Quan hệ dân tộc và tôn giáo ở tây nguyên

MỤC LỤC 1MỞ ĐẦU 4Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG QUAN HỆ GIỮA DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở TÂY NGUYÊN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 41 Vấn đề gìn giữ thiết chế xã hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số 52 Vấn đề văn hóa, nghi lễ truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số 73 Vấn đề tuân thủ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước 84 Những bất cập, hạn chế của hệ thống chính trị cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc và tôn giáo 105 Vấn đề lợi dụng tôn giáo của.

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG QUAN HỆ GIỮA DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở TÂY NGUYÊN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 4

1 Vấn đề gìn giữ thiết chế xã hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số 4

2 Vấn đề văn hóa, nghi lễ truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số 5

3 Vấn đề tuân thủ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước 7

4 Những bất cập, hạn chế của hệ thống chính trị cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc và tôn giáo 8

5 Vấn đề lợi dụng tôn giáo của các lực lượng thù địch 10

6 Vấn đề quan hệ quốc tế của các tôn giáo ở Tây Nguyên 11

Chương 2 MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG NHẰM GIẢI QUYẾT TỐT MỐI QUAN HỆ GIỮA DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở TÂY NGUYÊN 13

2.1 Nhóm giải pháp chung 13

2.2 Nhóm giải pháp cụ thể 18

KẾT LUẬN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

Tây Nguyên là địa bàn của nhiều dân tộc, tôn giáo khác nhau vì vậy, cácthế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, xem đây lànhững “ngòi nổ” để kích động tư tưởng ly khai, tự trị với âm mưu thành lập một

“Nhà nước Đề Ga độc lập” ở Tây Nguyên Với âm mưu “diễn biến hòa bình”, sửdụng lực lượng Fulro, ra sức lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo kích động quầnchúng gây mất ổn định chính trị xã hội trong khi đó việc tuyên truyền giáo dụcnâng cao nhận thức cho quần chúng chưa đạt kết quả khả quan đặc biệt là xóadần khoảng cách về kinh tế giữa các vùng, địa phương Vấn đề dân tộc và tôngiáo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số di cư tự do đến Tây Nguyên còn diễnbiến phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố gây mất ổn định về an ninh chính trị, trật tự

an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Các loại “tà đạo”, “đạo lạ”, hiện tượng tôn giáomới hoạt động ngày càng diễn biến phức tạp Những năm qua, các hoạt động lợidụng tôn giáo của thế lực thù địch đã ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định và pháttriển của Tây Nguyên nói riêng và của cả nước nói chung, làm suy giảm lòng tin

và niềm tin của người dân tại chỗ với Đảng và Nhà nước, gây tâm lý bất an, thụđộng trong xây dựng cuộc sống mới của người dân

Là địa bàn chiến lược đặc biệt trọng yếu, sự ổn định kinh tế - chính trị xãhội và phát triển bền vững của Tây Nguyên đóng vai trò quan trọng trong sựphát triển chung của cả nước Để Tây Nguyên phát triển nhanh, bền vững, cầnthiết phải có các cơ chế, chính sách phát triển đặc thù, phù hợp với điều kiện củavùng, phát triển kinh tế gắn với giải quyết các vấn đề xã hội, bảo vệ môitrường, trong đó việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa dân tộc và tôn giáochú trọng phát triển kinh tế xã hội sẽ góp phần nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân thực hiện mục tiêu đại đoàn kết dân tộc Xuất phát từ

những ý nghĩa này, chúng tôi chọn vấn đề “Một số vấn đề đặt ra trong quan hệ giữa dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay và những định hướng giải pháp”,

làm đề tài tiểu luận bộ môn Lý luận dân tộc và quan hệ dân tộc ở Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nhằm góp phần trình bày một số vấn đềđặt ra trong mối quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay Từ

đó, đề xuất một số định hướng nhằm giải quyết tốt mối quan hệ giữa dân tộc vàtôn giáo ở khu vực này

