Câu 5 KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ Câu 1 Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ của điều hành công sở (tùy vấn đề được hỏi để trình bày các mục tiêu, hay các nguyên tắc, hay các nhiệm vụ, hoặc hỏi tất cả) Khái niệm Điều hành công sở là 1 nhu cầu tất yếu, liên quan đến việc nghiên cứu và ứng dụng các kỹ năng, kỹ thuật quản lý trong tổ chức lao động công sở nhằm đảm bảo cho công sở thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao và phát triển tốt hơn nữa công sở một cách bền vững Mục tiêu Mục tiêu.
Trang 1KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ
Câu 1 Khái niệm, mục tiêu, nguyên tắc, nhiệm vụ của điều hành công sở
(tùy vấn đề được hỏi để trình bày: các mục tiêu, hay các nguyên tắc, hay các nhiệm vụ, hoặc hỏi tất cả).
* Khái niệm:
Điều hành công sở là 1 nhu cầu tất yếu, liên quan đến việc nghiên cứu và ứng dụng các kỹ năng, kỹ thuật quản lý trong tổ chức lao động công sở nhằm đảm bảo cho công sở thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao và phát triển tốt hơn nữa công sở một cách bền vững
* Mục tiêu:
Mục tiêu là cái đích cần phải đạt tới tại một thời điểm nhất định do chủ thể định trước Mục tiêu quản lý là căn cứ để các chủ thể quản lý đưa ra những tác động thích hợp với những hình thức và phương pháp phù hợp
Điều hành công sở trong quản lý nhà nước là nhằm:
- Hiện thực hoá các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
VD: Thực hiện chính sách “xóa đói giảm nghèo”
Trên cơ sở xác định mục tiêu của chính sách, các cơ quan, các địa phương tiến hành lập kế hoạch thực thi, thiết lập hệ thống các chương trình, dự án, các kế hoạch dài hạn, trung hạn, ngắn hạn; đồng thời dự báo tình hình, những biến động, thay đổi có thể xẩy ra để dự kiến các biện pháp điều chỉnh, cân đối, nhằm thực hiện được các mục tiêu và định hướng chủ yếu, có tính chiến lược
- Góp phần nâng cao năng suất lao động trong công sở
Điều hành công sở tốt sẽ kết hợp và sử dụng hiệu quả các yếu tố khách quan
và chủ quan để đạt mục tiêu đề ra à tạo năng suất lao động cao
VD: Phối hợp công việc giữa các bộ phận khác nhau trong công sở
Tổ chức hoạt động trao đổi thông tin để đảm bảo liên lạc thông suốt
Tổ chức hoạt động giao tiếp hành chính, xây dựng văn hóa công sở…
- Tạo nề nếp làm việc khoa học
Điều hành công sở theo đúng nguyên tắc, đúng quy định của Nhà nước, có chuẩn mực, có kế hoạch sẽ góp phần tạo được nề nếp làm việc khoa học cho cơ quan, tránh lối làm việc tùy tiện, tự do hay các giải quyết công việc thiếu căn cứ, cơ sở
- Phục vụ cho yêu cầu của công cuộc cải cách nền hành chính Nhà nước
Việc nâng cao chất lượng điều hành công sở của các cơ quan Nhà nước sẽ góp phần đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính của các cơ quan, đơn vị, hướng tới thực hiện hiệu quả chiến lược cải cách nền hành chính quốc gia nói chung
Trang 2* Các nguyên tắc điều hành công sở:
- Nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân
Nguyên tắc này đòi hỏi phải kết hợp hài hòa giữa việc phát huy vai trò của tập thể và đề cao trách nhiệm cá nhân trong hoạt động điều hành công sở Việc đưa
ra các quyết định trong điều hành công sở cần được tiến hành trên cơ sở đảm bảo tính dân chủ với sự tham gia bàn bạc tập thể, đồng thời đảm bảo yêu cầu cá nhân phụ trách, người đứng đầu công sở chịu trách nhiệm đối với các quyết định đó
- Chấp hành sự chỉ đạo, điều hành của cơ quan, tổ chức cấp trên, sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân cùng cấp
