THU HOẠCH những quan điểm cơ bản của chủ tịch hồ chí minh về đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội

më ®Çu PAGE 22 THU HOẠCH Những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội Đặt vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh là một lãnh tụ cách mạng đề cập nhiều và sâu sắc đến vấn đề đạo đức cách mạng Người rất coi trọng đạo đức cách mạng, bản thân Người luôn là một tấm gương sáng ngời về đạo đức cho mọi cán bộ đảng viên noi theo Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh mà Đại hội Đại biểu Đảng toàn quốc lần thức IX xác định, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh.

THU HOẠCH-Những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên

thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Là người sáng lập và rèn luyện quân đội nhân dân Việt Nam,người cha thân yêu của các lực lượng vũ trang, Hồ Chí Minh luônquan tâm tới sự giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng cho đội ngũcán bộ quân đội, đúng như đồng chí Võ Nguyên Giáp đã nói:

“Tấm lòng của Bác đối với cán bộ lực lượng vũ trang là tâm lòng của một người cha Bác vạch đường chỉ lối Bác khuyến khích

động viên Bác giáo dục nhắc nhở Những lời giáo huấn, những cử chỉ ân cần của Bác bao giờ cũng chứa đựng những bài học sinh động, sâu sắc Tất cả đều vì thắng lợi của cách mạng Tất cả đều nhằm xây dựng con người mới Việt Nam” 1

Chính vì vậy, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạođức của người cán bộ quân đội giúp cho mỗi người cán bộ trongquân đội nói chung, mỗi học viên trong các nhà trường quân đội nóiriêng phấn đấu để trở thành người cán bộ quân đội ưu tú chính làgóp phần xây dựng quân đội: cách mạng; chính quy, tinh nhuệ, từngbước hiện đại

Chương 1 Những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh

về đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân

1 Hồ Chí Minh về đấu tranh vũ trang lực lượng vũ trang nhân dân Nxb QĐNN HN 1970, tr 94

.

tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của người cách mạng là cơ sở để cóthái độ và hành vi tu dưỡng đạo đức đúng đắn.

Hồ Chí Minh coi đạo đức là cái "gốc" của người cách mạng làyếu tố không thể thiếu của người cách mạng Người đã từng nhấnmạnh:

“Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì cũng cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo, người cách mạng thì phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù có tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” 1

Trong luận điểm này, Hồ Chí Minh khẳng định: muốn làm cáchmạng thì trước hết người cách mạng phải có đạo đức, đạo đức là nềntảng, là cơ sở đạo đức của người cách mạng Phải có đạo đức, người cán

bộ cách mạng mới lãnh đạo được quần chúng, mới hoàn thành được mụctiêu lý tưởng của mình Người còn viết:

“Có sức mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, muốn hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang” 2

Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ cách mạng phải có đạo đứccách mạng thì mới kiên định vững vàng trong mọi hoàn cảnh, lúcgian khổ, khó khăn, thất bại cũng không sờn lòng, thì thuận lợi,thành công cũng không kiêu căng, tự mãn, không bị tiền tài và danhvọng làm lung lạc, xa ngã Đạo đức cách mạng là tiền đề, là đức

1 - Hồ Chí Minh - Toàn tập Nxb, HN, 2000 T9 tr 3, 216

2 - Hồ Chí Minh - Toàn tập Nxb, HN, 2000 T9 tr 3, 216

tính cơ bản để người cán bộ cách mạng chiến đấu và chiến thắngmọi loại kẻ thù.

- Hồ Chí Minh rất coi trọng đạo đức, song không bao giờ Ngườixem nhẹ tài năng Theo Người, phẩm chất năng lực, đạo đức và tàinăng phải luôn luôn thống nhất trong một nhân cách Mối quan hệbiện chứng giữa đạo đức và năng lực được Người diễn đạt giản dị và

sâu sắc như sau: “Có tài phải có đạo đức Có tài không có đức, tham

ô, hủ hoá có hại cho Nhà nước Có đức mà không có tài như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp được ai” 3

