PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH LIÊN HỆ THỰC TIỄN HUYỆN HÀ TRUNG, TỈNH THANH HÓA BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Quản lý địa giới hành chính Mã phách Hà Nội – 2021 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ĐGHC Địa giới hành chính ĐVHC Đơn vị hành chính QLNN Quản lý nhà nước MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT MỤC LỤC 1MỞ ĐẦU 11 Lý do chọn đề tài 12 kết cấu bài tập lớn 2NỘI DUNG 2I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH VÀ QUẢ.

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI QUẢN LÝ ĐỊA

GIỚI HÀNH CHÍNH LIÊN HỆ THỰC TIỄN HUYỆN HÀ TRUNG, TỈNHTHANH HÓA

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Quản lý địa giới hành chính

Mã phách:………

Hà Nội – 2021

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 2

MỤC LỤC 3

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 kết cấu bài tập lớn 1

NỘI DUNG 2

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH 2

1.1 Khái niệm, vai trò của quản lý nhà nước về địa giới hành chính 2

1.2 Chủ thể quản lý nhà nước về địa giới hành chính 3

1.3 Nội dung quản lý hành chính nhà nước về địa giới hành chính 5

1.4 Nguyên tắc quản lý nhà nước về địa giới hành chính 9

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý địa giới hành chính 10

II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HÀ TRUNG, TỈNH THANH HÓA 14

2.1 Sơ lược chung về huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá 14

2.2 Lịch sử hình thành và thay đổi địa giới hành chính Huyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa 14

2.3 Những yếu tố ảnh hưởng tới quản lý địa giới hành chính Huyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa 16

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HÀ TRUNG TỈNH THANH HÓA 19

3.1 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về địa giới hành chính từ thực tiễn Huyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa 19

PHẦN KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Địa giới hành chính (ĐGHC) là ranh giới phân định giữa các đơn vị hànhchính (ĐVHC), đánh dấu bằng các mốc giới theo quy định của pháp luật, là cơ sởpháp lý phân định phạm vi trách nhiệm của bộ máy hành chính nhà nước các cấptrong việc quản lý dân cư, đất đai, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở địa phương

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh", phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh hộinhập kinh tế quốc tế, đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại,ngoài các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo an ninh, quốc phòng, vấn

đề ổn định lâu dài hệ thống đơn vị hành chính các cấp, được đặt ra là một nhiệm vụtương đối cấp bách và có ý nghĩa quan trọng Thực tế quản lý nhà nước (QLNN) vềĐGHC ở nước ta trong thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực đãđạt được, vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập cần khắc phục kịp thời Nhận thấy đượctầm quan trọng của công tác quản lý nhà nước về địa giới hành chính, học viên đã

chọn đề tài "Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý địa giới hành chính Liên

hệ thực tiễn Huyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa" làm đề tài cho bài tập của mình.

Đề tài được nghiên cứu trên phạm vi không gian tại huyện Hà Trung, tỉnhThanh Hóa, và phạm vi thời gian từ 1945 đến nay Hi vọng đề tài bên cạnh việc làm

rõ thực trạng QLNN về ĐGHC, còn đóng góp vào thực tiễn những giải pháp phùhợp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về ĐGHC trên địa bàn

2 kết cấu bài tập lớn.

Ngoài phần mở đầu và kết luận bài tập lớn gồm 3 phần:

Phần 1: Cơ sở lý luận về địa giới hành chính và quản lý nhà nước về địa giớihành chính

Phần 2: Thực trạng quản lý nhà nước về địa giới hành chính từ thực tiễnHuyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa

Phần 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về địa giới hành

chính từ thực tiễn Huyện Hà Trung, Tỉnh Thanh Hóa.