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài sẽ tập trung giảiquyết những nhiệm vụ cơ bản sau:

Thứ nhất, phân tích và làm rõ một số vấn đề đang đặt ra trong quan hệ giữa

dân tộc và tôn giáo ở Tây Nguyên giai đoạn hiện nay

Thứ hai, đề xuất một số định hướng nhằm giải quyết tốt mối quan hệ giữa

dân tộc và tôn giáo ở Tây Nguyên trong giai đoạn tới

Thứ ba, rút ra một số kết luận nhằm đánh giá tổng quan vấn đề nghiên cứu.

3 Đối tượng và phạm vy nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: “Một số vấn đề đặt ra trong quan hệ giữa dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay và những định hướng giải pháp”.

Phạm vy nghiên cứu của đề tài: Về mặt không gian, đề tài giới hạn ở khuvực Tây Nguyên và về mặt thời gian là giai đoạn hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đề tài sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp logic là chủyếu Ngoài ra, đề tài còn vận dụng linh hoạt các phương pháp nghiên cứu khácnhư: Sưu tầm tài liệu, so sánh, đối chiếu, phân tích

5 Đóng góp của đề tài

Thứ nhất, đề tài góp phần hệ thống hóa một cách toàn diện các vấn đề đặt

ra trong quan hệ giữa dân tộc và tôn giáo ở Tây Nguyên giai đoạn hiện nay

Thứ hai, các giải pháp được nêu ra trong đề tài sẽ góp phần nâng cao hiệu

quả cho việc thực thi chính sách cũng như thực hiện công tác dân tộc và tôn giáotrên địa bàn Tây Nguyên giai đoạn đến

Thứ ba, xây dựng hệ thống tư liệu tham khảo liên quan đến vấn đề: “Một số vấn đề đặt ra trong quan hệ giữa dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên hiện nay và những định hướng giải pháp”.

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG QUAN HỆ GIỮA DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO Ở TÂY NGUYÊN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1 Vấn đề gìn giữ thiết chế xã hội truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số

Khi đã thâm nhập được vào vùng đất Tây Nguyên, các tôn giáo thường cốgắng tạo ra những cộng đồng cư dân dựa trên đức tin và hoạt động dựa theo cơchế tổ chức của Giáo hội (Công giáo, Phật giáo) hoặc Hội thánh (Tin lành, CaoĐài) Từ đây, cấu trúc buôn làng truyền thống bị phá vỡ và thay vào đó là cácchi, họ đạo Các chi, họ đạo này không chỉ tập hợp những gia đình có cùng sắctộc mà nó đã xen lẫn giữa tộc người này với tộc người khác, giữa buôn này vớibuôn khác Ranh giới của các chi họ đạo này có thể lớn hơn rất nhiều lần so vớiphạm vi truyền thống của các buôn làng Thiết chế xã hội dựa trên đức tin này sẽ

có tính bền vững khi được duy trì ở mức độ là sinh hoạt tôn giáo thuần túy vàkhi đã vượt ra khỏi giới hạn thì rất khó để quản lý vì không có những định chế

về mặt thế tục để ràng buộc Sự đỗ vỡ của các buôn làng truyền thống còn kéotheo sự phai nhạt về vai trò của già làng, trưởng bản, hội đồng làng Quan hệgiữa các thành viên trong cộng đồng trở nên “bình đẳng” hơn khi cùng chịuchung một định chế mới là giáo lý, giới luật của các tôn giáo Sự phức tạp này sẽtăng lên khi đồng bào có đạo sẽ phải sinh hoạt dựa trên ba thiết chế xã hội khácnhau và đi kèm là những định chế được áp dụng Đó là thiết chế xã hội buônlàng truyền thống với định chế là luật tục, thiết chế hành chính nhà nước vớiđịnh chế pháp luật và thiết chế tôn giáo với định chế giới luật Trong buôn làng,tín đồ vừa buộc phải tuân thủ luật tục cùng các quy định của thiết chế hànhchính nhà nước, vừa phải tuân thủ theo giáo lí, giới luật của các tôn giáo Trongkhi đó, giữa các thiết chế này lại không có sự đồng nhất nên đã tạo ra sự mâuthuẫn và nhiều khó khăn cho các tín đồ trong việc thực hiện các nhiệm vụ vừa làcông dân, vừa là tín đồ, vừa là thành viên của buôn làng Trong thiết chế buônlàng truyền thống, luật tục luôn là định chế cao nhất (phép vua thua lệ làng).Nhiều khi đồng bào các dân tộc chỉ quan tâm đến việc chấp hành đúng luật tục

