THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

2 BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Pháp luật về thi đua khen thưởng Mã phách Hà Nội – 2021 DANH MỤC VIẾT TẮT Stt Chữ cái viết tắt Nội dung 1 XHCN Xã hội chủ nghĩa 2 TĐKT Thi đua, khen thưởng MỤC LỤC 1MỞ ĐẦU 11 Lí do chọn đề tài 22 Tình hình nghiên cứu 23 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 34 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 35 Cơ sở lý luận và phương phá.

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI

ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Pháp luật về thi đua khen thưởng

Mã phách:………

1

Hà Nội – 2021

2

MỤC LỤC

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 4

1.4 Vai trò của công tác thi đua, khen thưởng 101.5 Nội dung của pháp luật về công tác thi đua, khen thưởng 111.6 Vai trò của pháp luật đối với công tác thi đua, khen thưởng 121.6.1 Khái niệm và đặc điểm của pháp luật về thi đua, khen thưởng 121.6.2 Vai trò của pháp luật về thi đua, khen thưởng 121.6.3 Vai trò của pháp luật về thi đua, khen thưởng đối với quản lý công tác thi đua,

1.7.1 Tác động của yếu tố kinh tế 13

1.7.3 Tác động của yếu tố văn hóa, tư tưởng 13

Tiểu kết Chương 1 14Chương 2 15THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY2.1 Những kết quả đạt được trong công tác thi đua khen thưởng 152.1.1 Về công tác tổ chức phong trào thi đua 152.1.2 Về Thực hiện pháp luật trong công tác khen thưởng 172.2 Những hạn chế, bất cập của công tác thi đua, khen thưởng 202.3 Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập của công tác thi đua, khen thưởng 21

QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA,

3.1 Quan điểm nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng ở nước ta hiện nay 233.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng ở nước ta hiện nay 23

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Công tác thi đua, khen thưởng có vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng

và phát triển đất nước, có thể coi là động lực thúc đẩy sự phát triển Thực hiện tốtcông tác thi đua, khen thưởng sẽ phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của mỗi

cá nhân, phát huy ý chí quyết tâm, tinh thần đoàn kết của tập thể; làm cho mỗi cánhân, tập thể có tinh thần trách nhiệm cao trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ củamình Thi đua và khen thưởng là hai nội dung có quan hệ chặt chẽ và tác động biệnchứng lẫn nhau Thi đua là động lực thúc đẩy cá nhân, tổ chức hoàn thành tốt cácnhiệm vụ, trên cơ sở đó thực hiện việc khen thưởng Khen thưởng vừa là kết quả,vừa là yếu tố thúc đẩy phong trào thi đua phát triển Khen thưởng đúng người, đúngviệc; bảo đảm khách quan, công bằng và thực hiện kịp thời sẽ có tác dụng độngviên, cổ vũ cho thi đua

Nằm trong tổng thể hệ thống pháp luật Việt Nam, pháp luật về thi đua, khenthưởng với nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh đã dần được bổ sung và hoàn thiện nhưhiện nay Các chính sách về công tác thi đua, khen thưởng của Đảng và Nhà nước

đã được ghi nhận và thể hiện rõ nét trong các văn bản pháp luật về thi đua, khenthưởng Qua đó, tạo lập được cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực hiện các quan

hệ pháp luật phát sinh trong công tác thi đua, khen thưởng, mặt khác cho thấy đượcphong trào thi đua, công tác khen thưởng hiện nay ngày càng thực chất hơn vàhướng tới người lao động nhiều hơn Từ đó, tạo thành động lực to lớn, góp phầnquan trọng vào các thành tựu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước

Các văn bản pháp luật kể trên nhìn chung đã tạo ra khuôn khổ pháp lý có tính

hệ thống, khá hoàn chỉnh cho công tác thi đua, khen thưởng Tuy nhiên, cho đếnnay, pháp luật về thi đua, khen thưởng vẫn chưa hoàn thiện, còn có những mâuthuẫn, chồng chéo Thực tế này làm ảnh hưởng không nhỏ đến công tác thi đua,khen thưởng Bên cạnh đó, nhận thức về pháp luật thi đua, khen thưởng có nhữngbiểu hiện lệch lạc, nặng hình thức và chạy theo thành tích Điều đó dẫn tới chỗ thựchiện khen thưởng tràn lan, ít nhiều làm cho ý nghĩa của công tác thi đua, khenthưởng bị lệch lạc, hình thức, thậm chí bị lợi dụng Xuất phát từ thực tiễn trên, em

chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen

thưởng ở nước ta hiện nay” làm đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận của mình.

2 Tình hình nghiên cứu

Thời gian qua đã có nhiều sách, công trình nghiên cứu, các luận án, luận văn,bài báo tạp chí đề cập đến công tác thi đua, khen thưởng, ví dụ như:

Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua trong sự nghiệp công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, của PGS.TS Nguyễn Viết Vượng, Nxb Lao

động, Hà Nội, năm 2006 Cuốn sách trình bày, phân tích khá kỹ về nguồn gốc, quátrình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; phân tích nội dung

tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; nêu định hướng và các giải pháp vận dụng tưtưởng Hồ Chí Minh về thi đua

Cuốn sách “Đảng, Bác Hồ với thi đua yêu nước và công tác thi đua khen

thưởng”, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2008 Cuốn sách này đã phân tích khá kỹ

những vấn đề lý luận, quan điểm của Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chínhsách của Đảng và Nhà nước ta về thi đua yêu nước và công tác thi đua, khenthưởng Nội dung của cuốn sách đưa ra cách tiếp cận tổng quát khi nghiên cứu vềthi đua, khen thưởng, có thể tham khảo để nghiên cứu phát triển làm phong phúthêm lý luận về thi đua, khen thưởng

Luận văn “Quản lý Nhà nước bằng pháp luật đối với công tác thi đua, khen

thưởng ở Việt Nam hiện nay” của Phùng Ngọc Tấn, năm 2012 Kết quả mà luận văn

đạt được đó là phân tích, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật về thi đua,khen thưởng; những hạn chế trong các quy định và thực hiện pháp luật về thi đua,khen thưởng; từ đó Luận văn đã đưa ra kiến nghị quan điểm, các giải pháp tăngcường quản lý nhà nước bằng pháp luật về thi đua, khen thưởng ở Việt Nam hiệnnay

Với cách tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau các công trình nói trên đã đề cậptừng khía cạnh của xây dựng và hoàn thiện công tác thi đua khen thưởng Tuynhiên, các công trình kể trên đều đã lâu, cho đến nay chưa có công trình khoa họcnào nghiên cứu về công tác thi đua khen thưởng trong giai đoạn hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quy định của pháp luật hiện hành về công

tác thi đua, khen thưởng.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là hệ thống các văn bản pháp luật về thi đua,khen thưởng do các cơ quan nhà nước ban hành

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Mục đích nghiên cứu

Từ việc làm rõ các vấn đề về lý luận và thực tiễn công tác thi đua, khenthưởng, nghiên cứu, đánh giá thực trạng pháp luật về thi đua, khen thưởng, luận ánkiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu, đề tài giải quyết một số nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, Làm rõ các khía cạnh lý luận xung quanh quanh về pháp luật thi

đua, khen thưởng

Thứ hai, Nghiên cứu pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về thi đua,

khen thưởng để có được các đánh giá thực trạng pháp luật về thi đua, khen thưởng

Thứ ba, Từ nhận thức lý luận và thực tiễn, luận án xác định quan điểm và kiến

nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về lĩnh vực này

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu pháp luật về thi đua, khen thưởng là quanđiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về thi đua, chủ trương, đường lối, chính sách củaĐảng và tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua và về khen thưởng

Các phương pháp được sử dụng trong tiểu luận gồm: Phương pháp phân tích,tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, phương pháp hệ thống, phương pháp so sánh

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận được kếtcấu gồm 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận của công tác thi đua, khen thưởng

Chương 2 Thực trạng công tác thi đua, khen thưởng ở nước ta hiện nay

Chương 3 Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen

thưởng ở nước ta hiện nay

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC THI ĐUA, KHEN THƯỞNG 1.1 Khái quát chung về thi đua

1.1.1 Khái niệm thi đua

Ngay từ khi Nhà nước ta mới ra đời Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chútrọng đến công tác thi đua Theo chủ tịch Hồ Chí Minh Thi đua là một hiện tượngkhách quan, là quy luật phát triển tất yếu trong quá trình hợp tác lao động của conngười Ở đâu có hợp tác lao động thì ở đó nảy sinh thi đua Dưới chế độ xã hội chủnghĩa, thi đua yêu nước bao giờ cũng là phong trào thi đua tập thể của những côngnhân, nông dân, trí thức, những người lao động tự mình làm chủ vận mệnh củamình, không đối kháng về lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội; mọi người mang hếtnhiệt tình và khả năng của mình ra để xây dựng đất nước

Công tác thi đua qua những chặng đường lịch sử, đặc biệt thấy rõ vai trò thiđua thời kỳ đổi mới, trong cơ chế thị trường Nhà nước đã có Luật Thi đua, khenthưởng ngày 26/11/2003 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua,

khen thưởng ngày 16/11/2013 quy định: “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự

tham gia tự nguyện của các cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.[2]

1.1.2 Nguyên tắc thi đua

Khoản 1, Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng quy định: “Nguyên tắc thi đua

gồm tự nguyện, tự giác, công khai; đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển”.[2]

Để đạt được mục tiêu hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn

vị, cơ quan, tổ chức thì các cấp ủy Đảng và chính quyền phải lãnh đạo và tổ chứcthực hiện phong trào thi đua một cách thiết thực; triển khai nhiều biện pháp tuyêntruyền, vận động, giác ngộ quần chúng cho họ thất rõ vai trò, tác dụng của phongtrào thi đua yêu nước đối với mỗi cá nhân, gia đình và xã hội; qua đó nhận thứcđúng trách nhiệm của công dân có ý thức tự nguyện, tự giác tham gia Nguyên tắc

tự nguyện, tự giác để thể hiện quyền dân chủ của công dân; thấy rõ trách nhiệm của

cơ quan tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể nhândân trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia các phòng trào thi

đua thực hiện nhiệm vụ chính trị Phòng trào thi đua muốn đạt được kết quả tốt, việccông khai có ý nghĩa quan trọng Nội dung công khai gồm: công khai mục tiêu, mụcđích, vai trò, tác dụng của phong trào thi đua; công khai trong kế hoạch, xây dựngtiêu chí thi đua, tổ chức phát động, ký giao ước thi đua; kiểm tra, đôn đốc, bình xét,suy tôn, biểu dương điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua; công khai trongtrao tặng danh hiệu, tiền thưởng, tuyên truyền nhân điển hình tiên tiến và công khaitài chính Qua việc công khai, thể hiện tính minh bạch, dân chủ trong thi đua, gópphần tạo niềm tin trong mỗi cá nhân tham gia phong trào Nguyên tắc công khai là

cơ sở đảm bảo tính chính xác trong khen thưởng

1.1.3 Hình thức tổ chức phong trào thi đua

Các phong trào thi đua thường được thể hiện dưới hai hình thức sau:

Thi đua thường xuyên: là hình thức thi đua căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ

được giao của cá nhân, tập thể tổ chức phát động, nhằm thực hiện tốt công việchằng ngày, hằng tháng, hằng quý, hằng năm của cơ quan, tổ chức, đơn vị Đối tượngthi đua thường xuyên là các cá nhân trong một tập thể, các tập thể trong cùng một

cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc giữa các đơn vị có chức năng, nhiệm vụ, tính chấtcông việc tương đồng nhau

Thi đua theo chuyên đề (hoặc theo đợt): là hình thức thi đua nhằm thực hiện

tốt nhiệm vụ trọng tâm được xác định trong một khoảng thời gian nhất định hoặc tổchức thi đua để phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đột xuất, cấp bách của cơ quan, tổchức, đơn vị Cơ quan, tổ chức, đơn vị chỉ phát động thi đua theo chuyên đề (hoặctheo đợt) khi đã xác định rõ mục đích, yêu cầu, chỉ tiêu, nội dung, giải pháp và thờigian

1.1.4 Danh hiệu thi đua

Theo Điều 7, Luật Thi đua, Khen thưởng, danh hiệu thi đua gồm:

– Danh hiệu thi đua đối với cá nhân;

– Danh hiệu thi đua đối với tập thể;

– Danh hiệu thi đua đối với gia đình

Theo khoản 1, Điều 20, Luật Thi đua, khen thưởng quy định, danh hiệu thi đuađối với cá nhân gồm:

– “Chiến sỹ thi đua toàn quốc”

– “Chiến sỹ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương”

– “Chiến sỹ thi đua cơ sở”

– “Lao động tiên tiến”, “Chiến sỹ tiên tiến”

Khoản 2, Điều 20, Luật Thi đua, khen thưởng quy định, danh hiệu thi đua đốivới tập thể gồm:

– “Cờ thi đua của Chính Phủ”

– “Cờ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương”

– “Tập thể lao động xuất sắc”, “Đơn vị quyết thắng”

– “Tập thể lao động tiên tiến”, “Đơn vị tiên tiến”

– “Thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hóa”

Khoản 3, Điều 20, Luật Thi đua, khen thưởng quy định, danh hiệu thi đua đốivới hộ gia đình là “Gia đình văn hóa”

Các danh hiệu thi đua được xét tặng hằng năm theo đợt

1.2 Khái quát chung về khen thưởng

1.2.1 khái niệm khen thưởng

Khen thưởng là một chính sách của nhà nước để ghi công, tôn vinh các cánhân, tập thể có thành tích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Khen là sựnhận xét đánh giá tốt về một con người nào đó; tổ chức nào đó, về cái gì, việc gì đóvới ý nghĩa hài lòng Còn thưởng là tặng cho bằng hiện vật hoặc tiền… Khenthưởng là hình thức ghi nhận công lao, thành tích của Nhà nước bằng quyết địnhcủa cơ quan có thẩm quyền do luật định Như vậy, khen thưởng là một vấn đề thuộcphạm trù khoa học xã hội Khen thưởng và trừng phạt được hình thành phát sinh vàtồn tại trong quá trình phát triển của con người là vấn đề thuộc tâm lý xã hội, sinhhoạt tinh thần của con người, do đó khen thưởng phải thể hiện quan điểm quầnchúng, phải có trách nhiệm cao trong quá trình phát hiện xét khen thưởng Khenthưởng tồn tại cùng với sự tồn tại của Nhà nước Còn Nhà nước là còn khen thưởng.Khen thưởng vừa có ý nghĩa động viên về tinh thần và khích lệ bằng vật chất

Trên cơ sở lý luận đó Luật Thi đua, khen thưởng của Nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam ngày 26/11/2003 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật

Thi đua, khen thưởng ngày 16/11/2013, quy định: “Khen thưởng là việc nghi nhận,

biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.[2]

1.2.2 Nguyên tắc khen thưởng

Trước hết, khen phải đảm bảo tính chính xác, công bằng, công khai và kịpthời Xuất phát từ khái niệm và mục đích khen thưởng là sự ghi nhận, biểu dương vàtôn vinh công lao thành tích nhằm giáo dục, động viên thúc đẩy phong trào thi đua,khơi dậy tư duy tìm tòi, sáng tạo, phát huy trí tuệ, năng lực, tính tích cực của mỗi cánhân và tập thể Khen thưởng phải chính xác, đúng đối tượng, đúng hình thức, đúngthành tích Thực hiện công khai trong bình xét, khen thưởng và đề nghị cấp trênkhen thưởng; công khai trong việc trao tặng, tuyên truyền các tập thể, cá nhân đượckhen thưởng Khen thưởng phải công bằng, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, lứatuổi, … Và nguyên tắc quan trọng là khen thưởng phải kịp thời, đảm bảo thời gianmới có ý nghĩa, tác dụng Chính vì lẽ đó, khen thưởng phải chính xác, công khai,công bằng và kịp thời mới có tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương trong quầnchúng

Khen thưởng phải đảm bảo tính thống nhất giữa tính chất, hình thức và đốitượng khen thưởng Tính chất trong khen thưởng phải thể hiện được những quyđịnh về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với công tác khenthưởng Tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng phải có liên quan chặt chẽvới nhau Tính chất ở đây là tính chất công việc hoặc lĩnh vực công tác của từng tậpthể, cá nhân Hình thức khen thưởng phải phản ánh đúng thành tích đạt được trongtừng lĩnh vực công tác cụ thể Đối tượng khen thưởng cũng phải phản ánh đúnghình thức và thành tích

Khen thưởng phải kết hợp chặt chẽ giữa động viên tinh thần đi đôi với thưởng

về vật chất Khen đi đôi với thưởng thỏa đánh cũng là một yêu cầu không thể thiếuđược trong tình hình hiện nay vì “trăm đồng tiền công cũng không bằng một đồngtiền thưởng”; để động viên tinh thần những cá nhân và tập thể có những thành tíchxuất sắc đóng góp cho thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ quan,đơn vị Hình thức khen cao phải được thưởng vật chất cao hơn Tuy khuyến khíchvật chất là một động lực song không nên nhấn mạnh quá đến yếu tố vật chất Khenthưởng vẫn phải mang ý nghĩa tinh thần, động viên là chủ yếu; cần quan tâm hơntrong việc sử dụng các đòn bẩy về chế độ chính sách kèm theo như những người

được khen thưởng với thành tích xuất sắc sẽ được quan tâm cho đi đào tạo, bồidưỡng, nâng lương, đề bạt … để tạo ra sức hút, động lực của phong trào thi đua.

1.2.3 Hình thức khen thưởng

Nhà nước ta có nhiều hình thức khen thưởng để ghi nhận công lao, thành tíchcủa các tập thể, cá nhân từ Trung ương đến địa phương và tập thể, cá nhân nướcngoài Theo quy định tại Điều 8, Luật Thi đua, khen thưởng có 7 hình thức khenthưởng chủ yếu, gồm:

– Huân chương

– Huy chương

– Danh hiệu vinh dự Nhà nước

– “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước”

– Kỷ niệm chương, Huy hiệu

– Bằng khen

– Giấy khen

Tương ứng với 07 hình thức khen thưởng trên có 29 loại khác nhau, gồm: 10loại Huân chương; 04 loại Huy chương; 08 loại danh hiệu vinh dự Nhà nước; 02loại giải thưởng; 01 loại kỷ niệm chương; 01 loại huy hiệu; 02 loại Bằng khen và 01loại giấy khen

1.2.4 Các loại hình khen thưởng

Các loại hình khen thưởng được thể hiện dưới các hình thức như sau:

Khen thưởng theo công trạng và thành tích đạt được: là hình thức khen

thưởng cho tập thể, cá nhân đạt được thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụxây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Khen thưởng theo chuyên đề (hoặc theo đợt): là khen thưởng cho tập thể, cá

nhân đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc đợt thi đua do Chủ tịch nước, Thủtướng Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp, Thủ trưởng các cơquan, tổ chức, đơn vị phát động

Khen thưởng đột xuất: là khen thưởng cho tập thể, cá nhân đạt được thành tích

đột xuất trong lao động, sản xuất, chiến đấu, phục vụ chiến đấu; dũng cảm cứungười, tài sản của nhân dân hoặc của Nhà nước (thành tích đột xuất là thành tích lậpđược trong hoàn cảnh không được dự báo trước, diễn ra ngoài dự kiến kế hoạchcông việc bình thường mà tập thể, cá nhân phải đảm nhận)

Khen thưởng quá trình cống hiến: là khen thưởng cho cá nhân có quá trình

tham gia trong các giai đoạn cách mạng (giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trongcác cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xãhội), có công lao, thành tích xuất sắc đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của Đảng

và của dân tộc

Khen thưởng theo niên hạn: là khen thưởng cho cá nhân thuộc lực lượng Quân

đội nhân dân và Công an nhân dân có thành tích, có thời gian tham gia xây dựng lựclượng vũ trang nhân dân

Khen thưởng đối ngoại: là khen thưởng cho tập thể, cá nhân người nước ngoài

đã có thành tích, có đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Namtrên lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao,hoặc lĩnh vực khác

1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng

Thi đua và khen thưởng quan hệ chặt chẽ, tác động biện chứng lẫn nhau Làhai thành tố hữu cơ của một quá trình dẫn đến một hiệu quả chung Mối quan hệ đóbiểu hiện ở chỗ:

Thi đua là động lực thúc đẩy cá nhân và cộng đồng hoàn thành nhiệm vụ trên

cơ sở đó thực hiện khen thưởng.

Thực tế cho thấy ở đâu phong trào thi đua thực sự là động lực thì ở đó xã hội

phát triển quần chúng phấn khởi và khen thưởng chuẩn xác, ngược lại ở đâu phongtrào thi đua yếu, hoặc không có phong trào thi đua ở đó xã hội trì trệ công tác khenthưởng không chuẩn xác, quần chúng kém phấn khởi, thậm chí có những tiêu cực

Khen thưởng vừa là kết quả, vừa là yếu tố thúc đẩy phong trào thi đua phát triển.

Thực tế cho thấy ở đâu làm tốt công tác khen thưởng, công tác này được đánhgiá khách quan, công minh trên cơ sở phong trào thi đua thì ở đó quần chúng phấnkhởi, có được phong trào thi đua mới, tốt hơn và ngược lại

Xét cả hai phương diện cho thấy thi đua, khen thưởng luôn bổ sung hỗ trợ chonhau Thi đua là động lực thúc đẩy mọi tầng lớp nhân dân phát huy tinh thần sángtạo, nỗ lực vượt mọi khó khăn vươn lên hoàn thành các mục tiêu kinh tế – xã hội đề

ra Từ kết quả tổng kết thi đua mà lựa chọn tập thể và cá nhân xứng đáng để khen

thưởng Khen thưởng chính là việc đánh giá kết quả phong trào thi đua Khenthưởng chính xác kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục và nêu gương tốt trong

xã hội, đồng thời cổ vũ phong trào thi đua phát triển sâu, rộng Nếu khen thưởngkhông đúng không chuẩn xác sẽ làm mất tác dụng thậm chí còn ảnh hưởng xấu đếnphong trào thi đua và dẫn đến tiêu cực trong phong trào thi đua, ảnh hưởng đếncông tác khen thưởng

Tuy nhiên, trong thực tế có những hình thức khen thưởng không phản ánh kếtquả trực tiếp từ phong trào thi đua như: Khen thưởng tổng kết thành tích khángchiến, khen thưởng người có quá trình cống hiến lâu dài trong cơ quan, tổ chức,đoàn thể… ; khen thưởng đối với những cá nhân tổ chức trong nước và ngoài nước

có công lao, đóng góp cho xã hội, cho Việt Nam trong quá trình hội nhập, phát triểnkinh tế, những cá nhân dũng cảm cứu người, tài sản của nhà nước của tập thể, củacông dân… song việc khen thưởng này cũng có quan hệ nhất định đối với thi đua,

nó cũng bị ảnh hưởng nhất định từ phong trào thi đua, từ truyền thống thi đua yêunước của dân tộc

1.4 Vai trò của công tác thi đua, khen thưởng

Công tác thi đua, khen thưởng có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trìnhxây dựng và phát triển đất nước Việt Nam thi đua, khen thưởng là động lực thúcđẩy sự phát triển Thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng sẽ phát huy tính tíchcực, chủ động, sáng tạo của mỗi cá nhân, phát huy ý chí quyết tâm, tinh thần đoànkết của tập thể; làm cho mỗi cá nhân, tập thể có tinh thần trách nhiệm cao trong thựchiện chức trách, nhiệm vụ của mình

Như vậy, thi đua, khen thưởng có vai trò khích lệ, động viên kịp thời những tổchức, cá nhân có thành tích xuất sắc, phát huy vai trò nêu gương tốt cho các tổ chức,

cá nhân khác phấn đấu, đồng thời thúc đẩy các cá nhân, tổ chức khắc phục khuyếtđiểm, yếu kém, cố gắng vươn lên

Việc phát động các phong trào thi đua sẽ tạo động lực để huy động, tập trungcông sức, trí tuệ của mỗi cá nhân trong từng cơ quan, tổ chức Thực hiện các phongtrào thi đua là cơ sở khơi dậy các ý tưởng mới, kích thích cá nhân, tập thể hăng saylao động sáng tạo; nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, phát huy tối đa tài năngcủa mỗi người trong việc xây dựng cơ quan, tổ chức vững mạnh; phát hiện những

cách làm hay, mô hình mới có tác dụng lan tỏa để mỗi cơ quan, tổ chức phấn đấuhoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Thông qua các phong trào thi đua sẽ giúp phânloại được chất lượng, hiệu quả lao động của cá nhân, tập thể; đúc kết những thànhtựu, kinh nghiệm điển hình, khắc phục những khó khăn, hạn chế, thúc đẩy phongtrào phát triển đi lên Từ kết quả tổng kết thi đua mà lựa chọn tập thể và cá nhânxứng đáng để khen thưởng Khen thưởng chính là việc đánh giá kết quả phong tràothi đua Khen thưởng chính xác, kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục và nêugương tốt trong xã hội, đồng thời cổ vũ phong trào thi đua phát triển sâu rộng.

Trong công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay, công tác thiđua, khen thưởng ngày càng giữ vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống laođộng xã hội Công tác thi đua, khen thưởng thực sự trở thành động lực thúc đẩy mọingười, mọi thành phần trong xã hội thi đua lao động sản xuất, nghiên cứu, học tập,sáng tạo; góp phần quan trọng trong xây dựng cuộc sống mới, xây dựng nền vănhóa mới, con người mới ngày càng phát triển hoàn thiện hơn

1.5 Nội dung của pháp luật về công tác thi đua, khen thưởng

Pháp luật thi đua, khen thưởng được cấu thành bởi những bộ phận chính sau:

Thứ nhất, các quy định về tổ chức phong trào thi đua Thuộc bộ phận này có

các quy định về nguyên tắc thi đua; thẩm quyền phát động phong trào thi đua; nộidung, loại hình phong trào thi đua; đăng ký thi đua; tổ chức triển khai phong trào thiđua; phối hợp trong phong trào thi đua; công tác tuyên truyền, sơ kết, tổng kếtphong trào thi đua,…

Thứ hai, các quy định về công tác khen thưởng Thuộc bộ phận này có các quy

định về các hình thức khen thưởng; loại hình khen thưởng; nguyên tắc khen thưởng;thẩm quyền khen thưởng Đối với từng hình thức, loại hình khen thưởng có các quyđịnh về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện khen thưởng Số lượng các quy định thuộcnhóm này chiếm đa số trong pháp luật thi đua, khen thưởng hiện nay, và cũng đượcquy định bởi nhiều văn bản trong hệ thống pháp luật thi đua, khen thưởng

Thứ ba, các quy định về tổ chức, bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng.

Thuộc bộ phận này có các quy định về bộ máy làm công tác thi đua, khen thưởng ởcác cơ quan, đơn vị; tổ chức Hội đồng Thi đua - Khen thưởng từ Trung ương xuốngđịa phương; tổ chức thực hiện chia khối, cụm thi đua So với các loại quy định khác,