Chức năng tham gia quản lý, giám sát và phản biện xã hội của báo chí Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông Chức năng tham gia quản lý, giám sát và phản biện xã hội của báo chí Nhóm 3 Thành viên nhóm Nhóm 3 STT Họ và tên MSSV 1 Vũ Diệu Linh 18030775 2 Lê Phan Phương Thảo 18032399 3 Hồ Minh Đức 18031169 4 Nguyễn Duy Hải Linh 18041528 5 Trần Thế Anh 18030202 Nội dung chính Nhóm 3 Các khái niệm chung01 Chức năng quản lý xã hội02 Chức năng giám sát xã hội03 Chức năng phản biện xã hội04 01 Các.
Trang 1Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Chức năng tham gia quản lý, giám sát và
phản biện xã hội của báo chí
Nhóm 3
Trang 4Các khái niệm chung
Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Nhóm 3
Trang 5Định nghĩa ‘chức năng’
Những tri thức về chức năng có ý nghĩa quan trọng về phương diện lý luận cũng như thực tiễn:
- Là cơ sở để nghiên cứu những mối liên hệ của các sự kiện, hiện tượng, quá trình
- Xác định phương hướng và biện pháp hành động một cách có hiệu quả
- Xuất phát từ tiếng Latinh function, có nghĩa là mục đích, công dụng, tác dụng
- Là tổng hợp của tất cả vai trò, vị trí, tác dụng của một hoạt động nào đó trong đời sống xã hội
Trang 6Định nghĩa ‘chức năng báo chí’
- Mục đích của hoạt động báo chí
- Vấn đề người ta viết báo để làm gì
- Vì sao công chúng đọc, xem, nghe tác phẩm báo chí
- Ý nghĩa xã hội của báo chí ra sao
Chức năng quản lý
xã hội
Chức năng giám sát
xã hội
Chức năng phản biện
xã hội
Trang 7Chức năng quản lý xã hội
Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Nhóm 3
Trang 8Chức năng quản lý xã hội
1 Chuyển thông tin đến khách thể quản lý dưới
dạng các quyết định quản lý
2 Phản ánh thực trạng tình hình của đối tượng
quản lý tới xã hội chính xác và kịp thời
→ Chủ thể quản lý có thêm những nguồn thông
tin để soạn thảo và tổ chức thực hiện các quyết
định quản lý
Báo chí thực hiện chức năng quản lý
bằng việc cung cấp và duy trì thông tin
trong xã hội theo 2 chiều:
Trang 9Chức năng quản lý xã hội
1.
Nếu báo chí phục vụ cho những mục
tiêu vụ lợi thì báo chí sẽ làm rối loạn
hệ thống quản lý, sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội.
Nếu báo chí phục vụ cho mục tiêu
tiến bộ, thông tin báo chí chân thực,
Trang 101 Đăng tải, phổ biến các quyết định quản lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý.
Trang 11Đăng tải nguyên văn các quyết định quản lý.
Giải thích, phân tích, bình luận về ý nghĩa lý luận, thực tiễn về ý nghĩa, vai trò, mục đích của các quyết định quản lý → công chúng hiểu đúng và quán triệt những quyết định quản lý để đưa chúng vào cuộc sống
Phổ biến thông tin dưới dạng các mô hình thực tiễn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý
Phương thức quản lý xã hội
1 Đăng tải, phổ biến các quyết định quản lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý.
Được thể hiện dưới các hình thức gồm
Trang 12Những điển hình tiên tiến - nơi có những yếu tố chất lượng và hiệu quả, có những kinh nghiệm tốt đã được tích lũy cần được ủng hộ và nhân rộng, tuyên truyền và phổ biến.
Những tồn tại, yếu kém, những tiêu cực, lạc hậu cần mang ra mổ xẻ, phân tích, tranh luận để khắc phục chúng trong thực tế
Những đánh giá mang tính dự báo, khi đăng tải trên báo chí có thể hạn chế được những tác động tiêu cực
Phương thức quản lý xã hội
2 Phản ánh, phân tích tình hình thực tiễn
Nội dung có thể về
Trang 14Thư bạn đọc Đường dây nóng Đơn khiếu nại,
tố cáo
Những đề xuất, kiến nghị
Phương thức quản lý xã hội
Báo chí cũng đăng tải đa dạng và linh hoạt các ý kiến của quần chúng nhân dân thông qua
Ý kiến, giao lưu
● Tái hiện bức tranh xác thực và toàn diện về tình hình thực tiễn
● Giúp cho công chúng xã hội, các cơ quan chức năng, cơ quan quản lý
kịp thời điều chỉnh, bổ sung hoặc đề ra những biện pháp quản lý mới
phù hợp
Trang 15Phương thức quản lý xã hội
3 Kiểm tra việc thực hiện các quyết định quản lý, phát hiện các sai lầm, ách tắc trong việc thực hiện các quyết định quản lý; phát hiện ra các thiếu sót trong các quyết định quản lý
Đấu tranh phê bình, chống tiêu cực là một trong những nội dung hoạt động kiểm tra giám sát rất hiệu quả
Công việc này đòi hỏi kỹ năng và lòng dũng cảm, trách nhiệm nghề nghiệp của báo chí và các nhà báo
Trang 16Hiệu quả truyền thông, báo chí trong giai
đoạn “chống dịch như chống giặc”
Trang 17Nhiều chuyên gia nhận định: Truyền thông có sức mạnh “chinh phục cơn hoảng loạn của người dân trong đại dịch COVID-19”
Phân tích ví dụ quản lý xã hội
Hội thảo "Truyền thông trong thời đại 4.0 và đại dịch COVID-19" do Đại học Văn Lang tổ chức ngày 30/3
Trang 18Báo chí
- Kịp thời cập nhật, đăng tải thông tin về việc đảm bảo hàng hóa thiết yếu, phục vụ nhân dân ứng phó với dịch COVID-19
- Kịp thời cung cấp thông tin, góp phần quan trọng trong việc ngăn ngừa, kiểm soát dịch
Trang 19● Kịp thời phản ánh các chủ trương, chính sách của Đảng, Chính phủ về công tác phòng chống dịch
● Thể hiện sự chỉ đạo thường xuyên, liên tục, nhất quán và hiệu quả về công tác phòng chống dịch
● Giúp người dân yên tâm và tin tưởng về hoạt động phòng chống dịch
Tóm lại Báo chí đã thể hiện sự định hướng rất tích cực trong suốt cuộc chiến chống dịch COVID-19
Ngoài ra, báo chí
● Không gây hoang mang, lo lắng cho người dân nhưng cũng không làm dư luận chủ quan, thờ ơ
● Kịp thời phê phán những biểu hiện thiếu lành mạnh trong công tác phòng chống dịch
● Thông tin nhanh về các hoạt động hỗ trợ người dân trong mùa dịch
● Kịp thời phản ánh, biểu dương những tấm gương tiêu biểu trong hoạt động phòng chống dịch
Trang 20Chức năng giám sát xã hội
Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Nhóm 3
Trang 21Chức năng giám sát xã hội
- là kịp thời phát hiện những nơi làm đúng, làm hay để biểu dương, khích lệ và tổng kết thực tiễn
- là sớm phát hiện những “khiếm khuyết” của các kiến tạo chính sách - thể chế → nâng cao chất lượng quản trị của bộ máy nhà nước
Giám sát xã hội của báo chí trong quá trình thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước
Trang 22→ khơi nguồn và định hướng dư luận xã hội theo hướng ủng hộ hay phản bác
→ tạo áp lực dư luận xã hội và yêu cầu các cơ quan thẩm quyền giải quyết, giải thích và giải đáp trước công luận, trước nhân dân
Vai trò và sức mạnh giám sát xã hội của báo chí trước hết là phát hiện những việc làm tốt và những sai phạm của tổ chức,
cá nhân Chức năng giám sát xã hội
Trang 23Xã hội càng phát triển, dân chủ càng mở rộng, quyền lực của nhân dân càng được tăng cường → hạn chế, kiểm soát việc lạm dụng quyền lực
Khi quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước không được kiểm soát chặt chẽ sẽ dẫn đến lạm dụng; lạm dụng quyền lực dẫn đến tha hóa quyền lực
Việc tăng cường vai trò giám của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị, nhân dân và báo chí là hết sức cần thiết
Chức năng giám sát xã hội
Trang 24Trong nhiều năm qua, báo chí đã
● Chủ động tham gia giám sát xã hội
● Đóng góp tích cực vào việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước
● Đấu tranh phản bác các luận điệu thù địch, sai trái, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và các tệ nạn xã hội đang làm cản trở sự phát triển của đất nước
Chức năng giám sát xã hội
Trang 25Báo chí đóng vai trò là một chủ thể khơi nguồn phản biện xã hội một cách mạnh mẽ nhất trong phòng, chống tham nhũng
● Do sức lan tỏa của báo chí rất nhanh và lớn, nhất là trong xu thế báo chí kết nối Internet toàn cầu
● Là cơ sở thực tiễn của việc báo chí tích cực tham gia giám sát xã hội
Chức năng giám sát xã hội
Trang 26Thông tư quy định nơi uống bia phải có nhiệt độ dưới 30 độ C
Trang 27Thiếu thực tế
- Các sản phẩm bia phải được
đóng gói và bảo quản ở vị trí
cách nền tối thiểu 15cm, cách
tường tối thiểu 30cm và cách
trần tối thiểu 50cm
- Đối với các sản phẩm bia hơi
cần bảo quản trong kho lạnh và
được duy trì điều kiện bảo quản
lạnh liên tục 24/24
Phân tích ví dụ giám sát xã hội
Trang 28“Tôi nghĩ rằng đây là một quy định trái
khoáy gây khó cho doanh nghiệp, đơn vị
kinh doanh bia Lực lượng nào sẽ quản lý
quy định này, hàng ngày đi kiểm tra nhiệt
độ của nơi bán để xử phạt Chuyện trang
phục riêng cũng vậy, trang phục riêng như
thế nào phải quy định rõ chứ mặc quần áo
khác nhau cũng là trang phục riêng rồi”
Quy định này thiếu tính khả thi
và rất khó áp dụng tại Việt Nam
Ông Nguyễn Văn Việt
Chủ tịch Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát
Phân tích ví dụ giám sát xã hội
Trang 29Báo chí đã thực hiện giám sát và đồng loạt có những bài phản biện những điều không
hợp lý → Nhiều bộ, ngành phải thu hồi lại dự thảo, hoặc chỉnh sửa các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành
Phân tích ví dụ giám sát xã hội
Trang 30Báo chí cũng vào cuộc giám sát, phản ánh lại đúng mức độ nghiêm trọng của vụ án kinh
tế của Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh xảy ra tại Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam
Trang 31Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Nhóm 3
Chức năng phản biện xã hội
04
Trang 32Chức năng phản biện xã hội
● Được tiếp cận như là một chức năng
mới của báo chí hiện đại
● Gắn liền với phản biện các vấn đề về
chính sách, dự án của nhà nước
● Được nhìn nhận như là một phương
thức mới để các giai cấp trong xã
hội có thể thảo luận và thỏa thuận
các chính sách thông qua đối thoại
Phản biện xã hội
Trang 33Chức năng phản biện xã hội
“Phản biện xã hội là sự phản biện nói chung, nhưng có quy mô và lực lượng rộng rãi hơn của
xã hội, của nhân dân và các nhà khoa học về nội dung, phương hướng, chủ trương, chính sách,
giải pháp phát triển kinh tế-xã hội, khoa học – công nghệ, giáo dục, y tế, môi trường, trật tự an
ninh chung toàn xã hội của Đảng, Nhà nước và các tổ chức liên quan Phản biện xã hội là phát
huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, ý thức trách nhiệm của nhân
dân trong việc tham gia quản lý Nhà nước, góp ý kiến với cán cán bộ, công chức và các cơ quan Nhà nước Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đều phục
vụ lợi ích của đại đa số nhân dân Nhân dân không chỉ có quyền mà còn có trách nhiệm tham gia hoạch định và thi hành các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Phản biện xã hội
là nhu cầu cần thiết và đòi hỏi bắt buộc của quá trình lãnh đạo và điều hành đất nước, khắc phục tệ quan liêu ”
Trang 34“Nói cách khác, phản biện làm cho những cuộc xung đột
trên thực tế trở thành cuộc xung đột của thảo luận, tức là
biến sự xung đột lợi ích trong hành động thành các xung đột
lợi ích trong thảo luận.”
Luôn có những xung đột giữa các nhóm lợi ích khác
nhau, từ đó xuất hiện những hành động tự nhiên
nhằm thỏa mãn lợi ích
→ Phản biện xã hội chính là một bước đệm trong quá
trình hành động của các nhóm lợi ích trong xã hội
Tác giả Nguyễn Trần Bạt
Chức năng phản biện xã hội
Trang 35“Phản biện xã hội là đưa ra các lập luận, phân tích nhằm
phát hiện, chứng minh, khẳng định, bổ sung hoặc bác bỏ
một đề án (phương án, dự án) xã hội đã được hình thành và
công bố trước đó Một đề án, dự án, phương án xã hội khi đưa
ra bao giờ cũng dựa trên những cơ sở lập luận nhất định.”
- Dựa vào các lập luận, phân tích từ một góc nhìn
khác, một hệ thống công cụ khác với góc nhìn và hệ
thống công cụ đã dùng ở đề án xã hội nói trên
- Chỉ có thể triển khai trên cơ sở đa nguyên ý kiến,
lập luận và công cụ phân tích
Tác giả Trần Đăng Tuấn
Phản biện xã hội
Chức năng phản biện xã hội
Trang 36TS Phan Văn Kiền
- Phản biện với những vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp
đến đời sống con người
- Có ảnh hưởng đối với một vấn đề có phạm vi rộng,
tác động đến nhiều cá nhân
- Được hình thành và phát triển trên cơ sở đa nguyên
ý kiến về một vấn đề, một hiện tượng trong xã hội có
liên quan mật thiết đến đời sống con người
- Nhằm tạo ra một xã hội đồng thuận và dân chủ cao
Phản biện xã hội
Chức năng phản biện xã hội
Trang 37Bộ GD-ĐT ban hành thông
tư số 24/2013/TT-BGDĐT
Trang 38Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Bà mẹ Việt Nam anh hùng; Người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945; Người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày khởi
nghĩa tháng Tám năm 1945 sẽ được cộng điểm ưu tiên vào ĐH, CĐ
Nhiều trang báo đã đăng bài phản biện phân tích tính bất cập, sự vô lý thông tư.
Trang 39Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Ý kiến từ các chuyên gia giáo dục
Tin bài “Cộng điểm cho bà mẹ Việt Nam
anh hùng thi đại học” - báo Tuổi trẻ
Trang 40Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Ý kiến từ người dân
Trang 41Ngay sau khi tiếp thu những ý kiến đóng góp của chuyên gia và nhân dân, chiều ngày
16/7/2013, Bộ GD&ĐT đã công bố thông tư 28, trong đó bãi bỏ diện ưu tiên cộng 2 điểm
thi Đại học cho mẹ Việt Nam anh hùng, người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945.
Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Trang 42Bộ Công an ban hành
Thông tư 27/2012 quy định
về mẫu CMND mới
Trang 43Phân tích ví dụ phản biện xã hội
CMND mới sẽ gồm 12 số Mặt sau của CMND mới ngoài dấu vân tay, đặc điểm nhận dạng… còn có nêu nội dung đặc điểm thân nhân gồm: “Họ và tên cha;
Họ và tên mẹ”.
Nhiều trang báo đã đăng bài phản biện phân tích tính bất cập, sự vô lý thông tư
Trang 44Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Ý kiến từ các chuyên gia
Tin bài “Ghi tên cha mẹ vào chứng minh thư là xâm phạm đời tư” - báo Vnexpress
Trang 45Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Ý kiến từ người dân
Trang 46Sau khi tiếp nhận ý kiến phản ánh từ nhân dân, Chính phủ đã ban hành Nghị định 106/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 05/1999 và Nghị định 170/2007 về
chứng minh nhân dân (CMND) Theo đó, từ ngày 2-11-2013 sẽ bỏ cụm từ “họ và tên
cha”, “họ và tên mẹ” tại mặt sau của CMND.
Phân tích ví dụ phản biện xã hội
Trang 47- Báo chí luôn không ngừng nỗ lực để hoàn thiện và thực hiện tốt các chức năng của mình nói chung và chức năng quản lý, giám sát và phản biện xã hội nói riêng
- Đặc biệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19 kéo dài, gây nhiều hoang mang, lo lắng trong xã hội, báo chí càng thể hiện rõ vai trò trong việc quản lý, giám sát và phản biện xã hội hơn lúc nào hết
Kết luận
Trang 48Lý luận và các thể loại báo chí truyền thông
Nhóm 3
Trang 49Đâu là phương thức chủ yếu để báo chí thực hiện chức năng xử lý?
A Đăng tải, phổ biến các quyết định quản lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý
B Phản ánh, phân tích tình hình thực tiễn
C Kiểm tra việc thực hiện các quyết định quản lý, phát hiện các sai lầm, ách tắc trong việc thực hiện các quyết định quản lý; phát hiện ra các thiếu sót trong các quyết định quản lý
D Cả 3 phương án trên
Câu hỏi 1
Trang 50Đâu là phương thức chủ yếu để báo chí thực hiện chức năng xử lý?
A Đăng tải, phổ biến các quyết định quản lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện các quyết định quản lý
B Phản ánh, phân tích tình hình thực tiễn
C Kiểm tra việc thực hiện các quyết định quản lý, phát hiện các sai lầm, ách tắc trong việc thực hiện các quyết định quản lý; phát hiện ra các thiếu sót trong các quyết định quản lý
D Cả 3 phương án trên
Câu hỏi 1
Trang 51"Báo chí kịp thời phát hiện những nơi làm đúng, làm hay để biểu dương, khích lệ và tổng kết thực tiễn; đồng thời cũng sớm phát hiện những “khiếm khuyết” của các kiến tạo chính sách - thể chế, qua đó nâng cao chất lượng quản trị của bộ máy nhà nước" thể hiện chức năng nào của báo chí?
A Quản lý xã hội
B Giám sát xã hội
C Phản biện xã hội
Câu hỏi 2
Trang 52"Báo chí kịp thời phát hiện những nơi làm đúng, làm hay để biểu dương, khích lệ và tổng kết thực tiễn; đồng thời cũng sớm phát hiện những “khiếm khuyết” của các kiến tạo chính sách - thể chế, qua đó nâng cao chất lượng quản trị của bộ máy nhà nước" thể hiện chức năng nào của báo chí?
A Quản lý xã hội
B Giám sát xã hội
C Phản biện xã hội
Câu hỏi 2
Trang 53Nhận định "Phản biện xã hội là sự phản biện nói chung, nhưng có quy mô và lực lượng rộng rãi hơn của xã hội, của nhân dân và các nhà khoa học"là đúng hay sai?
A Đúng
B Sai
Câu hỏi 3