T tëng cña C THU HOẠCH Tư tưởng của C Mác và PH Ăngghen về nguyên tắc Đảng cộng sản là một tổ chức độc lập của giai cấp công nhân ý nghĩa thực tiễn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay Đ[.]
Trang 1THU HOẠCH-Tư tưởng của C.Mác và PH.Ăngghen về
nguyên tắc Đảng cộng sản là một tổ chức độc lập của giai cấp công nhân-ý nghĩa thực tiễn trong công tác xây dựng, chỉnh đốn
Đảng hiện nay
Đảng cộng sản Việt Nam là một tổ chức độc lập về chính trị,
tư tưởng và tổ chức, nắm quyền lãnh đạo cách mạng, gánh vác sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân trung thành và vận dụng sángtạo lí luận chủ nghĩa xã hội Khoa học của C.Mác và Ăngghen vàothực tiễn đất nước đề ra đường lối cách mạng sát đúng, đáp ứng yêucầu lịch sử, phù hợp với nguyện vọng của nhân và của dân tộc, nên
đã quy tụ được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc với sức mạnh thờiđại đấu tranh dưới ngọn cờ chủ nghĩa Mác - Lênin, liên tiếp dànhđược những thắng lợi to lớn trong cách mạng dân tộc dân chủ nhândân, cũng như trong sự nghiệp đổi mới hiện nay.Một trong nhữngnguyên nhân để Đảng thực hiện đúng sứ mệnh lịch sử của mình làtrung thành tư tưởng C.Mác và Ăngghen về các nguyên tắc xâydựng Đảng, trong đó có nguyên tắc về Đảng độc lập của giai cấpcông nhân, đáp ứng đúng yêu cầu khách quan của lịch sử, trong quátrình xây dựng và trưởng thành, công tác xây dựng Đảng luôn được
Trang 2chú trọng bảo đảm cho Đảng vững mạnh về chính trị tư tưởng và tổchức Trong 77 năm qua, mỗi bước đi của cách mạng đều gắn liềnvới xây dựng, trưởng thành của Đảng Tuy nhiên, bước sang thế kỷ
21, trước tình hình phức tạp nhanh chóng khó lường của tình hìnhthế giới, trước đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới vì chủnghĩa xã hội hiện nay thì vai trò lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn củaĐảng cộng sản Việt Nam hết sức quan trọng, là nhân tố hàng đầuquyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt nam Bên cạnh những
cơ hội và thuận lợi lớn, có không ít khó khăn và thách thức đòi hỏiĐảng ta phải: Luôn vững vàng về bản lĩnh chính trị, giữ vững tinhthần độc lập, tự chủ, sáng tạo Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội; Nắm bắt và tổng kết thực tiễn sáng tạo của nhândân, kịp thời đề ra chủ trương đúng đắn, khơi dậy và phát huy đượctiềm năng to lớn của nhân dân Phải xứng đáng vai trò chiến sĩ tiênphong cách mạng.Việc tiếp tục nghiên cứu làm rõ tư tưởng C.Mác
và Ph.Ăngghen về những nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng, đểnhận thức sâu sắc, kiên định trung thành và tìm kiếm những giảipháp phù hợp cho quá trình xây dựng, chỉnh đốn Đảng ta là mộtviệc làm cần thiết góp phần thiết thực nâng cao hiệu quả công tácxây dựng Đảng hiện nay, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạngtrong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH Đất nước, qua nghiên cứunhững tư tưởng của Mác- Ph Ăngghen về các nguyên tắc xây dựngĐảng chúng ta nhận thấy
Trang 3C.Mác và Ph.Ăngghen là lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân.Hai ông là người đầu tiên nêu lên những tư tưởng cơ bản về tổ chức,hoạt động của Đảng cộng sản của giai cấp công nhân Đồng thời haiông đã trực tiếp tham gia vào phong trào công nhân để giác ngộ họ
và từng bước xây dựng tổ chức cộng sản đầu tiên của giai cấp vôsản “Tổ chức liên đoàn những người cộng sản” do hai ông thànhlập và lãnh đạo đã thể hiện sự vận dụng những tư tưởng cơ bản đóvào hoạt động thực tiễn của phong trào công nhân C.Mác vàPh.Ăngghen đã trực tiếp thảo ra “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”
và “Điều lệ của Liên đoàn những người cộng sản” Sau đó C.Mác
đã soạn thảo ra “Tuyên ngôn thành lập Hội liên hiệp công nhânquốc tế” và cùng với Ph.Ăngghen soạn thảo “Điều lệ chung và cácqui chế hành chính” của Quốc tế I Đó là những văn kiện có tínhchất cương lĩnh và cơ sở tổ chức của các tổ chức Cộng sản đầu tiêntrên thế giới Bằng những văn kiện nổi tiếng nói trên, C.Mác vàPh.Ăngghen đã có những cống hiến vô giá trong việc nêu ra và luậngiải những nguyên tắc tổ chức, hoạt động của chính Đảng cáchmạng của giai cấp công nhân, được khái quát thành bảy nguyên tắc
Trang 4Ba là: Đảng phải được xây dựng trên những nguyên tắc dân
- Đảng cộng sản là gì: Đảng cộng sản là chính Đảng cách
mạng của giai cấp công nhân là sản phẩm của cuộc đấu tranhchính trị của giai cấp công nhân với giai cấp tư sản Đảng côngsản bao gồm những người ưu tú tiên tiến nhất trong giai cấp côngnhân, nhân dân lao động, tự nguyện đứng trong hàng ngũ củaĐảng đấu tranh giành quyền lợi cho giai cấp công nhân, nhân dânlao động
- Giai cấp vô sản là gì: Giai cấp vô sản là một tập đoàn xã
hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triểncủa nền đại công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lựclượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực
Trang 5lượng sản xuất cơ bản, tiên tiến, trực tiếp tham gia vào quá trìnhsản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xãhội; là lực lượng chủ yếu để tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa
tư bản (CNTB) lên chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở các nước tư bảnchủ nghĩa (TBCN) Giai cấp vô sản là những người không cóhoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất Họ phải làm thuê chogiai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư ở cácnước CNXH, họ là những người đã cùng nhân dân lao động làmchủ những tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng nhau hợp tác laođộng vì lợi ích chung của toàn xã hội, trong đó có lợi ích chínhđáng của bản thân họ
C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: “ vấn đề không phải ở chỗhiện nay người vô sản nào đó, thậm chí toàn bộ giai cấp vô sảncoi cái gì là mục đích của mình Vấn đề là ở chỗ tìm hiểu xemgiai cấp vô sản thực ra là gì, và phù hợp với tồn tại ấy của bảnthân nó, giai cấp vô sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử”1
- Chủ nghĩa tư bản là gì: Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX,
chủ nghĩa tư bản đã bộc lộ đầy đủ nhất tính chất bất nhân, dã mancủa nó Chẳng hạn:
Chế độ sở hữu tư bản tư nhân dẫn đến tha hoá, bần cùng hoágiai cấp công nhân và nhân dân lao động Thị trường tư bản tự dodẫn đến những cuộc khủng hoảng kinh tế chu kỳ, huỷ hoại cơ sở vật
1 Mac- ngghen To n t p, Nxb CTQG, HN, 1995 T p 2, Tr56 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 6chất, của cải xã hội Các nước đế quốc đem quân đi xâm lược cácnước lạc hậu, biến các nước này thành thuộc địa, phụ thuộc, áp bức,bóc lột dã man đối với nhân dân các nước thuộc địa, phụ thuộc Cácnước đế quốc gây ra các cuộc chiến tranh chia lại thị trường thế giới
đã huỷ hoại nghiêm trọng của cải vật chất, các nền văn hoá và biếtbao sinh mạng con người
Chủ nghĩa xã hội với tư cách là chủ nghĩa nhân đạo nhân dân đãchống lại sự bất nhân, dã man của chủ nghĩa tư bản Đó là một môhình xã hội dường như đối lập, trái ngược với chủ nghĩa tư bản, xoá
bỏ chế độ tư hữu, thiết lập chế độ công hữu trên phạm vi toàn xãhội, xoá bỏ thị trường tự do, điều tiết, quản lý nền kinh tế theo kếhoạch, nhà nước điều hành mọi hoạt động xã hội
1 Tư tưởng của C Mác và Ph Ăngghen về nguyên tắc: Đảng cộng sản là một tổ chức độc lập của giai cấp công nhân:
Một trong những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chínhđảng cách mạng của giai cấp công nhân đó là: Đảng cộng sản phải
là một tổ chức độc lập của giai cấp công nhân Đây là một nguyên
tắc hết sức quan trọng Trong các tác phẩm của mình, C Mác và Ph.
Ăngghen đã chỉ ra rằng: Lịch sử xã hội loài người từ khi có phânchia giai cấp và đối kháng giai cấp là lịch sử đấu tranh giai cấp Đấutranh giai cấp phát triển đến một trình độ nhất định thì chuyển hóa
từ cuộc đấu tranh vì mục tiêu kinh tế thành cuộc đấu tranh không
Trang 7chỉ vì mục tiêu kinh tế mà còn là mục tiêu chính trị Đấu tranh chínhtrị là cuộc đấu tranh biểu hiện tập trung nhất, bao quát nhất, mạnh
mẽ nhất của cuộc đấu tranh giai cấp vì nó mang mục đích giànhchính quyền về tay một giai cấp Trong cuộc đấu tranh gay go,quyết liệt và phức tạp ấy đòi hỏi phải có chính đảng của giai cấp rađời để lãnh đạo thống nhất mọi hoạt động của giai cấp, hướng vàomục tiêu chung đó là chống lại giai cấp đối lập và nhà nước thốngtrị của giai cấp đó Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chốnggiai cấp tư sản là cuộc đấu tranh sâu sắc nhất, toàn diện nhất và triệt
để cách mạng nhất vì mục tiêu của nó là xóa bỏ tận gốc chế độ
ngư-ời bóc lột ngưngư-ời, xóa bỏ chế độ tư bản, do đó, đòi hỏi giai cấp côngnhân phải có chính đảng của mình, với tư cách là lãnh tụ chính trị,đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu để tổ chức và lãnh đạo giaicấp công nhân đến thắng lợi cuối cùng Không chỉ xuất phát từ đòihỏi của cuộc đấu tranh giai cấp, tính tất yếu khách quan và sự cầnthiết phải thành lập chính đảng của giai cấp vô sản còn được quyếtđịnh bởi yêu cầu thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trong tác phẩm “ Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” đi từ phân tích
quá trình phát sinh, phát triển của chủ nghĩa tư bản, của giai cấp tưsản và giai cấp vô sản, C Mác và Ph Ăngghen đã rút ra một kếtluận khoa học chắc chắn rằng: " Trước hết, giai cấp tư sản sinh ranhững người đào huyệt chôn chính nó Sự sụp đổ của giai cấp tư sản
