MỘT SỐ KỸ NĂNG GIÚP GIÁO VIÊN ỨNG DỤNG HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ TRONG GIẢNG DẠY LỚP 1 CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 I-ĐẶT VẤN ĐỀ Năm học 2020-2021 toàn ngành giáo dục thực hiện nhiệm vụ
Trang 1MỘT SỐ KỸ NĂNG GIÚP GIÁO VIÊN ỨNG DỤNG HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ TRONG GIẢNG DẠY LỚP 1 CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
I-ĐẶT VẤN ĐỀ
Năm học 2020-2021 toàn ngành giáo dục thực hiện nhiệm vụ kép với mục tiêu: vừa tích cực thực hiện các giải pháp phòng chống dịch Covid-19 và các dịch bệnh khác đang diễn biến phức tạp; các cơ sở giáo dục tiểu học căn cứ các hướng dẫn của Bộ GDĐT và Sở GDĐT xây dựng kế hoạch dạy học bảo đảm hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học phù hợp với diễn biến tình hình dịch bệnh xảy ra tại các đơn vị; tăng cường các hình thức dạy học trực tuyến, dạy học qua internet và trên truyền hình theo hướng dẫn của Bộ GDĐT
Năm học này là năm học đầu tiên ngành Giáo dục triển khai Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GDĐT (Chương trình giáo dục phổ thông 2018) đối với lớp 1; thực hiện các nội dung theo Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội, Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 18/6/2018 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng lộ trình
Với mong muốn giáo viên và học sinh tiếp cận dần với các thiết bị, sử dụng Học liệu điện tử (HLĐT) và ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) vào dạy và học chương trình lớp 1 mới nói riêng và các lớp toàn trường nói chung
Tôi xin mạnh dạn đề xuất “Một số kỹ năng ứng dụng Học liệu điện tử đối với lớp 1 theo chương trình GDPT 2018, tại trường Tiểu học Nguyễn Đình Chiểu”, phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế của nhà trường và địa
phương
II-KHẢO SÁT THỰC TRẠNG
1-Thuận lợi
1.1 Về thiết bị, cơ sở vật chất trường lớp
Toàn trường hiện có 13 phòng học, trong đó 12 phòng học cho 12 lớp học sinh sinh được học 2 buổi/ ngày và 01 phòng học ngoại ngữ
Trong năm học nhà trường đã vận động tài trợ từ nhóm thiện nguyện Tím yêu thương đến từ TP HCM để trang bị được 5 tivi loại Smart 50inh gắn lên tường cho 5 lớp học Đến đầu học kỳ II được Phòng GD&ĐT trang bị thêm 03 tivi loại Smart 65inh gắn tường cho 3 lớp học tiếp theo Như vậy đến nay nhà trường đã trang bị được 8 tivi cho 8/12 lớp để phục vụ dạy và học, trong đó 02 /02 lớp một đã được trang bị Tivi Smart 65inh Ngoài ra nhà trường có 01 phòng máy dạy ngoại ngữ với bảng tương tác thông minh, có 02 máy chiếu Projechter,
01 máy chiếu vật thể Tất cả 12/12 lớp học đều được nhà trường phát sóng Wifi internet đảm bảo tốc độ ổn định
1.2 Về thực trạng đội ngũ giáo viên
Trang 21.3 Về học sinh
Hầu hết học sinh ngoan ngoãn, có ý thức trong học tập khi các em được tiếp cận, làm quen với hình ảnh trực quan sinh động, được nhìn thấy nhiều hình ảnh và âm thanh thực tế ngoài đời qua thiết bị CNTT Từ đó các em rất hứng thú, tiếp thu bài nhanh Khảo sát trên 5 khối lớp toàn trường với 322 học sinh thì 100% các em rất thích những tiết học có ứng dụng CNTT
2 Khó khăn
