THU HOẠCH tư tưởng cơ bản của hồ chí minh về tôn giáo và công tác tôn giáo sự vận dụng của đảng ta trong sự nghiệp đổi mới

T­ t­ëng Hå ChÝ Minh vÒ t«n gi¸o vµ c«ng t¸c t«n gi¸o PAGE 22 THU HOẠCH Tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo sự vận dụng của đảng ta trong sự nghiệp đổi mới Tôn giáo là một hiện tượng xã hội thuộc đời sống tinh thần của con người, nó đã và đang có ảnh hưởng quan trọng đến các quốc gia, dân tộc trên thế giới Trong thời đại ngày nay, khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão, khoa học đã thực sự trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và tưởng chừng con người cùng với.

nghiệp đổi mới

Tôn giáo là một hiện tượng xã hội thuộc đời sống tinh thần củacon người, nó đã và đang có ảnh hưởng quan trọng đến các quốcgia, dân tộc trên thế giới Trong thời đại ngày nay, khoa học và côngnghệ phát triển như vũ bão, khoa học đã thực sự trở thành lực lượngsản xuất trực tiếp và tưởng chừng con người cùng với khoa học cóthể giải thích được mọi vấn đề của tự nhiên, xã hội, tư duy màkhông cần viện dẫn thần linh Nhưng thực tế đang có nhiều vấn đềdiễn mà chúng ta chưa giải đáp được Không ít người đã tìm đến tôngiáo để cầu mong được “tai qua nạn khỏi”

Một nét chung khá rõ hiện nay ở nước ta là các hoạt động tôngiáo đang đi vào hoạt động bình thường, nhiều lễ nghi được tiếnhành thường xuyên, các cơ sở thờ tự được tôn tạo, sửa chữa và xâydựng mới; kinh sách được in ấn, tu sĩ, chức sắc được tu nghiệp ởtrong nước và nước ngoài; các hoạt động đối ngoại, hoạt động xãhội của tôn giáo được mở rộng; một số tín đồ khô, nhạt đạo đã sinhhoạt trở lại; thanh thiếu niên được thu hút vào sinh hoạt tôn giáo sôinổi hơn Đa số chức sắc tôn giáo, đồng bào tín đồ phấn khởi trướcchủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, thể hiện lòng tin với

Đảng, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới, chấp hành tốt chủ trương,pháp luật của Đảng và Nhà nước Điều này thấy được khá rõ qua tất

cả các tôn giáo: Thiên chúa, Phật giáo, Cao đài…Từ khi có chínhsách đổi mới của Đảng và Nhà nước, Giáo hội Thiên chúa giáo tạiViệt Nam đã hưởng ứng tinh thần “sống phúc âm trong lòng dântộc” Đối với một số giáo phận trước kia chủ trương “bất hợp tác”,cấm giáo sỹ tham gia quan hệ với chính quyền địa phương, thì nayGiáo hội đã chủ trương quan hệ, tăng cường tiếp xúc và ủng hộchính quyền địa phương, tăng cường các hoạt động từ thiện Phậtgiáo và một số các tôn giáo khác cũng ngày càng tăng cường hòanhập với đời sống xã hội hơn Biểu hiện thông qua việc rất nhiềucác nhà sư, các vị chức sắc của các tôn giáo tham gia tích cực vàoHội đồng nhân dân, Quốc hội, ủng hộ chính sách của Đảng và Nhànước

Song song với xu hướng tôn giáo hòa nhập với đời sống kinh tế

xã hội, xu hướng thương mại hóa các hoạt động tôn giáo đang xuấthiện và có khả năng phát triển Trong đời sống tôn giáo, hiện tượng

mê tín, diễn ra khá phổ biến, xuất hiện những “tôn giáo mới” màtheo các nhà nghiên cứu, các nhà hoạt động thực tiễn đánh giá “lành

ít, dữ nhiều” Ước tính ở nước ta hiện nay, có khoảng trên 30 giáophái: Đạo chân không, Thiên Đạo, Tân Sứ, Đạo siêu hóa … Trong

đó có trường phái bọc lộ sự tiêu cực rõ rệt và bị dư luận xã hội lên

án Riêng đạo Tin lành ở các tỉnh miền núi phía Bắc có xu hướngxóa bỏ truyền thống văn hóa của dân tộc

