Bác sĩ chính , tiểu luận về quy tắc ứng xử của nhân viên y tế
Trang 1BỘ Y TẾ VIỆN Y TẾ CÔNG CỘNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LỚP BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP BÁC SĨ CHÍNH (HẠNG II)
TIỂU LUẬN
QUY TẮC ỨNG XỬ CỦA NHÂN VIÊN Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOATHÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT HIỆN NAY, THỰC TRẠNG VÀ
GIẢI PHÁP
Học viên: TRẦN THỊ MINH NGUYỆT
Thời gian đào tạo: 02/4/2021 đến 29/5/2021
Đơn vị: BỆNH VIỆN ĐK TP BUÔN MA THUỘT
Tp Hồ Chí Minh – 2021
Trang 3PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Giao tiếp ứng xử nói chung là một trong những đặc trưng quan trọngnhất trong đời sống con người Nó không chỉ là điều kiện quan trọng của sự hìnhthành và phát triển tâm lý, ý thức, nhân cách mà còn đảm bảo cho con người đạtđược năng suất, chất lượng và hiệu quả trong mọi lĩnh vực hoạt động Giaotiếp diễn ra trong môi trường văn hóa, trong những nền văn hóa nhất định Bất cứ
cá nhân, dân tộc nào thông qua mối quan hệ giao tiếp cũng phản ánh trình độ vănhóa giao tiếp nói chung và văn hóa giao tiếp của dân tộc mình, xã hội mình nóiriêng
Nghề Y là một nghề đặc biệt, trong đó văn hóa ứng xử trong cộng đồng Y tế
có ý nghĩa rất quan trọng Để có được văn hóa ứng xử tốt, mọi người đều phảikhông ngừng rèn luyện, nâng cao y đức, kỹ năng giao tiếp, ứng xử cũng như nỗlực trau dồi những kiến thức và kinh nghiệm trong cuộc sống Hiện nay, khôngchỉ có ngành Y tế mà toàn xã hội cũng đang hướng tới mục đích xây dựng nếpsống văn minh trong cộng đồng với những hành vi giao tiếp có văn hóa Đối vớicán bộ nhân viên Y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh, giao tiếp ứng xử là khâu đầutiên trong quá trình điều trị, là cầu nối giữa cán bộ y tế với người bệnh và ngườithân của họ
Được sự quan tâm, tạo điều kiện của lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa TP Buôn
Ma Thuột, tôi được tham gia lớp bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghềnghiệp BS chính hạng II thời gian từ ngày 02/04/2021-29/05/2021 do Viện Y TếCông Cộng TP Hồ Chí Minh tổ chức Trong thời gian học tập, được Ban tổ chứclớp học tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên là các Thầy, Côgiáo có trình độ chuyên môn cao, khả năng truyền đạt tốt, phương pháp giảng dạymới, bộ tài liệu được biên soạn phù hợp với tình hình thực tế ở các đơn vị sựnghiệp y tế và chức danh nghề nghiệp Bên cạnh đó, cơ quan luôn tạo điều kiện
về công tác chuyên môn, dành thời gian cho việc học tập đã giúp tôi tiếp thu tốtnội dung khóa học
Khóa học gồm 2 phần:
Phần I gồm 5 chuyên đề :
Chuyên đề 1: Nhà nước trong hệ thống chính trị
Chuyên đề 2: Pháp luật và thực hiện pháp luật trong nhà nước Cộng hòa xã hộichủ nghĩa Việt Nam
Chuyên đề 3: Tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp Bác sĩ chính và đường lối chiến
Trang 4lược phát triển ngành y tế Việt Nam
Chuyên đề 4: Chính phủ điện tử và hệ thống thông tin bệnh viện
Chuyên đề 5: Động lực và tạo động lực làm việc cho Bác sĩ ( BS)
Phần II: “Kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp chuyên ngành và đạo đứcchuyên nghiệp” gồm 10 chuyên đề:
Chuyên đề 1: Thống kê lâm sàng và viết bài báo cáo khoa học
Chuyên đề 2: Quản lý trang thiết bị y tế tại khoa lâm sàng
Chuyên đề 3: Ứng dụng khoa học hành vi tư vấn khách hàng trong chăm sóc sứckhỏe
