TIỂU LUẬN quy luật giá trị những biểu hiện tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa việt nam

Những biểu hiện tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam.. Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàn

TIỂU LUẬN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

TP Hồ Chí Minh năm 2021

Đề tài:

Quy luật giá trị Những biểu hiện tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Giảng viên hướng dẫn: TS Bùi Thanh Quang

Ngày thuyết trình: 08/12/2021

Thời gian nộp: 23 giờ 00 phút, 10/12/2021

Nhóm thực hiện: Nhóm 4

NGUYỄN THỊ CẨM YẾN (NHÓM

MỤC LỤC

I Nội dung của quy luật giá trị, ba tác động của quy luật giá trị

a Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá 5

b Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển nhanh 6

c Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàng hoá thành người giàu, người nghèo 6

II Tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam

2.1 Tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam 7

a Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa 7

b Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển nhanh 8

c Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàng hoá thành người giàu, người nghèo 8

2.2 Vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam 9

MỞ ĐẦU

Chúng tôi thực hiện nghiên cứu và viết nên bài luận này nhằm để hiểu rõ

về quy luật giá trị - quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và lưu thông hàng hóa Dựa trên nền tảng lý thuyết căn bản để thấu hiểu hơn về nội dung của quy luật giá trị từ đó làm rõ hơn về tác động của quy luật này Từ những nghiên cứu lý thuyết trên, chúng tôi sẽ vận dụng và đưa ra những đánh giá biểu hiện tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam Bài viết sử dụng những ví dụ trực quan và gần gũi thể hiện sự rung cảm và thấu hiểu trong quá trình nghiên cứu của nhóm sinh viên thực hiện Hy vọng qua bài luận này, chúng tôi có thể truyền đạt đến người đọc một góc nhìn toàn diện về lý thuyết nội dung quy luật giá trị và các tác động của quy luật giá trị

I Nội dung của quy luật giá trị, ba tác động của quy luật giá trị

1.1 Nội dung của quy luật giá trị

Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụng của giá trị pháp luật

“Việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở hao phí lao động

xã hội cần thiết Giá trị của hàng hóa được quyết định bởi hao phí lao động xã hội cần thiết” [1, tr.130] Vì vậy:

- Người sản xuất người sản xuất muốn bán được hàng hóa, thu hồi được vốn và có thêm nhiều lợi nhuận thì họ phải sản xuất sao cho hao phí lao động

cá biệt của mình tương thích, phù hợp với mức chi phí mà xã hội chấp nhận được

- Hao phí lao động xã hội cần thiết là cơ sở chính để thực hiện việc trao đổi hàng hóa, nghĩa là trao đổi theo nguyên tắc ngang giá

“Sự vận động của quy luật giá trị thông qua sự vận động của giá cả hàng hoá” [1, tr.130] Bởi giá trị là cơ sở của giá cả, nên:

- Giá cả phụ thuộc vào giá trị Hàng hoá nào có giá trị càng lớn thì giá cả của nó sẽ càng cao Ngược lại, hàng hóa có giá trị ít giá trị thì giá cả của nó sẽ thấp

- “Trên thị trường, ngoài giá trị, giá cả còn phụ thuộc vào: cạnh tranh, cung cầu, sức mua của đồng tiền Sự tác động của chúng làm cho giá cả hàng hoá lên xuống xoay quanh trục giá trị của nó Sự vận động giá cả thị trường của hàng hoá xoay quanh trục giá trị của nó chính là cơ chế hoạt động của quy luật giá trị Thông qua sự vận động của giá cả thị trường mà quy luật giá trị phát huy tác dụng” [1, tr.130]

1.2.Tác động của quy luật giá trị

Trong sản xuất hàng hoá quy luật này có ba tác động chủ yếu:

a Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá

Dưới tác động của quy luật cung cầu, loại tác động này của quy luật giá trị được nhìn thấy thông qua sự biến động của giá cả hàng hoá trên thị trường (sự chênh lệch của cán cân cung cầu) “Nếu ở ngành nào đó khi cung nhỏ hơn cầu, giá cả hàng hoá sẽ lên cao hơn giá trị, hàng hoá bán chạy, lãi cao, thì người sản xuất sẽ chuyển các yếu tố sản xuất vào ngành ấy Ngược lại, khi cung ở ngành đó vượt quá cầu, giá hàng hóa giảm xuống, có thể lỗ vốn, người sản xuất

phải thu hẹp quy mô sản xuất hoặc chuyển sang ngành có giá cả cao” [1, tr.130]