Hồ Chí Minh luôn hết sức coi trọng cả đạo đức và tài năng củađội ngũ cán bộ Nhưng trước hết Người nhấn mạnh vai trò của đạo đức.Chúng ta đều biết rằng, có đạo đức thì có thể học tập để dần dần có tàinăng, còn có tài năng mà không có đạo đức thì tài năng dẽ bị mai một,nguy hiểm hơn là dễ bị dùng vào những việc xấu xa, gây tác hại khônglường trước được cho sự nghiệp cách mạng Chính vì vậy, Hồ ChíMinh luôn nhắc nhở chúng ta phải coi đạo đức là cái gốc của người cán

bộ cách mạng, cái gốc của mọi con người

1.1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò của đạo đức đối với người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội

- Trong nghề nghiệp quân sự đạo đức gắn với chính trị hơn bất

cứ nghề nghiệp nào khác, đạo đức trước hết là ý chí và trách nhiệmchính trị Đạo đức của người cán bộ quân sự trước hết là lòng trungthành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân… Trong các

3 HCM-sdd t9tr243

ngành nghề lao động khác, một người có thể yếu về chính trị, thậmchí phi chính trị vẫn có thể làm ra được sản phẩm, còn trong chiếnđấu thì không thể như vậy.Người cầm súng chiến đấu trước hết phải

là người giác ngộ về chính trị, phải biết mình bảo vệ ai và bắn vào

ai Nếu không hiểu thấu đến cùng cài lẽ sâu sa ấy, cái "chính trị" củachiến đấu ấy, thì làm sao mà chiến đấu được? Chính điều này nóilên vai trò to lớn của đạo đức đối với người cán bộ quân đội

- Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh rằng, tư tưởng đạo đứccủa người cán bộ, người chính trị viên có ảnh hưởng và có sức lan toảmạnh mẽ và trực tiếp tới việc hình thành phẩm chất đạo đức của bộđội Người khẳng định tiêu chuẩn số một của người chính trị viên làphải có tư cách đạo đức tốt

“Tư cách của chính trị viên có ảnh hưởng rất quan trọng đến

bộ đội Người chính trị viên tốt, thì bộ đội ấy tốt Người chính trị viên không làm tròn nhiệm vụ, thì bộ đội ấy không tốt” 4

Hoạt động của người cán bộ quân đội là hoạt động có tính nêugương Trước bộ đội, người cán bộ quân đội nói chung và đặc biệt

là người chính uỷ, chính trị viên phải luôn luôn là tấm gương sángcho cán bộ, chiến sĩ học tập và noi theo

- Đạo đức cách mạng của người cán bộ quân đội, của chính

uỷ, chính trị viên còn có vai trò quan trọng trong giải quyết hài hoàcác mối quan hệ giữa chỉ huy và chiến sĩ, giữa đồng chí, đồng độitrong nội bộ đơn vị Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở chỉ huy,

4 Hồ Chí Minh về đấu tranh vũ trang và lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, HN, 1970, tr 205, 226.

chính uỷ, chính trị viên không được hách dịch, quan liêu, xúc phạmtới nhân cách chiến sĩ, cũng không được có các hành vi thô bạo, vô

đạo đức với cấp dưới Người đòi hỏi “người đội trưởng, người chính trị viên phải là người anh, người chị, người bạn của đội viên" 5

Người chỉ rõ: "Cán bộ có thân đội viên như chân tay thì đội viên mới thân cán bộ như ruột thịt Có như thế thì mọi chỉ thị, mệnh lệnh và kế hoạch cấp trên đưa xuống, đội viên sẽ tích cực và quán triệt để thi hành” 6 Người còn phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tư cách

của người chỉ huy đơn vị, người chính uỷ, chính trị viên với thái độ

chấp hành mệnh lệnh của người chiến sĩ: “Có đồng cam chịu khổ với binh sĩ thì khi dẫn họ đi dâu, dù nguy hiểm mấy họ cũng vui lòng đi, khi bảo họ đánh, họ sẽ hăng hái đánh” 7

Như vậy, phẩm chất đạo đức của người cán bộ quân đội nóichung và người chính uỷ, chính trị viên nói riêng là cơ sở để ngườichiến sĩ vững lòng tin tưởng ở cấp trên, đồng thời sẵn sàng chấp hànhmệnh lệnh của cấp trên một cách vô điều kiện Vì vậy, Hồ Chí Minhluôn đòi hỏi người cán bộ quân đội nói chung và người chính uỷ, chínhtrị viên nói riêng phải mẫu mực về đạo đức, phải chăm lo tu dưỡng, rènluyện đạo đức thường xuyên

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về các chuẩn mực đạo đức cơ bản của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội

5 Sdd, t9 tr109

6 Sdd, t9 tr 109

7 Sdd, t5, tr 480.

1.2.1 Trung với nước, hiếu với dân

- Trung với nước hiếu với dân là chuẩn mực đạo đức hàng đầucủa người cách mạng nói chung và đặc biệt là người cán bộ quânđội, người chính uỷ, chính trị viên nói riêng Bởi vì mối quan hệ lớnnhất mà người cán bộ quân đội, người chính uỷ, chính trị viên phảigiải quyết là mối quan hệ với đất nước với nhân dân Tư tưởngtrung với nước, hiếu với dân của Hồ Chí Minh không những kế thừađược những tinh hoa giá trị của đạo đức Nho giáo, của chủ nghĩayêu nước truyền thống Việt Nam mà còn vượt qua những hạn chếcủa các tư tưởng đó

Trung không còn chỉ là trung với Vua mà trung ở đây là trungthành với nước, với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, với con đường

đi lên của đất nước Hay nói cách khác là phải trung thành với chủ

nghĩa xã hội, với sự nghiệp đổi mới với mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công băng, dân chủ, văn minh.

Hiếu với dân không còn chỉ dừng lại ở chỗ thương dân vớitính chất là đối tượng cần dạy dỗ, ban ơn mà phải gần dân, gắn bó

với dân, lấy dân làm gốc Người chỉ rõ: “ Mình đánh giặc là vì dân, nhưng mình không phải là cứu tinh của nhân dân mà mình có trách nhiệm phụng sự nhân dân” 8

- Theo Hồ Chí Minh "trung" đối với người cán bộ quân đội là:

“Trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng”.

8 Sdd, t6, tr207.

Người nhấn mạnh người cán bộ quân đội phải luôn trungthành vô hạn với cả bốn đối tượng: Tổ quốc, nhân dân, cách mạng

và Đảng Bốn đối tượng ấy tuy không đồng nhất song gắn bó mậtthiết với nhau

Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp côngnhân Việt Nam, là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp côngnhân, nhân dân lao động và cả dân tộc Đảng lãnh đạo cách mạngnước ta nhằm mục tiêu giải phóng Tổ quốc, giải phóng nhân dân.Đảng là người sáng lập và nuôi dưỡng giáo dục quân đội Vì vậy,yêu cầu phẩm chất chính trị hàng đầu của người cán bộ quân độiđặc biệt là người chính uỷ, chính trị viên là phải tuyệt đối trungthành với Đảng

Đối với người cán bộ quân đội, người chính uỷ, chính trị viên

trung với nước, hiếu với dân" thể hiện trước hết ở hành vi “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, tinh thần xả thân quên mình vì độc lập tự do

của Tổ quốc, vì sự nghiệp bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệnhân dân Người thường xuyên giáo dục cho đội ngũ cán bộ quân đội

phải: “Hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc” 9

Theo Hồ Chí Minh, phẩm chất hiếu với dân của người cán

bộ quân đội, trước hết thể hiện ở tinh thần tận tụy phục vụ nhândân thật sự coi nhân dân là cha, là mẹ của quân đội Người cán

bộ quân sự ở bất kỳ cương vị nào, cấp bậc nào, đặc biệt khi ở

9 Sdd, t6, tr 441.

cương vị chính uỷ, chính trị viên càng phải là người đồng chítrung thành, là người con trung hiếu của nhân dân Trong buổi lễphong quân hàm cho cán bộ cao cấp của quân đội năm 1958 và

1959, Người nhấn mạnh:

“Các đồng chí cần phải trau dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn, giản dị, gần gũi quần chúng và gương mẫu về mọi mặt Dù ở cương vị nào, chúng ta cũng đều phải cố gắng để xứng đáng là người đầy tớ trung thành và tận tuỵ của và tận tuỵ của nhân dân” 10

1.2.2 Dũng cảm chiến đấu

- Kế thừa những nội dung tích cực của đạo đức Nho giáo vàđạo đức truyền thống của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định;dũng cảm là chuẩn mực đạo đức đặc trưng của hoạt động quân sự,của người cán bộ quân đội nói chung và người chính uỷ, chính trịviên nói riêng, Người còn xác định những yêu cầu mới về "dũng"

đối với người cán bộ quân sự là: “Dũng là không được nhút nhát, phải can đảm, dám làm những việc đáng làm, dám đánh những trận đáng đánh” 11