2.1 Đối với BGH và tổ chuyên môn
Do thực tế nhà trường chưa có giáo viên có chuyên môn về tin học Nhà trường chưa triển khai dạy môn tin học vì chưa được trang bị thiết bị phòng máy
vi tính cho học sinh CBQL nhà trường chưa được đào tạo chính quy về tin học
mà vừa làm vừa rút kinh nghiệm thực tế
2.2 Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy
Phần lớn giáo viên nhà trường đều đã lớn tuổi, khi học chuyên môn sư phạm chưa được trang bị kiến thức tin học từ đầu, sau này hầu hết họ đã tự học,
tự bồi dưỡng kiến thức máy tính và tin học nên trong quá trình ứng dụng vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, chưa thể theo kịp xu hướng hiện nay
2.3 Về cơ sở vật chất
Nhà trường bước đầu quan tâm và đầu tư để trang bị được một số thiết bị
cơ bản, tuy nhiên chưa thể đáp ứng được cho toàn trường Hầu hết máy tính để giảng dạy là của giáo viên mang từ nhà đến trường phục vụ giảng dạy Đại đa số học sinh chưa có máy tính ở nhà nên bước đầu các em chỉ được tiếp cận trên lớp, tỷ lệ các em được thực hành trực tiếp trên máy tính còn rất thấp Kỹ năng sử dụng máy tính của các em đang ở mức thấp (gần như bằng KHÔNG)
III-MỘT SỐ BIỆN PHÁP, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 Các giải pháp:
1.1 Tổng quan chung về ứng dụng Học liệu điện tử đối với lớp 1 theo chương trình GDPT 2018
Từ nhiều năm nay, ở các trường tiểu học cũng đã tương đối phổ biến mô hình giảng dạy sử dụng bài giảng điện tử cùng với các trang thiết bị khác như máy tính, bảng tương tác, máy chiếu (Projector),… Bài giảng điện tử và các trang thiết bị này có thể coi là những công cụ dạy học đa năng vì nó có thể thay thế cho hầu hết các công cụ dạy học khác từ truyền thống (tranh vẽ, bản đồ, mô hình,…khi chúng ta còn thiếu ĐDDH mà chúng ta không thể sưu tầm được) đến hiện đại như (cassette, tivi, bảng tương tác thông minh hiện nay…) Hơn nữa, nếu các bài giảng điện tử được đầu tư xây dựng cẩn thận thì sẽ đem lại hiệu quả hơn hẳn Chẳng hạn khi mô phỏng một trận đánh lịch sử, trên bản đồ giấy chỉ có thể diễn tả được bằng các mũi tên chỉ hướng tấn công, còn trên phần mềm có thể diễn tả được hình ảnh của các đoàn quân di chuyển, nên tạo được sự hấp dẫn và học sinh có thể tiếp thu bài giảng dễ dàng hơn
Tuy nhiên ở lớp 1 chương trình GDPT 2018 từ năm học 2020-2021 trở về sau còn có một số ứng dụng rất dễ thực hiện đó là Học liệu điện tử (HLĐT) hay
Trang 3còn được gọi bản mềm của SGK được các Nhà xuất bản sách giáo khoa (NXB) xây dựng trên trang Web chính thức của NXB Khi giáo viên, học sinh mua và
sử dụng SGK lớp 1 mới, ở trang bìa cuối cùng của sách có một tem chống giả đồng thời có một mã cào, chứa các ký tự của NXB để chúng ta đăng nhập và phần mềm và tiến hành khai thác HLĐT Tại đây trang HLĐT vừa phục vụ hỗ trợ cho giáo viên giảng bài vừa có khả năng tương tác cho học sinh hay phụ huynh giúp đỡ học sinh khi học bài ở nhà
Ví dụ: Ở trường chúng tôi đang sử dụng bộ SGK Cánh Diều do NXB Đại học Sư phạm xuất bản và ấn hành
Dưới đây là hướng dẫn các bước giáo viên và học sinh cách lấy mã SGK
và đăng nhập ứng dụng khai thác học liệu giáo khoa lớp 1 sách Cánh Diều thông qua máy tính hoặc điện thoại thông minh Smart phone có kết nối mạng internet:
1.2 Hướng dẫn Đăng ký tài khoản HLĐT, Đăng nhập, khai thác và xử
lý thông tin, tư liệu phục vụ cho bài giảng đối với giáo viên dạy lớp 1 theo chương trình GDPT 2018
- Bước 1: chúng ta mở máy tính, mở trình duyệt web hoặc
Gõ vào đường link: https://Cloudbook màn hình sẽ xuất hiện trang Học liệu điện tử chính thức của Sách Cánh Diều do NXB Đại học Sư phạm cung cấp:
-Bước 2: Đăng ký tài khoản:
Ví dụ: tiến trình các bước đăng ký tài khoản của học sinh Nguyễn Hoàng Linh lớp 1A1, trường Tiểu học Nguyễn Đình Chiểu, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai
Đầu tiên ta Clik chuột vào nút Đăng ký ở hình trên, Sau đó thực hiện thứ tự các
bước nhập thông tin đăng ký tài khoản theo hình dưới đây:
Trang 4Sau khi điền đầy đủ thông tin theo yêu càu chúng ta nhấn nút: ĐĂNG KÝ NGAY (xem hình)
Lưu ý: Khi đăng ký tài khoản giáo viên hoặc học sinh hay phụ huynh bắt buộc phải có Email và số điện thoại di động thật để xác thực khi đăng ký Mật khẩu khí đặt phải đảm bảo có ít nhất 8 kí tự bao gồm chữ IN, chữ thường, số và
kí tự đặc biệt (kí tự đặc biệt có thể chọn một trong các kí tự này @, %, &, *,
! ; Ví dụ: Duong123@)
-Bước 3: Đăng nhập tài khoản:
Trang 5Sau khi đăng ký xong tài khoản ta quay lại trang chủ để đăng nhập và sử dụng:
Ví dụ: Tài khoản của tôi: Nháy chuột vào Đăng nhập (Xem trong hình)
-Đăng nhập thành công sẽ xuất hiện như sau:
Trang 6-Tiếp theo ta cào mã sách ở trang cuối cùng, Lấy mã thẻ sau đó nháy vào
nút Thêm sách (màu xanh) bên cạnh tên chủ tài khoản ta vừa tạo, đang hiện ở
phía trên Khi nhập thành công mã sách nào thì học liệu Sách giáo khoa đó xuất hiện trong tài khoản của mình (Mỗi bản SGK lớp 1 chỉ có duy nhất 1 mã sách
và chỉ nhập được duy nhất cho 1 tài khoản mà thôi Nếu đăng nhập không thành công thì sẽ có 2 điều kiện xảy ra, một là sách giả không do NXB Đại học sư phạm phát hành chính thức, hai là mã sách đã bị người khác cào và nhập vào tài khoản khác nào đó rồi)
-Như vậy giáo viên, phụ huynh hay học sinh đã sử dụng thành công bằng tài khoản của mình
*Cách đăng ký và đăng nhập tài khoản trên điện thoại thông minh Smart Phone ta cũng thực hiện tương tự các bước như trên Tuy nhiên Trang học liệu điện tử này có chứa nhiều chức năng và dữ liệu, Vì vậy đòi học điện thoại Smart phone phải có cấu hình mạnh, màn hình lớn và được kết nối internet tốc độ cao
và ổn định mới dùng được
2.Tổ chức triển khai thực hiện
2.1.Triển khai tập huấn
Trong hè 2020 đội ngũ CBQL, giáo viên cốt cán và các giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 1 đã được tập huấn tại tỉnh về thực hiện chương trình GDPT 2018 Ngoài việc nắm bắt tổng thể chương trình, SGK, phương pháp giảng dạy, giáo viên đã được giới thiệu về HLĐT Khi về trường ngay từ đầu năm học nhà trường đã tổ chức triển khai tập huấn đại trà cho giáo viên toàn trường về kỹ năng khai thác, sử dụng HLĐT lớp 1 theo chương trình GDPT 2018 Sau khi giáo viên đã nắm vững kỹ năng về HLĐT, tôi đã chỉ đạo giáo viên các lớp 1 tổ chức triển khai, hỗ trợ cho học sinh và phụ huynh về kỹ năng khai thác, sử dụng HLĐT hằng ngày nhằm ứng dụng tối đa những tính năng ưu việt mà HLĐT mang đến, giúp cho học sinh tự ôn lại bài, phụ huynh tự giúp đỡ học sinh ở nhà
một cách hiệu quả thiết thực
Trang 72.2 Nội dung cần nắm đối với giáo viên dạy lớp 1 sử dụng Học liệu điện tử theo chương trình GDPT 2018 bộ sách Cánh Diều của NXB Đại học
Sư phạm
Khác với các phần mềm giáo dục khác, HLĐT được sử dụng song song với SGK bản in trên giấy Tuy nhiên HLĐT có chức năng tương tác trực tiếp qua máy tính hoặc Smart phone
-Giáo viên sử dụng HLĐT trên lớp được thực hiện tùy vào hoạt động, môn học và bài học cụ thể khi cần thiết, chứ không nhất thiết phải sử dụng HLĐT trên máy tính, kết nối với Tivi lớn hoặc màn hình máy chiếu để thay thế hoàn toàn hoạt động của giáo viên
2.3 Một số ví dụ khi GV dạy có sử dụng HLĐT hỗ trợ trong bài giảng:
* Môn Tiếng Việt ; Ví dụ: Bài 5: CỎ CỌ
+Hoạt động 3: Tìm tiếng có thanh nặng
+Hoạt động 5: Tập viết sẽ có video hướng dẫn viết cho học sinh rất sinh động, dễ hiểu, tiết kiệm được thời gian của giáo viên
Trang 8* Môn Toán ; Ví dụ: Bài: Làm quen với phép cộng – Dấu cộng
+Bài tập 1: Giáo viên hoặc Phụ huynh có thể hướng dẫn cho trẻ tự làm bài tập tương tác trên HLĐT:
-Khi các em làm bài đúng phần mềm sẽ báo: Đúng rồi! chúc mừng em,
kèm theo tặng em 1 bông hoa và có nhạc chúc mừng rất vui nhộn
Trang 9Ngược lại nếu bài làm chưa đúng, phần mềm sẽ cho em thấy: Chưa đúng! Em làm lại nhé
*Đối với các môn học khác thực hiện tương tự như trên
3 Kiểm tra, đánh giá hiệu quả thực hiện
Từ những tiết dạy thể nghiệm để khai thác tối đa hiệu quả các HLĐT đưa
Trang 10mê, sáng tạo trong học tập
Đặc biệt trong năm học này học sinh toàn trường nghỉ học từ ngày 30/01 đến ngày 28/02/20221 để phòng chống dịch Covid-19 và nghỉ tết Nguyên đán Tân Sửu Với phương châm “học sinh dừng đến trường nhưng không dừng học” Thông qua HLĐT giáo viên phối hợp với phụ huynh triển khai cho học tự ôn tập những bài đã được học ở trường và tìm hiểu những bài chưa học Kết quả cho thấy hiệu quả hết sức tích cực
IV-KẾT LUẬN
1 Bài học kinh nghiệm
Tuy để thực hiện một giáo án điện tử, hay sử dụng học lệu điện tử trong quá trình lên lớp mất không ít thời gian và đôi khi gặp nhiều khó khăn về kĩ thuật nhưng xây dựng được giáo án điện tử có chất lượng, hay sử dụng HLĐT đúng thời điểm, đúng nhu cầu của cô và trò thì hiệu quả tiết dạy sẽ được nâng cao Vì qua đó, đã đem đến cho học sinh của mình những giờ học sinh động, lí thú, bổ ích,… Những kết quả mà học sinh đạt được đã làm cho giáo viên yêu thích và say mê khi giảng dạy có ứng dụng công nghệ thông tin
Mặt khác chúng ta là giáo viên tiểu học được đào tạo chuyên môn để dạy hầu hết tất cả các môn học trong cấp tiểu học (trừ môn ngoại ngữ) Tuy nhiên ở trường tôi hiện nay chưa có giáo viên chuyên biệt các môn như Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục Thì ngoài việc sử dụng giáo án điện tử PowerPoint ở các lớp nói chung Giáo viên lớp 1 có thể sử dụng HLĐT để phục vụ cho giảng dạy các nội dung kiến thức như: Viết khuông nhạc, sưu tầm nhạc, đọc nhạc, đệm đàn khi dạy môn Âm nhạc; Sưu tầm tranh, vẽ mẫu, hướng dẫn vẽ …trong môn Mỹ thuật Thực hiện các bước dạy Hoạt động Giáo dục thể chất mà giáo viên chưa được bồi dưỡng, đào tạo chuyên sâu về các môn học này
Tóm lại trong thực tế không nhất thiết tất cả các bài dạy, môn dạy đòi hỏi giáo viên phải tuyệt đối hay tối đa việc sử dụng giáo án điện tử hay HLĐT mà chúng ta phải biết và có kỹ năng ứng dụng CNTT để hỗ trợ cho quá trình dạy học Mặc khác khi soạn giảng giáo án điện tử đòi hỏi tốn nhiều công sức, thời gian hơn so với soạn giảng bằng phương pháp truyền thống Nhưng sử dụng HLĐT để hỗ trợ trong quá trình dạy học lớp 1 nó giúp cho ta tiết kiệm được nhiều thứ như: Sưu tầm tranh ảnh, âm thanh, video trong và ngoài thư viện Mặt khác việc sử dụng CNTT sẽ giúp ta sưu tầm được nhiều nguồn học liệu vừa nhanh, không tốn tiền mà học liệu lại gần gũi, sinh động, học sinh hứng thú quan sát, tìm hiểu, giáo viên giảng ít hơn nhưng tiết học sinh động hơn, học sinh dễ hiểu bài hơn
Thế nên, càng ngày công nghệ máy móc hiện đại phục vụ cho việc giảng dạy và mỗi một giáo viên chúng ta cần mạnh dạn vận dụng giảng dạy ứng dụng CNTT Có như thế, hiệu quả cũng như chất lượng dạy, học của giáo viên và học sinh mỗi ngày đạt chất lượng cao Hy vọng rằng, với kinh nghiệm nhỏ nhoi khi soạn giảng trên máy tính và sử dụng HLĐT ở lớp 1 mới mà tôi đã đúc kết trong
Trang 11thời gian qua, sẽ góp phần giúp giáo viên chúng ta tự tin hơn khi ứng dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy hiện nay và về sau
Qua đây, tôi cũng mong nhận được sự đóng góp chân thành của quý thầy
cô đồng nghiệp để áp dụng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ngày một hiệu quả hơn nữa nhằm phát huy năng lực của giáo viên và quan trọng hơn nửa là chất lượng học tập của học sinh
2 Kiến nghị và đề xuất
2.1 Đối với giáo viên
Phải tâm huyết với nghề, phải thấy được trách nhiệm của mình trong công cuộc đổi mới của giáo dục hiện nay
Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm, phải tuyên truyền sâu rộng đến từng phụ huynh để họ tuyệt đối tin tưởng vào sự đổi mới này và cộng đồng trách nhiệm cùng giáo viên chủ nhiệm
Có tinh thần học hỏi đồng nghiệp, đặc biệt là những đồng nghiệp có kỹ năng ứng dụng tốt CNTT trong và ngoài nhà trường
2.2 Đối với BGH nhà trường
BGH phải luôn sát cánh cùng giáo viên, hết sức hỗ trợ cho giáo viên, phải
thường xuyên quan tâm, động viên, chỉ ra được những việc giáo viên đã làm được để khuyến khích tạo động lực cho giáo viên, đồng thời cũng thẳng thắn chỉ
ra những việc giáo viên chưa làm được để khắc phục, tránh áp đặt và phê bình chung chung hoặc giao khoán
Nhà trường cũng nên tăng cường cho giáo viên được giao lưu các trường bạn, học tập những mô hình hay, những cách làm hiệu quả để áp dụng một cách linh hoạt tại trường mình
Trên đây là một số biện pháp của bản thân tôi để nâng cao hiệu quả việc
áp dụng việc ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác sử dụng HLĐT trong dạy, học ngày một tốt hơn nữa nhằm phát huy năng lực của giáo viên và quan trọng hơn nửa là chất lượng học tập của học sinh ngày một đi lên Rất mong quý đồng nghiệp góp ý xây dựng để bài viết được hoàn thiệt hơn./
Kbang, ngày 30 tháng 3 năm 2021
Người viết
Nguyễn Ngọc Đường