Điều tiết lưu thông có nghĩa là sự biến động của giá cả trên thị trường Điều tiết thị trường có tác dụng làm thu hút luồng hàng từ nơi giá cả thấp đến nơi giá cả cao, làm cho lưu thông hàng hoá thông suốt

Như vậy sự biến động của giá cả trên thị trường là biểu hiện chỉ rõ sự biến động về kinh tế, bên cạnh đó có tác động điều tiết nền kinh tế hàng hóa

b Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển nhanh

“Trong sản xuất hàng hoá, người sản xuất nào có hao phí lao động cá biệt nhỏ hơn hao phí lao động xã hội của hàng hóa sẽ ở thế có lợi, sẽ thu được lãi cao” [1, tr.131]

Nếu người sản xuất hạ thấp hao phí lao động cá biệt của mình càng thấp, sao cho bằng hao phí lao động xã hội cần thiết, lợi thế cạnh tranh trong thị trường của họ càng lớn Để giảm hao phí lao động cá biệt của mình, họ phải luôn tìm cách cải tiến kỹ thuật, cải tiến tổ chức quản lý, thực hiện tiết kiệm chặt chẽ, tăng năng suất lao động Sự cạnh tranh càng quyết liệt thì càng thúc đẩy quá trình cải tiến sản xuất diễn ra mạnh mẽ hơn Kết quả là lực lượng sản xuất

xã hội được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ

c Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàng hoá thành người giàu, người nghèo

“Quá trình cạnh tranh theo đuổi giá trị tất yếu dẫn đến kết quả là: những người có điều kiện sản xuất thuận lợi, có trình độ, trang bị kỹ thuật tốt nên có hao phí lao động cá biệt thấp hơn hao phí lao động xã hội cần thiết, nhờ đó

phát tài, giàu lên, mở rộng sản xuất, kinh doanh Ngược lại, những người không

có điều kiện thuận lợi, làm ăn kém cỏi, hoặc gặp rủi ro thì bị thua lỗ dẫn tới phá sản trở thành nghèo khó

Tác dụng của quy luật giá trị có ý nghĩa: một mặt, quy luật giá trị chi phối

sự lựa chọn tự nhiên, đào thải các yếu kém, kích thích các nhân tố tích cực phát triển; mặt khác, phân hoá xã hội thành kẻ giàu người nghèo, tạo ra sự bất bình đẳng trong xã hội” [1, tr.131]

II Tác động và sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam

2.1 Tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam

Nhà nước XHCN Việt Nam đang trên đà hướng tới nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đây được coi là nền kinh tế nhiều thành phần, trong đó khu vực kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, với mục tiêu dài hạn là xây dựng xã hội chủ nghĩa Định hướng này có các đặc trưng tương ứng với quy luật giá trị và những đặc điểm đã đã có những tác động đến nền kinh tế Việt Nam nói chung

a Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

Tại xã Bình Hải, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, người dân sinh sống bằng nghề chài lưới và nuôi trồng tôm để mưu sinh Tuy nhiên, vì hầu hết tại địa điểm này, mọi người đa số đều nuôi tôm để làm tuyến đầu sản xuất, phát triển kinh tế, được nhà nước ưu ái về mọi phương diện tuy nhiên khả năng kích cầu vẫn chưa hiệu quả Giá cả hàng hóa khi sản xuất và cung cấp cho các bên mua ở khu vực lân cận trong khu vực tỉnh Quảng Nam còn quá rẻ, lợi nhuận cho người dân không cao, hàng tồn nhiều vì không thể xuất khẩu với đòn bẩy lớn Bên cạnh đó, tôm khi thu hoạch nhiều và hầu như mọi người đều nuôi tôm nên việc điều tiết lưu thông cho các khu doanh nghiệp, các nhà bán lẻ, các tư

nhân, còn gặp nhiều khó khăn vì sức cạnh tranh cao, khó lưu thông thống suốt Nói tóm lại, việc nuôi trồng tôm và giá trị hàng hóa sản xuất cao (cung cao), nhưng nhu cầu mua và lưu thông thì hạn chế (cầu thấp) dẫn đến sự biến động lớn về kinh tế và tác động trực tiếp đến sự điều tiết nền kinh tế hàng hóa trên đà hướng tới nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

b Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển nhanh

Tại thời kỳ kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhà nước ta

đã áp dụng nền nông nghiệp 3.0, 4.0 để tạo ra bước đột phá về công nghệ nhờ

áp dụng các công nghệ để tăng cơ sản xuất, phục vụ nhu cầu cho thị trường không những trong nước mà còn ở nước ngoài Bên cạnh đó, với hiểu biết về vấn đề an toàn lương thực và và đảm bảo an ninh lương thực, nhà nước ta đã tập trung vào sản xuất và đầu tư cho sự phát triển ngành nông nghiệp, lấy nông nghiệp làm ưu tiên để giải quyết các vấn đề trong xã hội và thế giới Cụ thể, công cụ lao động của nông dân còn thô sơ, đa phần phải sử dụng sức người và tay chân để trực tiếp tham gia vào quá trình trồng trọt, chăn nuôi, canh tác và sản xuất Tuy nhiên, nhờ vào quá trình hạ thấp hao phí lao động cá biệt của mình để tương ứng với hao phí lao động xã hội cần thiết, nhà nước ta đã cải tiến kỹ thuật và giúp đỡ người dân vận dụng các phương pháp canh tác và phương pháp cải tiến tổ chức quản lý sao cho tối ưu, chặt chẽ nhằm nâng cao năng sức lao động Lấy ví dụ vụ mùa thanh long tại Bình Thuận, người dân đã

có thể áp dụng kỹ thuật cảm biến và thiết bị thông minh được kết nối và điều khiển tự động Cây được phơi đèn vào ban đêm và đồng thời có các hệ thống tưới tự động để hỗ trợ nông dân trong suốt quá trình canh tác Đồng thời, các sàn giao dịch nông sản điện tử được thiết lập đã giúp nông dân đẩy mạnh nguồn cung và hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm

c Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàng hoá thành người giàu, người nghèo

Trong nền nông công nghiệp Việt Nam, người nông dân áp dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại để canh tác, có những kiến thức vững chắc về nông công nghiệp thường đạt được những thành tựu cao như vụ mùa có sản phẩm đạt chất lượng, năng suất vụ mùa cao Ngược lại, những nông dân không có điều kiện kinh tế, không thể đầu tư các trang thiết bị tối tân để phục vụ sản xuất, không thấm nhuần nguyên tắc, phương pháp và kiến thức canh tác sẽ gặp các trở ngại và thậm chí thất bại, thô lỗ lớn trong quá trình thu hoạch Yêu cầu của người tiêu dùng càng cao, những tiêu chuẩn đánh giá thực phẩm an toàn càng khắc khe, thì những sản phẩm thu hoạch của người nông dân kể trên càng không đạt chuẩn : nông sản nhỏ, màu sắc không tươi, không đẹp, sâu ăn hại dẫn đến thất thoát số lượng, không đạt chỉ tiêu về chất lượng dinh dưỡng, Hiện nay, tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, nhờ vào trình độ kỹ thuật cao và kiến thức canh tác tốt, kết hợp với điều kiện thời tiết thuận lợi, người dân nơi đây đã ứng dụng nhà lồng và hệ thống chăm sóc cây trồng tân tiến để sản xuất

ra những sản phẩm rau củ quả, hoa, có chất lượng đạt chuẩn Nhờ vào sự canh tác chuyên nghiệp đó, chất lượng sống của người Đà Lạt được cải thiện, kinh tế bình ổn, khá giả Và thực phẩm, nông sản đến từ Đà Lạt luôn được người dân yêu thích, ưa chuộng

2.2Vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế Việt Nam

Chúng ta có thể thấy rằng, nền kinh Việt Nam những năm gần đây đang

có những bước phát triển nhanh chóng nhờ việc mở cửa hợp tác với các nước khác Để có được những bước phát triển đó, nước ta đã vận dụng nội dung và những tác động của quy luật giá trị một cách hiệu quả Những vận dụng đó

được thể hiện trên những lĩnh vực như sau:

- Về việc hạch toán kinh tế, Nhà nước ta quyết định cổ phần hóa hầu hết các doanh nghiệp nhà nước (hoàn thành vào năm 2020), việc này có nghĩa là nhà nước không còn sở hữu 100% cổ phần Kế hoạch này nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư mới từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước, nâng cao năng lực tài chính, đổi mới công nghệ, đổi mới phương thức quản lý nhằm nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế [2] Tác động của việc này sẽ giúp cho làm tăng giá trị hàng hóa cho các công ty này

- Nước ta đã vận dụng lý thuyết về cán cân cung - cầu vào lĩnh vực điều tiết sản xuất, lưu thông hàng hóa trong nước và xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài thể hiện rõ ở chính sách nhà nước về việc phân phối và xuất khẩu cà phê, gạo và nhiều loại nông sản khác Việt Nam là nước xuất khẩu lúa gạo và cà phê đứng 2 trên thế giới [3] [4] Điều này có nghĩa là Việt Nam là một nước nông nghiệp, có nguồn cung về lúa gạo và cà phê cao hơn nhiều lần so với nhu cầu sử dụng Để tận dụng triệt để lợi thế nguồn cung dồi dào này, Nhà nước ta đã đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng như trên đến các nước khác trên thế giới, những nơi có nguồn cung thấp hơn nhu cầu

- Bên cạnh đó, Nhà nước ta đã đưa ra và cập nhật chính sách Bình ổn thị trường để làm giảm tác động của sự phân hóa giàu nghèo Nội dung của chính sách này nhằm giúp giữ bình ổn mặt bằng giá để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa phục vụ đời sống của người dân đồng thời tạo điều kiện rút ngắn đi phần nào sự cách biệt giàu nghèo

KẾT LUẬN CHUNG

Sau khi chúng tôi tìm hiểu về quy luật giá trị, những biểu hiện tác động và

sự vận dụng quy luật giá trị trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ

nghĩa Việt Nam, trong bài luận có nội dung dài 2373 từ này, chúng tôi đã trình bày được những nội dung như sau:

Ở mục I: Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và trao

đổi hàng hóa Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụng của giá trị pháp luật Đồng thời, việc sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết Giá trị của hàng hóa được quyết định bởi hao phí lao động xã hội cần thiết

Quy luật giá trị là một quy luật có tác động lớn trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong sản xuất hàng hóa, quy luật giá trị

có ba tác động sau:

- Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa

- Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năng suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển nhanh

- Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hoá người sản xuất hàng hoá thành người giàu, người nghèo

Ở mục II: Làm rõ tác động của quy luật giá trị để nêu bật thực trạng trong

sản xuất và lưu thông hàng hóa Đồng thời, vận dụng quy luật giá trị để áp dụng vào đời sống xã hội Việt Nam qua những ví dụ cụ thể nhằm nêu rõ các phương pháp gia tăng giá trị kinh tế đất nước của nhà nước Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời gian qua Chúng tôi đã đưa ra những dẫn chứng cụ thể của nền kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay để làm rõ nội dung của quy luật giá trị

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bùi Thanh Quang (2017), Tài liệu học tập môn “Những nguyên lý cơ bản của

chủ nghĩa mác-lênin”

Ngô Minh Kiểm (2021), Cổ phần hóa DNNN - Những vấn đề đặt ra và vai trò

của KTNN, Cổng TTĐT Kiểm toán Nhà nước Việt Nam

<https://www.sav.gov.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx?

ItemID=1840&l=Nghiencuutraodoi> Xem ngày 7/12/2021

Thông tấn xã Việt Nam (2021), Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Việt Nam sẽ tiếp tục

đứng thứ 2 về xuất khẩu gạo, báo Tuổi Trẻ online < https://tuoitre.vn/bo-nong-

nghiep-my-du-bao-viet-nam-se-tiep-tuc-dung-thu-2-ve-xuat-khau-gao-20210510170252823.htm> Xem ngày 7/12/2021

Lê Ngọc (2021), Việt Nam – nhà sản xuất cà phê lớn thứ hai của thế giới, báo

Điện tử đài Tiếng nói Việt Nam < https://vov.vn/kinh-te/viet-nam-nha-san-xuat-ca-phe-lon-thu-hai-cua-the-gioi-895127.vov> Xem ngày 7/12/2021