Hồ Chí Minh cho rằng đã là quân nhân cách mạng thì "phải làchiến sĩ anh dũng" Càng phải anh dũng hơn khi là người là ngườicán bộ, người chính uỷ, chính trị viên Dũng cảm có nghĩa là khihành động phải "quyết đánh, dũng cảm" Dũng cảm, ngoan cường,mưu trí sáng tạo trong mọi hoàn cảnh là phẩm chất tiêu biểu của

10 Sdd, t9, tr 496.

11 Sdd, t5, tr 479.

người cán bộ quân đội cách mạng Vì vậy, Hồ Chí Minh yêu cầungười cán bộ quân đội, , người chính uỷ, chính trị viên phải:

“Vô luận trong hoàn cảnh nào cũng phải quyết tâm đấu tranh chống mọi kẻ địch, luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, quyết không chịu khuất phục, không chịu cúi đầu, có như thế mới thắng địch và thực hiện được nhiệm vụ cách mạng” 12

- Hồ Chí Minh xác định, lòng dũng cảm của người là ngườicán bộ, người chính uỷ, chính trị viên thể hiện ở quyết tâm chiếnđấu, quyết tâm hành động, có quyết tâm thì sẽ vượt qua mọi khókhăn trở ngại để đi đến thắng lợi cuối cùng Trong thư gửi cán bộ,

chiến sĩ ở mặt trận Điện Biên Phủ, Người kêu gọi: “Các chú phải chiến đấu anh dũng hơn, chịu đựng gian khổ hơn, phải giữ vững quyết tâm trong mọi hoàn cảnh: quyết tâm tiêu diệt địch Quyết tâm giữ vững chính sách, quyết tâm giành nhiều thắng lợi” 13

- Chuẩn mực dũng cảm chiến đấu của người cán bộ quân đội, củangười chính uỷ chính trị viên còn phải được thể hiện bằng sự dũng cảmđấu tranh với những sai lầm, khuyết điểm, yếu kém của bản thân mình,đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân trong mỗi con người.Dung cảm sửachữa sai lầm khuyết điểm để tiến bộ không ngừng Như Hồ Chí Minh

khẳng định: “Gặp việc khó có gan làm Thấy khuyết điểm có gan sửa chữa Cực khổ, khó khăn có gan chịu đựng, có gan chống lại những

12 Sdd, t9 tr 289.

13 Sdd, t7, tr 198.

vinh hoa, phú quý không chính đáng Nếu cần thì có gan hy sinh cả tính mệnh cho Đảng, cho Tổ quốc, không bao giờ rụt rè nhút nhát” 14

1.2.3 Yêu thương đồng đội

- Trong tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh, lòng yêu thương conngười được nâng lên trở thành một chuẩn mực, một giá trị đạo đứccông sản chủ nghĩa Tư tưởng nhân văn, nhan đạo của Người là sự

kế thừa và chắt lọc đạo đức truyền thống dân tộc, tư tưởng nhân văntrong tinh hoa văn hoá của nhân loại, kết hợp chặt chẽ với nhân văncộng sản Yêu thương con người là chuẩn mực phải có đối với mỗingười cách mạng Bởi vì, xuất phát từ lòng yêu thương con người

mà người chiến sĩ cách mạng quyết hy sinh bản thân mình để làmcách mạng, giải phóng con người

- Vận dụng và phát triển vào trong lĩnh vực quân sự, Hồ ChíMinh đã nhấn mạnh chuẩn mực yêu thương đồng đội đối với người

cán bộ quân đội Người viết: Nhân là thương yêu cấp dưới, phải đồng cam cộng khổ với họ Đối với địch hàng phải khoan dung và Nhân là thật thà yêu thương, hết lòng giúp đỡ đồng chí và đồng bào

- Tình thường yêu đồng đội của người cán bộ quân đội đượcthể hiện trước hết ở sự tận tình chăm lo mọi mặt đời sống của quầnchúng, chiến sĩ và cán bộ cấp dưới Hồ Chí Minh thường xuyênnhắc nhở đội ngũ cán bộ quân đội phải biết thương yêu đội viên

thường yêu chiến sĩ, tôn trọng nhân cách chiến sĩ: Cán bộ phải

14 Hồ Chí Minh , Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 2000, T5, tr 420.

thương yêu đội viên Đối với anh em ốm yếu, thương tật, cán bộ phải chăm nom, thăm hỏi.