Hoạt động điều hành công sở phải được đặt trong tổng thể của nền công vụ, theo đó cơ quan cấp dưới cần đảm bảo tuân thủ sự chỉ đạo, điều hành của cơ quan cấp trên để tạo sự thống nhất trong hoạt động quản lý Bên cạnh đó, điều hành công
sở cần đặt dưới sự giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân cùng cấp nhằm góp phần kiểm soát hiệu quả đối với hoạt động của các
cơ quan nhà nước, vừa đảm bảo công sở tiến hành trong khuôn khổ quy định pháp luật, vừa tạo cách thức để nhân dân tham gia quản lý nhà nước
- Giải quyết các công việc theo đúng pháp luật, thẩm quyền, phạm vi trách nhiệm; đảm bảo công khai, dân chủ, minh bạch, liên tục, kịp thời, hiệu quả tối
ưu, theo đúng trình tự, thủ tục, thời hạn quy định
Giải quyết các công việc theo đúng pháp luật, thẩm quyền, phạm vi trách nhiệm: Hoạt động điều hành công sở phải được tiến hành trên cơ sở tuân theo quy
định của pháp luật Việc tuân thủ pháp luật nhằm đảm bảo được pháp chế, kỷ luật công sở, lợi ích hợp pháp của mọi thành viên trong công sở; đồng thời cũng tạo ý thức tự giác cho mọi thành viên, đơn vị trong công sở để hoạt động đồng bộ và thống nhất Mọi vi phạm các định chế đó đều bị xem xét theo pháp luật để có biện pháp xử lý
Đảm bảo công khai, dân chủ, minh bạch: Công khai hóa hoạt động công sở
nhằm tạo sự hiểu biết và hợp tác công việc, đảm bảo dân chủ hóa hoạt động quản lý công sở, hướng tới tập hợp được trí tuệ của tập thể, cá nhân và tổ chức Các thông tin được công khai sẽ phục vụ hiệu quả cho hoạt động kiểm tra, giám sát Công khai cũng giúp người dân biết rõ các dịch vụ công mà công sở cung cấp, họ có thể tham gia góp ý để hoàn thiện hoạt động của công sở
Đảm bảo tính liên tục, kịp thời: Điều hành công sở cần đảm bảo thông tin,
mệnh lệnh quản lý phải được truyền đạt kịp thời, nhanh chóng, không bị gián đoạn
Trang 3và được kiểm soát chặt chẽ; mọi công việc được thực hiện tốt, liên tục, không bị bỏ
dở trên cơ sở các đơn vị gắn bó, hỗ trợ lẫn nhau
Đạt được hiệu quả tối ưu: Điều hành công sở hiệu quả là việc tối ưu hóa các
nhiệm vụ, làm cho các nhiệm vụ quản lý phù hợp với nguyên tắc thẩm quyền và trách nhiệm; đảm bảo cách thực thi ngắn nhất nhưng kết quả cao nhất có thể, hài hòa giữa sự ổn định với sự linh hoạt và khả năng tự chủ
- Cán bộ, công chức phải sâu sát cơ sở, lắng nghe ý kiến đóng góp của nhân dân, có ý thức học tập, nâng cao trình độ lãnh đạo, quản lý phù hợp với văn hóa, đạo đức công vụ, làm cho hoạt động quản lý ngày càng chính quy, hiện đại
Điều hành công sở là hoạt động được tiến hành bởi đội ngũ cán bộ, công chức có thẩm quyền Để hoạt động này có hiệu quả, các cán bộ, công chức phải thực sự gần gũi với nhân dân, bám sát thực tiễn ở cơ sở, biết tiếp thu sự đóng góp ý kiến của nhân dân Đội ngũ cán bộ, công chức phải “vừa hồng vừa chuyên”, vừa giỏi chuyên môn nghiệp vụ, vừa có phẩm chất đạo đức trong sáng, có bản lĩnh chính trị vững vàng Cán bộ, công chức phải không ngừng học tập, nâng cao trình
độ mọi mặt để nâng cao chất lượng công vụ
- Liên hệ thực tiễn:
Căn cứ vào các nguyên tắc đã trình bày, học viên liên hệ thực tiễn để đánh giá việc thực hiện các nguyên tắc này tại công sở nơi công tác: Những ưu điểm, kết quả đạt được; Những hạn chế, tồn tại; Tìm ra nguyên nhân; Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện…
* Nhiệm vụ:
- Xây dựng chiến lược và lập kế hoạch hoạt động;
- Xây dựng và vận hành một cơ cấu tổ chức hợp lý;
- Quản lý công vụ và phối hợp hoạt động;
- Quản lý và phát triển đội ngũ nhân viên;
- Giám sát và kiểm tra hoạt động của cá nhân và đơn vị;
- Xây dựng và quản lý hệ thống thông tin quản lý;
- Tổ chức hoạt động giao tiếp trong nội bộ công sở và với bên ngoài, đặc biệt
là hoạt động tiếp dân;
- Quản lý và thực hiện việc sử dụng ngân sách;
- Cung cấp điều kiện vật chất cho thực thi công vụ;
- Bảo vệ chính trị nội bộ, an toàn và an ninh trật tự trong công sở;
- Xây dựng văn hóa công sở tích cực; xây dựng công sở thành một tổ chức học tập
Trang 4- Tham gia nghiên cứu và xây dựng hệ thống chính sách công, đặc biệt là các chính sách liên quan trực tiếp đến ngành, lĩnh vực mà công sở hoạt động
* Liên hệ:
- Những kết quả đạt được:
- Những hạn chế:
- Nguyên nhân:
- Giải pháp:
VD: Việc sử dụng những phương thức điều hành hiện đại thông qua việc dùng các thiết bị hiện đại, đặc biệt là máy vi tính và các thiết bị văn phòng, các thiết
bị truyền tin, các thiết bị xử lý thông tin hiện đại sẽ giúp cho việc thu thập, xử lý và khai thác thông tin được nhanh chóng và chính xác Khi được trang bị các phương tiện kỹ thuật hợp lý thì năng suất làm việc sẽ tăng lên, đồng thời góp phần làm đổi mới nhận thức của các quản lý và cán bộ, công chức trong các cơ quan, công sở
Việc điều hành công việc một cách khoa học trong các cơ quan luôn được đặt
ra như một nhu cầu thực tế vì nó sẽ làm cho công việc được giải quyết nhanh chóng
và chính xác Tính khoa học trong quá trình điều hành hoạt động của các cơ quan, công sở thể hiện trước hết ở chỗ mọi quyết định trong quá trình đó phải có căn cứ khoa học, có cơ sở thực tế, được tính toán một cách cẩn thận, chu đáo toàn diện, khắc phục cách làm việc tùy tiện, thiếu căn cứ khoa học còn tương đối phổ biến hiện nay trong các cơ quan, công sở
Tính khoa học trong điều hành hoạt động của các cơ quan, công sở cũng đòi hỏi phải phân định thẩm quyền giữa các cơ quan, các đơn vị trong một cơ quan và giữa các cá nhân
Việc đổi mới kĩ thuật hành chính hiện nay phải tạo ra được những phương thức điều hành đơn giản và thuận lợi Phải nâng cao tính thiết thực của quá trình điều hành Đồng thời, đối với từng loại hình công sở khác nhau đang hoạt động trong điều kiện của nền kinh tế thị trường cần áp dụng những cách thức điều hành sao cho phù hợp với thực tế
Hoạt động điều hành công sở, quản lý hành chính là hết sức phức tạp, nhiều loại công việc và trong quá trình giải quyết một công việc nhất định thường xuất hiện nhiều công đoạn có liên quan với nhau Chính vì vậy, loại lao động này đòi hỏi tính tự giác cao và những định mức cần thiết Thiếu những định mức và tiêu chuẩn cần thiết, việc điều hành công sở sẽ gặp khó khăn và không đạt được hiệu q uả như mong muốn, nhất là trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước giai đoạn hiện nay Ví dụ như khi cơ quan nhận được một văn bản có yêu cầu cần phải trả lời cho cơ quan gửi đến theo chức năng của mình, thì trong bao nhiêu lâu yêu cầu đó phải được đáp ứng Nếu do trả lời chậm hoặc không trả lời mà gây hậu quả xấu, thì
Trang 5về nguyên tắc, cần có cách xử lý Mức độ xử lý có thể tùy theo mức độ của hậu quả
đã gây ra và nguyên nhân dẫn đến việc chậm trễ
Cán bộ, công chức phải có được những kỹ năng nhất định trong điều hành công sở Muốn vậy, họ phải được đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên về kỹ thuật hành chính và những vấn đề khác có liên quan
Câu 2 Những kỹ năng cơ bản trong điều hành công sở.
* Khái niệm:
Điều hành công sở là 1 nhu cầu tất yếu, liên quan đến việc nghiên cứu và ứng dụng các kỹ năng, kỹ thuật quản lý trong tổ chức lao động công sở nhằm đảm bảo cho công sở thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao và phát triển tốt hơn nữa công sở một cách bền vững
* Kỹ năng cơ bản trong điều hành công sở:
- Kế hoạch hoá và thiết kế công việc:
Hoạch định là 1 trong bốn chức năng thiết yếu và nền tảng của quản trị (lập
kế hoạch, tổ chức, nhân sự, giám sát) Nó bao gồm quá trình xác định mục tiêu trong tương lai và những phương tiện thích hợp để đạt mục tiêu đó Kết quả của hoạch định là kế hoạch, một văn bản được ghi chép rõ ràng và xác định những hành động cụ thể mà một cơ quan, tổ chức phải thực hiện
- Phân công công việc:
+ Phân tích công việc:
Phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu và đánh giá một cách có
hệ thống các thông tin quan trọng có liên quan đến các công việc cụ thể trong tổ chức nhằm làm rõ bản chất của công việc, xác định các nhiệm vụ phải làm
+ Thiết kế công việc:
Thiết kế là việc phân chia các công việc lớn, nhỏ sao cho hợp lý Đây là quá trình xác định nhiệm vụ cụ thể và trách nhiệm trong việc thi hành công vụ và tham gia các hoạt động của công sở nói chung
+ Phân công công việc:
Phân công công việc trong công sở HC là một trong những nội dung cơ bản quan trọng của công tác tổ chức lao động khoa học trong cơ quan HCNN, là biện pháp có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động của cả hệ thống cơ quan HCNN nói chung và mỗi công sở HCNN nói riêng
- Tổ chức và điều hành các cuộc họp:
Họp là một hình thức của hoạt động quản lý nhà nước, một cách thức giải quyết công việc, thông qua đó thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước trực tiếp
Trang 6thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động trong việc giải quyết các công việc thuộc chức năng, thẩm quyền của cơ quan mình theo quy định của pháp luật
Vai trò của hội họp:
+ Giúp cho nhà quản lý cơ hội để thống nhất nhận thức;
+ Tăng cường dân chủ trong điều hành, phát huy trí tuệ tập thể;
+ Tăng cường phối hợp, ủng hộ;
+ Khuyến khích nhân viên, Đánh giá nhân viên và tăng cường hiểu biết lẫn nhau;
+ Tạo áp lực hành động;
+ Thu thập thông tin phản hồi cho quản lý
- Phối hợp trong quản lý:
Phối hợp trong quản lý HCNN là quá trình liên kết các hoạt động hỗ trợ, hợp tác lẫn nhau của các cán bộ, công chức, các cơ quan HCNN nhằm tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong QLNN
Ở cấp xã: Mối quan hệ phối hợp trong công việc được thể hiện thông qua: + Với Đảng uỷ xã:
+ Với HĐND:
+ Với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân ở xã:
+ Với Trưởng thôn và tổ trưởng dân phố:
- Kiểm soát công việc:
Kiểm soát là 1 biện pháp tất yếu của quá trình tổ chức, điều hành hoạt động của cơ quan, công sở Kiểm soát công việc là một trong những chức năng chủ yếu trong hoạt động lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, là hoạt động đo lường, chấn chỉnh việc thực hiện công việc nhằm khẳng định những mục tiêu của công sở, các kế hoạch lập ra để đạt tới các mục tiêu đã và đang được hoàn thành
Việc kiểm soát bao gồm nhiều hoạt động khác nhau như: giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm sát
- Điều hành theo pháp luật và hệ thống quy chuẩn:
Những yêu cầu điều hành theo pháp luật:
+ Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp về thẩm quyền
+ Bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất
+ Bảo đảm thực hiện đúng các quy định về thủ tục hành chính
Điều hành công sở còn phải tuân theo hệ thống quy chế của tổ chức Quy chế làm việc của công sở là một loại văn bản nội bộ quy định cụ thể về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cá nhân và thành viên trong công sở, cách thức phối hợp và một số chế độ công tác quan trọng nhằm xây dựng và duy trì một chế độ làm việc khoa học
Trang 7* Liên hệ (có thể liên hệ cụ thể 1 kỹ năng, hoặc liên hệ chung tất cả các kỹ năng):
- Những kết quả đạt được:
- Những hạn chế:
- Nguyên nhân:
- Giải pháp:
Câu 3 Nhận thức chung về thể thức văn bản của Đảng
* Khái niệm:
Văn bản của Đảng là loại hình tài liệu được thể hiện bằng ngôn ngữ viết để ghi lại hoạt động của các tổ chức đảng, do các cấp ủy, tổ chức, cơ quan có thẩm quyền của Đảng ban hành theo quy định của Điều lệ Đảng và của Trung ương
* Thể thức văn bản của Đảng:
a Thành phần thể thức bắt buộc
- Tiêu đề: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
- Tên cơ quan ban hành văn bản: Tên cơ quan ban hành văn bản là thành
phần thể thức xác định tác giả văn bản
- Số và ký hiệu văn bản:
+ Số văn bản là số thứ tự được ghi liên tục từ số 01 cho mỗi loại văn bản của
cấp uỷ, uỷ ban kiểm tra, ban tham mưu giúp việc cấp uỷ, đảng đoàn, ban cán sự
đảng trực thuộc cấp uỷ ban hành trong một nhiệm kỳ của cấp uỷ đó
+ Số văn bản viết bằng chữ số Ả Rập
+ Ký hiệu văn bản gồm 2 nhóm chữ viết tắt của tên thể loại văn bản và tên cơ quan (hoặc liên cơ quan) ban hành văn bản Ghi đủ tên tắt của cơ quan hoặc liên cơ
quan ban hành; riêng cụm từ "Trung ương" viết tắt là "TW"; giữa số và ký hiệu có dấu gạch ngang nối (-), giữa tên loại văn bản và tên cơ quan có dấu gạch chéo (/)
- Địa điểm và ngày, tháng, năm ban hành văn bản:
Địa điểm ban hành văn bản: Văn bản của các cơ quan đảng cấp trung ương
và của cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ghi địa điểm ban hành văn bản
là tên thành phố, hoặc thị xã, tỉnh mà cơ quan ban hành văn bản có trụ sở; Văn bản
của các cơ quan đảng cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh ghi địa điểm
ban hành văn bản là tên riêng của huyện, quận, thị xã, thành phố đó; Văn bản của
cơ quan đảng cấp cơ sở xã, phường, thị trấn ghi địa điểm ban hành văn bản là tên riêng của xã, phường, thị trấn đó.
- Tên loại văn bản và trích yếu nội dung văn bản:
+ Tên loại văn bản là tên gọi của thể loại văn bản như nghị quyết, quyết định,
chỉ thị, thông báo
Trang 8+ Trích yếu nội dung văn bản là phần tóm tắt ngắn gọn, chính xác chủ đề của nội dung văn bản Cùng một thể loại văn bản mà cấp uỷ hoặc ban thường vụ cấp uỷ
ban hành theo thẩm quyền thì trong trích yếu nội dung có thể ghi tên tác giả của văn bản đó Riêng công văn thì trích yếu nội dung được ghi dưới số và ký hiệu
- Phần nội dung văn bản:
+ Phần nội dung văn bản là phần thể hiện toàn bộ nội dung cụ thể của văn bản
+ Phần nội dung văn bản được trình bày dưới phần tên loại và trích yếu nội dung
- Chữ ký, thể thức đề ký và dấu cơ quan ban hành:
+ Chữ ký, thể thức đề ký: Chữ ký thể hiện trách nhiệm và thẩm quyền của người ký đối với văn bản được ban hành Văn bản phải ghi đúng, đủ chức vụ được bầu hoặc được bổ nhiệm và họ tên người ký.
+ Dấu cơ quan ban hành: Dấu của cơ quan ban hành văn bản xác nhận pháp
nhân, thẩm quyền của cơ quan ban hành văn bản Dấu đóng trên văn bản phải đúng chiều, ngay ngắn, rõ ràng và trùm lên khoảng 1/3 chữ ký ở phía bên trái
- Nơi nhận văn bản: Nơi nhận văn bản ghi tên cơ quan hoặc cá nhân nhận
văn bản với mục đích như để báo cáo, để biết, để theo dõi, để thi hành v.v và nơi lưu Nơi nhận được trình bày tại góc trái dưới phần nội dung văn bản
b Các thành phần thể thức bổ sung
Ngoài các thành phần thể thức bắt buộc, tùy theo nội dung và tính chất từng văn bản cụ thể, người ký văn bản có thể quyết định bổ sung các thành phần thể thức sau đây:
- Dấu chỉ mức độ mật:
+ Dấu chỉ mức độ mật có 3 mức: mật, tối mật và tuyệt mật
+ Dấu chỉ mức độ mật có viền khung hình chữ nhật và được trình bày phía dưới số và ký hiệu văn bản
- Dấu chỉ mức độ khẩn:
+ Dấu chỉ mức độ khẩn có 3 mức: khẩn, thượng khẩn, hỏa tốc hẹn giờ
+ Dấu chỉ mức độ khẩn được trình bày phía dưới dấu chỉ mức độ mật
- Chỉ dẫn về phạm vi phổ biến, dự thảo và tài liệu hội nghị:
+ Đối với văn bản cần phải chỉ dẫn phạm vi phổ biến, sử dụng thì phải ghi
hoặc đóng các dấu chỉ dẫn cụ thể cho từng trường hợp như: "THU HỒI", "XONG HỘI NGHỊ TRẢ LẠI", "XEM XONG TRẢ LẠI"…
+ Đối với văn bản dự thảo nhiều lần thì phải ghi ngày tháng năm dự thảo và
có chỉ dẫn "Dự thảo lần thứ " được trình bày dưới số và ký hiệu; văn bản giao cho
Trang 9các cơ quan, đơn vị chức năng dự thảo thì có thể ghi tên cơ quan, đơn vị đó vào trang cuối, phía trái văn bản
c Bản sao và các thành phần thể thức bản sao:
+ Các loại bản sao:
* Bản sao y bản chính: là bản sao nguyên văn từ bản chính do cơ quan ban hành bản chính nhân sao và phát hành.
* Bản trích sao: là bản sao lại một phần nội dung từ bản chính do cơ quan ban hành bản chính hoặc cơ quan lưu trữ đang quản lý bản chính thực hiện.
* Bản sao lục: là bản sao lại toàn văn từ bản sao y bản chính.
* Liên hệ: việc ban hành văn bản của Đảng tại cơ quan, đơn vị (hoặc địa
phương) nơi công tác (hoặc cư trú)
- Những kết quả đạt được:
- Những hạn chế:
- Nguyên nhân:
- Giải pháp:
Câu 4 Đặc điểm văn bản quản lý hành chính nhà nước Quy trình ban hành văn bản quản lý hành chính nhà nước
* Khái niệm:
Văn bản quản lý hành chính nhà nước là những quyết định và thông tin quản
lý thành văn (được văn bản hoá) do các cơ quan quản lý nhà nước ban hành theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hình thức nhất định nhằm điều chỉnh các mối quan
hệ quản lý hành chính nhà nước giữa các cơ quan nhà nước với nhau và giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức, công dân
* Đặc điểm (chung) của văn bản quản lý hành chính nhà nước:
(Về đặc điểm: tùy hỏi đặc điểm chung hay đặc điểm riêng của từng loại văn bản để trình bày)
- Được hình thành trong hoạt động của các cơ quan nhà nước để thực thi
quyền hành pháp, do đó chủ yếu do các cơ quan hành chính nhà nước ban hành, đồng thời hầu hết các văn bản đều liên quan đến hoạt động hàng ngày của cơ quan hành chính nhà nước và thực tiễn đời sống hàng ngày của người dân
- Là phương tiện ghi lại và truyền đạt quyết định quản lý hành chính nhà nước và thông tin quản lý
- Phục vụ điều chỉnh các mối quan hệ hành chính nhà nước giữa các cơ quan nhà nước với nhau hoặc giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức và công dân
- Thẩm quyền, thủ tục ban hành cũng như thể thức văn bản quản lý hành chính nhà nước do pháp luật và quy chế hoạt động của cơ quan (phù hợp với pháp
Trang 10luật) quy định Nếu một văn bản được ban hành không đúng với các quy định đó thì không được coi là văn bản quản lý hành chính nhà nước và không có giá trị pháp lý
- Được bảo đảm thi hành bằng các biện pháp khác nhau, kể cả sự cưỡng chế của nhà nước
* Văn bản quy phạm pháp luật:
Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo thủ tục, trình tự luật định, trong đó các quy tắc xử sự chung được nhà nước đảm bảo thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội
Văn bản quy phạm pháp luật có các đặc điểm sau đây:
- Chứa đựng các quy phạm pháp luật (các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận)
- Được áp dụng nhiều lần trong thực tiễn đời sống
- Thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành được pháp luật quy định chặt chẽ
* Văn bản cá biệt:
Là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm giải quyết những công việc cụ thể Văn bản cá biệt thể hiện dưới hình thức các văn bản như: nghị quyết, quyết định, chỉ thị… cá biệt
Văn bản cá biệt có những đặc điểm sau:
Do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ban hành Về nguyên tắc, mọi
cơ quan đều có quyền ban hành các văn bản cá biệt để điều chỉnh các vấn đề thuộc thẩm quyền Văn bản cá biệt cũng có thể được ban hành không phải bởi thủ trưởng
cơ quan, tổ chức mà bởi cán bộ, công chức, viên chức được ủy quyền
Thuộc loại văn bản áp dụng pháp luật, được ban hành trên cơ sở văn bản quy phạm pháp luật
Nhằm giải quyết các vụ việc cụ thể; trực tiếp làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp lý nhất định hoặc đưa ra quy định nội bộ
Áp dụng một lần đối với đối tượng được chỉ định cụ thể, trong phạm vi không gian và thời gian nhất định hay được áp dụng trong nội bộ cơ quan, tổ chức
Mang tính đơn phương và bắt buộc thi hành
* Văn bản thông thường:
Là những văn bản chỉ mang chức năng trao đổi thông tin, hướng dẫn công việc, hoặc để tổng kết, trình bày các dự án công tác, giao dịch
Văn bản hành chính thông thường có một số đặc điểm sau:
Mọi cơ quan, tổ chức đều có thể ban hành xuất phát từ nhu cầu giải quyết công việc hàng ngày để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình
Được sử dụng để truyền đạt thông tin trong hoạt động quản lý, phục vụ việc
ra quyết định hoặc tổ chức triển khai thực hiện quyết định