TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC

4 BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Pháp luật về thanh tra, khiếu nại, tố cáo Mã phách Hà Nội – 2021 DANH MỤC VIẾT TẮT Stt Chữ cái viết tắt Nội dung 1 TTNN Thanh tra nhà nước 2 TTCN Thanh tra chuyên ngành MỤC LỤC 1MỞ ĐẦU 11 Lí do chọn đề tài 12 Tình hình nghiên cứu 23 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 24 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 35 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 36 Kết cấu c.

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN THANH TRA NHÀ NƯỚC

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Pháp luật về thanh tra, khiếu nại, tố cáo

Mã phách:………

1

Hà Nội – 2021

2

DANH MỤC VIẾT TẮT

Chương I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN

Chương II: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN

13

2.1 Những kết quả đạt được trong tổ chức của cơ quan thanh tra nhà nước

13

2.1.1 Kết quả đạt được trong tổ chức bộ máy, điều kiện bảo đảm hoạt động thanh

13

2.1.2 Kết quả đạt được trong biên chế, đào tạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ,

15

2.2 những kết quả đạt được trong hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

2.2 Những hạn chế, yếu kém trong tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhànước

18

22

Chương III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA

30

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Luật thanh tra được Quốc hội thông qua ngày 15/11/2010, có hiệu lực thi hành

từ ngày 01/7/2011 Việc ban hành Luật thanh tra là cơ sở pháp lý quan trọng trongviệc tiếp tục hoàn thiện thể chế, thúc đẩy quá trình đổi mới về tổ chức và hoạt độngthanh tra Trên cơ sở đó, tổ chức và hoạt động của các cơ quan thanh tra nói chung

và cơ quan thanh tra nhà nước nói riêng ngày càng được kiện toàn theo hướngchuyên nghiệp và hiệu quả, cũng như khẳng định được vị trí, vai trò là công cụ hữuhiệu giúp thủ trưởng cơ quan cùng cấp trong công tác quản lý Nhà nước Tuy nhiên,sau gần 10 năm thực hiện, Luật Thanh tra cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập.Việc thực thi Hiến pháp năm 2013 đang đặt ra yêu cầu đối với ngành Thanh tra thựchiện hiệu quả hơn các chức năng, nhiệm vụ về thanh tra, tiếp công dân, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, góp phần kiểm soát quyền lực nhànước, bảo vệ quyền con người, quyền công dân Quá trình xây dựng nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường cũng như hội nhậpquốc tế cũng đòi hỏi ngành Thanh tra nói chung và cơ quan thanh tra nhà nước nóiriêng cần phải đổi mới tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động nhằm theokịp và phù hợp với yêu cầu của sự phát triển và hội nhập quốc tế Đồng thời, thựchiện đầy đủ, hiệu quả các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên

Từ những vấn đề nêu trên cho thấy việc nghiên cứu tổ chức và hoạt động của cơquan Thanh tra nhà nước là rất cần thiết, đáp ứng yêu cầu đổi mới về tổ chức vàhoạt động thanh tra theo hướng tinh giản, gọn nhẹ, chính quy và hoạt động hiệuquả; đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, liêm chính, hànhđộng, đồng thời đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay Vìvậy em chọn đề tài "Tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước" làm đềtài cho bài tiểu luận kết thúc học phần của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, nhiều bài viết chuyên khảo trên cácBáo thanh tra, Tạp chí thanh tra và các Báo, Tạp chí chuyên ngành đề cập đến tổchức và hoạt động của thanh tra nhà nước ở những khía cạnh và mức độ khác nhau,

trong đó có đưa ra những đánh giá, nhận xét về thực trạng tổ chức và hoạt động củathanh tra nhà nước, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm đổi mới tổ chức vàhoạt động của các cơ quan thanh tra nhà nước như:

- "Đổi mới hệ thống tổ chức và hoạt động của ngành Thanh tra trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa – Luận cứ khoa học phục vụ sửa đổi Luật thanh tra và hoàn thiện pháp luật về thanh tra" đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ,

năm 2007 do đồng chí Trần Văn Truyền – Tổng Thanh tra Chính phủ, làm Chủnhiệm;