1.2.4 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

- Chuẩn mực đạo đức này được Hồ Chí Minh thường xuyêngiáo dục, nhắc nhở cho cán bộ, đảng viên Theo Hồ Chí Minh, cần,kiệm, liên, chính là những đức tính cơ bản của con người Nó càng lànhững đức tính cơ bản đối với cán bộ, đảng viên trong quân đội Dovậy, cán bộ, chính uỷ, chính trị viên càng phải trau dồi bốn đức tính

đó, Người viết:

“Trời có bốn mùa xuân, hạ, thu, đông Đất có bốn phương đông, tây, nam, bắc Người có bốn đức cần, kiệm, liêm, chính Thiếu một mùa không là trời, thiếu một phương không là đất, thiếu một đức không là người” 15

- Để giáo dục cán bộ, đảng viên, Hồ Chí Minh đã giải thích rất

cụ thể, tỷ mỉ, dễ hiểu về cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, chỉ

ra mối quan hệ biện chứng giữa các đức tính trên Người giải thích,cần là "siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai"; kiệm là "tiết kiệm,không xa xỉ, không hoang phí; không bừa bãi"; chính là "không tà,thẳng thắn, đứng đắn"; chí công vô tư là "Ham làm những việc íchnước lợi dân, không ham địa vị và công danh, phú quý" TheoNgười: Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính; có cần, kiệm, liêm,chính thì sẽ thực hiện được chí công vô tư

15 Sdd, t5, tr 631.

- Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục cho cán bộ, chỉ huy cáccấp, chính uỷ và chính trị viên trong quân đội về cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô tư Người xác định đức tính "Liêm" của mộtngười cán bộ, chính uỷ và chính trị viên là: Chớ tham của, chớ thamsắc, tham sắc thì hay bị mỹ nhân kế; chớ tham danh vọng, thamsống Người thường xuyên giáo dục tinh thần tiết kiệm cho bộ đội:của công là do mồ hôi nước mắt của đồng bào góp lại Bộ đội phảigiữ gìn bảo vệ, không được hoang phí sức dân Phải chấm dứtnhững hành động bán gạo của dân góp cho, làm hư hỏng dụng cụ,bắn phí đạn dược Người nghiêm khắc phê phán bệnh tham ô, lãngphí Người nhắc nhở cần phải gây thành một phong trào làm chomọi người thấy đó là một tội ác xấu xa, ai cũng gớm, ai cũng ghét.Cần phải đấu tranh trừ bỏ tội ác đó.

1.2.5 Tinh thần quốc tế trong sáng

- Xuất phát từ luận điểm: "Quan sơn muôn dặm một nhà, bốn phương vô sản đều là anh em", Hồ Chí Minh nâng lên thành một

chuẩn mực đạo đức của người cộng sản nói chung, của người cán

bộ, chính uỷ và chính trị viên trong quân đội nói riêng cần phải có

- Giáo dục chuẩn mực đạo đức này cho cán bộ quân đội, HồChí Minh nhắc nhở quân đội ta phải đoàn kết với quân đội và nhândân các nước, sẵn sàng giúp đỡ các nước anh em một cách vô tư,trong sáng Tháng 4/1953, giao nhiệm vụ cho các đơn vị đi chiếnđấu giúp nước bạn, người nhắc nhở: Các chú phải nêu cao tinh thần

quốc tế, tôn trọng chủ quyền, tôn trọng phong tục tập quán, kính yêunhân dân nước bạn

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về những yêu cầu đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên trong giải quyết các mối quan hệ cơ bản

1.3.1 Yêu cầu đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên trong mối quan hệ với đồng chí, đồng đội

- Thứ nhất, phải thấm nhuần sâu sắc quan điểm "Cách mạng là

sự nghiệp của quần chúng" để luôn tin tưởng, tôn trọng cán bộ,chiến sĩ

Hồ Chí Minh giáo dục cho đội ngũ cán bộ quân đội, đặc biệt làchính uỷ, chính trị viên phải biết tin tưởng, tôn trọng, đánh giá đúngvai trò quyết định của quần chúng, Người nói: Cán bộ không có độiviên, lãnh tụ không có quần chúng thì không làm gì được Trongmỗi trận đánh, Người cho rằng vai trò của cán bộ, chính uỷ và chínhtrị viên là rất quan trọng, nhưng vai trò quyết định vẫn là quầnchúng cán bộ và chiến sĩ trong đơn vị:

“Các chú dù là Đại đoàn trưởng, Trung đoàn trưởng hay Tiểu đoàn trưởng, cũng chỉ là người đặt kế hoạch và điều khiển đánh trận Lúc ra trận, việc đặt mìn, phá lô cốt đều do tay anh em đội viên làm” 16

- Thứ hai, phải chăm lo huấn luyện quân sự và giáo dục đạo đức

cho bộ đội

16 Sdd, t6, tr 320.

Người cán bộ quân đội đặc biệt quan tâm đến công tác huấnluyện giáo dục cán bộ, chiến sĩ Hồ Chí Minh cho rằng: Bộ đội cũngnhư con dao, khẩu súng, không lau chùi luôn sẽ hỏng Chăm luyệntập sẽ tiến bộ.

- Thứ ba, phong cách làm việc phải sâu sát, gần gũi, nắm

được tâm tư nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: Cán bộ các cấp phải biết rõ bộđội, chăm nom bộ đội, Chính trị viên phải biết rõ và báo cáo cấptrên tinh tình hình của bộ đội mình

- Thứ tư, phải có tinh thần đoàn kết chặt chẽ giữa lãnh đạo với

chỉ huy, giữa cán bộ với chiến sĩ và giữa cán bộ với nhau

Chiến lược đại đoàn kết Hồ Chí Minh khẳng định đoàn kết làchìa khoá của thành công, đoàn kết là thắng lợi Trong xây dựngquân đội, vấn đề đoàn kết được Người đặc biệt chú trọng, Ngườinhắc nhở: Các chú phải đoàn kết hơn nữa, đoàn kết chặc chẽ giữacán bộ với nhau

“Ngày nay trong việc xây dựng quân đội, phát triển kinh

tế vững phải tăng cường đoàn kết: Đoàn kết cán bộ với nhau… Đoàn kết cán bộ và bộ đội Bắc - Nam, đoàn kết giữa bộ đội chiến đấu và bộ đội sản xuất” 17

1.3.2 Yêu cầu đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên trong mối quan hệ với nhân dân

17 Hồ Chí Minh với các lực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, Hn, 1975, tr.325.

Hồ Chí Minh khẳng định mối quan hệ với nhân dân là mối quan hệmáu thịt, là nguồn gốc tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội ta Ngườicán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội khi giải quyết mối quan hệ vớinhân dân cần thực hiện tốt các vấn đề sau:

- Thứ nhất, phải thấm nhuần quan điểm: quân đội ta từ nhân

dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ

Hồ Chí Minh khẳng định: quân đội ta là quân đội nhân dân, do

dân đẻ ra, vì dân mà chiến đấu Người còn khẳng định quân độimuốn trưởng thành và chiến thắng thì phải dựa trên "cái gốc", "cáinền" là nhân dân

“Gốc có vững cây mới bền,

Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”.

Người còn khẳng định: Dân như nước, quân như cá, phải làmcho dân hết sức giúp đỡ mình thì mới đánh thắng giặc

- Thứ hai, phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu.

Hồ Chí Minh chỉ rõ trách nhiệm của cán bộ, chính uỷ, chính trịviên quân đội trong quan hệ với nhân dân là phải làm cho dân tin, dânphục, dân yêu Muốn vậy người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quânđội phải làm tốt các việc sau:

+ Tôn trọng nhân dân:

Hồ Chí Minh khẳng định: Tất cả các chú, cán bộ cũng nhưchiến sĩ phải: thương dân, trọng dân và tốt với dân, phải đoàn kếtchặt chẽ với chính quyền và các đoàn thể nhân dân

“Phải đoàn kết quân, dân, chính, Đảng Quân đội phải tôn trọng sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, phải giúp đỡ các cấp Uỷ đảng và chính quyền địa phương” 18

+ Tích cực giúp dân.

Hồ Chí Minh khẳng định quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhândân mà chiến đấu, là quân đội của dân nên phải tích cực giúp dân,Người nhắc nhở: Phải giúp đỡ dân bất kỳ việc to, việc nhỏ… phải giúp

đỡ dân trong mọi công tác

“Bộ đội phải hết lòng giúp dân, tham gia củng cố hậu phương ngày càng vững mạnh Phải cùng các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể chấp hành thật tốt các chính sách đối với anh em thương binh, bệnh binh và gia đình có công với kháng chiến” 19

+ Đứng đắn, lễ phép, tế nhị khi giao tiếp với nhân dân.