Qua thực tế tôn giáo của nước ta hiện nay, cho thấy: Xu thếtoàn cầu hóa nền kinh tế thị trường một số mặt đã và đang tạo ranhững cơ hội thuận lợi cho sự phát triển kinh tế đất nước, đời sống

đa phần nhân dân được cải thiện, trong đó có các tín đồ tôn giáo;bên cạnh đó cũng tạo môi trường khách quan, thuận lợi cho sự pháttriển tín ngưỡng tôn giáo và tàng trữ trong lòng nó những yếu tố tiêucực Cùng với những vấn đề “dân tộc”, “dân chủ”, “nhân quyền”,vấn đề tôn giáo hiện nay đang là một vấn đề nhạy cảm và có nhiềudiễn biến phức tạp Các thế lực thù địch đang lợi dụng sự khủnghoảng của chủ nghĩa xã hội, lợi dụng toàn cầu hoá kinh tế quốc tế,

sử dụng vấn đề “tôn giáo” để tác động, can thiệp vào công việc nội

bộ của nước ta, phục vụ các ý đồ chính trị phản động của chúng.Tình trạng lợi dụng tôn giáo để chống phá, vu khống đường lối lãnhđạo của Đảng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc đang có xu hướngtăng lên

Tình hình đó đòi hỏi chúng ta phải nghiên cứu tư tưởng Hồ ChíMinh về tôn giáo và công tác tôn giáo, làm sáng tỏ hơn giá trị của tưtưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo đối với cáchmạng Việt Nam, đồng thời vận dụng linh hoạt phương pháp Hồ ChíMinh để giải quyết vấn đề tôn giáo hiện nay

1 Những tư tưởng cơ bản của Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo.

Trong hoạt động lý luận của mình, Hồ Chí Minh luôn kế thừa

và phát triển sáng tạo những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin

về tín ngưỡng, tôn giáo vào điều kiện cụ thể của Việt nam TheoNgười, vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt nam có những đặc điểmkhác với phương Tây Cần phải nghiên cứu tôn giáo ở Việt Nam đểtập hợp lực lượng tiến hành cách mạng vô sản, đồng thời trang bị chonhững người cộng sản quan điểm, thái độ đúng đối với vấn đề tôngiáo Một trong những di sản to lớn mà Hồ Chí Minh để lại cho Đảng

ta đó là hệ thống những tư tưởng cách mạng và khoa học về tôn giáo

và công tác tôn giáo Những tư tưởng này được xây dựng từ sự kếthừa tinh hoa truyền thống văn hoá tôn giáo của dân tộc và nhân loại,

từ sự vận dụng sáng tạo quan điểm về vấn đề tôn giáo của chủ nghĩaMác - Lê nin vào điều kiện cụ thể Việt Nam, và từ chính từ đạo đức,nhân cách, tài năng của Người

Trước hết, theo Hồ Chí Minh: cơ sở triết học của tôn giáo là chủ nghĩa duy tâm Người khẳng định: “tôn giáo là duy tâm, cộng

sản là duy vật”1 Người tiếp cận tôn giáo dưới nhiều góc độ mangtính toàn diện với tính cách là triết học, văn hoá Đặc biệt, Hồ ChíMinh đã đi vào khai thác mặt tích cực đạo đức của tôn giáo Người

đã chỉ rõ: “Chúa Giêxu dạy: đạo đức là bác ái Phật thích ca dạy:đạo đức là từ bi Khổng Tử dạy: đạo đức là nhân nghĩa”2 Rõ ràng,theo Hồ Chí Minh, tôn giáo cũng có mặt tích cực của nó, chứ tôngiáo không phải là thứ hoàn toàn “độc hại”, xấu xa, tiêu cực

Về mặt tích cực của tôn giáo: Theo quan niệm của Hồ Chí

Minh, đối với người có tín ngưỡng, đức tin tôn giáo và lòng yêu

1 H Chí Minh, To n t p, S d, t p 7, tr.115 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

2

nước không mâu thuẫn nhau, mà ngược lại luôn thống nhất với nhau Vì thế, Hồ Chí Minh không bao giờ xúc phạm đến đức tin tôn

giáo, Người lên án khía cạnh chính trị của tôn giáo, nhưng lại rấttrân trọng những những giá trị văn hoá, yếu tố tích cực về đạo đức

và những khía cạnh nhân văn, niềm tin vào con người của tôn giáo.Người nói: “vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loàingười mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức,pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụcho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng

Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá” Theo Người, ưu điểm của tôn giáo là có tính hướng thiện Người chỉ

ra các ưu điểm cụ thể của các tôn giáo như: Đạo Khổng có ưu điểm là sự tu dưỡng đạo đức cá nhân; đạo thiên chúa có lòng nhân ái cao cả; đạo phật có lòng từ bi hỷ xả…đó chính là những giá trị nhân văn của nhân loại cần được bảo vệ, giữ gìn và phát triển.

Từ quan niệm đúng đắn về tín ngưỡng, tôn giáo, Hồ chí Minh

đã nhìn thấy sự tương đồng, sự phù hợp giữa mục đích của tôn giáo với sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng xã hội mới ở nước ta Người đã nhiều lần nói với đồng bào có tín ngưỡng rằng, mục tiêu của Đức Chúa, Đức Phật… không khác gì mục tiêu của những người cách mạng.

Đến với đồng bào theo đạo Công giáo, Người nói: “Chúa Cơđốc sinh ra làm gương mọi giống phúc đức như: hy sinh vì nước, vì

dân, làm gương lao động… Tin thờ chúa bằng tinh thần Chúng takháng chiến cứu nước, thi đua tăng gia sản xuất và tiết kiệm, cảicách ruộng đất làm cho người cày có ruộng, tín ngưỡng tự do Nhưthế là việc làm của chính phủ và nhân dân ta đều hợp với tinh thầnPhúc âm”6

Hồ Chí Minh có quan điểm lịch sử cụ thể sâu sắc về tôn giáo Theo Người, ở Việt Nam không có tôn giáo như ở phương Tây Việc thờ cúng tổ tiên của con người Việt Nam như một việc làm phổ biến, không có một uy quyền tuyệt đối như một linh mục.

Quan điểm lịch sử cụ thể sâu sắc về tôn giáo của Hồ Chí Minh

còn được thể hiện ở việc Hồ Chí Minh đã đánh giá vai trò của các tín đồ, chức sắc trong tôn giáo là rất khác nhau và rất biện chứng Một mặt, Người đề cập đến mặt tốt của tôn giáo Theo Hồ Chí

Minh: nhân dân ta dù lương hay giáo đều tốt cả, phần lớn đồng bàotôn giáo đều yêu nước, kháng chiến, nhưng một phần bị địch lợidụng như ngụy quân, cao đài, hoà hảo, công giáo ở Ninh Bình, dẫn

đến hoài nghi chính sách của Đảng Người cũng tố cáo mạnh mẽ sâu sắc tội ác của giáo hội đối với nhân dân và dân tộc Việt Nam,

Người vạch rõ: “người nông dân An Nam bị hành hình vừa bằnglưỡi lê của nền văn minh tư bản chủ nghĩa, vừa bằng cây thánh giácủa Hội Thánh đĩ bợm”7 Bên cạnh đó, Hồ Chí Minh cũng kịp thời biểu dương những gương tốt, việc tốt của đồng bào theo đạo, theo

Hồ Chí Minh: đồng bào lương, giáo đều tốt Đồng thời, Người còn

6 H Ch Minh To n t p, S d, t p 7, tr.197 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

7 H Chí Minh, To n t p, S d, t p 1, tr.229 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

trực tiếp khen ngợi những linh mục thực sự sống tốt đời, đẹp đạo,như linh mục Lê Văn Liêm, khen ngợi đồng bào theo đạo Hoà Hảo

đã quay súng về với Tổ quốc chống xâm lược Quan điểm của Hồ Chí Minh về tôn giáo còn được thể hiện ở sự nhận thức đúng và giải quyết đúng giữa tôn giáo và chính trị, giữa đạo và đời, giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần Đặc biệt là tư tưởng về mối

quan hệ giữa tôn giáo và chính trị: Tôn giáo không thể tách ra khỏiđời sống chính trị Theo Hồ Chí Minh: Tổ quốc độc lập, tổ quốcđược giải phóng thì tôn giáo mới tự do

Những quan điểm trên đã thể hiện rõ tính đặc sắc tư tưởng tôn giáo của Người Tư tưởng về tôn giáo của Người mãi mãi còn giữ nguyên giá trị, là cơ sở để Đảng, Nhà nước ta hoạch định chính sách tôn giáo trong các giai đoạn cách mạng.