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH VÀ QUẢN LÝ NHÀ

NƯỚC VỀ ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH

1.1 Khái niệm, vai trò của quản lý nhà nước về địa giới hành chính

1.1.1 Khái niệm địa giới hành chính

Địa giới hành chính theo từ điển tiếng Việt, "là đường ranh giới phân chia các đơn vị hành chính, là cơ sở pháp lý phân định phạm vi trách nhiệm của bộ máy hành chính nhà nước trong việc quản lý dân cư, đất đai, kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội ở địa phương" ĐGHC được xác định bằng các mốc giới cụ thể thể

hiện tọa độ vị trí đó Trong 4 cấp hành chính là: cấp trung ương, cấp tỉnh, cấphuyện và cấp xã, ĐVHC chỉ được xác lập ở 3 cấp tỉnh - huyện - xã và ĐGHC làcăn cứ phân định ranh giới về mặt địa lý, tự nhiên và được thể hiện bằng các mốcđịa giới có tọa độ của vị trí các mốc đó

1.1.2 Vai trò của quản lý nhà nước về địa giới hành chính

Mỗi ĐVHC là một thực thể trong nền hành chính Nhà nước Mỗi ĐVHCđược xác định cụ thể về mặt địa lý, dân số Trong quản lý nhà nước, cần phải xácđịnh rõ không gian tác động của quản lý Hay nói cách khác, mỗi ĐVHC cần phảiđược xác định rõ giới hạn về không gian, địa bàn cụ thể Chính vì thế, đơn vị hành

chính cần xác định rõ "đường biên" hay "ranh giới" Nếu như ở địa bàn nông thôn

và miền núi trước đây, ranh giới phân định giữa huyện này với huyện khác tồn tạimột cách quy ước, theo thói quen, truyền thống, tập tục Còn ở các quận ở cácthành phố trực thuộc trung ương ranh giới cũng được thừa nhận như đường phố,ngõ, ngách Người dân thường hiểu nhà ở của mình tọa lạc trong quận nào căn cứvào đăng ký hộ khẩu Hoặc theo cụm dân cư, tổ dân phố Mốc giới của quận trongthành phố ít được chú ý Địa giới hành chính của quận tại các thành phố trực thuộctrung ương thường không có mốc giới dễ nhận biết Còn ở các huyện, các thị xã,thành phố thuộc tỉnh các mốc giới ĐGHC cũng ít được quan tâm vì dấu hiệu nhận

biết chính là các điểm cư dân, các cánh đồng, dòng sông đã tồn tại như một quyước xác định địa giới hành chính Địa giới hành chính của các huyện có đườngbiên giới quốc gia và địa giới hành chính của các huyện đảo có những đặc thùriêng Xác định địa giới hành chính ở các đơn vị hành chính này chính là xác lậpbiên giới quốc gia theo hiệp định về phân định biên giới giữa Việt Nam và cácnước có chung biên giới và xác định các vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủquyền của nước ta Tuy nhiên, cũng với sự phát triển kinh tế - xã hội, sự giao thoa,không phân biệt ĐGHC ở những khu vực "giáp ranh", sẽ gây khó khăn cho quản lýdân cư và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Chính vì vậy, ĐGHC cần phải được xác định rõ: Đó chính là ranh giới phân định giữa các đơn vị hành chính, đánh dấu bằng các mốc giới theo quy định của pháp luật, là cơ sở pháp lý phân định phạm vi trách nhiệm của bộ máy hành chính nhà nước các cấp trong việc quản lý dân cư, đất đai, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở địa phương.

1.2 Chủ thể quản lý nhà nước về địa giới hành chính

Chủ thể của quản lý nhà nước về địa giới hành chính là các cơ quan nhà nước

từ trung ương xuống địa phương

Trước hết, đó là Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Quốc hội có thẩm quyền thành lập đơn vị hành chính cấp tỉnh (khoản 9 Điều70); Ủy ban thường vụ Quốc hội có thẩm quyền thành lập đơn vị hành chính dướicấp tỉnh (khoản 8 Điều 74)

Chính phủ trình Quốc hội thành lập đơn vị hành chính cấp tỉnh; trình Ủy banthường vụ Quốc hội thành lập đơn vị hành chính dưới cấp tỉnh (khoản 4 Điều 96).Thành lập đơn vị hành chính cũng có nghĩa là phải xác lập ĐGHC về mặt phápluật

Bộ Nội vụ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh, Ủyban Nhân dân cấp huyện là những chủ thể cơ bản của quản lý nhà nước về địa giớihành chính

Chủ thể quản lý nhà nước về ĐGHC thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhànước về ĐGHC về mặt quy hoạch trên bản đồ, xác lập trên thực địa và cắm mốc giớihành chính, quản lý mốc giới hành chính và giải quyết tranh chấp về ĐGHC.

Về thẩm quyền xác định địa giới hành chính, chỉ đạo việc xác định địa giớihành chính, quản lý mốc ĐGHC và hồ sơ ĐGHC trong toàn quốc (không phân biệt

ở cấp nào) là nhiệm vụ của Chính phủ Chính phủ trực tiếp tổ chức thực hiện việcxác định các mốc ĐGHC trên thực địa, lập hồ sơ ĐGHC của các tỉnh, thành phốtrực thuộc trung ương Bộ Nội vụ là cơ quan giúp Chính phủ quản lý nhà nước vềđịa giới hành chính, quy định về quản lý địa giới hành chính; quản lý các mốcĐGHC và hồ sơ địa giới hành chính, số mốc, trình tự, thủ tục để xác định các mốcđịa giới hành chính Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ươngtrực tiếp tổ chức thực hiện việc xác định các mốc ĐGHC trên thực địa, lập hồ sơĐGHC của các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trong địa bàn mình quản

lý Ủy ban nhân dân các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trực tiếp tổ chứcthực hiện việc xác định các mốc ĐGHC trên thực địa, lập hồ sơ ĐGHC của các xã,phường, thị trấn trong địa bàn mình quản lý (Điều 29 Luật đất đai năm 2013).Việc xác định, lập và quản lý các mốc ĐGHC hết sức quan trọng, nó gópphần giữ ổn định biên giới giữa các đơn vị hành chính Trong quản lý hành chínhnhà nước, nếu Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện tốt nội dung này

sẽ tránh được tình trạng tranh chấp ĐGHC của các cấp dưới

Hiến pháp năm 2013 quy định việc thành lập đơn vị hành chính phải lấy ýkiến nhân dân địa phương và theo trình tự, thủ tục do luật định (khoản 2 Điều 110);Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước Nhà nước ta là Nhà nước của nhândân, do nhân dân, vì nhân dân Việc phân địch địa giới hành chính các cấp liênquan đến đời sống của nhân dân Nhân dân có quyền tham gia quản lý nhà nước,nên nhân dân cũng được coi là chủ thể quản lý Nhà nước về ĐGHC cấp huyện.Điều 131 Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định việc lấy ý kiến nhân dânđịa phương về việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính:

"Đề án thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC phải được lấy ý

kiến của Nhân dân là cử tri ở ĐVHC cấp xã chịu ảnh hưởng trực tiếp của việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính Việc lấy ý kiến cử tri được thực hiện theo hình thức phát phiếu lấy ý kiến cử tri" (khoản 1).

Về việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân với việc sáp nhập các đơn vị hành chính,Hiến pháp 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã quy định rõ việcnhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính đều phải tiến hành lấy ý kiếnnhân dân và khi có trên 50% số cử tri trên địa bàn đồng ý mới trình cấp có thẩmquyền xem xét

1.3 Nội dung quản lý hành chính nhà nước về địa giới hành chính

1.3.1 Pháp luật về tổ chức địa giới hành chính và quản lý, điều chỉnh địa giới hành chính.

Pháp luật về ĐGHC là khung pháp lý quan trọng về quy trình, thủ tục và cáctiêu chuẩn về thành lập mới, giải thể, sáp nhập, chia tách, điều chỉnh ĐGHC, thẩmquyền và nguyên tắc thực hiện việc điều chỉnh định giới hành chính Chúng cónhững đặc thù, vai trò riêng trong hệ thống pháp luật như là:

Thứ nhất, pháp luật về ĐGHC do các cơ quan quyền lực nhà nước ở trung

ương (Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội) và các cơ quan quản lý hành chínhnhà nước (Chính phủ, Bộ Nội vụ ) ban hành Đây là lĩnh vực pháp luật hành chính,xong điểm khác biệt so với đặc điểm của pháp luật hành chính là thường chỉ do cơquan quản lý hành chính nhà nước ban hành, cơ quan quyền lực nhà nước ở trungương thường chỉ ban hành pháp luật để quy định những vấn đề chung và cơ bản màkhông quy định chi tiết, cụ thể Có thể thấy, đây là một điểm đặc thù của pháp luật

về thành lập, giải thể, sáp nhập, chia tách đơn vị hành chính, điều chỉnh ĐGHC, nóxuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của đối tượng điều chỉnh là các ĐVHC quyếtđịnh đến hiệu quả quản lý nhà nước và việc thực thi các chính sách, pháp luật củanhà nước, sự phát triển kinh tế - xã hội cả nước Chính vì vậy, căn cứ vào Hiến pháp

năm 2013 quy định Ủy ban thường vụ Quốc hội "quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới ĐVHC dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương" (khoản 8 Điều 74), Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng đã quy định:"Căn

cứ vào quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này, Chính phủ trình Ủy ban thường

vụ Quốc hội quy định cụ thể tiêu chuẩn của từng tiêu chí, thẩm quyền, thủ tục phân loại đơn vị hành chính" (khoản 4 Điều 3).

Thứ hai, pháp luật về ĐGHC có tính chất ý chí, quyền lực, được quy định theo

trình tự, thủ tục rất chặt chẽ, đòi hỏi phải thực thi nghiêm chỉnh Xuất phát từ đặcđiểm của pháp luật hành chính, pháp luật về ĐGHC mang đặc điểm chung củanguyên tắc quyền uy - phục tùng Nội dung quy phạm pháp luật không có sự thỏathuận hay tính bình đẳng mà chỉ có thuộc tính bắt buộc hay trách nhiệm thực hiện.Các cơ quan nhà nước ở địa phương có trách nhiệm tổ chức thực hiện, như lấy ýkiến nhân dân, hoàn thiện hồ sơ đúng quy định, tổng hợp báo cáo cơ quan cấp trên

để tổng hợp, báo cáo lên Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ quyếtđịnh

Thứ ba, pháp luật về ĐGHC có tính thống nhất cao Xuất phát từ thẩm quyền

quy định về phân loại đơn vị hành chính, các tiêu chí, trình tự, thủ tục tiến hànhthuộc về Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, do đó hệ thống phápluật về lĩnh vực này tương đối ít nhưng có sự thống nhất cao Tuy nhiên, đây là lĩnhvực phức tạp, do đó mặc dù pháp luật đã xác định những tiêu chí chung, trình tự, thủtục song do yếu tố đặc thù của cấp huyện có sự khác nhau rất lớn, đặc biệt chịu ảnhhưởng bởi yếu tố văn hóa - lịch sử và địa kinh tế, do đó việc triển khai các quy địnhchung còn gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tranh chấp lãnh thổ giữa các địa phương, việcphân định ranh giới vẫn chưa thực sự rõ ràng

Thứ tư, pháp luật về ĐGHC mặc dù có tính quyền lực, song việc thi hành pháp

luật lại căn cứ vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là các yếu tố tự nhiên, lịch sử, vănhóa của đơn vị hành chính, do đó, nó cũng có tính ước lệ cao Các quy định

thường mang tính chất xác định "phạm vi" để định lượng các tiêu chí Về tiêu chí

phân loại ĐVHC pháp luật cũng đã chú trọng yếu tố dân tộc để xác định loại đơn vịhành chính, như: ĐVHC cấp huyện có tỷ lệ người dân tộc ít người chiếm từ 30 đến50% dân số được tính 5 điểm, có trên 50% dân số được tính 10 điểm; phường và thịtrấn có tỷ lệ tín đồ tôn giáo chiếm từ 30 đến 50% dân số được tính 10 điểm, chiếmtrên 50% dân số được tính 15 điểm

Thứ năm, pháp luật trong lĩnh vực này giúp Nhà nước kiểm tra, kiểm soát mọi

hoạt động thành lập và điều chỉnh ĐGHC trong cả nước.

Về thẩm quyền quyết định xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính: Luật Tổchức chính quyền địa phương năm 2015 đã cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013, Điều

129 quy định thẩm quyền quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địagiới hành chính, đặt tên, đổi tên đơn vị hành chính, giải quyết tranh chấp liên quanđến ĐGHC của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội

Về thẩm quyền xây dựng, trình đề án xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính:Luật cũng giao cho Chính phủ và chính quyền địa phương trong việc xây dựng,thẩm định, trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành các văn bản quyphạm pháp luật thuộc thẩm quyền và quyết định việc thành lập, giải thể, nhập, chia,điều chỉnh địa giới hành chính; phân loại đô thị; đặt tên, đổi tên đơn vị hành chính;giải quyết tranh chấp liên quan đến địa giới hành chính Đối với cấp huyện, cấp xã,Chính phủ là chủ thể có thẩm quyền cao nhất xây dựng, trình Ủy ban thường vụQuốc hội quyết định Trong đó, Chính phủ giao cho Bộ Nội vụ giúp theo dõi, hướngdẫn và tổ chức thẩm định, hoàn chỉnh Đề án; giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh làcấp chính quyền ở địa phương xây dựng, trình Chính phủ (Bộ Nội vụ)

1.3.2 Về nguyên tắc xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính

Để khắc phục những hạn chế, bất cập về việc định hướng các hoạt động xáclập, điều chỉnh ĐGHC thời gian qua, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã quyđịnh 03 nhóm nguyên tắc cơ bản trong việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điềuchỉnh ĐGHC

Thứ nhất: Về định hướng xác lập đơn vị hành chính, Luật xác định nguyên tắc

ổn định tổ chức và giảm bớt đầu mối quản lý nhà nước theo tinh thần cải cách hành

chính Khoản 1 Điều này quy định "đơn vị hành chính được tổ chức ổn định trên cơ sở các ĐVHC hiện có Khuyến khích việc nhập các đơn vị hành chính, cùng cấp".

Thứ hai: Về điều kiện bảo đảm xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính, Luật đưa ra các điều kiện giới hạn "thực hiện trong các trường hợp cần thiết" (khoản 2

Điều 128)

- Luật xác định rõ hơn các trường hợp hạn chế việc giải thể ĐVHC (khoản 3Điều 128): Do yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của

địa phương hoặc của quốc gia; do thay đổi các yếu tố địa lý, địa hình tác động đến

sự tồn tại của ĐVHC đó

Thứ ba, về xác định các tiêu chí của ĐVHC các cấp là căn cứ để xác lập địa giới hành chính Trên cơ sở các quy định trước đây của Chính phủ về tiêu chí và

phân loại ĐVHC các cấp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các Nghị quyết

số 1210/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nướcCộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam về phân loại đô thị[1] (Nghị quyết số1210/2016/UBTVQH13), Nghị quyết số 1211/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam về tiêuchuẩn của ĐVHC và phân loại ĐVHC.[2] Nghị quyết đã cụ thể hóa chi tiết các tiêu

chí phân loại ĐVHC nhằm mục đích "là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng tổ chức bộ máy, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức của chính quyền địa phương phù hợp với từng loại đơn vị hành chính" Đây là

những tiêu chí xác lập nên các đơn vị hành chính, do đó nó sẽ là mục tiêu hướngđến của các hoạt động xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính

1.3.3 Quy trình, thủ tục xác lập và điều chỉnh địa giới hành chính

Về quy trình, thủ tục, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã quy định rõhơn nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân các cấp trong việc đề xuất, xâydựng đề án thành lập, nhập, chia và điều chỉnh ĐGHC ở địa phương Tuy nhiên, đâymới chỉ là những quy định mang tính chất xác định chủ thể chịu trách nhiệm và nộidung cơ bản Các quy định hiện hành chưa làm rõ được quy trình, thủ tục xác lập,điều chỉnh ĐGHC để bảo đảm tình chặt chẽ, hiệu quả của hoạt động này Nếu xét vềtầm quan trọng, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về xác lập, điều chỉnhĐGHC có hiệu lực tương tự một văn bản quy phạm pháp luật, thì quy trình, thủ tụcnêu trên là quá đơn giản so với quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, từ

đó dễ dẫn đến sự tùy tiện, thiếu chặt chẽ trong chuẩn bị đề án

1.3.4 Về việc lấy ý kiến nhân dân vào đề án xác lập, điều chỉnh địa giới hành chính

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định đề án xác lập, điềuchỉnh ĐGHC phải được lấy ý kiến của nhân dân là cử tri ở ĐVHC cấp xã chịu ảnh

hưởng trực tiếp của việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh ĐGHC (Điều131) Việc lấy ý kiến cử tri được thực hiện theo hình thức phát phiếu lấy ý kiến cửtri và nếu có trên 50% tổng số cử tri trên địa bàn tán thành thì cơ quan xây dựng đề

án có trách nhiệm hoàn thiện đề án và gửi Hội đồng nhân dân ở các ĐVHC có liênquan để lấy ý kiến (Điều 132) Đề án xác lập, điều chỉnh ĐGHC sẽ được Hội đồngnhân dân có liên quan thảo luận, biểu quyết về việc tán thành hoặc không tán thànhchủ trương thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh ĐGHC theo trình tự từ cấpdưới lên cấp trên theo 03 cấp xã, huyện, tỉnh; Nghị quyết của Hội đồng nhân dâncấp tỉnh được gửi đến Bộ Nội vụ để tổng hợp, báo cáo Chính phủ và cấp có thẩmquyền quyết định

1.4 Nguyên tắc quản lý nhà nước về địa giới hành chính

Trong quản lý nhà nước, các nguyên tắc cơ bản là những tư tưởng chủ đạo bắtnguồn từ cơ sở khoa học của hoạt động quản lý, từ bản chất của chế độ, được quyđịnh trong pháp luật làm nền tảng cho hoạt động quản lý nhà nước

Hoạt động quản lý nhà nước được biểu hiện cụ thể trong hoạt động tổ chức, nóbao gồm hai mặt: tổ chức chính trị và tổ chức kỹ thuật Dựa trên những cơ sở khoahọc về quản lý nhà nước, ta chia các nguyên tắc trong quản lý nhà nước thành hainhóm là nhóm những nguyên tắc chính trị - xã hội và nhóm những nguyên tắc tổchức kỹ thuật Tuy nhiên, sự phân chia này cũng chỉ mang tính chất tương đối vìyếu tố tổ chức kỹ thuật và chính trị trong quản lý nhà nước có mối liên hệ chặt chẽnhau Việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức kỹ thuật là để thực hiện một cách đúngđắn các nguyên tắc chính trị - xã hội và việc thực các nguyên tắc chính trị - xã hội là

cơ sở để thực hiện các nguyên tắc tổ chức kỹ thuật

Hệ thống các nguyên tắc quản lý hành chính nhà nước bao gồm:

Thứ nhất, nhóm những nguyên tắc chính trị-xã hội: Nguyên tắc Ðảng lãnh đạo

trong quản lý hành chính nhà nước; Nguyên tắc nhân dân tham gia vào quản lý hànhchính nhà nước; Nguyên tắc tập trung dân chủ; Nguyên tắc bình đẳng giữa các dântộc; Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, nhóm những nguyên tắc tổ chức kỹ thuật: Nguyên tắc quản lý theo

ngành kết hợp với quản lý theo lãnh thổ; Nguyên tắc quản lý theo ngành kết hợp với