Hồ Chí Minh nhắc nhở cán bộ khi giao tiếp với dân phải: Nóirằng cử động phải lễ phép, phải kính người già, yêu trẻ con…Không nên làm hoặc nói gì có thể làm cho dân hiểu lầm rằng mìnhxem khinh họ

Người căn dặn: “Không nên xúc phạm đến tín ngưỡng, phong tục của dân (như nằm trước bàn thờ, giơ chân lên bếp, đánh đàn trong nhà…) Không nên đưa gà còn sống vào nhà đồng bào miền ngược… Nghiên cứu cho kỹ phong tục mọi nơi, trước là để gây cảm tình và sau để dần dần giải thích cho dân bớt mê tín” 20

18 Hồ Chí Minh , Toàn tập, Nxb CTQG, HN, 2000, T9, tr.142

19 Sdd, t12, tr 456.

20 Sdd, t5, tr 409.

Người đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ quân đội phải làm sao chiếm đượccảm tình sâu sắc của nhân dân:

“Làm thế nào để mình chưa đến thì dân trông mong, khi mình đến thì dân giúp đỡ, khi mình đi nơi khác thì dân luyến tiếc” 21

+ Luôn luôn liên hệ mật thiết với nhân dân.

Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở: Bất kỳ ở đâu cũng phải liên hệmật thiết với dân, phải làm cho dân mến, dân tin

Hồ Chí Minh chỉ rõ người cán bộ, chính uỷ và chính trị viênquân đội khi tiến hành công tác dân vận phải "miệng nói tay làm",phải tuỳ hoàn cảnh mà tổ chức giúp đỡ dân thực sự, chứ không phải

"chỉ dân vận bằng diễn thuyết"

Người khẳng định nếu "bộ đội được dân tin, dân phục, dânyêu thì nhất định thắng lợi"

1.3.3 Yêu cầu đạo đức của người cán bộ, chính uỷ và chính

trị viên trong mối quan hệ với quân địch

Mối quan hệ với quân địch là mối quan hệ lớn thể hiện chức năngcủa quân đội, theo Hồ Chí Minh, trong mối quan hệ với quân địch,người cán bộ, chính uỷ và chính trị viên quân đội phải tập trung giảiquyết tốt các vấn đề sau:

- Thứ nhất, phải nhận thức rõ bản chất của kẻ thù là thâm

hiểm, gian ác, tàn bạo

21 Sdd, t6, tr 207.

+ Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục cho cán bộ, chiến sĩquân đội thấy được bản chất dã man, tàn bạo trong cuộc chiến tranhxâm lược của chủ nghĩa đế quốc ở nước ta, Người viết:

“Chúng dùng phương tiện chiến tranh cực kỳ man rợ, như chất độc hoá học, bom napan… chúng dùng chính sách đối sách, giết sạch, phá sạch”

“Cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ trên đất nước ta là một cuộc chiến tranh tàn bạo nhất trong lịch sử loài người” 22

Bản chất dã man, tàn bạo càng tăng lên khi địch bị thật bại,cay đắng: địch càng thất bại, càng hung ác Địch như con thú dữ sắpchết sẽ lồng lên cắn xé ta hơn trước Nên càng gần thắng lợi lại cànggian khổ

+ Hồ Chí Minh thường xuyên giáo dục cán bộ, chiến sĩ quânđội thấy được bản chất quỷ quyệt, giả nhân, giả nghĩa, đạo đức giả củađịch, Người viết:

“Mỗi lần sắp đẩy mạnh chiến tranh tội ác thì giặc Mỹ lại nêu cao cái trò bịp bợm "hoà bình đàm phán" hòng đánh lừa dư luận thế giới, đổ lỗi cho Việt Nam không muốn "đàm phán hoà bình” 23

- Thứ hai, phải dũng cảm, kiên quyết tiến công kẻ thù.

Một trong những chuẩn mực đạo đức cơ bản của người cán bộ,chính uỷ và chính trị viên quân đội là lòng dũng cảm trước kẻ thù Phẩmchất đó biểu hiện ra khi xử lý mối quan hệ với kẻ địch là dũng cảm, kiênquyết tiến công kẻ thù

22 Sdd, t12, tr 371.

23 Sdd, t 12, tr 108.