Hồ Chí Minh không chỉ có tầm nhìn sắc sảo, khách quan, khoa học về tôn giáo mà Người còn có những đóng góp lớn mang tính đặc sắc riêng có của mình về công tác tôn giáo.

Một là, Hồ Chí Minh thật sự tôn trọng tự do, tín ngưỡng của nhân

dân

Kể cả trước, trong và sau cách mạng tháng 8 năm 1945 cũng

như xuyên suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Hồ Chí Minh luôn luôn là tấm gương sáng trong cả nhận thức và hành động về sự tôn trọng tự do, tín ngưỡng của nhân dân Ngay sau khi

cách mạng tháng 8-1945, trong bài viết: “Những nhiệm vụ cấp báchcủa nhà nước Việt nam dân chủ cộng hoà” ngày 3/9/1945, một trong

sáu nhiệm vụ mà Hồ Chí Minh đề cập đến là vấn đề tôn giáo Ngườichỉ rõ: “thực dân và phong kiến thi hành chính sách chia rẽ đồngbào Giáo và đồng bào Lương, để dễ thống trị Tôi đề nghị chính phủ

ta tuyên bố: Tín ngưỡng tự do và Lương Giáo đoàn kết”9

Hồ Chí Minh phê phán các hành động, việc làm vi phạm đến tự

do, tín ngưỡng của nhân dân Đặc biệt, sự tôn trọng tự do, tín

ngưỡng của nhân dân còn được thể hiện chính bằng hành động cao

cả của Người Người đã đích thân dự những buổi lễ cầu hồn khiđồng bào công giáo bị giặc Pháp giết hại, hoặc tự tay vẽ ảnh phậtcho đồng bào theo đạo phật

Một mặt, Hồ Chí Minh giáo dục cho mọi người cần tôn trọng tư

do tín ngưỡng; mặt khác, Người cũng nghiêm khắc phê phán nhữngphần tử lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo, những kẻ hành nghề mê tín dịđoan, phê phán những việc làm sai chủ trương, chính sách tôn giáocủa Đảng và Chính phủ, ở cả giáo chức, tín đồ và cán bộ, đảng viên

Hai là, theo quan điểm của Hồ Chí Minh: mọi công tác tôn giáo

đều hướng tới xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng khốiđoàn kết giữa đồng bào theo đạo và không theo đạo, giữa đồng bàolương và đồng bào theo đạo thiên chúa Đồng thời, Hồ Chí Minhluôn luôn xác định đúng trọng tâm, trọng điểm công tác tôn giáo -

đó là công tác công giáo

Đoàn kết không phân biệt lương, giáo và đoàn kết giữa nhữngngười có tín ngưỡng, tôn giáo với những người không theo tín

9 H Ch Minh, To n t p, S d, t p 4, tr.9 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

ngưỡng, tôn giáo, giữa những người theo tôn giáo khác nhau là một

bộ phận trong tư tưởng “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thànhcông, thành công, đại thành công” của Người Tư tưởng của Chủtịch Hồ Chí Minh về đoàn kết lương - giáo được thể hiện trên nhữngnội dung cơ bản đó là:

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ cơ sở khách quan vững chắc của khối đoàn kết là lợi ích chung của mọi người Việt nam giáo cũng như lương - đó là quyền được sống trong độc lập, tự do, hạnh phúc Đây

chính là mẫu số chung, điểm đại đồng để gắn kết mọi người thànhmột khối đoàn kết vững chắc Từ bao đời nay, nhân dân ta hết sứccoi trọng “tình làng, nghĩa xóm”, “ người chung một nước…” đó làmột trong những yếu tố tạo nên sức mạnh Việt nam trong dựngnước và giữ nước Hồ Chí Minh còn mở rộng đối tượng cần đoànkết đến “tất cả những ai vẫn còn thừa nhận mình là con dân nướcViệt nam”, nhờ thế mà gạt đi được những đối kháng về quyền lợi bộphận trong những hoàn cảnh nhất định để tập trung phục vụ lợi íchchung của toàn dân tộc

Hồ Chí Minh kiên quyết phê phán những hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo, lợi dụng tự do tín ngưỡng để kích động hoạt động chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân, chia rẽ đoàn kết lương - giáo, xâm phạm lợi ích chung của đất nước, của toàn dân tộc Theo Người, bọn đội lốt tôn giáo để chống phá cách mạng là

bọn “Việt gian đồng thời cũng là giáo gian” Người đã đưa ra nhiềubiện pháp để chống lại sự lợi dụng đó của kẻ thù Trong đó có

những giải pháp hết sức quan trọng đó là: Ra sắc lệnh về việc bảotồn, bảo vệ các di sản văn hoá của tôn giáo như: đình, chùa, miếu,nhà thờ, bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân; giáo dục tưtưởng cho cán bộ của Chính phủ quán triệt tinh thần ấy để một mặtthực hiện tốt chính sách tôn giáo đối với đồng bào có đạo, mặt khácphải kiên quyết đấu tranh, vạch trần những kẻ lợi dụng tôn giáo đểchống nhân dân, chống chế độ; quan tâm thực sự đến đời sống vậtchất cũng như tinh thần của đồng bào các tôn giáo.v.v.

Hồ Chí Minh đã chỉ ra những giải pháp cơ bản để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân Trước hết để chăm lo khối đại đoàn kết toàn

dân, cần phải giáo dục mục đích của đoàn kết là kháng chiến kiếnquốc chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, bảo vệ nền độclập dân tộc Trong thư gửi đồng bào nhân ngày lễ thiên chúa giángsinh: Người chỉ rõ: “Toàn thể đồng bào ta, không chia lương giáo,đoàn kết chặt chẽ, quyết lòng kháng chiến, để giữ gìn non sông tổquốc, mà cũng để giữ gìn quyền tôn giáo tự do”12 Trên cương vị làngười đứng ở vị trí cao nhất của Đảng, Nhà nước, Người đã đưa rachính sách và các việc làm cụ thể để xây dựng khối đại đoàn kết tôngiáo Chẳng hạn, thông qua các vị chức sắc trong tôn giáo để xâydựng khối đoàn kết đồng bào giáo dân Trong “Thư gửi giám mục LêHữu Từ” Người viết: “Thưa Cụ, chính phủ dự bị phái đại biểu vàomiền Nam Trung bộ để uý lạo đồng bào trong đó Vì ở miền đó cũng

có nhiều đồng bào công giáo, nên tôi muốn nhờ cụ chọn cho một vị

12 H Ch Minh, To n t p, S d, T p 4, tr.490 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

linh mục thân tín của cụ cùng đi với các đại biểu của chính phủ vàothăm đồng bào ta”13 Hơn nữa, ở đâu? nơi nào? kẻ thù hoặc những kẻđội lốt tôn giáo phá hoại khối đại đoàn kết tôn giáo thì Người đã trựctiếp chỉ đạo hoặc cử cán bộ tin cậy vào giải quyết Quan điểm của HồChí Minh về công tác tôn giáo còn nhằm vào mục đích của sự đoànkết toàn dân, đoàn kết lương giáo để cứu nước, cứu dân là vô cùngcần thiết, đồng thời, Người cũng bảo vệ nền độc lập tự do của dântộc Trong “Thư gửi đồng bào công giáo toàn quốc nhân dịp lễ đứcchúa giáng sinh”, Người chỉ rõ: “Nhân dịp lễ Đức Chúa giáng sinh,tôi thân ái gửi đồng bào lời chúc phúc Trong khi bọn thực dân Pháp

và can thiệp Mỹ tìm mọi cách chia rẽ lương giáo, hòng cướp nước ta,thì việc đoàn kết toàn dân, đoàn kết lương giáo để cứu nước, cứu dân

là vô cùng cần thiết Tôi thành thật khen ngợi những đồng bào cônggiáo đang hăng hái tham gia kháng chiến cứu nước Tôi mong tất cảđồng bào công giáo chúng ta đoàn kết chặt chẽ với đồng bào toànquốc, kháng chiến mạnh hơn để tiêu diệt bọn xâm lược và bè lũ việtgian bán nước, giải phóng cho Tổ quốc”14

Sự sáng tạo đặc sắc trong tư tưởng tôn giáo của Hồ Chí Minh còn thể hiện: Hồ Chí Minh luôn luôn xác định đúng trọng tâm, trọng điểm công tác tôn giáo - đó là công tác công giáo Theo thống

kê, trong các bài phát biểu của Bác về tôn giáo thì có tới 60% Bácnói về công giáo, nói tới đồng bào theo đạo thiên chúa Trong bàiphát biểu với đoàn đại biểu Công an Cu Ba, Bác đã đề cập: ở Việt

13 H Ch Minh, To n t p, S d, T p 4, tr.211 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

14 H Ch Minh, To n t p, S d, T p 6, tr.589 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

Nam vấn đề tôn giáo chính là vấn đề công giáo Theo quan điểmcủa Người: Công tác vận động quần chúng là nói đến công tác vậnđộng đồng bào tôn giáo Trong thực tiễn cách mạng, thời kì nào vấn

đề tôn giáo có sự “bức xúc” thì Người đều giành nhiều tâm huyết,thời gian vào việc đó

Ba là, Hồ Chí Minh luôn luôn sáng tạo hình thức, phương pháp

mới trong công tác tôn giáo

Trong công tác tôn giáo, Hồ Chí Minh không cứng nhắc hình thức và phương pháp tiến hành mà Người luôn luôn có sự sáng tạo

về hình thức và phương pháp mới cho phù hợp với yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn Chính những cái không thành công trong công tác tôn

giáo vừa chứng minh sự cao cả vĩ đại của Hồ Chí Minh, vừa minhchứng cho sự sáng tạo hình thức, phương pháp mới về công tác tôngiáo Hồ Chí Minh định chủ trương xây dựng giáo hội việc làm theotam đồng: tự sinh, tự dưỡng và tự lập không dính dáng đến toàthánh Vaticăng nhưng không được Hay sau năm 1956, Người có ýđịnh thành lập tổ chức tin lành yêu nước, Người gọi mục sư Lê VănThái để thuyết phục nhưng không thành vì mục sư Lê Văn Thái chorằng: tôn giáo của chúng tôi không phải là tôn giáo nhập thế ,mong cụ thứ lỗi cho đơn cử những việc làm của Hồ Chí Minh nhưvậy chúng ta càng tự hào về Bác

Mặt khác, sự sáng tạo vận dụng nhiều hình thức, phương phápmới của Hồ Chí Minh về công tác tôn giáo còn được thể hiện ở

việc: Hồ Chí Minh tìm kiếm sự đồng thuận giữa mục tiêu của cách

mạng với mục đích của những người sáng tạo ra tôn giáo Dĩ nhiên

là mục tiêu cách mạng đồng thuận với mục đích của tôn giáonguyên thủy chứ không phải thứ tôn giáo bị lợi dụng hoặc trong quátrình vận động, nó có thể bị biến chất, bị tha hoá Hồ Chí Minh tiếnhành công tác tôn giáo với tư tưởng của những người đồng cảm vớisuy nghĩ, tình cảm, niềm tin của những người đồng thuận vì lợi íchcủa dân tộc, tổ quốc Ngay trong cách sử dụng ngôn ngữ, văn phongcủa mình cũng rất gần gũi và gây được sự đồng cảm với đồng bàotôn giáo, Người chưa bao giờ gọi công giáo là “thiên chúa giáo”, màNgười thừa nhận tên gọi của họ, Người rất thiên tài trong sử dụngngôn từ, nắm chắc nội dung của các giáo lý, giáo luật để thu phụcđồng bào theo đạo Đồng thời, bằng thủ pháp vạch rõ âm mưu chia

rẽ của bọn thực dân đế quốc như một mặt đối lập để làm công táctôn giáo Người viết: “bọn thực dân Pháp và can thiệp Mỹ mưucướp nước ta, bọn Việt gian bù nhìn mưu bán nước ta Chúng muốnbắt dân ta làm nô lệ Chúng phạm nhiều tội ác, như đốt phá tượngthánh, nhà thờ, giết hại nhân dân lương và giáo Chúng đã bạongược làm trái hẳn với lời chúa”15

Trong công tác tôn giáo, Hồ Chí Minh chỉ ra phương pháp, phương châm để tiến hành vận động đồng bào công giáo là phải 3 cùng: cùng ăn, cùng ở, cùng làm với đồng bào, phải có tính tổ chức,

tính kỷ luật và lòng kiên trì trong công tác vận động đồng bào theođạo

15 H Ch Minh, To n t p, S d, T p 7, tr.197 ồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ớ Minh Toàn tập, Sđd, tập 7, tr.197 àn tập, Sđd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115 đd, tập 7, tr.115 ập, Sđd, tập 7, tr.115