và thắng lợi của giai cấp vô sản là tất yếu như nhau."2 Các ông
2 Mác- ngghen to n t p, Nxb CTQG, HN, 1995, T p4, Tr 613 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 8không dừng lại ở đó mà còn chỉ ra Lực lượng duy nhất có sứ mệnhlịch sử thực hiện dự báo đó thành hiện thực là giai cấp vô sản ngườiđào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản và xây dựng thành công chủ nghĩacộng sản Yếu tố khách quan quyết định vai trò lịch sử toàn thế giớicủa giai cấp vô sản trước hết là do địa vị của họ trong nền sản xuất
xã hội, chứ không phải chỉ vì số lượng của họ, hoặc chỉ vì đây là giaicấp bị bóc lột nhiều nhất trong xã hội tư bản Họ là giai cấp tiêu biểu cholực lượng sản xuất tiến bộ nhất, là giai cấp được rèn luyện trong nền sảnxuất đại công nghiệp, là sản phẩm của chính bản thân nền đại côngnghiệp, đồng thời là giai cấp bị tước đoạt hết tư liệu sản xuất, buộc phải
đi làm thuê cho nhà tư bản Họ là giai cấp tiên tiến nhất, có tinh thần triệt
để cách mạng nhất, có khả năng hành động cách mạng kiên quyết nhất,
có tính tổ chức kỷ luật cao nhất, là giai cấp duy nhất đóng vai trò lãnhđạo cách mạng C Mác và Ph Ăng Ghen chỉ rõ: "Trong tất cả các giaicấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản, thì chỉ có giai cấp vô sản làgiai cấp thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và tiêuvong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp Còn giai cấp vô sản lại
là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp"3 Giai cấp vô sản là giaicấp triệt để cách mạng nhất: “ trong cuộc cách mạng ấy, những người vôsản chẳng mất gì hết, ngoài những xiềng xích đã trói buộc họ Họ giànhđược cả thế giới”4 Vì vậy, họ kiên quyết đấu tranh đến cùng Họ chỉ cóthể giải phóng mình đồng thời với việc giải phóng toàn xã hội
3 Mác- ngghen To n t p, Nxb CTQG, 1995, T p4, Tr610 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
4 Mác- ngghen , To n t p, Nxb CTQG, 1995, T p4 Tr 646 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 9Tuy nhiên, giai cấp công nhân muốn thực hiện được vai trò lịch
sử toàn thế giới thì điều kiện tiên quyết nhất là giai cấp công nhânphải tổ chức ra chính đảng chính trị độc lập của mình Vì chỉ khinào giai cấp công nhân tổ chức ra được chính đảng độc lập củamình thì giai cấp công nhân mới có thể hành động với tư cách làmột giai cấp Hai ông khẳng định: "Trong cuộc đấu tranh của mình,chống quyền lực liên hợp của các giai cấp có của, giai cấp côngnhân chỉ khi được tổ chức thành một chính đảng độc lập đối lập vớitất cả các chính đảng cũ do các giai cấp có của lập nên, thì mới cóthể hành động với tư cách là một giai cấp Việc tổ chức giai cấpcông nhân thành một chính đảng như vậy là cần thiết để đảm bảothắng lợi của cách mạng xã hội và thắng lợi của mục đích cuối cùngcủa nó là: thủ tiêu các giai cấp"5 Như vậy, giai cấp công nhân muốnthực hiện được vai trò lịch sử toàn thế giới thì điều kiện tiên quyếtnhất là giai cấp công nhân phải tổ chức ra chính đảng chính trị độclập của mình Chính vai trò lịch sử toàn thế giới và địa vị lãnh đạocủa giai cấp công nhân, chính việc thực hiện những mục tiêu cao
cả của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh cách mạng xóa bỏnền thống trị của giai cấp tư sản đã quyết định tính tất yếu kháchquan và sự cần thiết phải thành lập chính đảng của giai cấp vô sản.Chính Đảng của giai cấp công nhân ra đời là nhân tố quyết địnhchuyển giai cấp công nhân từ giai cấp "tự mình" thành giai cấp "vìmình", đưa phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân từ đấu
5 Mác- ngghen, To n t p, Nxb S th t , HN,1983, Tr207 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ự thật , HN,1983, Tr207 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 10tranh tự phát, lẻ tẻ, rời rạc thành cuộc đấu tranh tự giác, có tổ chức
có lãnh đạo, đi đến thắng lợi Ăngghen chỉ rõ rằng: "Để cho giaicấp vô sản đủ vững mạnh để chiến thắng trong giờ phút quyết định,cần phải và điều này Mác và tôi chủ trương từ 1847: Thành lập mộtĐảng riêng biệt khác hẳn với các đảng khác và đối lập hẳn với cácđảng này, một đảng giai cấp tự giác"6 Chính Đảng cách mạng củagiai cấp công nhân theo C.Mác và Ph.Ăngghen: “ Việc tổ chức lạiliên đoàn chỉ có thể được thực hiện thông qua một pháiviên….Đảng công nhân phải hành động sao cho thật có tổ chức,thật thống nhất, thật độc lập nhất, nếu như nó không muốn, nhưnăm 1848 lại bị giai cấp tư sản lợi dụng và bám đuôi nó mà lê đi”7
Độc lập ở đây không phải là đơn độc, cô độc, khép kín, không phải