- Trịnh Xuân Thiện: "Suy nghĩ về các nguyên tắc hoạt động thanh tra", Tạp

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của các tổ chức thanh tra nhà nước nóichung là vấn đề rất rộng, phức tạp, có tầm bao quát lớn Trong khuôn khổ của tiểuluận, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu Luật thanh tra 2010 với các vấn đề:

- Nghiên cứu và phân tích kỹ hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quyđịnh về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước

- Nghiên cứu và phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động thanh tra nhànước, đưa ra nhận xét về những ưu điểm và hạn chế, những bất cập so với quy địnhhiện hành trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp phù hợp

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu với mục đích nhằm đảm bảo công tác thanh tra nhà nước cóđược một cơ sở lý luận vững chắc để chuẩn hóa về tổ chức bộ máy và hoạt độngthanh tra nhà nước Phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động của thanh tra nhànước nhằm tìm ra những ưu điểm và hạn chế, từ đó kiến nghị phương hướng và giảipháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác thanh tra Qua đó kiến nghị, đề xuất sửađổi, bổ sung các quy định của pháp luật về thanh tra để phù hợp với tình hình thựctế.

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu, đề tài giải quyết một số nhiệm vụ sau:

xây dựng một cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn cho việc kiện toàn và nâng cao tổchức và hoạt động thanh tra nhà nước dựa trên sự nghiên cứu và phân tích thựctrạng về tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước

Phát hiện những vấn đề khó khăn, vướng mắc, chồng chéo của hoạt độngthanh tra nhà nước, từ đó đề ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quảcông tác thanh tra

Kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định pháp luật về thanh tra nhằm phùhợp với yêu cầu thực tiễn, hình thành một mô hình thanh tra nhà nước đảm bảo vềcác mặt: Hoàn thiện về bộ máy, hoạt động có hiệu quả, đảm bảo tốt về nguồn nhânlực

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu là những luận điểm trong học thuyết Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN

Mác-Các phương pháp được sử dụng trong tiểu luận gồm: Phương pháp phân tích,tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, phương pháp hệ thống, phương pháp so sánh

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận được kếtcấu gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước.Chương 2 Thực trạng tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

Chương 3 Một số giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhànước

Chương I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN

THANH TRA NHÀ NƯỚC 1.1 Khái niệm và đặc điểm của cơ quan thanh tra nhà nước

1.1.1 Khái niệm

Luật Thanh tra năm 2010 thay thế Luật Thanh tra 2004 tiếp tục khẳng định vaitrò to lớn của công tác thanh tra và có những quy định mới nhằm nâng cao vị trí vàvai trò của các tổ chức thanh tra và tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác thanh

tra Khoản 1 Điều 3 Luật Thanh tra 2010 quy định: "Thanh tra Nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm

vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành"[3, tr.1] Như vậy, trong nội hàm khái

niệm Thanh tra nhà nước theo Luật thanh tra 2010 nêu rõ mục đích của hoạt độngthanh tra, chủ thể tiến hành thanh tra, nội dung thanh tra và đối tượng của thanh tra.Trong đó:

Thanh tra hành chính, là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách,pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Thanh tra chuyên ngành, là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hànhpháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộcngành, lĩnh vực đó

1.1.2 Đặc điểm của cơ quan thanh tra nhà nước

Các cơ quan thanh tra là bộ phận cấu thành của hệ thống cơ quan hành chínhnhà nước, hay nói cách khác là một bộ phận của cơ quan hành chính nhà nước cáccấp Theo Điều 5 Luật Thanh tra năm 2010 thì Cơ quan thanh tra nhà nước giúp cơquan nhà nước có thẩm quyền thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết

khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật Các cơquan thanh tra được tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc song trùng trực thuộc.Nghĩa là cơ quan thanh tra một mặt phụ thuộc vào cơ quan hành chính Nhà nước cóthẩm quyền chung cùng cấp, mặt khác nó phụ thuộc vào cơ quan Thanh tra cấp trêntrực tiếp Ví dụ: tại Khoản 3 Điều 20 Luật Thanh tra năm 2010 quy định: "Thanh tratỉnh chịu sự chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp và chịu sựchỉ đạo về công tác, hướng dẫn về tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ."[3]Mỗi cơ quan đều có nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật tạo ra một sựđộc lập trong cơ quan thanh tra để đảm bảo cho hoạt động thanh tra được tiến hànhtheo pháp luật và chỉ tuân theo pháp luật Nghĩa là mỗi cơ quan thanh tra đều đượcquy định có chức năng, nhiệm vụ riêng, tại Khoản 1 Điều 17 Luật Thanh tra năm

2010 thì "Thanh tra bộ là cơ quan của bộ, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về côngtác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hànhthanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý củabộ; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm

vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo và

phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật."[3] Còn chức năng, nhiệm

vụ của Thanh tra tỉnh được quy định tại Khoản 1 Điều 20 Luật Thanh tra: "Thanhtra tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, có trách nhiệmgiúp Ủy ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giải quyết khiếunại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật."[3]

1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra nhà nước

1.2.1 Chức năng của cơ quan thanh tra nhà nước

Trên thực tế công tác thanh tra, kiểm tra, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáocủa công dân và công tác phòng, chống tham nhũng đều là những mảng hết sức quantrọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng và sự quản lý điều hành của Nhà nước.Khác với các lĩnh vực công tác khác, như lĩnh vực xét xử chỉ do Tòa án thực hiện,lĩnh vực điều tra do các cơ quan điều tra tiến hành, công tác thanh tra, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo và đấu tranh chống tham nhũng lại thuộc trách nhiệm của toànđảng, toàn dân, toàn bộ hệ thống chính trị Tuy nhiên, nhìn từ phương diện lịch sử sẽ

thấy rằng, các tổ chức thanh tra đóng vai trò quan trọng trong công tác thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và đấu tranh chống tham nhũng Sắc lệnh số 64/SL ngày23/11/1945, văn bản đánh dấu sự ra đời của ngành thanh tra mặc dù còn rất sơ khainhưng đã có những quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn bao hàm đầy đủcác phương diện hoạt động này của ngành thanh tra Nói một cách khác, nội hàm củakhái niệm công tác thanh tra đã bao hàm các lĩnh vực thanh tra, giải quyết khiếu nại,

tố cáo và đấu tranh phòng, chống tham nhũng

Luật Thanh tra đã quy định rõ và phân biệt sự khác nhau giữa tổ chức thanh tra

ở các cấp và tổ chức thanh tra thuộc ngành ở trung ương và địa phương

Thanh tra Chính phủ, Thanh tra tỉnh, thanh tra huyện có chức năng quản lýnhà nước về công tác thanh tra và thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi cả nướchoặc trong phạm vi quản lý của uỷ ban nhân dân cùng cấp

Thanh tra bộ, Thanh tra sở có chức năng thực hiện quyền thanh tra trong phạm

vi quản lý nhà nước của cơ quan mình và quản lý công tác thanh tra đối với cơ quanthuộc quyền quản lý trực tiếp của thủ trưởng cơ quan mình

1.2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra nhà nước

Trong các văn bản pháp luật từ Pháp lệnh thanh tra 1990 đến Luật thanh tra

2004 và hiện nay là Luật thanh tra 2010 vẫn quy định rất rõ về nhiệm vụ, quyền hạncủa cơ quan thanh tra nhà nước như: Thực hiện và giúp cơ quan nhà nước có thẩmquyền thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo

và phòng, chống tham nhũng; Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm

vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của các cơ quan nhà nướccùng cấp; Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật

về khiếu nại, tố cáo; Thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy địnhcủa pháp luật về phòng, chống tham nhũng

Khi tiến hành thanh tra các cơ quan thanh tra được áp dụng những quyền hạnnhất định để phát hiện, ngăn chặn và xử lý những hành vi vi phạm Vì vậy các cơquan thanh tra phải có tính độc lập tương đối để bảo đảm tính khách quan khi tiếnhành các hoạt động thanh tra, kết luận về các hành vi sai phạm, nhất là đối với các

vụ việc liên quan đến trách nhiệm của cơ quan quản lý Luật thanh tra năm 2010 vànhững văn bản pháp luật hiện hành đã quy định những nhiệm vụ và quyền hạn

chung của các cơ quan thanh tra nhà nước đồng thời quy định nhiệm vụ quyền hạnriêng của từng tổ chức thanh tra, các chức danh lãnh đạo của từng tổ chức thanh tra

và thanh tra viên Cụ thể:

Thứ nhất, nhiệm vụ, quyền hạn về công tác thanh tra Thực hiện quản lý nhà

nước về công tác thanh tra:

Về công tác: Phải xây dựng chương trình kế hoạch thanh tra, hướng dẫn cáccấp, các ngành và chỉ đạo các tổ chức thanh tra cấp dưới thực hiện Tổ chức thanhtra có quyền yêu cầu các cấp, các ngành trong phạm vi quản lý của thủ trưởng cùng

cấp thanh tra những việc thuộc phạm vi trách nhiệm Tổ chức thanh tra cấp trên giao

nhiệm vụ cho tổ chức thanh tra cấp dưới, khi cần có thể điều động các cán bộ tổchức thanh tra cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ Mặt khác cần kiểm tra, được phépđình chỉ việc thi hành, sửa đổi bãi bỏ những kiến nghị, quyết định không đúng củathanh tra cấp dưới

Về tổ chức: Xây dựng trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theothẩm quyền các quy định về hệ thống tổ chức và chính sách, chế độ quản lý về tổchức cán bộ Quản lý cán bộ theo thẩm quyền và việc tổ chức đào tạo bồi dưỡng cánbộ

Về nhiệm vụ: Nghiên cứu lý luận công tác thanh tra, xây dựng và hướng dẫnviệc thực hiện các quy trình biểu mẫu, phương pháp tiến hành thanh tra, tổng kếtkinh nghiệm hoạt động thanh tra trong nước, nghiên cứu tham khảo kinh nghiệm

thanh tra nước ngoài Tuyên truyền, hướng dẫn việc thực hiện pháp luật về thanh

tra: Các tổ chức thanh tra đều phải tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiệncác quy định của Nhà nước trong các văn bản pháp luật và pháp quy về công tácthanh tra và công tác xét giải quyết khiếu nại, tố cáo của cơ quan đơn vị tổ chức, cánhân thuộc quyền quản lý các cấp ngành mình Qua đó có quyền tạm đình chỉ việcthi hành, sửa đổi, bãi bỏ những quy định trái pháp luật về công tác thanh tra và xétgiải quyết việc khiếu nại, tố cáo

Kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc banhành các quy định phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước Nhiệm vụ quyền hạn nàynhằm thực hiện tốt mục đích thanh tra, góp phần thúc đẩy hoàn thiện nhiệm vụ,hoàn thiện cơ chế quản lý Bởi vì hoạt động quản lý luôn đổi mới, đối tượng quản lýluôn vận động đòi hỏi chủ thể quản lý luôn phải có những quyết định phù hợp

- Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổchức và cá nhân Tổ chức thanh tra nào cũng có nhiệm vụ này nhưng nội dung, đốitượng, phạm vi lại khác nhau.

+ Thanh tra Chính phủ thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm

vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, uỷ ban nhân dân cấp tỉnh; thanh tra

đối với doanh nghiệp nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập;Thanh tra vụ việc phức tạp liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều bộ, uỷ bannhân dân cấp tỉnh; Thanh tra vụ việc khác do Thủ tướng Chính phủ giao

+ Thanh tra tỉnh thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ,

quyền hạn của sở, của UBND cấp huyện; thanh tra đối với doanh nghiệp nhà nước

do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập; Thanh tra vụ việc phức tạp, liênquan đến trách nhiệm của nhiều sở, UBND cấp huyện; Thanh tra vụ việc khác doChủ tịch UBND cấp tỉnh giao;

+ Thanh tra huyện thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ,quyền hạn của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, của UBND cấp xã;Thanh tra vụ việc phức tạp, có liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan chuyênmôn thuộc UBND cấp huyện, UBND cấp xã; Thanh tra vụ việc khác do Chủ tịchUBND cấp huyện giao;

+ Thanh tra bộ, sở là tổ chức thanh tra nằm trong cơ cấu bộ máy của bộ, của

sở, tiến hành thanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm viquản lý của bộ, của sở; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức,

cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của bộ, của sở;

Thứ hai, nhiệm vụ, quyền hạn về giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Một hoạt động hết sức quan trọng của cơ quan thanh tra nhà nước là quản lýnhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, hoạt động này có tác động tích cực, hỗtrợ việc thực hiện các nhiệm vụ khác của cơ quan thanh tra trong giải quyết khiếunại đạt kết quả vững chắc, toàn diện và đầy đủ hơn Trong phạm vi chức năng,nhiệm vụ quyền hạn của mình thanh tra việc chấp hành pháp luật về khiếu nại của

cơ quan hành chính nhà nước; Tuyên truyền phổ biến pháp luật về khiếu nại; Tổngkết kinh nghiệm về công tác giải quyết khiếu nại…

Thứ ba, nhiệm vụ, quyền hạn về phòng, chống tham nhũng

Kể từ khi thành lập, mặc dù ở mỗi giai đoạn lịch sử đều có những điều chỉnh

về chức năng, nhiệm vụ cho phù hợp, nhưng ngành Thanh tra và công tác thanh traluôn luôn có một vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống bệnh quan liêu,nạn tham nhũng, lãng phí và các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động quản lýnhà nước.

Các cơ quan thanh tra nhà nước đã tham mưu cho các cấp, các ngành triểnkhai và hoàn thành việc kê khai minh bạch tài sản theo đúng quy định Phối hợp vớiBan chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tham mưu cho cơ quan quản lý nhà nướccùng cấp ban hành các kế hoạch thực hiện chiến lược phòng chống tham nhũng vàChỉ thị về tăng cường công tác tự kiểm tra, phòng ngừa sai phạm trong hoạt độngcủa các cơ quan hành chính Nhà nước; phối hợp với các ngành chức năng tiến hànhthanh tra việc thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng; tổng hợp báo cáo định

kỳ, đột xuất kết quả công tác phòng, chống tham nhũng đảm bảo thời gian, nội dungtheo yêu cầu

1.3 Tổ chức và hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

1.3.1 Tổ chức của cơ quan thanh tra nhà nước

Tổ chức cơ quan thanh tra nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhànước bao gồm một hệ thống các cơ quan thanh tra được thành lập từ trung ương đếnđịa phương để xem xét, đánh giá, xử lý hoặc đề nghị cơ quan, người có thẩm quyền

xử lý đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơquan, tổ chức, cá nhân chịu sự quản lý; kiến nghị các biện pháp khắc phục những sơ

hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật nhằm góp phần nâng cao hiệu lực,hiệu quả quản lý nhà nước; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức,

cá nhân

Theo Luật Thanh tra năm 2010, cơ quan thanh tra nhà nước bao gồm: Thanhtra Chính phủ; Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (gọi chung là Thanh tra bộ); Thanhtra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là Thanh tra tỉnh); Thanh trasở; Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là Thanh trahuyện)

- "Thanh tra Chính phủ là cơ quan của Chính phủ, chịu trách nhiệm trướcChính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố

cáo và phòng, chống tham nhũng trong phạm vi cả nước; thực hiện hoạt động thanhtra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của

pháp luật" [3, tr.15] Tổng Thanh tra Chính phủ là thành viên Chính phủ, do Thủ

tướng Chính phủ đề nghị, Quốc hội phê chuẩn và Chủ tịch nước bổ nhiệm, miễnnhiệm, cách chức Cơ cấu tổ chức bộ máy của Thanh tra Chính phủ do Chính phủQuy định

- "Thanh tra bộ là cơ quan của bộ, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về côngtác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hànhthanh tra hành chính đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý củabộ; tiến hành thanh tra chuyên ngành đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm

vi quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực của bộ; giải quyết khiếu nại, tố cáo và

phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật" [3, tr.20]. Chánh Thanh tra

bộ do Bộ trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổngthanh tra Chính phủ

- "Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cótrách nhiệm giúp uỷ ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanh tra,giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra, giảiquyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật"[3, tr.24] Chánh Thanh tra tỉnh do Chủ tịch uỷ ban nhân dân cùng cấp bổ nhiệm,miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng Thanh tra Chính phủ

- "Thanh tra sở là cơ quan của sở, giúp Giám đốc sở tiến hành thanh tra hànhchính và thanh tra chuyên ngành, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống thamnhũng theo quy định của pháp luật" [3, tr.28] Chánh Thanh tra sở do Giám đốc sở

bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh

- "Thanh tra huyện là cơ quan chuyên môn thuộc uỷ ban nhân dân cấp huyện,

có trách nhiệm giúp uỷ ban nhân dân cùng cấp quản lý nhà nước về công tác thanhtra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng; tiến hành thanh tra,giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp

luật" [3, tr.32] Chánh Thanh tra huyện do Chủ tịch uỷ ban nhân dân cấp huyện bổ

nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra tỉnh

1.3.2 Hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước

Hoạt động thanh tra là cách thức thể hiện vị trí, vai trò và chức năng, nhiệm vụcủa các cơ quan thanh tra nhà nước Hoạt động thanh tra theo quy định của phápluật bao gồm: xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra; quyết định việc thanh tra;tiến hành thanh tra trên thực tế; báo cáo kết quả thanh tra; kết luận thanh tra và xử

lý kết luận thanh tra…

Hoạt động thanh tra được các cơ quan thanh tra nhà nước tiến hành trên cơ sởhoạt động thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành

- "Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩmquyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách,

pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao" (Khoản 2 Điều 3 Luật Thanh tra 2010).

Như vậy, thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra trong nội bộ bộ máy nhànước; đối tượng của thanh tra hành chính là các cơ quan, tổ chức, cá nhân trựcthuộc Chẳng hạn như bộ, cơ quan ngang bộ tiến hành hoạt động thanh tra đối vớicác cơ quan, tổ chức, đơn vị chịu sự quản lý trực tiếp của bộ, cơ quan ngang bộ; Ủyban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiến hành thanh tra đối với các

sở, ban, ngành cấp tỉnh… Nội dung của thanh tra hành chính nhằm xem xét, đánhgiá việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao của cơquan, tổ chức và cá nhân trực thuộc Đây là điểm khác biệt cơ bản giữa thanh trahành chính và thanh tra chuyên ngành Nó thể hiện quan hệ trong chỉ đạo, điềuhành, kiểm tra, kiểm soát giữa cấp trên đối với cấp dưới, giữa cơ quan có thẩmquyền với đối tượng trực thuộc chịu sự quản lý

- "Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước cóthẩm quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấphành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắc quản lý

thuộc ngành, lĩnh vực đó" (Khoản 3 Điều 3 Luật Thanh tra 2010) Hoạt động thanh

tra chuyên ngành do các cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vựctiến hành như Bộ, sở, Thanh tra bộ, Thanh tra sở và cơ quan được giao thực hiệnnhiệm vụ thanh tra chuyên ngành (Tổng cục, Cục thuộc bộ, Chi cục thuộc sở) Đốitượng thanh tra chuyên ngành là mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong

ngành, lĩnh vực đó Nội dung của thanh tra chuyên ngành nhằm xem xét, đánh giáviệc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn – kỹ thuật, quy tắcquản lý ngành, lĩnh vực Hoạt động của cơ quan thanh tra nhà nước được thể hiệnthông qua chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra theo quy địnhcủa pháp luật.

cơ quan thanh tra nhà nước có thể nói đến là các cơ quan thanh tra tiến hành thanhtra giúp các cơ quan hành chính nhà nước thực thi chính sách, pháp luật một cáchthống nhất; đánh giá việc tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật; phát hiện những

sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật và tăng cường mối quan hệ chỉđạo, điều hành của hệ thống hành chính; xử lý vi phạm pháp luật theo thẩm quyền,phát huy nhân tố tích cực góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước