THU HOẠCH về đấu tranh giai cấp và vai trò của nó trong sự phát triển của xã hội có giai cấp trong tác phẩm “ tuyên ngôn của đảng cộng sản”

tuyenmgon dcs triet hoc THU HOẠCH về đấu tranh giai cấp và vai trò của nó trong sự phát triển của xã hội có giai cấp trong tác phẩm “ tuyên ngôn của đảng cộng sản” 160 Năm trôi qua kể từ ngày “Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản” ra đời loài người đã chứng kiến những biến đổi mang tính cách mạng hết sức sâu sắc trên hành tinh chúng ta Cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại đã mở ra thời đại mới trong lịch sử nhân loại Thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Hình thái.

THU HOẠCH-về đấu tranh giai cấp và vai trò của nó trong sự phát triển của xã hội có giai cấp trong tác phẩm “ tuyên ngôn của đảng cộng sản”

160 Năm trôi qua kể từ ngày “Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản” rađời loài người đã chứng kiến những biến đổi mang tính cách mạng hếtsức sâu sắc trên hành tinh chúng ta Cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại đã

mở ra thời đại mới trong lịch sử nhân loại: Thời đại quá độ từ chủ nghĩa

tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Hình thái kinh tế

- xã hội Cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là xã hội chủ nghĩa đựơcxây dựng theo những nguyên lý của chủ nghĩa xã hội khoa học đã trởthành hiện thực sinh động “Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản” có ýnghĩa lịch sử rất quan trọng, một tác phẩm không dài nhưng đã nói lênđầy đủ mục đích, quan điểm, ý đồ của những người cộng sản Nội dungcủa tuyên ngôn chứa đựng rất nhiều tư tưởng quý giá, sâu sắc trên tất cảcác lĩnh vực triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học.Trong đó phảỉ kể đến những tư tưởng đặc biệt sâu sắc về giai cấp và đấutranh giai cấp, nhất là tư tưởng về giai cấp vô sản và giai cấp tư sản,cuộc đấu tranh của hai giai cấp đó

Tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” do Các Mác và Ph.ăngGhen viết vào tháng chạp 1847- tháng giêng 1848 và đã in lần đầu

tiên thành sách ở Luân Đôn vào tháng hai 1848 Trang đầu “Tuyên ngôncủa Đảng Cộng Sản” khảng định: “Chủ nghĩa cộng sản đã được tất cảcác thế lực ở châu âu thừa nhận là một thế lực.

Hiện nay, đã đến lúc những người cộng sản phải công khai trìnhbày trứơc toàn thế giới những quan điểm, mục đích, ý đồ của mình; vàphải có một tuyên ngôn của Đảng của mình để đáp lại câu chuyện hoangđường về bóng ma cộng sản

Vì mục đích đó, những người cộng sản thuộc các dân tộc khácnhau đã họp ở Luân Đôn và thảo ra bản “Tuyên ngôn” dưới đây, công

bố bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng I- Ta- Li - A, tiếng

Vào giữa những năm 40 thế kỷ XIX ở Tây âu là thời kỳ chủnghĩa Tư bản đã bước sang giai đoạn phát triển mới nhờ tác động củađại công nghiệp cơ khí Nước Anh đã trở thành cường quốc Tư bản chủnghĩa lớn nhất với lực lượng công nghiệp hùng mạnh Cuộc cách mạngcông nghiệp ở Pháp đang được hoàn thành, ở Đức và một số nước Tây

âu khác cuộc cách mạng công nghiệp cũng làm cho phương thức sảnxuất Tư bản chủ nghĩa lớn lên nhanh chóng trong lòng xã hội phongkiến “Giai cấp Tư sản, trong quá trình thống trị giai cấp chưa đầy mộtthế kỷ, đã tạo ra những lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lựclượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước kia gộp lại” Sự phát triển củanhững phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa càng làm tăng thêmnhững mâu thuẫn vốn có của chủ nghĩa tư bản

Nh Xu t b n chính tr qu c gia- H N i- 1995 t p 4 Trang 595 à Ph.ăngghen: Toàn tập ất bản chính trị quốc gia- Hà Nội- 1995 tập 4 Trang 595 ản chính trị quốc gia- Hà Nội- 1995 tập 4 Trang 595 ị quốc gia- Hà Nội- 1995 tập 4 Trang 595 ốc gia- Hà Nội- 1995 tập 4 Trang 595 à Ph.ăngghen: Toàn tập ội- 1995 tập 4 Trang 595 ập.

Mâu thuẫn cơ bản của phương thức tư bản chủ nghĩa đã trở nênkhông thể điều hoà đựơc Những mâu thuẫn giai cấp vốn có của xã hội

tư bản mà trứơc hết là mâu thuẫn giữa vô sản và giai cấp tư bản ngàycàng gay gắt

Phong trào vô sản đã phát triển mạnh mẽ, giai cấp vô sản đã khảngđịnh là lực lượng to lớn, có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị

xã hội Phong trào hiến chương ở Anh, khởi nghĩa của công nhân Liông

ở Pháp, khởi nghĩa của thợ dệt ở Xi- lê -di Đức Đã chứng tỏ điều đó.Giữa những năm 40 của thế kỷ XIX, trung tâm của phong trào cáchmạng chuyển sang Đức Nhưng họ lại chưa nhận thức ra sứ mệnhtrong tiến trình lịch sử và chưa thấy con đường biện pháp giải phóng giaicấp, giải phóng xã hội Phong trào vô sản tây âu lúc đó còn mạng tínhchất tự phát và thiếu tổ chức, chưa được soi sáng bởi một lý luận cáchmạng khoa học Nên lúc này chịu ảnh hưởng các học thuyết xã hội chủnghĩa và cộng sản chủ nghĩa không tưởng với những đại biển xuất sắcnhư Xanh - Xi- Mông, Phuriê, Ô- oen, mặc dù họ có đóng góp trongphát triển tư tưởng xã hội chủ nghĩa, nhưng không đáp ứng đựơc yêucầu của phong trào vô sản Phong trào vô sản rất cần phải có một họcthuyết cách mạng và khoa học trên lập trường vô sản

Trong quá trình hoạt động lý luận và đấu tranh cách mạng C.Mácăngghen đã nhận thức sâu sắc rằng giai cấp vô sản cần phải trở thànhmột lực lượng độc lập, có một Đảng vô sản triệt để cách mạng, có cơ sở

lý luận đúng đắn Chỉ có một Đảng như vậy giai cấp vô sản mới thựchiện đựơc sứ mệnh lịch sử của mình Chính vì thế, đầu năm 1846,

C.Mác và Ph ằngghen đã thành lập uỷ ban thông tin cộng sản ở Brúcxen

để tuyên truyền rộng rãi tư tưởng cộng sản chủ nghĩa củng cố mối liênlạc với những người công nhân tiên tiến và trí thức cách mạng Các ôngcũng đã cố gắng thành lập thêm, những uỷ ban như vậy ở nhiều nơi khác

Đến cuối năm 1846, các nhà lãnh đạo liên minh những ngườichính nghiã (Ra đời từ 1936 bao gồm những người vô sản tiến tiến thuộcnhiều dân tộc) thừa nhận rằng chỉ có Mác và ăngghen mới có khả năngđem lại cho các tổ chức công nhân một phương hướng đúng đắn Sau khi

họ kêu gọi triệu tập, một đại hội Quốc tế Cộng sản, họ vấp phải một loạtkhó khăn trong việc khởỉ thảo cương lĩnh cho đại hội và họ Quyết địnhnhờ Mác, Ăngghen giúp đỡ Đầu năm 1947, liên minh đã cử Giô-dépMôn Một trong những người lãnh đạo liên minh, đến Brlúcxen gặp Mác

và sang PaRi gặp ăngghen để đề nghị hai ông gia nhập liên minh, thamgia dự thảo cương lĩnh và các căn kiện khác Mác và Ăngghen thấy rõrằng họ thực sự sẵn sàng muốn cải tổ lại tổ chức này nên đã đồng ý gianhập với hy vọng cải tổ liên minh thành một Đảng vô sản triệt để theonhững nguyên lý của học thuýêt cách mạng mới

Đại hội liên minh những người chính nghĩa đã họp tại Luân Đônvào đầu tháng 06 năm 1847 Mác không đến dự, chỉ có Ăngghen đến dự.Tại đại hội này liên minh đã đổi tên thành Liên đoàn những người cộngsản Thực chất đây là đại hội sáng lập tổ chức mới Một bản điều lệ mới

do Ăngghen dự thảo đã đựơc thông qua Ăngghen đã đưa ra luận điểm

có tính cương lĩnh vào trong bản điều lệ, mà khoản đầu tiên đã nêu mụcđích của của liên đoàn theo tinh thần của cách mạng cộng sản khoa học:

Đánh đổ giai cấp tư sản; dành chính quyền về tay giai cấp vô sản; thủtiêu xã hội tư sản , xây dựng xã hội mới không có giai cấp và không cóchế độ tư hữu; khẩu hiệu có tính chất tiểu tư sản, siêu giai cấp “Tất cảmọi người đều là anh em” đựơc thay bằng khẩu hiệu có tính chiến đấu vàcách mạng “Vô sản tất cả các nước đoàn kết lại” Đây là một sự kiệnquan trọng trong lịch sử đấu tranh nhằm thành lập một Đảng vô sản.

Liên đoàn những người cộng sản cần phải có cương lĩnh, do đócần triệu tập đại hội lần thứ hai Ban chấp hành TW yêu cầu Mác phải

có mặt tại đại hội Mác và Ăngghen nhận rõ ý nghĩa của đại hội này, màtrong đó rứt khoát xoã bỏ những trở ngại để khảng định những nguyên lýcủa chủ nghĩa cộng sản khoa học và lập trường cuả tổ chức vô sản quốc

tế Cả hai ông đều đựơc cử là đại biểu đi dự đại hội

Trong thời gian chuẩn bị đại hội Ban chấp hành TW đã soạn thảocương lĩnh dự thảo và gửi cho các chi bộ thảo luận Bản dự thảo đókhông đựơc tán thành, ngay cả bản dự thảo “ cải tiến” sau đó cũng bị coi

là chưa đạt Theo sự uỷ nhiệm của các thành viên của liên đoàn ở Pa Ri,Ăngghen đã viết bản dự thảo khác và đặt tên là “Những nguyên lý củachủ nghĩa cộng sản” Giữ nguyên hình thức vấn đáp của cương lĩnh dựthảo, về nội dung bứơc đầu Ăngghen đã phác thảo những luận điểm cótính chất cương lĩnh và sách lựơc quan trọng nhất của Đảng vô sản.Ăngghen và Mác đến thống nhất khi soạn thảo cương lĩnh thì phải làmcho nó mang hình thức một bản tuyên ngôn có tính chiến đấu của Đảngcộng sản

Đại hội lần thứ hai của liên đoàn những người cộng sản họp từ9/11 đến 08/12/1847 Trong đại hội những nguyên lý do hai ông đưa ra

đã giành thắng lợi hoàn toàn Mác và Ăngghen đựơc uỷ nhiệm soạn thảocương lĩnh dưới hình thức một bản tuyên ngôn Hai ôngđã tập trung sứclực, trí tuệ để hoàn thành và xuât bản “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”

“Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” ra đời đúng vào lúc có cuộc cáchmạng tháng hai ở Pháp năm 1948

“Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản” đựơc trình bày làm 4 chươngvới nội dung rất phong phú và rất cô đọng

Chương I Tư Sản và Vô sản

C Mác và Ph ăngghen đi sâu vào phân tích và chỉ rõ sự vận độngnội tại khách quan của xã hội tư bản tất yếu dẫn đến xụp đổ của giai cấp

tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản , giai cấp vô sản có vai trò sứmệnh lịch sử thủ tiêu chủ nghĩa tư bản và xây dựng chủ nghĩa cộngsản , khảng định đấu tranh giai cấp là quy luật trong xã hội có giai cấp,đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạng xã hội, đây là động lựcchính của sự vận động phát triển xã hội và nguồn gốc sâu xa của đấutranh giai cấp chính là mâu thuẫn từ đời sống kinh tế C.Mác và Phăngghen khảng định sự phát triển mạnh mẽ chưa từng có của lực lượngsản xuất tư bản chủ nghĩa, chính sự phát triển này dẫn đến mâu thuẫnkhông điều hoà giữa tính tư hữu xã hội và tính chất xã hội của nền sảnxuất Sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa chính nó tạo ra tiền

đề khách quan để thủ tiêu chính nó, giai cấp tư sản không những tự rèn

ra vũ khí giết mình mà còn tạo ra người sử dụng vũ khí ấy; hai ông chỉ

rõ địa vị kinh tế của giai cấp vô sản, cuộc đấu tranh của giai cấp vô sảnmang tính quốc tế, mặc dù lúc đầu nó mang hình thức dân tộc.

Chương II: Những người vô sản và những người cộng sản

Trong chương này hai ông chỉ rõ cách mạng vô sản không chỉ vềcách mạng chính trị mà thực chất là cách mạng về kinh tế nhằm xoá bỏchế độ tư hữu, mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển, đó là cuộccách mạng khác các cuộc cách mạng là nó đã đoạn tuyệt triệt để khôngchỉ chế độ sở hữu cổ truyền và tư tưởng cổ truyền; chỉ rõ Đảng cộng sản

là một bộ phận của giai cấp vô sản, nhưng là bộ phận tiên phong, ngườicộng sản khác người vô sản về thực tiễn và khác về lý luận ; khẳngđịnh giai cấp vô sản mỗi nước phải tự xây dựng thành giai cấp dân tộc,

để giành chính quyền ở nước mình, phải xoá bỏ nạn người bóc lột ngườithì nạn dân tộc này bóc lột dân tộc khác cũng bị xoá bỏ và một khi đốikháng trong nội bộ dân tộc không còn thì sự thù địch cũng mất theo,trong chương này C.Mác và Ăngghen còn đưa ra một số biện pháp ápdụng trong giai đoạn đầu của hình thái kinh tế xã hội chủ nghĩa ra đời

Chương III: Văn học xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

C Mác và Ăngghen đã giành toàn bộ chương này để phân tích vàphê phán các trào lưu tư tưởng xã hội chủ nghiã và cộng sản chủ nghĩangoài Mác Xít đang còn ảnh hưởng một cách tích cực vào phong tràocông nhân lúc bấy giờ, phê phán chủ nghĩa xã hội phản động, chủ nghĩa

xã hội phong kiến, tư sản, chân chính; phê bình chủ nghĩa xã hội bảothủ, nó luôn tìm cách duy trì chủ nghĩa tư bản và bảo chữa cho giai cấp

tư sản, phủ nhận đấu tranh cách mạng sẽ thay thế chủ nghĩa tư bản; phê

phán chủ nghĩa xã hội không tưởng, không đứng trên lập trường của chủnghĩa duy vật, không chỉ ra đựơc vai trò sứ mệnh lịch sử thế giới củagiai cấp công nhân và quy luật khách quan, con đường biện pháp cảỉ tạo

“Vô sản tất cả các nước đoàn kết lại”

Khẩu hiệu chiến đấu của những người cộng sản kết thúc bảntuyên ngôn của Đảng cộng sản, khẳng định niềm tin sắt đá vào thắng lợitương lai của giai cấp vô sản quốc tế và chủ nghĩa cộng sản

Trong các lần tái bản, C.Mác và ăngghen viết nhưng lời tựa cónhững nội dung lý luận sâu sắc, bổ xung nhiều vấn đề mà trước đó tuyênngôn chưa đề cập đựơc Do đó là tư tưởng cơ bản và chủ đạo của tuyênngôn Trong lời tựa viết cho bản tiếng Đức xuất bản năm 1883 doăngghen viết tại Luân Đôn, 28/06/1883 là: “Thật buồn cho tôi là phảimột mình ký tên dưới lời tựa cho lần xuất bản này Mác, người toàn thểgiai cấp công nhân châu Âu và châu Mỹ phải chịu ơn nhiều hơn bất cứ

ai, bây giờ đã yên nghỉ đo đó tôi càng thấy cần nêu rõ ràng một lần nữađiều sau đây

“Tư tưởng cơ bản chủ đạo của tuyên ngôn là:

Trong mỗi thời đại lịch sử, sản xuất kinh tế và cơ cấu xã hội-cơcấu này tất yếu phải do sản xuất kinh tế mà ra- cả hai cái đó cấu thành

cơ sở của lịch sử chính trị và lịch sử tư tưởng của thời đại ấy; do đó( từchế độ công hữu ruộng đất nguyên thuỷ tan rã), toàn bộ lịch sử các cuộcđấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa các giai cấp bị bóc lột và những giaicấp đi bóc lột, giữa những giai cấp bị trị và giai cấp thống trị, qua cácgiai đoạn của sự phát triển xã hội của họ; những cuộc đấu tranh ấy hiệnnay đã đến một giai đoạn mà giai cấp bóc lột và bị áp bức(tức là giai cấp

vô sản) không còn có thể tự giải phóng khỏi tay giai cấp bóc lột và ápbức mình (tức là giai cấp vô sản) đựơc nữa nên không đồng thời và vĩnhviễn giải phóng toàn thể xã hội khỏi ách bóc lột, ách áp bức và khỏinhững cuộc đấu tranh giai cấp- tư tưởng chủ chốt ấy hoàn toàn và tuyệtđối là của Mác

Tôi đã nhiều lần tuyên bố như thế, nhưng bây giờ lời tuyên bố ấycũng cần đựơc ghi lên đầu tuyên ngôn” 1) Tư tưởng cơ bản này quánxuyến trong toàn bộ tác phẩm

Thời đại xã hội thị tộc - Bộ lạc loài người chưa phân chia thànhcác giai cấp Cuối thời thị tộc - Bộ lạc, trong nội bộ các cộng đồngngừơi dân , dần dần hình thành các giai cấp và các cuộc đấu tranhkhông ngừng diễn ra lúc ngấm ngầm, lúc công khai , quan hệ giữa người

và người đã thay đổi căn bản Trước Mác đã có những tác phẩm nổitiếng về đề tài giai cấp và đấu tranh giai cấp do nhiều nhà sử, họckinh tế học tư sản như Chie, Ghido,Minhe,vv Phần lớn thừa nhận sự

tồn tại của giai cấp , song các tác phẩm đó đều tránh đến vấn đề cơ bản,đặc biệt là vấn đề quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất C.Mác là người đầutiên chứng minh , sự tồn tại của các giai cấp chỉ gắn liền với những giaiđoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất Các xã hội có đối khánglần lượt thay thế nhau trong lịch sử Mỗi kiểu xã hội có kết cấu xã hội,giai cấp của một xã hội nhất định bao gồm hai giai cấp cơ bản

đối lập nhau Những điều kiện trên trong “Tuyên ngôn của Đảng cộngsản” khảng định ngay ở trong chương đầu tiên “Tư sản và vô sản” rằng:

“Lịch sử tất cả các xã hội tồn tại từ trước đến nay [tức là toàn bộ lịch sửthành văn cho đến nay Năm 1847 người ta hoàn toàn không biết tổchức xã hội có trước toàn bộ lịch sử thành văn Tức là tiền sử của xã hội Sau đó Hắc- Xtơ-han-den đã phát hiện ra chế độ

công hữu ruộng đất ở Nga Man- Rơ đã chứng minh rằng chế độ cônghữu ruộng đất là cái cơ sở xã hội làm điểm xuất phát cho sự phát triểncủa lịch sử của tất cả

các Bộ lạc Đức và người ta dần dần thấy rằng công xã nông thôn, vớichế độ sở hữu chung ruộng đất đang là hoặc đã là hình thức nguyên thuỷcủa xã hộỉ ở khắp nơi, từ ấn Độ đến Ai-Sơ- Len hình thức điển hình củakết cấu nội Bộ của xã hội cộng sản nguyên thuỷ đó đã đựơc Móc ganlàm sáng tỏ khi ông phát hiện đựơc thực chất của thị tộc và địa vị của nótrong Bộ lạc Cùng với sự tan rã của công xã nguyên thuỷ ấy xã hội bắtđầu phân chia thành những giai cấp riêng biệt và cuối cùng là đốikháng Tôi đã cố gắng trình bày quá trình tan rã đó trong tác phẩm

“nguồn gốc của gia đình của chế độ tư hữu và của Nhà nứơc” xuất bản

lần thứ 2 Stút - gát- 1886 (chú giải của ăngghen cho lần xuất bản

“tuyên ngôn của Đảng cộng sản” bằng tiếng Anh năm 1888 )] Chỉ làlịch sử đấu tranh giai cấp

Người tự do và người nô lệ , quý tộc và bình dân, chúa đất và nô

lệ , thợ cả phường hội và thợ bạn , nói tóm lại , những kẻ áp bức vànhững người bị áp bức, luôn luôn đối kháng nhau , đã tiến hành mộtcuộc đấu tranh không ngừng, lúc công khai lúc ngấm ngầm một cuộcđấu tranh bao giờ cũng kết thúc bằng một cuộc cải tạo cách mạng toàn

bộ xã hội, hoặc diệt vong của giai cấp đấu tranh với nhau” (1) “Đặcđiểm của thời đại chúng ta , thời đại của giai cấp tư sản xã hội ngàycàng chia thành hai phe lớn thù địch nhau, hai giai cấp lớn hoàn toàn đốinghịch nhau : giai cấp tư sản và giai cố vô sản” (2)

“Giai cấp tư sản là giai cấp những nhà tư bản hiện đại, nhữngngười sở hữu tư liệu sản xuất xã hội và sử dụng lao động làm thuê Giaicấp vô sản là giai cấp những công nhân làm thuê hiện đại, vì mất các tưliệu sản xuất của bản thân, nên buộc phải bán sức lao động của mình đểsống” (chú thích của Ăngghen cho lần xuất bản “tuyên ngôn của Đảngcộng sản “ bằng tiếng Anh năm 1888)

“Trong những thời đại lịch sử trước, hầu khắp mọi nơi, chúng tađều thấy xã hội hoàn toàn chia thành những đẳng cấp khác nhau, mộtcái thang chia thành từng nấc thang địa vị xã hội ở La Ma thưòi cổ ,chúng ta thấy có quý tộc, hiệp sỹ, bình dân, nô lệ; thời trung cổ thì cólãnh chúa phong kiến, chủ hầu, thợ cả, thợ bạn, nông nô và hơn nữa hầunhư trong một giai cấp ấy, lại có những thứ đặc biệt nữa

Xã hội tư sản hiện đại sinh ra từ trong lòng xã hội phong kiến đã bịdiệt vong, không xoá bỏ đựơc những đối kháng giai cấp nó chỉ đemlại những giai cấp mới , những hình thức đấu tranh mới thay thế chonhững giai cấp, những điều kiện áp bức, những hình thức đấu tranh cũ

mà thôi” (1)

“Tất cả những xã hội trứơc kia như chúng ta đã thấy , đều dựa trên

sự đối kháng giữa các giai cấp áp bức, với các giai cấp bị áp bức Nhưngmuốn áp bức một giai cấp ấy những điều kiện sinh sống khiến cho họ,chí ít cũng có thể sống đựơc trong vòng nô lệ Người nông nô trong chế

độ nông nô, đã tiến tới chỗ trở nên một thành viên của công xã, cũng nhưngười tiểu tư sản đã vươn tới địa vị người tư sản, dưới ách của chế độchuyên chế, phong kiến Người công nhân hiện đại trái lại, đã khôngvươn lên đựơc cùng với sự tiến bộ của công nghiệp, mà còn luôn luônrơi xuống thấp hơn, dưới cả những điều kiện sinh sống của chính giaicấp họ” (2)“Xã hội không thể sống đựơc dưới sự thống trị của giai cấp

tư sản nữa, như thế có nghĩa là sự tồn tại của giai cấp tư sản khôngcòntương dung với sự tồn tại của xã hội nữa” (3) “Như vậy, cùng với sựphát triển của đại công nghiệp, chính cái nền tảng trên đó giai cấp tưsản đã sản xuất và chiếm hữu sản phẩm của nó, đã bị phá sập dướichân giai cấp tư sản trước hết giai cấp tư sản sinh ra những người đàohuyệt chôn chính nó Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giaicấp vô sản đều là tất yếu như nhau” (4)

Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị chiếm đoạt lao độngcủa các giai cấp và tầng lớp bị trị, chiếm đoạt của cải xã hội vào tay