là hội kín mà các giai cấp và nhân dân lao động không biết Đảngphải luôn liên hệ chặt chẽ với giai cấp công nhân và nhân dân laođộng Đảng không đối lập với các tổ chức khác của giai cấp vô sản.Ngược lại, Đảng phải tích cực hoạt động, phải truyền bá tư tưởngcủa chủ nghĩa xã hội khoa học vào trong các tổ chức đó, hướnghoạt động của các tổ chức đó vào quĩ đạo cách mạng vô sản Quanđiểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về Đảng độc lập, nghĩa là Đảng
cộng sản phải độc lập về chính trị, tư tưởng và tổ chức, không bị lệ
thuộc vào giai khác
Về chính trị:
6 Mác- ngghen To n T p, Nxb CTQG, HN, 1995 T p 6 , Tr704 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
7 Mác- ngghen To n T p, Nxb CTQG, HN, !993, T p 7, Tr342, 343 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 11C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng, độc lập về chính trị có ýnghĩa quyết định nhất đối với mọi hoạt động của Đảng Bởi vì, nóbảo đảm cho Đảng có cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắntrong mọi thời kì của cách mạng; đồng thời có cương lĩnh, đườnglối chính trị đúng, Đảng mới xác định được phương hướng hànhđộng đúng Ngược lại, nếu không có cương lĩnh, đường lối đúng,phong trào công nhân sẽ bị chao đảo, mất phương hướng và dẫn tớithất bại.
Bên cạnh đó, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng phảiluôn đối mặt với sự chống phá của kẻ thù, bọn cơ hội và nhữngđảng viên thoái hoá biến chất Ph.Ăngghen đã cảnh báo: phong trào
vô sản nhất định phải trải qua những bước phát triển khác nhau,trong mỗi bước đều có những người dừng lại, họ không đi xa hơnđược nữa Vì vậy, nếu Đảng không kiên định mục tiêu, lí tưởngcách mạng thì chắc chắn Đảng sẽ tự “buông vũ khí” đầu hàng trước
sự chống phá, mua chuộc của kẻ thù Hai ông cho rằng Đảng cộngsản phải thể hiện tính vô sản triệt để, nghĩa là không chấp nhận đanguyên chính trị trong Đảng, mà là Đảng của giai cấp công nhân,mang bản chất giai cấp công nhân Đảng phải luôn đứng vững trênlập của giai cấp công nhân để giải quyết mọi vấn đề trong xây dựng
và hoạt động của Đảng Cương lĩnh, chiến lược, sách lược của Đảng
là sự kết hợp nhuần nhuyễn cả lí luận và thực tiễn, phải luôn xuấtphát từ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, phù
Trang 12hợp với thực tiễn của mỗi nước trong tuyên ngôn của Đảng côngsản là một kiểu mẫu quan trọng trong việc xây dựng Đảng độc lập
về chính trị, một văn kiện có tính cương lĩnh đầu tiên của phongtrào cộng sản quốc tế, Hai ông đã không chỉ trình bày những quanđiểm chung mà còn nêu rõ mục đích, nhiệm vụ của Đảng, những cơ
sở lí luận chung của chiến lược và sách lược đấu tranh cách mạng.Ngay từ đầu tổ chức Liên đoàn những người cộng sản đã thể hiệnnguyên tắc này, điều lệ đồng minh đã ghi rõ: “thừa nhận chủ nghĩacông sản” “Mục đích của liên đoàn là: lật đổ giai cấp tư sản, lập nềnthống trị của giai cấp vô sản, tiêu diệt xã hội cũ, tư sản, dựa trên sự đốikháng giai cấp, và xây dựng một xã hội mới không có giai cấp và không
có chế độ tư hữu ”8 Độc lập về tư tưởng theo Hai ông đó là phải xácđịnh rõ lập trường quan điểm của giai cấp công nhân, Đảng không phải
là hội kín và hổ thẹn nếu không nói rõ quan điểm của mình, thẳng thắnbác bỏ mọi tư tưởng chống đối, bóc trần những quan điểm lí luận sai tráicủa giai cấp tư sản, như Mác và Ăngghen đã phân tích trong chươngnhững người vô sản và những người tư sản, hai ông vạnh rõ những sailầm và sự dối trá của những tư tưởng tư sản, phong kiến tiểu tư sản, tôngiáo và những tư tưởng phản động khoác áo xã hội chủ nghĩa, trongchương văn học xã hội chủ nghĩa Bản thân cuộc đời và sự nghiệp hoạtđộng lí luận sáng tạo ra chủ nghĩa Mác và thực tiễn, cùng với những tácphẩm vĩ đại, những bài luận chiến,và ngay chính việc thảo ra Tuyên
8 Mác- ngghen To n T p, Nxb CTQG, HN , 1995, T p 4, Tr732 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 13ngôn của Đảng Cộng sản là sự thể hiện về việc xây dựng Đảng độc lập
về tư tưởng
Để Đảng cộng sản luôn độc lập về chính trị, trước hết, Đảng phải
luôn kiên định mục tiêu, lí tưởng Cộng sản chủ nghĩa, là xoá bỏ chế độ
tư hữu, xoá bỏ giai cấp tư sản, xây dựng thành công chủ nghĩa cộng sảntrên toàn thế giới, đó là mục tiêu cuối cùng của nhân loại Đồng thời,
Đảng phải xác định được hệ tư tưởng của mình đó là chủ nghĩa xã hội khoa học; luôn giữ vững bản lĩnh chính trị trong mọi tình huống, nhất là
ở những bước ngoặt của cách mạng; đấu tranh không khoan nhượng với hệ tư tưởng của giai cấp tư sản và tư tưởng thù địch khác; luôn bổ sung và phát triển hệ tư tưởng chủ nghĩa xã hội khoa học, nếu không
muốn nó cứng đờ và chết
Cùng với việc kiên định mục tiêu, lí tưởng, hệ tư tưởng, Đảng
phải có đường lối, cương lĩnh, chiến lược, sách lược đúng đắn.
Đường lối, cương lĩnh, chiến lược, sách lược, đó là định hướngchính trị, mục tiêu chính trị của giai cấp Có đường lối, cương lĩnh,chiến lược, sách lược đúng đắn thì Đảng mới chèo lái con thuyềncách mạng đi đúng hướng
Đường lối, cương lĩnh, chiến lược, sách lược của Đảng phải là sự
kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí luận và thực tiễn Lí luận, là lí luận
của chủ nghĩa xã hội khoa học, đó là lí luận khoa học và cách mạng.Thực tiễn, là thực tiễn của đất nước, của dân tộc Đường lối của
Đảng phải phản ánh đúng thực tiễn, đúng qui luật khách quan,
Trang 14phù hợp với tâm tư nguyện vọng của giai cấp công nhân, của
quảng đại quần chúng nhân dân lao động và của cả dân tộc.Đường lối chính trị phải góp phần làm chuyển biến cách mạng,trực tiếp thúc đẩy sự nghiệp cách mạng của Đảng, của giai cấpphát triển Đường lối đó không được cứng nhắc, khuôn mẫu, bấtbiến Mà nó phải không ngừng được bổ sung và phát triển bằng sựđóng góp công sức, trí tuệ của mọi đảng viên, quần chúng Nghĩa
là, đường lối đó luôn luôn vận động, phát triển đáp ứng yêu cầucủa thực tiễn, đáp ứng lợi ích chính đáng của nhân dân Đườnglối, cương lĩnh trước khi thông qua, được mọi đảng viên, quầnchúng thảo luận dân chủ, khi thảo luận xong được biểu quyếtthống nhất Mọi đảng viên của Đảng phải tuân thủ nghiêm ngặt
Nghĩa là, đường lối, cương lĩnh của Đảng là tập trung thống nhất.
Có thể nói, cương lĩnh, đường lối đúng đắn sẽ đảm bảo sự đoànkết thống nhất trong toàn Đảng, thống nhất ý chí, tư tưởng vàhành động, tránh được nguy cơ phân liệt, chia rẽ trong Đảng.Đường lối chính trị đúng đắn là vũ khí lí luận sắc bén vũ trangcho đảng viên và quần chúng cách mạng đấu tranh chống cáckhuynh hướng tư tưởng cơ hội “tả”, “hữu khuynh” trong Đảng
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, năm 1875 bất chấp lời phêphán của C.Mác, những nhà lãnh đạo Đảng Ai-dơ-nắc đã thông qua
“Cương lĩnh Gôta” một cương lĩnh chịu ảnh hưởng nhiều quan điểmcủa Látxan - một kẻ cơ hội, với đường lối thoả hiệp, cải lương
Trang 15Chính sự thoả hiệp về cương lĩnh của những nhà lãnh đạo Đảng dơ-nắc đã trở thành một trong những nguyên nhân của sự biến chấtcủa Đảng dân chủ-xã hội Đức và làm nảy sinh chủ nghĩa cơ hội.
Ai- Về tư tưởng:
Cùng với độc lập về chính trị, Đảng phải độc lập về tư tưởng.Theo C.Mác và Ph.Ăngghen Đảng cộng sản của giai cấp công nhân
ra đời là nhân tố quyết định chuyển giai cấp công nhân từ giai cấp
"tự mình" thành giai cấp "vì mình", đưa phong trào đấu tranh củagiai cấp công nhân từ đấu tranh tự phát, lẻ tẻ, rời rạc thành cuộc đấutranh tự giác, có tổ chức có lãnh đạo, đi đến thắng lợi Ăngghen chỉ
rõ rằng: "Để cho giai cấp vô sản đủ vững mạnh để chiến thắng tronggiờ phút quyết định, cần phải và điều này Mác và tôi chủ trơng từ1847: Thành lập một Đảng riêng biệt khác hẳn với các đảng khác vàđối lập hẳn với các đảng này, một đảng giai cấp tự giác"9 Một chínhĐảng như thế đương nhiên phải là đội tiên phong của giai cấp, phảibao gồm những phần tử ưu tú, tiên tiến nhất của giai cấp Đảng ấyphải thực sự là của giai cấp công nhân, mang bản chất của giai cấpcông nhân Đảng đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân
để xem xét và giải quyết mọi vấn đề Đảng và giai cấp thống nhất ởmục tiêu, lý tưởng và ở lợi ích Mục tiêu lý tưởng của Đảng là mụctiêu lý tưởng của giai cấp công nhân, là lật đổ chủ nghĩa tư bản, xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Ngoài lợiích giai cấp, dân tộc Đảng không có lợi ích nào khác Tuy nhiên,
9 Mác- ngghen To n T p, Nxb CTQG, HN, 1995, T p 6, Tr704 Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 16như thế không có nghĩa Đảng là toàn bộ giai cấp Đảng chỉ là một
bộ phận của giai cấp, bộ phận ưu tú nhất, giác ngộ cách mạng nhất,
là đội tiên phong, lãnh tụ chính trị của giai cấp C Mác vàPh.Ăngghen chỉ rõ ranh giới của sự khác biệt giữa những ngườicộng sản và những người vô sản: " Vậy là về mặt thực tiễn, nhữngngười cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng côngnhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong tràotiến lên, về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản
ở chỗ là họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung củaphong trào vô sản"10 Tư tưởng đó thể hiện nhất quán một nguyên tắc
là không được hạ thấp Đảng xuống ngang hàng với giai cấp, khôngđược xóa nhòa ranh giới giữa đảng viên với quần chúng tích cực
ngoài Đảng Đảng cộng sản phải lấy chủ nghĩa xã hội khoa học là hệ
tư tưởng duy nhất Vì đó là hệ tư tưởng cách mạng và khoa học nhất
của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Chủ nghĩa xã hội khoahọc đã chỉ ra: con người không những nhận thức được thế giới màcòn cải tạo được thế giới Đặc biệt, chủ nghĩa xã hội khoa học đã chỉ
ra cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động mục tiêu, con đường,hình thức đấu tranh cách mạng Hệ tư tưởng đó được xây dựng trênnền tảng cơ sở vật chất của phong trào công nhân, phù hợp với quiluật khách quan của lịch sử Đồng thời đáp ứng được lợi ích, nguyệnvọng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đó là xoá bỏ chế
độ tư hữu, bóc lột của giai cấp tư sản, xây dựng xã hội mới tốt đẹp,
10 Mác- ngghen To n T p, Nxb CTQG, 1995, T p4, Tr Ăngghen Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 àn tập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56 ập, Nxb CTQG, HN, 1995 Tập 2, Tr56
Trang 17xã hội cộng sản chủ nghĩa Còn các loại hệ tư tưởng khác như: chủnghĩa xã hội không tưởng của Xanh-xi-mông, Phu-ri-ê, ôoen; chủnghĩa xã hội không tưởng Weiterning đã không giải thích được bảnchất thối nát của chủ nghĩa tư bản, con đường làm cách mạng chỉ làgiáo dục, nêu gương chứ không phải bằng cuộc cách mạng xã hội;còn loại hệ tư tưởng của giai cấp tư sản là hết sức phản động, chỉnhằm lừa bịp, mê hoặc giai cấp công nhân và quần chúng nhân dânlao động mà thôi Trong tác phẩm “Hệ tư tưởng Đức” C.Mác vàPhĂngghen đã khẳng định: Trong mọi thời đại, những tư tưởng củagiai cấp thống trị là những tư tưởng thống trị Giai cấp công nhân làgiai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến của thời đại, vì vậy
hệ tư tưởng của giai cấp công nhân cũng là hệ tư tưởng tiên tiến,cách mạng và khoa học nhất Bởi vậy, Đảng phải xác định được hệ
tư tưởng chủ nghĩa xã hội khoa học là hệ tư tưởng thống trị trong xãhội
Do đó, Đảng phải khẳng định và kiên trì hệ tư tưởng chủ nghĩa xã hội khoa học, coi đó là hệ tư tưởng duy nhất, không thể thay thế Đảng phải vũ trang cho mình hệ tư tưởng đó, không dung nạp, không chấp nhận sự tồn tại của đa hệ tư tưởng trong Đảng Nghĩa là không chấp nhận đa nguyên chính trị Lí luận của chủ nghĩa xã hội khoa học phải luôn giữ vai trò nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của
Đảng, trong bất kì tình huống nào cũng không được xa rời nó
Trang 18Đồng thời Đảng phải ra sức truyền bá, giáo dục giác ngộ giai
cấp công nhân và nhân dân lao động để hệ tư tưởng đó trở thành hệ
tư tưởng thống trị trong đời sống xã hội, luôn là chỗ dựa tinh thần
cho quần chúng trong mọi điều kiện, mọi hoàn cảnh
Để giữ vững tính độc lập của hệ tư tưởng và phát huy sức
mạnh vai trò của nó trong xã hội Đảng phải không ngừng đấu tranh không khoan nhượng với hệ tư tưởng phi vô sản, thù địch, các
quan điểm sai trái phản động thù địch để bảo vệ, củng cố và pháttriển học thuyết cách mạng khoa học của chủ nghĩa Mác Bảo vệ sựđúng đắn, trong sáng của hệ tư tưởng Mác xít trong mọi điều kiệnhoàn cảnh, đặc biệt là trước những khó khăn thách thức, biến cố,bước ngoặt lịch sử
Về tổ chức:
Cùng với độc lập về chính trị và tư tưởng, theo C.Mác vàPh.Ăngghen, Đảng phải độc lập cả về tổ chức Đảng là một tổ chứcđộc lập của giai cấp công nhân Tổ chức Đảng là một tổ chức chặtchẽ nhất từ Trung ương đến cơ sở, từ trên xuống dưới, từ toàn Đảngđến các chi bộ Đảng phải có điều lệ tập trung thống nhất, phải cómột kỷ luật thống nhất, tức là luôn luôn làm cho Đảng thành mộtchỉnh thể, thành một cơ thể sống Nếu một khâu nào đó, một quátrình nào đó không chặt chẽ đều có ảnh hưởng đến tính độc lập củaĐảng Tổ chức Đảng hình thành do nhu cầu của giai cấp vô sảnchống lại giai cấp tư sản Đảng được hình thành đúng qui luật khách
Trang 19quan của lịch sử đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản với giai cấp tưsản Tổ chức là phương thức tập hợp lực lượng cách mạng của Đảng.
Tổ chức là nguồn sức mạnh to lớn của Đảng Bằng sự tổ chức, Đảng qui
tụ được nhiều lực lượng quần chúng mà lực lượng này tuy rất hùng hậunhưng cũng rất tản mạn, tổ chức họ lại và lãnh đạo họ đấu tranh Khi đóĐảng mới thực sự có một lực lượng vật chất to lớn mà không có một thứ
vũ khí nào sánh được
Tổ chức của Đảng là một chỉnh thể, chặt chẽ, khoa học, cách mạng nhất Đảng không phải là sự hợp nhất của các tổ chức, các phe
phái chính trị
Để cho Đảng luôn có một tổ chức vững mạnh, Theo C.Mác và
Ph.Ăngghen: Đảng phải được xây dựng và hoạt động theo nguyên tắc dân chủ triệt để, giữ vững kỷ luật tự giác nghiêm minh C.Mác
nhấn mạnh: ngày nay chúng ta nhất thiết phải duy trì kỷ luật trongĐảng nếu không mọi cái sẽ mất hết Các văn kiện của “Đồng minhnhững người cộng sản” và Quốc tế I cũng như hoạt động thực tiễncủa các tổ chức đó đã nói lên rằng: cơ sở để xây dựng các tổ chức
đó về mặt tổ chức là nguyên tắc tập trung dân chủ Mặc Các vănkiện của “Đồng minh” và của Quốc tế I do C.Mác thảo ra đã nêu rõ:mọi thành viên của “Đồng minh” đều tham gia vào việc bầu cử các
cơ quan lãnh đạo, vào việc dự thảo và thông qua cương lĩnh, điều lệ,các cơ quan cấp dưới phải phục tùng cơ quan cấp trên, thiểu số phụctùng đa số Đảng phải được tổ chức thống nhất từ trung ương đến cơ
Trang 20sở, từ trên xuống dưới, từ toàn Đảng đến các chi bộ đảng Đảng phải
có điều lệ thống nhất, có kỷ luật thống nhất Nghĩa là, luôn làm choĐảng thành một chỉnh thể, thành một cơ thể sống Do đó, nếu mộtkhâu nào đó, một quá trình nào đó không chặt chẽ thì đều có ảnhhưởng đến tính độc lập của tổ chức Tập trung đi liền cùng với dânchủ, việc phát huy dân chủ được thực hiện trong mối liên hệ chặtchẽ với việc tôn trọng kỷ luật của Đảng, một kỷ luật sắt, tự giác,nghiêm minh đối với tất cả mọi thành viên Kinh nghiệm của “Đồngminh những người cộng sản” và đặc biệt là của Quốc tế I đã chothấy, việc chấp hành đầy đủ nguyên tắc tập trung dân chủ là điềukiện vô cùng quan trọng để bảo đảm sức chiến đấu của Đảng, đểĐảng thực hiện vai trò lãnh đạo của mình
Trong tác phẩm “Phê phán cương lĩnh Gôta” C.Mác vàPh.Ăngghen đã phê phán mạnh mẽ Đảng xã hội Đức: sát nhập tổ chứcmột cách tuỳ tiện, vô nguyên tắc, dẫn tới một sự thoả hiệp, nhânnhượng về cương lĩnh, đường lối của Đảng, làm cho phong trào côngnhân rơi vào khủng hoảng và mất phương hướng
Để củng cố sự thống nhất đội ngũ của các tổ chức Cộng sản
về tư tưởng và tổ chức, theo C.Mác và Ph.Ăngghen, Đảng phảiluôn đấu tranh kiên quyết chống lại bọn cơ hội, xét lại, nhữngquan điểm phản xã hội chủ nghĩa, bọn Bacurin và những tên cơhội khác chui vào Quốc tế I; chống lại tất cả những đảng viên viphạm kỷ luật Đảng C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh rằng:
Trang 21củng cố hàng ngũ của Đảng, đuổi ra khỏi Đảng những phần tử thùđịch và cơ hội là qui luật phát triển của Đảng Ph.Ăngghen cònnhấn mạnh: trong mỗi bước phát triển của phong trào vô sản đều
có những người dừng lại, họ không đi xa hơn được nữa, vì vậynhất thiết phải duy trì kỷ luật nghiêm minh trong Đảng nhằm làmcho Đảng là một tổ chức thống nhất cao và triệt để
Mối quan hệ giữa độc lập về chính trị với tư tưởng và
tổ chức của Đảng:
Độc lập về chính trị, tư tưởng và tổ chức của Đảng tuy là baphạm trù khác nhau nhưng giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ, biệnchứng không tách rời Cương lĩnh, đường lối của Đảng là nền tảng tưtưởng, là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng Nó quyết định,chi phối công tác tư tưởng và công tác tổ chức Bởi vì , có đường lốichính trị đúng mới có thể xác định được phương hướng hành độngđúng, mới có phương hướng tư tưởng và tổ chức đúng
Xây dựng Đảng về tư tưởng không những dựa vào đường lối,nhiệm vụ chính trị của Đảng, mà còn phải gắn liền với việc xây dựngĐảng về tổ chức Tư tưởng có thông suốt thì tổ chức mới chặt chẽ,nội bộ mới đoàn kết, thống nhất, hành động mới tự giác
Công tác tổ chức được hình thành trên cơ sở cương lĩnh, đườnglối chính trị Chức năng của tổ chức là thực hiện thắng lợi cươnglĩnh, đường lối chính trị của Đảng Nếu tổ chức vững mạnh, hoạtđộng có hiệu quả cao thì cương lĩnh, đường lối, chủ trương, chính
Trang 22sách của Đảng được thực hiện tốt Ngược lại, tổ chức yếu kém, nănglực và hiệu quả hoạt động của tổ chức thấp thì đường lối, chính sáchcủa Đảng không được thực hiện tốt Mặt khác, tổ chức khôngnhững chỉ có chức năng tổ chức thực hiện đường lối mà còn cóchức năng góp phần xây dựng đường lối, cụ thể hoá đường lối vàqua hoạt động tổng kết thực tiễn, đúc kết kinh nghiệm, bổ sungphát triển đường lối, chính sách của Đảng cho đúng đắn, phù hợphơn Đồng thời, công tác tổ chức là cơ sở vật chất bảo đảm cho tưtưởng được củng cố, biến thành hành động, thành hiện thực Vàcông tác tư tưởng, công tác tổ chức được tiến hành ở trình độ cao
là điều kiện quyết định việc thực hiện thắng lợi cương lĩnh, đườnglối, chủ trương của Đảng
2 ý nghĩa thực tiễn trong công tác xây dựng Đảng cộng sản hiện nay:
Tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về nguyên lí: Đảng làmột tổ chức độc lập của giai cấp công nhân, có ý nghĩa phươngpháp luận khoa học đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tưtưởng và tổ chức Vì vậy, đòi hỏi các Đảng cộng sản phải có đủnăng lực lãnh đạo và sức chiến đấu; phải có đủ trình độ, bản lĩnhlãnh đạo cách mạng, đặc biệt trong những lúc khó khăn thử thách;không ngừng tu dưỡng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên củaĐảng; đấu tranh kiên quyết với những quan điểm sai trái và những
Trang 23người cộng sản phải không ngừng bổ sung phát triển lí luận về xâydựng Đảng
Hiện nay, Đảng là một bộ phận của hệ thống chính trị, nhưng lại làhạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị Tính độc lập và với vai trò lãnhđạo của Đảng, đòi hỏi Đảng phải tiên phong trước mọi tổ chức, trênmọi tổ chức cả về lí luận và thực tiễn; cả về chính trị, tư tưởng và tổchức; cả về phẩm chất và năng lực Đảng phải mở rộng mối quan hệvới quần chúng, với các tổ chức xã hội khác để làm tốt công tác vậnđộng cách mạng, để họ cùng tham gia xây dựng Đảng nhằm qui tụsức mạnh đoàn kết xung quanh Đảng Có như vậy Đảng mới củng cốđược tính độc lập, có như vậy Đảng mới thực sự vững mạnh
Đảng cộng sản việt nam từ khi ra đời đến nay đã vận dụngđúng đắn, sáng tạo những tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen,Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm xâydựng Đảng cộng sản Việt Nam luôn vững mạnh không ngừng trên
cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức
Xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị:
Ngay Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng ngày 3/2/1930, Đảng
ta đã đề ra được “Chính cương sách lược vắn tắt” Cương lĩnh đầutiên của Đảng đã bao quát được những vấn đề có định hướng quantrọng của cách mạng Việt Nam: con đường cách mạng Việt Namphải trải qua hai giai đoạn, trước hết làm cách mạng tư sản dânquyền thắng lợi rồi tiến thẳng lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa