nhiên hoặc xây dựng Hoạt động của con người và các quá trình tự nhiên có thể gây ra ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí có 2 dạng chính : ô nhiễm không khí trong nhà và ô nhiễm không khí ngoài trời

 Ô nhiễm không khí trong nhà còn gọi ô nhiễm trong hộ gia đình :

mỗi gia đình đều có hệ thống bếp nấu , hệ thống sưởi ấm và ánh sáng (nến, đèn cầy , đèn

dầu, … ),các phương tiện thô sơ như : bếp than , bếp lò , bếp củi , bếp dầu,… , hoặc khói bếp khi nấu ăn từ các thức ăn cháy khét sản sinh ra các thành phần gây ô nhiễm không khí, mùi thuốc lá , mùi thức ăn ôi thiu, mùi các chất thải từ các động vật nuôi trong nhà

 Ô nhiễm không khí ngoài trời còn gọi là ô nhiễm không khí

xung quanh là loiaj loại ô nhiễm do các hoạt động sản xuất thải khí độc hại

ra môi trường không trung , do các khí thải từ

sự tham gia của các phương tiện giao thông , khí thải từ các nhà sản xuất công nghiệp như lò nung gạch , chế biến thực phẩm Cháy rừng góp phần làm tăng sự ô nhiễm không khí càng cao

II Tổng quan về vấn đề ô nhiễm không khí trên Thế giới và

Việt Nam

1 Tình hình ô nhiễm không khí trên Thế giới

Hiện nay , trên Thế giới không khí đang bị ô nhiễm nặng nề , càng nhiều cơ sở sản xuất hoạt động , con người ngày càng nhiều thì không khí càng ô nhiễm

nặng Theo thống kê trên thế giới khoảng 90%dân số thế giới đang sống trong một môi trường ô nhiễm không khí và xảy ra ở nhiều quốc gia đang phát triển

và phát triển kém (kinh tế sản xuất nhiều).Tổ chức y tế thế giới WHO cho thấy rằng chất lượng không khí trên thế giới đang suy giảm mạnh.Ô nhiễm không khí gây ra cái chết sớm cho khoảng 4,2 triệu người trên thế giới Ô nhiễm môi trường không khí là nguyên nhân gây tử vong cao thứ tư thế giới, chỉ đứng sau cao huyết áp, suy dinh dưỡng và hút thuốc lá Trung Quốc và Ấn

Độ là hai quốc gia đứng đầu danh sách ô nhiễm môi trường, chiếm 50% số ca

tử vong do ô nhiễm không khí trên toàn cầu Riêng tại Trung Quốc đã ghi nhận 1,1 triệu người chết vì ô nhiễm không khí.Việt Nam đứng top 7 về mật

độ ô nhiễm không khí tại thủ đô Hà Nội

Trung Quốc là một trong những quốc gia đông dân nhất trên thế giới và phát

Trung Quốc là 48

Ấn Độ ô nhiễm không kém Trung Quốc, là một nước sử dụng nhiều năng

lượng và Ấn Độ là quốc gia có nhiều lễ hội Do đó việc nông dân tại các bang lân cận đốt rẫy sau vụ thu hoạch, khí thải từ hàng triệu phương tiện, khói bụi

từ các công trình xây

dựng và việc đốt pháo hoa tại Lễ hội Ánh sáng Diwali và các lễ hội

khác Chính phủ Ấn Độ khuyến cáo tình trạng khẩn cấp cho sức khỏe khi mức

độ khói bụi đã tăng lên mức trên cả "nguy hiểm cho sức khỏe" tại thủ đô New

Delhi, ảnh hưởng tới hơn 40 triệu người dân trong khu vực Thủ đô New Delhi

của Ấn Độ là thành phố ô nhiễm nhất thế giới, với tỉ lệ người tử vong do ô

nhiễm không khí chỉ xếp sau bệnh tim mạch Ô nhiễm không khí gây ra bởi khí thải các phương tiện giao thông Viện Nguồn lực năng lượng New Delhi

Thành phố New Delhi

Thành phố Hazaribagh, Bangladesh gần 90% trong số 270 nhà máy thuộc da ở Bangladesh thuộc thủ đô Dacca của Bangladesh luôn "nhả khói" ra không khí, kèm với đó là ngàn lít chất thải độc hại.Theo báo cáo của WB, ô nhiễm không khí giết chết trung bình 15.000 người Bangladesh hàng năm, gần 7 triệu người

ở Bangladesh bị hen suyễn, hơn một nửa trong số đó là trẻ em

Xả khói

độc vô

số lên

bầu

không

khí

Thàn

h phố

Mexi

co, Mexico thành phố Mexico luôn được biết đến là nơi có chất lượng không khí tồi tệ nhất trên thế giới Việc hít thở không khí ở đó thậm chí còn được so sánh với việc hút hai gói thuốc lá mỗi ngày Liên Hợp Quốc đã trích dẫn Mexi

co

City

là

thành

phố

có

chất

lượn

g

khôn

g khí

tồi tệ nhất trên thế giới, có thể giết chết hàng loạt loài chim

Làn khối ô nhiễm không khí bao trùm lên cà thành phố Mexico

2 Tình hình ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Ở Việt Nam, khoảng 60.000 người chết mỗi năm có liên quan đến ô nhiễm không khí. Theo báo cáo The Environmental Performance Index (EPI) của

Mỹ thực hiện, Việt Nam hiện đang đứng trong top 10 các nước ô nhiễm không khí ở Châu Á Tổng lượng bụi ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đang liên tục tăng cao khiến chỉ số chất lượng không khí (AQI) luôn ở mức báo động Năm

2016, GreenID công bố báo cáo Sơ lược tình trạng môi trường Hà Nội và

TP.HCM:

Hà Nội: chỉ số AQI trung bình là 121, nồng độ bụi PM2.5 là 50.5 gấp đôi quy chuẩn quốc gia (25 µg/m3) và gấp năm lần khuyến nghị từ WHO (10 µg/m3) TP.HCM: chỉ số AQI trung bình là 86, nồng độ bụi PM2.5là 28.3 cao hơn so với quy chuẩn quốc gia và gấp ba lần khuyến nghị từ WHO

Nồng độ bụi trung bình trong không khí ở Hà Nội và TP.HCM vượt mức cho phép từ hai đến ba lần và có xu hướng duy trì ở ngưỡng cao Nguồn sinh ra bụi ô nhiễm ở các đô thị lớn hầu hết là từ khí thải giao thông, công trình xây dựng, đường sá và nhà máy công nghiệp Hà Nội chỉ đứng sau New Delhi, Ấn

Độ (124 µg/m3), nơi ô nhiễm không khí nặng nhất nhì thế giới

Năm 2018, theo báo cáo của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), giao thông

vận tải đóng góp 24.34% lượng khí thải carbon mỗi năm.Các phương tiện giao thông cơ giới sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xăng và dầu diesel, quá trình đốt cháy nhiên liệu dẫn tới phát sinh nhiều loại khí thải như SO2, NO2, CO, bụi (TSP, PM10, PM2.5), rò rỉ, bốc hơi nhiên liệu khi vận hành phát sinh VOC, Benzen, Toluen Tháng 02 năm 2020, toàn quốc có tổng số 3.553.700

xe ô tô và khoảng 45 triệu xe máy đang lưu hành, Hà Nội có gần 6 triệu xe máy, Thành phố Hồ Chí Minh có hơn 8 triệu xe máy lưu thông Các phương tiện đang lưu hành, nhiều phương tiện cũ không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải, niên hạn để lưu thông trong thành phố, nhiều xe qua nhiều năm sử dụng và không thường xuyên bảo dưỡng nên hiệu quả sử dụng nhiên liệu thấp, nồng độ chất độc hại và bụi trong khí thải cao Đây là một trong những nguyên nhân của vấn đề ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn ở Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh thời gian gần đây ngày càng gia tăng

Thủ đô Hà Nội chìm trong lớp bụi dày đặc

Landmark 81(TPHCM) nằm gọn trong màn bụi

3 Sơ lược về thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM )

a Vị trí địa lí TPHCM TPHCM là TP đông dân nhất Việt Nam, là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa và giáo dục quan trọng bậc nhất Việt Nam

TP HCM (tên cũ là Sài Gòn) với tổng diện tích 2.095,06 km² bao gồm 19 quận

và 5 huyện, trong đó:

o Khu vực trung tâm gồm các quận: 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 11, Phú

Nhuận,Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú, Gò Vấp

o Khu Đông gồm có: quận 2, quận 9 và quận Thủ Đức

o Khu Tây: quận Bình Tân, 1 phần của huyện Bình Chánh

o Khu Nam gồm các quận/ huyện: Quận 7, huyện Nhà Bè, Bình Chánh, Cần Giờ

o Khu Bắc có: quận 12, huyện Hóc Môn và huyện Củ Chi

Theo kết quả điều tra dân số năm 2019, dân số TP HCM tăng lên 8.993.082 người (mật độ dân số cao nhất Việt Nam)

Vị trí của TP HCM nằm ở miền Nam Việt Nam cách Hà Nội 1.730 km theo đường bộ, cách bờ biển Đông 50km Vị trí tâm điểm của khu vực Đông Nam

Á, TP HCM là một đầu mối giao thông quan trọng về cả đường bộ, đường thủy và đường hàng không, nối liền các tỉnh trong vùng và là một cửa ngõ quốc tế

Vị trí tiếp giáp của TP HCM như sau: phía Bắc giáp tỉnh Bình Dương, phía Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Đồng Nai, phía Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu , phía Tây và Tây Nam giáp tỉnh Long An và Tiền Giang

Vị trí địa lí của TPHCM

TPHCM nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long , địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam , từ phía Tây sang phía Đông

Vùng cao nằm ở phía Bắc và vùng trũng nằm ở phía Nam

b Đặc điểm thời tiết và khí hậu tại TPHCM TPHCM có khí hậu mang tính chất cận xích đạo, có 2 mùa : mùa mưa và mùa khô rõ rệt Mùa mưa thường bắt đầu vào tháng 5 kéo dài đến tháng 11 ( vào mùa này khi hậu nóng ẩm , nhiệt độ cao và mưa nhiều ) Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau (vào mùa khô khí hậu khô , nhiệt độ cũng khá cao và mưa ít, hầu như không có mưa ) Số giờ nắng trung bình tháng đạt từ 160 đến

270 giờ, độ ẩm không khí trung bình 79,5% Nhiệt độ không khí trung bình hàng năm là 27,96°C, cao nhất là tháng 4 (30,5ºC), thấp nhất là tháng 12

(26ºC) Lượng mưa bình quân hàng năm là 1934mm và mỗi năm có khoảng

159 ngày mưa

4 Tình hình , hiện trạng ONKK tại TPHCM

a Nguồn gốc , nguyên nhân gây ô nhiễm

- Nguyên nhân tự nhiên

o Gió là một trong những nguyên nhân gây ra và lan truyền ô

nhiễm không khí Bụi bẩn, các chất khí thải ô nhiễm có thể được gió đẩy đi xa Sự ô nhiễm cũng theo đó mà lây lan ra theo diện rộng

o Bão sinh ra một lượng lớn khí thải NO ,là một trong những

nguyên nhân gây ONKK Ngoài ra, những trận bão cát thường mang theo bụi mịn (PM10, PM2.5) khiến cho tỷ lệ ô nhiễm bụi mịn tăng lên

o Nguyên nhân khiến cho lượng Nito Oxit trong không khí tăng lên khá nhiều là do cháy rùng ,quy mô đám cháy lớn và thời gian dập tắt lâu→ONKK càng nặng

o Khi có sự phun trào của núi lửa thì lượng khí metan(CH4), clo, lưu huỳnh(S),… ở sâu trong các tầng nham thạch sẽ bị đẩy ra ngoài→ không khí trở nên ô nhiễm hơn

o Vào thời điểm các tháng 10-11, là thời điểm giao mùa xuất hiện sương mù Những lớp sương mù dày khiến lớp bụi tích tụ bên trong thành phố không thoát được →hiện tượng cả thành phố bị bao phủ bởi lớp bụi (bụi mịn,bụi siêu mịn) khi nào có không khí lạnh, gió mùa Đông Bắc thì chất lượng không khí sẽ được cải thiện

o Các yếu tố như chất phóng xạ trong tự nhiên, sóng biển, các quá trình phân hủy, thối rữa của xác động – thực vật,…

- Nguyên nhân nhân tạo:

o Con người vừa là nguyên nhân cũng chính là nạn nhân của

ONKK Bởi vì các hoạt động đời sống của con người thường tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới môi trường không khí

o Khói, bụi, khí thải từ các nhà máy công nghiệp chiếm tỷ lệ lớn nhất trong các nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường Các cơ

sở sản xuất thường có một lượng lớn các khí độc CO2, CO, SO2, NOx Cùng các chất hữu cơ chưa cháy hết: muội than, bụi,… với nồng độ cực cao→gây ra hiện tượng mưa axit

o Các hoạt động nông nghiệp như đốt vườn, đốt rơm rạ vào các ngày vụ mùa, gây khói bụi Khiến ONKK ngày càng tăng cao

o Các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu khí đốt để hoạt động,

thải ra môi trường một lượng lớn các khí thải, khói bụi Bên cạnh đó

về mặt quân sự có vũ khí hạt nhân, khí độc, chiến tranh hóa học và tên lửa cũng gây ra sự ô nhiễm không khí nghiêm trọng

o Các hoạt động xây dựng công trình, phá dỡ các công trình cũng gây ô nhiễm không khí trầm trọng Ngoài ra, các hoạt động sản xuất không

có bảo hộ tối thiểu (như lò rèn,…) đều tác động từng ngày tới tình trạng ô nhiễm không khí.Nguyên nhân ô nhiễm không khí chủ yếu đến từ các hoạt động nấu nướng sử dụng các nguyên liệu như củi, than, làm giải phóng khói bụi vào môi trường

o Việc thu gom rác thải, xử lý rác thải không được phân loại cộng xử lý thủ công như đốt rác →gây ra những tác động trực tiếp tới môi trường sống của con người Ô nhiễm ao hồ bùn thải không được xử lý cũng tác động tới mức độ ô nhiễm không khí

b Hậu quả , ảnh hưởng của ONKK

o Gây hại trực tiếp cho thực vật, khi đi vào khí khổng, làm hư hại hệ thống giảm thoát nước và giảm khả năng kháng bệnh

o Ô nhiễm không khí gây hại cho tất cả các loài sinh vật Làm cho Trái đất nóng lên gây ra hiệu ứng nhà kính

o Gây ra mưa axit tác động gián tiếp đến các loài thực vật, tiêu diệt các

vi sinh vật trong đất và lây nhiễm bệnh cho con người thông qua chuỗi thức ăn

o Ô nhiễm không khí là mối nguy cơ đáng kể đối với 1 số bệnh liên quan đến tình trạng sức khỏe Nhiễm trùng hô hấp, bệnh tim, đột quỵ, ung thư phổi,… dị ứng, đau mắt, ho, khó thở,

o Tác động tới não bộ , làm tăng nguy cơ bệnh tiểu đường, làm tổn thương da thúc đẩy quá trình lão hóa da sớm , ung thư da Ảnh hưởng tới khả năng sinh sản

III Đánh giá chất lượng không khí ở TPHCM

1 Tham khảo và phân tích số liệu không khí

a Các chất hóa học có trong không khí Trong khí thải gồm các thành phần gây ONKK : NOx,SO2,CO, CO2,O3,NH3,

VOC , PAH, HCl, H2S, …và các hạt bụi mịn như bụi TSP, bụi

PM(PM10/PM2.5)

o NOx (Oxide Nitơ ): là các chất NO và NO2,có tính axit như SO2,các thành phần này có từ khí thải của các phương tiện giao thông , từ khí thải của đốt nhiên liệu ở nhiệt độ cao , sấm sét oxy hóa nitơ trong không khí

o O3: là thành phần chính của không khí quang hóa khói bụi Hình thành bởi phản ứng ánh sáng mặt trời các chất ONKK từ xe và khí thải công nghiệp (CN)

o CO /CO2:là một dạng khí không màu ,không mùi Nó được sản sinh

ra từ khí thải xe hơi ,các xe chạy bằng xăng tạo sản phẩm đốt không