Chuyên đề 4: Công tác đào tạo và chỉ đạo tuyến
Chuyên đề 5: Quản lý chất lượng và an toàn người bệnh
Chuyên đề 6: Kiểm soát yếu tố nguy cơ và phòng chống thảm họa
Chuyên đề 7: Tài chính y tế và bảo hiểm y tế
Chuyên đề 8: Tổng quan về đạo đức và đạo đức trong cải cách y tế , hệ thống y tế.Chuyên đề 9: Nguyên tắc đạo đức trong nghiên cứu
Chuyên đề 10: Văn hóa ứng xử trong thực hành chăm sóc sức khỏe
Sự hài lòng của người bệnh là tài sản của Bệnh viện trong nỗ lực nâng caochất lượng khám chữa bệnh Không chỉ xã hội và dư luận quan tâm mà cả BanGiám đốc Bệnh viện Đa khoa Thành phố Buôn Ma Thuột cũng đặc biệt quan tâmnhằm cải thiện những mặt hạn chế, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh Xuất
phát từ những lý do trên mà tôi chọn vấn đề “Quy tắc ứng xử của nhân viên y tế Bệnh viện Đa khoa Thành phố Buôn Ma Thuột hiện nay - Thực trạng và giải pháp" làm tiểu luận cuối khóa học, nhằm tìm những giải pháp thiết thực tiếp tục
nâng cao phong cách ứng xử của nhân viên bệnh viện, tạo dựng niềm tin củanhân dân vào đội ngũ y, bác sĩ nói chung và Bệnh viện Đa khoa Thành phố Buôn
Ma Thuột(BVĐK TP BMT ) nói riêng
Do thời gian và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế nên có thể một số nộidung trong bài thu hoạch còn chưa thật sự được đầy đủ Mong được sự quan tâmcủa các thầy cô và nhà trường để giúp tôi được hoàn thiện hơn trong khóa học
Trang 5PHẦN 2: MỤC TIÊU
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của việc thực hiện Quy tắc ứng xử tại các cơ
sở khám chữa bệnh Tiểu luận nhằm mục tiêu:
Hệ thống hoá cơ sở lý luận về Văn hóa ứng xử và Quy tắc ứng xử(QTUX)của nhân viên y tế
khảo sát thực tiễn và phân tích, đánh giá thực trạng quá trình tổ chức thựchiện quy tắc ứng xử tại Bệnh Viện Đa Khoa Thành Phố Buôn Ma Thuột, qua đóđánh giá những ưu điểm cũng như những hạn chế, tìm ra những nguyênnhân, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả quy tắc ứng xử, nângcao y đức tại các cơ sở khám chữa bệnh, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhậnthức và thái độ, hành vi ứng xử trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần củng cố xâydựng niềm tin của nhân dân với ngành y tế nói chung và Bệnh viện Đa khoaThành phố Buôn Ma Thuột nói riêng
Trang 6PHẦN 3 NỘI DUNG CHÍNH
3.1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUY TẮC ỨNG XỬ CỦA CÔNG
CHỨC VIÊN CHỨC NGÀNH Y TẾ
3.1.1 Khái niệm, vai trò quy tắc ứng xử ngành y tế.
3.1.1.1 Môt số khái niêm
Khái niệm về Quy tắc ứng xử
Quy tắc ứng xử là một khái niệm trong lĩnh vực đạo đức nghề nghiệp Có nhiều cách định nghĩa về Bộ Quy tắc ứng xử Theo nghĩa rộng nhất đó là một tập hợp những nguyên tắc và kỳ vọng chung được chấp nhận phổ biến trong một nhóm người nào đó và ràng buộc những ai là thành viên của nhóm Một cách giải thích khác cho rằng, bộ Quy tắc ứng xử là một tập hợp những hướng dẫn dưới dạng văn bản do một tổ chức đề ra cho những thành viên thuộc quyền quản
lý của mình để hướng dẫn những hành động của họ sao cho phù hợp với những giá trị và chuẩn mực đạo đức cơ bản mà tổ chức trân trọng
Khái niệm quy tắc ứng xử ngành y tế:
Quy tắc ứng xử của ngành y tế là những chuẩn mực xử sự mà công chức,viên chức y tế phải thực hiện trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ và trong quan
hệ xã hội, nhằm đảm bảo sự liêm chính, trách nhiệm và y đức của công chức viênchức ngành y tế