của buôn làng nhiều hơn là tìm hiểu các quy định của pháp luật Khi các tôngiáo đã áp đặt được thiết chế tổ chức của mình lên các buôn làng thì các tín đồlại sợ chức sắc, giới luật nhiều hơn cả luật tục và pháp luật của nhà nước.

Trong thiết chế buôn, làng truyền thống, những người vi phạm sẽ bị giàlàng hoặc hội đồng xét xử Tội nhẹ khiển trách (hoặc phạt vạ), tội nặng bị đuổi

ra khỏi làng Trong thiết chế tôn giáo, tội nhẹ sẽ phải xưng tội hoặc sám hối, tộinặng thì không được tham dự vào các lễ nghi tôn giáo và bị cộng đồng đức tinlên án Chính sự không tương dung này sẽ làm mất đi sức nặng và tính hiệuquả của luật tục trong các buôn làng Việc thay thế thiết chế tôn giáo ở các buônlàng không những sẽ làm phá vỡ cấu trúc xã hội truyền thống mà còn gây nênnhiều bất đồng trong xã hội Các mâu thuẫn giữa những người có đạo và không

có đạo sẽ nảy sinh, biểu hiện dưới dạng hiềm khích về niềm tin, về đối tượngthờ phụng và các nghi lễ, nếu không kịp thời kiểm soát sẽ rất dễ biến thành cácđiểm nóng và thậm chí là xảy ra xung đột Ở một số buôn làng, thiết chế tổ chứccủa các tôn giáo hoạt động mạnh, nhiều khi đã lấn át cả hoạt động của thiết chếhành chính nhà nước, lấn át cả chính quyền cơ sở và các hội đoàn quần chúng.Điều này sẽ gây nên những khó khăn cho công tác tuyên truyền, vận động tín đồtham gia các tổ chức chính trị - xã hội và thực hiện các chủ trương, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng như chính quyền địa phương

2 Vấn đề văn hóa, nghi lễ truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số

Ở mặt nào đó, các tôn giáo ở Tây nguyên hiện đang gia tăng khả năng thíchứng của mình đối với đời sống văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào Việclàm này sẽ nâng cao hiệu quả cho công tác truyền giáo Và ở phía ngược lại, nótạo ra cầu nối để kích cầu cho các giá trị văn hóa và tri thức bản địa được gìngiữ, phát huy, hội nhập với xu thế hiện đại Chẳng hạn như việc xây dựng niềmtin tôn giáo thuần túy cho các tín đồ với những giá trị nhân văn, hướng thiện sẽgóp phần đào luyện nên những con người thuần lương, biết xem trọng chuẩnmực đạo đức, biết quý trọng truyền thống dân tộc mình Bên cạnh đó, các tôngiáo cũng đã và đang mang đến cho đồng bào các dân tộc thiểu số những trảinghiệm mới về mặt văn hoá, đức tin, trang bị những phương tiện nhận thức mới

phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Các tôn giáo với xu thế hội nhập quốc

tế cũng tạo ra cầu nối để đồng bào các dân tộc thiểu số có thể tiếp biến, giao lưu

và hội nhập với các quốc gia, khu vực trên thế giới Hiện nay, một số tôn giáo ởTây Nguyên như Công giáo, Tin Lành, Phật giáo đang triển khai các chươngtrình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của các dân tộc Chiến lược này hướngđến việc tiếp cận sâu hơn vào các phong tục, tập quán, ngôn ngữ của đồng bào