Tất cả những vấn đề trên cho chúng ta thấy tư tưởng cơ bản của

Hồ Chí Minh về tôn giáo và công tác tôn giáo thể hiện tính nhânvăn cao cả của Người, phản ánh tính đặc sắc của Hồ Chí Minh trongviệc vận dụng nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lê nin về công tác tôngiáo vào điều kiện cụ thể ở nước ta Hồ Chí Minh là hiện thân mẫumực về thái độ ứng xử đối với tôn giáo, trong những hoàn cảnh lịch

sử ngặt nghèo của sự nghiệp giải phóng dân tộc, khi các thế lựcphản cách mạng luôn tìm cách lợi dụng tôn giáo vì mục tiêu chínhtrị, chia rẽ và phá hoại khối đoàn kết dân tộc thì Hồ Chí Minh vẫnluôn tỉnh táo, sáng suốt để nhìn nhận, đánh giá và có thái độ ứng xửđúng mực đối với tôn giáo và công tác tôn giáo

2 Sự vận dụng của Đảng ta về tôn giáo và công tác tôn giáo theo quan điểm Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới hiện nay.

* Vài nét về tình hình tôn giáo và sự lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta hiện nay.

Nước ta nằm ở vị trí địa chính trị hết sức quan trọng của khuvực Châu á, nơi giao lưu của nhiều luồng dân cư, văn hoá, tôn giáo,nơi luôn phải cảnh giác với những âm mưu xâm lược của các thếlực ngoại bang Vì vậy, cùng với những tôn giáo “nội sinh”, các tôngiáo đã du nhập vào nước ta sớm, làm cho nước ta là một quốc gia

đa tôn giáo Sự thăng trầm của tôn giáo luôn gắn liền với sự thăngtrầm của lịch sử xã hội Việt Nam Trong lịch sử, các tín ngưỡng tôngiáo, dù nội sinh hay ngoại nhập, cũng đã góp phần tích cực trongđấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ tổ quốc trong từng giai đoạn

lịch sử khác nhau Tuy nhiên, mối quan hệ giữa tôn giáo và chính trịcũng đã từng bị các thế lực chính trị bẻ lái theo khuynh hướng tiêucực Sự biến dạng quan hệ giữa tôn giáo và chính trị gắn liền vớichiêu bài sử dụng tôn giáo vào mục đích xâm lược của thực dânPháp và sau đó là đế quốc Mỹ trong hai cuộc chiến tranh giải phóngcủa dân tộc ta trong thế kỷ XX

Ngày nay, mặc dù sự nghiệp đổi mới đất nước đã và đang thuđược nhiều thành tựu to lớn Nhưng đối với mỗi người, mỗi cộngđồng, đều luôn phải suy tư trước những thành công, vấp váp, cáiđược, cái mất, cái may, cái rủi Trong cuộc sống mưu sinh, mưunghiệp, con người chưa tránh khỏi những bất hạnh và dày vò cánhân, những cảm giác trống rỗng, thiếu hụt và mất cân bằng tâm lý.Mặt khác, trên thực tế con người chưa xử lý được một cách chínhxác và thoả đáng mối quan hệ độc lập tương đối giữa chủ quan vàkhách quan, giữa tất nhiên và ngẫu nhiên, giữa hữu hạn và vô hạn,giữa tình cảm và lý trí Những ý kiến trái ngược nhau giữa khoahọc và đời sống hiện thực, khoảng trống trong nhận thức của conngười vẫn còn ở phía trước Những nguyên nhân đó làm cho tôngiáo có cơ sở để tồn tại, sự trở lại của tôn giáo đã và đang là một xuthế khó cưỡng lại, đúng như lời nhận xét của Mác: Chính cái thếgiới con người không hoàn thiện đã sản sinh ra tôn giáo ấy là mộtthế giới cần có tôn giáo, và ngược lại tôn giáo cũng đáp ứng nhữngyêu cầu của con người trong cái thế giới ấy Hiện nay, các tôn giáoViệt Nam chiếm một tỉ lệ tương đối lớn trong cộng đồng con người