3.1.1.2 Vai trò của quy tắc ứng xử ngành y tế.
Với mục tiêu tạo dựng niềm tin của người bệnh(NB) và thân nhân ngườibệnh đối với thầy thuốc trong các cơ sở khám chữa bệnh thông qua giao tiếp, ứng
xử, điều quan trọng nhất trong quan hệ giữa bệnh nhân và thầy thuốc chính là sựtin tưởng Ứng xử có vai trò quan trọng để bệnh nhân có cơ hội bày tỏ cảm xúc,tâm tư nguyện vọng và lắng nghe ý kiến của họ; bên cạnh đó còn tạo mối quan
hệ thân thiện với đồng nghiệp, giữa cấp trên và cấp dưới để giúp đỡ lẫn nhau,phối hợp chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm cũng như những khó khăn, vướngmắc với nhân viên y tế trong thực hiện nhiệm vụ cao cả được giao là chăm sócsức khỏe con người
Quy tắc ứng xử thực chất là những quy định có tính bắt buộc, điều chỉnhhành vi, thái độ của mọi người trong mối quan hệ cụ thể Trong cơ chế thị
Trang 7trường, khi mà thu nhập của nhiều người dân chưa cao thì nhu cầu tiếp cận với
hệ thống dịch vụ y tế cũng nảy sinh nhiều vấn đề bất cập, đặt lên hàng đầu vẫn là
y đức Đặc biệt, vào thời điểm đẩy mạnh cải cách hành chính, việc ban hành Quytắc ứng xử của công chức, viên chức y tế, có vai trò rất lớn đáp ứng mong mỏicủa người dân
Nhấn mạnh tầm quan trọng của ứng xử, Chủ Tịch Hồ Chí Minh khi nói về y tếluôn nhấn mạnh đến y đạo, tính cao cả và trọng trách của người thầy thuốc HồChí Minh thường nhấn mạnh đến trách nhiệm, nghĩa vụ, tình thương, lòng bác ái,
sự tận tâm phục vụ, tinh thần đoàn kết học tập tiến bộ và ý thức kỷ luật của nhânviên ngành y Trong thư gửi Hội nghị cán bộ y tế năm 1955, Người nhắc nhở:
“Cán bộ cần phải thương yêu, chăm sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn như mình đau đớn Lương y phải như từ mâu “
3.1.2 Nội dung quy tắc ứng xử của cán bộ, viên chức ngành y tế.
Đến ngày 25/2/2014, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 07/2014/TT - BYTquy định về Quy tắc ứng xử của công chức, viên chức và người lao động làm việctại các cơ sở y tế Thông tư này đã mở rộng hơn về đối tượng thực hiện Quy tắcứng xử và quy định chi tiết các nội dung phải thực hiện
Nội dung chính của Quy tắc ứng xử cụ thể như sau:
Điều 3 Ứng xử của công chức, viên chức y tế khi thi hành công vụ, nhiệm
c) Có ý thức tổ chức kỷ luật; thực hiện đúng quy trình chuyên môn, nghiệp
vụ, nội quy, quy chế làm việc của ngành, của đơn vị;
d) Học tập thường xuyên nhằm nâng cao trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ,đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp, ứng xử;
đ) Phục tùng và chấp hành nhiệm vụ được giao; chủ động, chịu trách nhiệmtrong công việc;
e) Đóng góp ý kiến trong hoạt động, điều hành của đơn vị nhằm bảo đảmthực hiện công vụ, nhiệm vụ được giao đạt hiệu quả;
g) Giữ uy tín, danh dự cho đơn vị, cho lãnh đạo và đồng nghiệp;
h) Mặc trang phục, đeo thẻ công chức, viên chức đúng quy định; đeo phùhiệu của các lĩnh vực đã được pháp luật quy định (nếu có)
Trang 8 Những việc không được làm:
a) Trốn tránh trách nhiệm, thoái thác công việc hoặc nhiệm vụ được giao;b) Lạm dụng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và danh tiếng của
cơ quan, đơn vị để giải quyết công việc cá nhân; tự đề cao vai trò của bản thân để
Những việc không được làm:
a) Né tránh, đẩy trách nhiệm, khuyết điểm của mình cho đồng nghiệp;
b) Bè phái, chia rẽ nội bộ, cục bộ địa phương
Điều 5 Ứng xử của công chức, viên chức y tế đối với cơ quan, tổ chức, cánhân
d) Giữ gìn bí mật thông tin liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật cơ quan,
bí mật cá nhân theo quy định của pháp luật
Những việc không được làm:
a) Cửa quyền, hách dịch, sách nhiễu, trì hoãn, thờ ơ, gây khó khăn đối với tổchức, cá nhân;
Trang 9b) Cố ý kéo dài thời gian khi thi hành công vụ, nhiệm vụ liên quan đến cơquan, tổ chức, cá nhân;
c) Có thái độ, gợi ý nhận tiền, quà biếu của cơ quan, tổ chức, cá nhân
Điều 6 Ứng xử của công chức, viên chức y tế trong các cơ sở khám bệnh,chữa bệnh Thực hiện nghiêm túc 12 Điều y đức ban hành kèm theo Quyết định
số 2088/QĐ-BYT ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Bộ trưởng Bộ Y tế
Những việc phải làm đối với người đến khám bệnh:
a) Niềm nở đón tiếp, tận tình hướng dẫn các thủ tục cần thiết;
b) Sơ bộ phân loại người bệnh, sắp xếp khám bệnh theo thứ tự và đối tượng
ưu tiên theo quy định;
c) Bảo đảm kín đáo, tôn trọng người bệnh khi khám bệnh; thông báo và giảithích tình hình sức khỏe hay tình trạng bệnh cho người bệnh hoặc người đại diệnhợp pháp của người bệnh biết;
d) Khám bệnh, chỉ định xét nghiệm, kê đơn phù hợp với tình trạng bệnh vàkhả năng chi trả của người bệnh;
đ) Hướng dẫn, dặn dò người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của ngườibệnh về sử dụng thuốc theo đơn, chế độ chăm sóc, theo dõi diễn biến bệnh và hẹnkhám lại khi cần thiết đối với người bệnh điều trị ngoại trú;
e) Hỗ trợ người bệnh nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục nhập viện khi cóchỉ định
Những việc phải làm đối với người bệnh điều trị nội trú:
a) Khẩn trương tiếp đón, bố trí giường cho người bệnh, hướng dẫn và giảithích nội quy, quy định của bệnh viện và của khoa;
b) Thăm khám, tìm hiểu, phát hiện những diễn biến bất thường và giải quyếtnhững nhu cầu cần thiết của người bệnh; giải thích kịp thời những đề nghị, thắcmắc của người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh;
c) Tư vấn giáo dục sức khoẻ và hướng dẫn người bệnh hoặc người đại diệnhợp pháp của người bệnh thực hiện chế độ điều trị và chăm sóc;
d) Giải quyết khẩn trương các yêu cầu chuyên môn; có mặt kịp thời khingười bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh yêu cầu;
đ) Đối với người bệnh có chỉ định phẫu thuật phải thông báo, giải thíchtrước cho người bệnh hoặc người đại diện của người bệnh về tình trạng bệnh,phương pháp phẫu thuật, khả năng rủi ro có thể xảy ra và thực hiện đầy đủ côngtác chuẩn bị theo quy định Phải giải thích rõ lý do cho người bệnh hoặc ngườiđại diện hợp pháp của người bệnh khi phải hoãn hoặc tạm ngừng phẫu thuật
Những việc phải làm đối với người bệnh ra viện hoặc chuyển tuyến:
Trang 10a) Thông báo và dặn dò người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp củangười bệnh những điều cần thực hiện sau khi ra viện Trường hợp chuyển tuyếncần giải thích lý do cho người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của ngườibệnh;
b) Công khai chi tiết từng khoản chi phí trong phiếu thanh toán giá dịch vụ
y tế mà người bệnh phải thanh toán; giải thích đầy đủ khi người bệnh hoặc ngườiđại diện hợp pháp của người bệnh có yêu cầu;
c) Khẩn trương thực hiện các thủ tục cho người bệnh ra viện hoặc chuyểntuyến theo quy định;
d) Tiếp thu ý kiến góp ý của người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp củangười bệnh khi người bệnh ra viện hoặc chuyển tuyến
Những việc không được làm:
a) Không tuân thủ quy chế chuyên môn khi thi hành nhiệm vụ;
b) Lạm dụng nghề nghiệp để thu lợi trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh;c) Gây khó khăn, thờ ơ đối với người bệnh, người đại diện hợp pháp củangười bệnh
Điều 7 Ứng xử của lãnh đạo, quản lý cơ sở y tế
Những việc phải làm:
a) Phân công công việc cho từng viên chức trong đơn vị công khai, hợp
lý, phù hợp với nhiệm vụ và năng lực chuyên môn của từng công chức, viên chứctheo quy định của pháp luật;
b) Đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện công vụ, nhiệm vụ, đạo đức nghềnghiệp, giao tiếp ứng xử của công chức, viên chức thuộc thẩm quyền quản lý;khen thưởng kịp thời công chức, viên chức có thành tích, xử lý kỷ luật nghiêm,khách quan đối với công chức, viên chức vi phạm theo quy định của pháp luật;
c) Nắm chắc nhân thân, tâm tư, nguyện vọng của công chức, viên chức để
có cách thức sử dụng, điều hành phù hợp với từng đối tượng nhằm phát huy khảnăng, kinh nghiệm, tính sáng tạo, chủ động của từng cá nhân trong việc thực thicông vụ, nhiệm vụ được giao;
d) Thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện trong học tập, nângcao trình độ và phát huy tư duy sáng tạo, sáng kiến của từng công chức, viênchức;
đ) Tôn trọng, tạo niềm tin cho công chức, viên chức khi giao nhiệm vụ; có
kế hoạch theo dõi, kiểm tra, tạo thuận lợi để công chức, viên chức thực hiện tốtnhiệm vụ, công vụ;
Trang 11e) Lắng nghe ý kiến phản ánh của công chức, viên chức; bảo vệ danh dự,quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của công chức, viên chức thuộc đơn vịquản lý;
g) Xây dựng, giữ gìn sự đoàn kết và môi trường văn hóa trong đơn vị
Những việc không được làm:
a) Chuyên quyền, độc đoán, gia trưởng, xem thường cấp dưới, khônggương mẫu, nói không đi đôi với làm;
b) Khen thưởng, xử lý hành vi vi phạm thiếu khách quan;
c) Cản trở, xử lý không đúng quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; tiết lộ
họ tên, địa chỉ, bút tích hoặc các thông tin khác về người tố cáo;
d) Những việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh, công tác nhân sự quyđịnh tại Luật phòng, chống tham nhũng, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
và những việc khác theo quy định của pháp luật và của cơ quan có thẩm quyềnban hành
Mới đây nhất, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 2151/QĐ-BYT ngày04/6/2015 về phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện “Đổi mới phong cách, thái
độ phục vụ của cán bộ y tế, hướng tới sự hài lòng của người bệnh” Trên cơ sởcác văn bản của Bộ Y tế, các cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có các bệnh viện đãtriển khai xây dựng và thực hiện Quy tắc ứng xử dưới nhiều hình thức: Xây dựng
kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch, thành lập ban chỉ đạo, tổ chức tuyêntruyền, phổ biến Quy tắc ứng xử, ký cam kết thi đua, tổ chức Hội thi “Tuyêntruyền thực hiện Quy tắc ứng xử”…nhằm nâng cao nhận thức, tinh thần tráchnhiệm của cán bộ, nhân viên
3.2 THỰC TRẠNG VIỆC TRIỂN KHAI QUY TẮC ỨNG XỬ CỦA CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TP BUÔN MA THUỘT
3.2.1 Tổng quan về BV ĐK TP BMT
3.2.1.1 Bộ máy hoạt động của bệnh viện.
Bệnh viện Đa khoa Thành phố Buôn Ma Thuột là bệnh viện hạng II của tỉnhDakLak, những năm gần đây không ngừng được xây dựng và cải tạo trên tổngdiện tích trên khoảng 1,4 ha trong đó công trình xây dựng chiếm 1000 m2, diệntích khu điều trị bình quân trên 6m2/giường bệnh
Hệ thống tổ chức bệnh viện bao gồm: Giám đốc, 02 Phó giám đốc, có mộtĐảng ủy trực thuộc Khối dân chính, Đoàn ủy và Công đoàn cơ sở, phòng kếhoạch tổng hợp, phòng tổ chức cán bộ cùng với 23 khoa, phòng, ban
Đến năm 2021 có tổng số hơn 300 nhân viên với 250 giường bệnh; trong