để từ đó, đưa giáo lí, lễ nghi thâm nhập vào các dân tộc cũng như loại bỏ các tậptục lạc hậu Tín đồ vừa thực hành lễ nghi tôn giáo vừa thực hiện các phong tụctập quán truyền thống nhất là trong các dịp lễ hội, tang ma, cưới hỏi Ngoàiviệc truyền tải nội dung giáo lí, giới luật, các tôn giáo sau khi tiếp cận được vănhóa truyền thống của các dân tộc còn giúp đồng bào in ấn, lưu trữ sách vở, mởmang tri thức, bảo tồn và phát triển ngôn ngữ dân tộc

Ở mặt ngược lại, các tôn giáo trong quá trình truyền đạo thường cố gắngxác lập một phương thức sinh hoạt mới, khác so với cách thức sinh hoạt truyềnthống của đồng bào Nhìn chung, xu hướng chủ đạo mà các tôn giáo thực hiện làđưa đến cho đời sống tín đồ những sự thuận tiện tối đa trong việc thể hiện đứctin cũng như thực hành các nghi lễ Những yếu tố mới mẻ và đầy tiện lợi này đãlôi cuốn các tín đồ và làm cho nhiều người trở nên thờ ơ với các lễ hội truyềnthống của dân tộc Trong những năm gần đây, dù các tôn giáo đã có nhiều cốgắng để cải thiện tình hình, nhưng trong các buôn, làng có đạo dường như lễ hộitruyền thống không còn giữ được sự thuần khiết mà đã có sự pha lẫn giữa cái cũvới cái mới, có nơi đã thay thế hoàn toàn bằng nghi lễ tôn giáo Sự cuốn hút củacác nghi lễ tôn giáo, sự ràng buộc bởi những tín điều thuộc về đức tin đã làmcho các thế hệ sau ít quan tâm đến bản sắc văn hóa dân tộc, không muốn tham

dự các lễ hội văn hóa địa phương Trước đây nhà rông, nhà dài là trung tâm hộihọp và thể hiện các sinh hoạt văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, làsợi dây tinh thần cố kết các thành viên trong buôn, làng thành một cộng đồngbền vững Hiện nay, giá trị đó được thay thế bằng các sinh hoạt tôn giáo Thậmchí ở nhiều buôn làng, nhà nguyện, nhà thờ, niệm Phật đường, Thánh thất đã dầnthay thế chức năng của nhà rông, nhà dài Việc thay thế tín ngưỡng truyền thống

bằng đức tin tôn giáo (từ đa thần sang nhất thần) cũng gây nên nhiều xung chạm

về mặt tư tưởng và lối sống Đồng bào các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyênthường quan niệm mọi hành vi, lời nói của cá nhân hay cộng đồng luôn có sựgiám sát, phán xét của thần linh Các tập tục về kiêng cữ từ ngàn xưa đã trởthành một phần quan trọng của định chế xã hội, ràng buộc các thành viên vàotrong những khuôn khổ của lệ làng Tuy nhiên, khi đã chấp nhận quy xu tôngiáo, các tín đồ sẵn sàng từ bỏ nghi lễ truyền thống, từ bỏ các vị thần mà từ khisinh ra họ đã được dạy bảo là phải biết sợ và biết kính trọng để thực hiện cácnghi lễ mới Sự lựa chọn này đối với nhiều tín đồ khá là khó khăn bởi họ luônphải gánh chịu cảm giác tội lỗi với truyền thống, thậm chí có thể bị người thân,cộng đồng xa lánh Một số nơi ở Tây Nguyên, các làng, họ đạo thường biệt lậpvới cộng đồng các dân tộc khác, hoặc tôn giáo khác Điều này sẽ làm hạn chếviệc đoàn kết các tôn giáo, dân tộc trên địa bàn và là yếu điểm để các lực lượngcực đoan, chống đối lợi dụng vào mục đích li khai, tự trị

3 Vấn đề tuân thủ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Hiện nay, hoạt động tôn giáo trên địa bàn Tây Nguyên đang diễn ra kháphức tạp Ngoài việc cạnh tranh địa phận để truyền đạo thì các tôn giáo ở TâyNguyên dù vô tình hay hữu ý đã có nhiều sai phạm Đó là việc truyền đạo, giảngđạo, phát triển tín đồ, thành lập hội đoàn trái phép; rồi việc in ấn, tán phát kinhsách tự do, tổ chức các lễ hội linh đình để quảng bá thanh thế Khi các cơ quanchức năng phát hiện, xử lí sai phạm thì nhiều cá nhân đã tỏ thái độ bất hợp tác.Thậm chí, nhiều người nhân cơ hội đó đã tuyên truyền, lôi kéo, kích động tín đồ,

vu cáo chính quyền vi phạm nhân quyền, đàn áp tôn giáo Tình trạng khiếu kiệnđất đai, cơ sở thờ tự ở khu vực Tây Nguyên cũng đang có chiều hướng gia tăng.Trước năm 1975, do được chính quyền Sài Gòn có nhiều ưu ái nên Công giáo vàTin lành đã sử dụng khá nhiều diện tích đất đai Sau khi giải phóng, để phục vụcho các chiến lược phát triển của địa phương và đất nước, Chính phủ đã điềuchuyển, trưng dụng một số cơ sở tôn giáo Do vậy mà hiện nay, một số tín đồCông giáo, Tin Lành cực đoan đã vịn vào vấn đề này để đòi lại đất đai tại các

địa điểm như: Trường Mầm non Sư phạm Thực hành Kon Tum; Giáo xứ ChâuSơn kiến nghị lô đất số 27 tại Đắk Lắk; Dòng Mến Thánh giá Đà Lạt khiếu nại

về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Hội dòng Mến Thánh giá Khiết Tâmkiến nghị về việc tranh chấp đất với Trường Tiểu học Nam Thiên ở Lâm Đồng;Hội dòng Mến Thánh giá Gò Vấp xin lại Trường mần non 4 ở Đà Lạt Bêncạnh đó, việc mua bán, chuyển nhượng, hiến tặng đất đai giữa các hộ dân vớicác tôn giáo để mở rộng khuôn viên, tạo lập quỹ đất xây dựng cơ sở tôn giáo gắnvới dạy nghề, nhà trẻ, nhà tình thương, diễn ra khá phổ biến Tình trạng xâydựng, cơi nới cơ sở tôn giáo trái pháp luật diễn ra khá phổ biến ở nhiều nơi vàtrong hầu hết các tôn giáo Theo Báo cáo của Ban Tôn giáo Chính phủ, năm

2016 ở Kon Tum đã có 116 trường hợp, Gia Lai 27 trường hợp, Đắk Lắk 56trường hợp, Đắk Nông 96 trường hợp, Lâm Đồng 68 trường hợp

Bên cạnh các sai phạm về đất đai, truyền đạo, một số chức sắc ở TâyNguyên còn tự ý tổ chức các hoạt động thiện nguyện không thông qua Mặt trận

Tổ quốc hoặc Hội chữ thập đỏ theo quy định Các hoạt động này ngoài ý nghĩa

từ thiện thuần túy còn được lồng ghép thêm nhiều chủ đích khác nhau Chẳnghạn như việc tạo dựng uy tín về sự quan tâm của tôn giáo đối với đời sống nhândân để lôi kéo tín đồ vào đạo Hay việc khẳng định thanh thế giữa các tôn giáovới nhau Khi bị phát hiện thì những người này đã lấy lí do nhân đạo để chốngchế, đưa chính quyền vào thế bị động Để giải quyết “thấu tình, đạt lý” đối vớicác hoạt động lấy danh nghĩa nhân đạo làm đầu này không phải là một câuchuyện dễ Nếu không có đủ cơ sở pháp lí rất dễ bị các “nhà từ thiện” lèo láisang vấn đề khác để kích động quần chúng tín đồ đấu tranh, phản đối Thêm vào

đó, các hoạt động thiện nguyện không qua kiểm soát cũng làm dấy lên tâm trạngphân bì giữa những người có đạo và không đạo; tạo tâm lí so sánh về “sự quantâm” của các tôn giáo với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước

4 Những bất cập, hạn chế của hệ thống chính trị cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc và tôn giáo

Hệ thống chính trị cơ sở là cấp thấp nhất trong hệ thống chính trị, nhưng lại

là cấp rất quan trọng Gần như mọi chủ trương, chính sách của Đảng và pháp

luật của Nhà nước có được đưa vào cuộc sống hay không, có hiệu quả haykhông phụ thuộc rất nhiều vào cấp này Hệ thống chính trị cơ sở cũng là cấp gầndân, phục vụ nhân dân một cách trực tiếp nhất, song cũng trực tiếp chịu sự kiểmtra, giám sát của nhân dân Trong những năm qua, được sự quan tâm của Đảng

và Nhà nước, hệ thống chính trị cơ sở ở Tây Nguyên dần được củng cố, kiệntoàn theo hướng tăng lên về số lượng và nâng cao về mặt chất lượng Năng lựclãnh đạo, quản lí của đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở người dân tộc thiểu sốcũng được cải thiện đáng kể, nhiều người được bổ nhiệm giữ những vị trí lãnhđạo, quản lí chủ chốt Tuy nhiên, hệ thống chính trị cơ sở tại nhiều địa phươngvẫn bộc lộ những hạn chế, yếu kém nhất định như: Trình độ chuyên môn nghiệp

vụ của cán bộ còn thấp, không đồng đều; số cán bộ có trình độ cử nhân hoặcdưới cử nhân vẫn chiếm tỉ lệ cao; chính quyền cơ sở tại nhiều nơi chưa làm tốtchức năng quản lí, trong đó có quản lí các hoạt động tôn giáo và thực thi chínhsách dân tộc; các tổ chức đoàn thể hoạt động chưa hiệu quả, kém hiệu lực, nặnghình thức, hành chính Một số nơi, cán bộ cơ sở không biết tiếng dân tộc, chưahiểu rõ thực tế phong tục, tập quán của đồng bào nên chưa phát huy được tính tựquản của thiết chế buôn, làng cũng như vai trò của già làng, người có uy tín Tổchức bộ máy và đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo còn thiếu và chưa ổn định,chưa tương xứng với nhiệm vụ được giao Bộ máy trực tiếp làm công tác tôngiáo chỉ được kiện toàn đến cấp tỉnh với số lượng định biên thấp, cấp huyện có1-2 người chuyên trách, còn cấp xã gần như không có mà kiêm nhiệm trong khimọi hoạt động tôn giáo lại chủ yếu diễn ra ở cấp xã

Sự thiếu và yếu về số lượng lẫn chất lượng của đội ngũ cán bộ cơ sở dẫnđến việc triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách về tôn giáo, về dân tộccủa Đảng và Nhà nước thiếu hiệu quả Không ít trường hợp đã dẫn đến nhữngmâu thuẫn trong nội bộ nhân dân và trong nội bộ tín đồ tôn giáo Chính điều này

đã làm cho một số chức sắc và tín đồ tôn giáo cảm thấy bất đồng, mất niềm tinvào chính quyền cơ sở, vào sự lãnh đạo của Đảng Sâu xa hơn là làm hạn chếhiệu quả quá trình đổi mới của đất nước Tại nhiều nơi trên địa bàn Tây Nguyên,chính quyền và cán bộ cơ sở chưa có sự đối thoại và khai thác tốt vai trò đội ngũ

chức sắc, chức việc trong việc tạo đồng thuận khi thực thi các chính sách pháttriển kinh tế - xã hội Một số cán bộ chưa quan tâm đến việc nắm bắt nguyệnvọng của chức sắc, tín đồ nên khi giải quyết các vụ việc còn chủ quan, duy ý chílàm theo thói quen, dẫn đến hiệu quả thấp Một bộ phận cán bộ, đảng viên lậptrường tư tưởng thiếu kiên định, khi xử lí các vụ việc liên quan đến tôn giáothường không cương quyết hoặc tìm cách né tránh Trong không ít trường hợp,nhận thức chưa khách quan từ cả phía cán bộ và chức sắc, tín đồ nên chưa có sựphối hợp tốt giữa chính quyền và các tôn giáo

5 Vấn đề lợi dụng tôn giáo của các lực lượng thù địch

Không phải ngẫu nhiên mà từ trong quá khứ, các thế lực ngoại xâm nhưPháp hay Mỹ đều cố gắng để làm chủ khu vực Tây Nguyên; cũng không phảingẫu nhiên mà Tây Nguyên lại có sự hội tụ của đông đảo các dân tộc thiểu sốcùng các tôn giáo Khu vực này có một vị thế vô cùng đặc biệt, do vậy, trongnhững năm qua, các thế lực thù địch luôn tìm cách “xâm nhập” vào vùng đấtnày Để thực hiện được mưu toan, rất nhiều chiến lược đã được các thế lực thùđịch sử dụng và trong đó hiển nhiên có cả vấn đề về dân tộc và tôn giáo Các lựclượng thù địch đã lợi dụng tôn giáo vào chiêu bài “dân chủ, nhân quyền, tôngiáo”; liên kết với các tổ chức phản động trong nước để tuyên truyền chống pháĐảng, Nhà nước Chúng chỉ đạo một số chức sắc, tín đồ tôn giáo có tính cựcđoan lợi dụng các tranh chấp, khiếu kiện về đất đai, cơ sở thờ tự để gây nênnhững bất ổn trong xã hội Chúng tìm mọi cách xuyên tạc lịch sử, bóp méo, phủnhận đường lối, chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước; thổi phồngnhững khiếm khuyết trong quản lí, điều hành của một số địa phương để vu cáochính quyền lấy đất đai, phân biệt đối xử, đàn áp đồng bào dân tộc thiểu số vàtín đồ các tôn giáo Lợi dụng sự phát triển của mạng xã hội, các thế lực thù địchtăng cường truyền bá tư tưởng kì thị, chia rẽ khối đoàn kết Kinh - Thượng, đoànkết tôn giáo, kích động tư tưởng li khai, rêu rao cái gọi là thành lập “Nhà nướcđộc lập”, “Nhà nước tự trị” Không những thế, chúng còn tìm cách nuôi dưỡng

và liên kết các tổ chức phản động người Việt lưu vong với các lực lượng cơ hộichính trị hiện có ở các tỉnh Tây Nguyên; tích cực hỗ trợ nhóm cầm đầu FULRO

ở nước ngoài và các phần tử Tin lành Đề ga trong nước móc nối tạo dựng lựclượng chống đối, xây dựng khung chính quyền ngầm trên địa bàn Nguy hiểmhơn, chúng còn ra sức dụ dỗ, lôi kéo đồng bào dân tộc thiểu số vượt biên tráiphép sang Campuchia để tham gia các tổ chức phản động; can thiệp sâu vào vấn

đề nhân sự, đường hướng hoạt động của các tôn giáo; kích động người dân tăngcường khiếu kiện, đòi lại đất đai canh tác, cơ sở thờ tự; xúi giục các phần tử cựcđoan trong đồng bào dân tộc thiểu số và tôn giáo gây rối, biểu tình chống chínhquyền, tạo ra những “điểm nóng”, xung đột dân tộc, tôn giáo hòng tạo cớ kêugọi can thiệp từ bên ngoài Âm mưu và quá trình hoạt động của các thế lực thùđịch đã gây nên nhiều bất ổn về chính trị, xã hội trên địa bàn, chia rẽ khối đạiđoàn kết toàn dân tộc, làm xói mòn niềm tin của đồng bào có đạo đối với Đảng

và Nhà nước

6 Vấn đề quan hệ quốc tế của các tôn giáo ở Tây Nguyên

Cùng với xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, các tôn giáo ở TâyNguyên nói riêng và ở Việt Nam nói chung đang ngày càng mở rộng phạm viảnh hưởng của mình ra bên ngoài Với Tin Lành trong những năm gần đây, donhững ảnh hưởng từ nguồn vốn đầu tư kinh tế của Hàn Quốc nên các hệ pháicủa Tin Lành cũng bắt đầu đã có sự dịch chuyển các mối quan hệ trọng tâm sangquốc gia này Giáo hội Công giáo Việt Nam thời gian gần đây không chỉ quantâm đến vấn đề truyền giáo trong nước mà còn cả các quốc gia bên ngoài nhưLào, Thái Lan, Camphuchia, thậm chí là các quốc gia Âu Mĩ Phật giáo ViệtNam cũng đẩy mạnh quá trình hoằng pháp sang các quốc gia châu Âu và Bắc

Mĩ Ở một số nước như Pháp, Mĩ, Canada Phật giáo đã có được cộng đồngPhật tử là người nước ngoài Không chỉ dừng lại ở các sinh hoạt đức tin haytruyền giáo thuần túy mà các tôn giáo ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc

tế cũng đang cố gắng gia tăng tầm ảnh hưởng của mình lên phương diện chínhtrị, kinh tế, văn hóa, nhất là vấn đề nghèo đói, môi trường, di dân, viện trợ vàhàng loạt các vấn đề từ thiện nhân đạo khác Xu hướng này hẳn nhiên sẽ tácđộng trực tiếp đến đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số theo cả hai chiều kích

là tích cực và tiêu cực Mặt tích cực, các tôn giáo ở Tây Nguyên với quá trình

hội nhập sẽ có thêm nhiều cơ hội để huy động các nguồn lực từ bên ngoài nhằm

hỗ trợ cho cuộc sống đồng bào; các giá trị văn hóa tiến bộ qua sự chọn lọc, tiếpbiến của các tôn giáo sẽ xâm nhập sâu hơn vào đời sống đồng bào; khoảng cáchđời sống tâm linh, tinh thần giữa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên với các quốcgia, khu vực trên thế giới sẽ được thu hẹp Mặt tiêu cực, toàn cầu hóa và hộinhập quốc tế đã làm biến đổi nhiều phương diện đời sống của đồng bào Nhiềugiá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ bị mai một Tình trạng chuyểnđổi niềm tin tôn giáo diễn ra ngày càng mạnh mẽ Nhiều đồng bào dân tộc thiểu

số đã từ bỏ tín ngưỡng truyền thống để theo đạo Tin lành hay chuyển đạo, cảiđạo từ tôn giáo này sang tôn giáo khác Các hiện tượng tôn giáo mới xuất hiện

và hoạt động ẩn mình dưới nhiều hình thức khác nhau Để lôi kéo được nhiềungười tham gia, các đối tượng cầm đầu ở trong và ngoài nước đã dùng mọi thủđoạn từ tuyên truyền xuyên tạc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhànước đến kích động người dân đấu tranh chống đối chính quyền Bên cạnh đó,toàn cầu hóa tôn giáo kéo theo sự gia tăng các hoạt động chống đối của các thếlực thù địch vào vùng đất Tây Nguyên Các hình thức ngày càng trở nên phứctạp như cài cắm người vào các tổ chức tôn giáo; viện trợ vật chất kèm theo cácluận điệu tuyên truyền nhằm hạ thấp uy tín của Đảng, Nhà nước; tăng cường cáchoạt động li khai tự, đòi dân chủ, nhân quyền