Quản lý nhà nước về hoạt động giải quyết việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện tiên phước, tỉnh quảng nam

Trong nh ng năm qua, huyện đ tập trung th c hiện công t c quản lý nhà nước về giải quy t việc làm và th c hiện công t c giải quy t việclàm tại chổ cho lao động nông thôn thông qua đề n p

TRẦN THỊ KIM NGU T

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HU N

TIÊN PHƯỚC, TỈNH QUẢNG NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 834.04.10

ĐÀ NẴNG - Năm 2022

Người hướng dẫn KH: TS Ngu n Ch n

Phản biện 1: GS TS V u n Ti n

Phản biện 2: TS Phan Văn T m

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệpThạc sĩ Quản lý kinh t họp tại trường Đại học kinh t , Đại học Đànẵng vào ngày 05 tháng 03 năm 2022

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh t , Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 T nh cấp thiết của đề tài

Tiên Phước là huyện miền núi, nằm ở phía T y của tỉnh QuảngNam Trong nh ng năm qua, huyện đ tập trung th c hiện công t c quản

lý nhà nước về giải quy t việc làm và th c hiện công t c giải quy t việclàm tại chổ cho lao động nông thôn thông qua đề n ph t triển kinh tvườn, kinh t trang trại gắn với ph t triển du lịch sinh th i mang nétđặc trưng của huyện nhà và k t hợp với việc thu hút c c

doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn huyện Tiên Phước Bình qu n mỗinăm huyện đ giải quy t trên 2 000 việc làm mới cho lao động Tuynhiên, vẫn chưa đ p ứng được nhu cầu việc làm th c t hiện nay Tìnhtrạng chuyển dịch cơ cấu lao động vẫn còn diễn ra kh chậm Thu nhậpcủa người lao động nông thôn trên địa bàn huyện còn thấp, số lao độngtham gia bảo hiểm x hội, bảo hiểm y t và bảo hiểm thất nghiệp còn

nhiều hạn ch Thời gian nhàn rồi của người lao động nông thôn vẫncòn khá cao uất ph t từ nh ng tồn tại, hạn ch trong công t c quản

lý Nhà nước về giải quy t việc làm cho lao động nông thôn, t c giả

quy t định chọn đề tài “Quản lý nhà nước về hoạt động giải quyết việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh

t Hy vọng thông qua đề tài này, t c giả đề xuất một số giải ph p gópphần hoàn thiện công t c quả lý nhà nước về giải quy t việc làm và n

2 Mục tiêu nghiên cứu.

2.1 Mục tiêu chung

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa nh ng vấn đề lý luận và th c tiễn liên quan đ ncông t c quản lý Nhà nước về giải quy t việc làm cho LĐNT

- Ph n tích th c trạng công t c quản lý Nhà nước về giải quy tviệc làm cho LĐNT trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Namgiai đoạn 2018 đ n 2020

- Đề xuất giải ph p nhằm hoàn thiện công t c quản lý Nhà nước

về giải quy t việc làm cho LĐNT trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnhQuảng Nam trong nh ng năm đ n

3 Đối tượng và phạm vi nghiên

cứu Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tập hợp c c vấn đề lý luận

và th c tiễn liên quan đ n công t c quản lý Nhà nước về giải quy t việclàm và c c tiêu chí đ nh gi th c trạng công t c quản lý Nhà nước vềgiải quy t việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam Phạm vi nội dung: Nghiên cứu lý luận và th c tiễn về công t c

quản lý Nhà nước về giải quy t việc làm cho lao động nông thôn

y d ng một số tiêu chí đ nh gi về hoạt động này

Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Nghiên cứu th c trạng công t

c quản lý Nhà nước về giải quy t việc làm cho lao động nông thôntrên địa bàn huyện Tiên Phước giai đoạn 2018 đ n 2020 Đề xuất c cgiải ph p cho vấn đề này giai đoạn 2021 – 2025

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề th c hiện luận văn này t c giả sử dụng c c phương ph p cơbản sau: Phương ph p thu thập d liệu; Phương ph p thống kê; Phương

ph p thảo luận nhóm; Phương ph p ph n tích, tổng hợp:

5 Bố cục luận văn

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý Nhà nước về giải quy t việc làm cho lao động nông thôn

Chương 2: Th c trạng quản lý Nhà nước về giải quy t việc làmcho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh QuảngNam

Chương 3: Giải ph p hoàn thiện công t c quản lý Nhà nước vềgiải quy t việc làm cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện TiênPhước, tỉnh Quảng Nam

6 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG C QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

HO N IẢI QUYẾ VIỆC LÀM CHO L O N NÔNG THÔN

1.1.1 M t số hái niệm cơ ản

a Kh i niệm về lao động

b Kh i niệm về việc làm

c Kh i niệm quản lý Nhà nước

d Giải quy t việc làm cho lao động thôn

e Quản lý Nhà nước về GQVL cho người lao động

1.1.2 Đặc điểm lao đ ng nông thôn và việc làm lao đ ng nông thôn

1.1.3 Vai trò của QLNN về GQVL cho người lao đ ng 1.2 N I DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT Đ NG GIẢI

QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN

1.2.1 Xâ dựng ế hoạch, ch nh sách giải qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

Tiêu chí đánh giá:

- Số lượng văn bản được ban hành

- Tính kịp thời của văn bản được ban hành

- Chất lượng của văn bản được ban hành

1.2.3 Phổ iến, tu ên tru ền các văn ản, ch nh sách về GQVL cho người lao đ ng nông thôn

Tiêu chí đánh giá:

- C c hình thức tuyên truyền, phổ bi n

- Số lượng c c hoạt động tuyên truyền, phổ bi n

- Kinh phí cho hoạt động tuyên truyền, phổ bi n

1.2.3 Tổ chức thực hiện các ch nh sách về giải qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

a Thực hiện chính sách đào tạo nghề và giới thiệu việc làm cho lao động nông thôn

Tiêu chí đ nh gi :

- Số lượng lao động tham gia đào tạo nghề tại địa phương

- Số lượng lượng lao động tìm được việc làm nhờ được đào tạonghề;

- Số lượng lao động chuyển đổi nghề tốt hơn nhờ đào tạo nghề

- Nguồn kinh phí cho công t c ĐTN và giới thiệu việc làm

b Thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi để

GQVL Tiêu chí đ nh gi

- Số lượng vốn giải ng n hằng năm

- Số lượng lao động được vay vốn

- Số lượng lao động giải quy t việc làm thông qua vay vốn

c Thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho lao động nông thôn thông qua hoạt động xuất khẩu lao động

Tiêu ch đánh giá

- Số lượng người lao động tham gia KLĐ hằng năm

- Số lượng người lao động được ti p cận các chính s ch hỗ trợ của Nhà nước đi xuất khẩu lao động và có thu nhập ổn định

- Thông tin về c c thị trường sử dụng lao động xuất khẩu được

c c cơ quan chức năng nổ l c tìm hiểu và cung cấp

d Thực hiện chính sách giải quyết việc làm thông qua phát triển kinh tế

1.2.4 Thanh tra, iểm tra việc chấp hành pháp luật, giải

qu ết hiếu nại, tố cáo và l vi phạm pháp luật về công tác giải qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

Tiêu chí đ nh gi :

- Số lượng c c đợt thanh tra, kiểm tra

- Hiệu quả của công t c thanh tra, kiểm tra

- C c vụ việc được xử lý, giải quy t

1.2.5 Tổ chức má quản l Nhà nước về giải qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

C c tiêu chí đ nh gi : Số lượng c n bộ quản lý, chuyên viêntham gia vào QLNN về giải quy t việc làm; Chất lượng đội ngũCBQL và chuyên viên

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN

LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN

1 3 1 Về điều kiện t nhiên

1 3 2 Về điều kiện kinh t - x hội

1 3 3 Th c trạng công t c giải quy t việc làm cho lao động ởđịa phương

1.4 KINH NGHI M VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QUYẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN TẠI CÁC ĐỊA PHƯƠNG

1.4.1 Kinh nghiệm của huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi

1.4.2 Kinh nghiệm của huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị1.4.3 Bài học kinh nghiệm cho huyện Tiên Phước, tỉnh QuảngNam

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HU N TIÊN PHƯỚC, TỈNH

QUẢNG NAM 2.1 TỔNG QUAN VỀ HUY N TIÊN PHƯỚC TỈNH QUẢNG NAM

2.1.1 Vị tr địa l và điều kiện tự nhiên và xã h i huyện Tiên Phước

2.1.2 Tình hình phát triển inh tế - ã h i hu ện hu ện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam

2.1.3 Thực trạng công tác GQVL tại hu ện Tiên Phước

K t quả điều tra cung lao động hằng năm cho thấy đa số laođộng trên địa bàn huyện Tiên Phước đều có việc làm Tuy nhiên, th c

t vẫn còn một bộ phận người lao động có việc làm chưa ổn

định, thu nhập bấp bênh Do trình độ học vấn thấp, quan hệ xã hội hạnhẹp, ít có điều kiện ti p cận và sử dụng c c tư liệu lao động hiện đại,nên người lao động chỉ thích hợp với nh ng công việc giản đơn theo

vụ việc với mức lương thấp, đời sống khó khăn, tạm bợ

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT Đ NG GIẢI QU ẾT VI C LÀM CHO LAO Đ NG

NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HU N TIÊN PHƯỚC

2.2.1 Thực trạng công tác â dựng ế hoạch, ch nh sách giải

qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

Huyện Tiên Phước đ cụ thể ho thành c c k hoạch, chương trìnhhành động và c c đề n như sau:

Trên cơ sở Nghị quy t số 12/2016/NQ-HĐND của HĐND tỉnh

và Quy t định số 3577/QĐ-UBND ngày 14/10/2016 của UNBD tỉnhQuảng Nam UBND huyện Tiên Phước đ ban hành K hoạch số 108/KH-UBND ngày 30/11/2016 về việc hỗ trợ đào tạo lao động chochương trình, d n trọng điểm và c c doanh nghiệp trong và ngoàihuyện giai đoạn 2016-2020;

Hằng năm, UBND huyện ban hành c c k hoạch liên quan đ ncông t c đào tạo nghề và giải quy t việc làm như: K hoạch số108/KH-UBND ngày 20/03/2017 về việc triển khai th c hiện công

t c đào tạo nghề cho lao động nông thôn, giải quy t việc làm và xuấtkhẩu lao động năm 2017; K hoạch số 14/KH-UBND ngày25/01/2018 về đào tạo nghề, giải quy t việc làm cho lao động nôngthôn năm 2018 trên địa bàn huyện Tiên Phước

UBND huyện ban hành công văn số 644/UBND-LĐTB Hngày 29/03/2019 về việc giao tr ch nhiệm cho thành viên BCĐ huyệntheo d i, giúp đỡ c c địa phương th c hiện công t c đào tạo nghề vàgiải quy t việc làm; Công văn số 997/UBND-LĐTB H ngày30/5/2019 về phối hợp tổ chức tư vấn đào tạo nghề và giải quy t việclàm theo Quy t định 3577 của UBND tỉnh;

Căn cứ theo Nghị Quy t 05 của tỉnh Ủy tỉnh Quảng Nam;UBND huyện Tiên Phước x y d ng Đề n ph t triển kinh t vườn, kinh ttrang trại, du lịch sinh th i mang đặc trưng vùng trung du xứ Quảnggiai đoạn 2017-2025 (Đề n 548) được UBND tỉnh phê duyệt Đ y là

đề n góp phần ph t triển kinh t nông nghiệp và góp phần giải quy tviệc làm tại chổ trong lĩnh v c nông nghiệp cho lao động nông thôn

Về cơ bản, Huyện uỷ, UBND huyện đ ban hành rất nhiều c c

K hoạch, và c c văn bản có liên quan để triển khai các chính sách,

đề n, quy hoạch về đào tạo nghề và giải quy t việc làm là cơ sở quantrọng để triển khai có hiệu quả c c chủ trương, chính s ch của nhànước về đào tạo nghề và giải quy t việc làm cho lao động trên địa bànhuyện

2.2.2 Thực trạng công tác tu ên tru ền, phổ iến các văn ản,

ch nh sách về GQVL cho người lao đ ng nông thôn

Công t c tổ chức tuyên truyền và phố bi n c c chính s ch về giảiquy t việc làm được UBND huyện Tiên Phước tổ chức dưới nhiềuhình thức phong phú và đa dạng Bình qu n mỗi năm, UBND huyện tổchức 2 hội nghị đ nh gi về công t c đào tạo nghề, giải quy t việc làm

và xuất khẩu lao động gồm hội nghị sơ k t, tổng k t cuối năm Nhằmđưa thông tin tuyên truyền đ n từng hộ gia đình có con em trong độtuổi lao động, chưa có việc làm ổn định về c c chính s ch liên quan

đ n hoạt động đào tạo nghề, giải quy t việc làm và xuất khẩu lao độngHuyện đ ph t hành trên 8 700 tờ rơi cho c c hộ gia đình Tổ chức treo

51 băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về c c cơ ch chính s ch đào tạo.Ngoài ra, hằng năm Phòng LĐ –TB& H huyện chủ trì phốihợp với c c đơn vị liên quan, UBND c c x , thị trấn tổ chức tuyêntruyền c c chủ trương, chính s ch của Nhà nước về công t c đào tạonghề cho LĐNT tới c n bộ cấp x , thôn và lao động trên địa bànhuyện trên 150 lượt c n bộ cấp x và trên 2000 lượt lao động tham gia

2.2.3 Thực trạng thực hiện các ch nh sách về giải qu ết việc làm cho lao đ ng nông thôn

a Chính sách đào tạo nghề, hướng nghiệp và giải quyết việc làm

- ề đ o tạo nghề

Huyện đ th c hiện có hiệu quả nguồn kinh phí đào đạo nghề, số lượng lao động tham gia đào tạo nghề có s gia tăng qua c c năm

Ngoài nguồn vốn đào tạo nghề theo Quy t định 1956 và Quy t định

3577 của UBND tỉnh Quảng Nam, huyện đ đẩy mạnh chủ trương x hội hóa trong công t c đào tạo nghề, kêu gọi c c doanh nghiệp tham gia vào công t c đào tạo nghề cho người lao động Tỷ lệ lao động trong ngành nghề phi nông nghiệp đ được chú trọng Đ n nay tỷ lệ laođộng nông thôn qua đào tạo đạt tỷ lệ 54,81%

Về tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm

Hằng năm, huyện phối hợp với Trung t m Dịch vụ việc làmtỉnh tổ chức sàn giao dịch việc làm Cụ thể: 1 đợt vào năm 2018, 2 đợtvào năm 2019 và năm 2020 Riêng năm 2020, sàn giao dịch việc làm

đ thu hút trên 1500 lao động tham gia, gần 600 lao động tham gia phỏng vấn tr c ti p và trúng tuyển vào c c công ty, xí nghiệp đóng trênđịa bàn tỉnh Quảng Nam Ngoài ra, phòng Lao động - TB& H huyện phối hợp với c c doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động, tổ chức c c phiên tư vấn lưu động tại c c x , thị trấn Việc làm này đ tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động trong việc đi lại, nên c c phiên

tư vấn việc làm lưu động đ thu hút đông đảo người lao động tham gia

b Thực trạng thực hiện chính sách tín dụng

Theo k t quả giải ng n của ng n hàng CS H huyện Tiên Phướcgiai đoạn 2017 – 2020 cho thấy, dư nợ tín dụng trong hoạt động chovay giải quy t việc làm đạt mức tăng trưởng bình qu n trên 12%/năm

Đ n cuối năm 2020, ng n hàng CS H huyện đ giải ng n 374 tỷ đồngvới 17 chương trình cho vay theo Nghị định của Chính phủ, đ thu húttrên 9.000 khách hàng tham gia Năm 2020, dư nợ tín dụng bình qu ntại ng n hàng CS H huyện đạt mức cho vay bình qu n mỗi hộ đạt 41,6triệu đồng , tăng hơn 10 triệu đồng so với năm 2018 Trong đó, chovay đối với hộ nghèo giai đoạn 2018-2020 đạt doanh số 35,8 tỷ đồngvới 990 lượt hộ nghèo được vay vốn, dư nợ đ n thời điểm 31/12/2020đạt 35,3 tỷ đồng Chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm,

duy trì và mở rộng việc làm được ti p tục triển khai trong giai đoạn 2018– 2020 Đ n cuối năm 2020, dư nợ chương trình này đạt 9,1 tỷ đồng với 295 hộ gia đình vay vốn, tăng so với năm 2018 là 3,27 tỷ đồng

c Thực trạng thực hiện chính sách xuất khẩu lao động

Phong trào người d n tham gia đi xuất khẩu lao động trên địa bàn huyện tiên Phước đ có nhiều khởi sắc trong nh ng năm trở lại

đ y Đa số người lao động đang tập trung vào thị trường Nhật BảnNhờ th c hiện tốt công t c chỉ đạo điều hành và công t c thông tin,tuyên truyền, phong trào đi xuất khẩu lao động trên địa bàn huyện có

s ph t triển mạnh mẽ, k t quả xuất khẩu lao động luôn vượt chỉ tiêu khoạch đề ra

d Thực trạng thực hiện chính sách phát triển kinh tế để giải quyết việc làm

- Lĩnh vực nông lâm nghiệp

Huyện đ lồng nghép c c nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương và của tỉnh Quảng Nam, k t hợp với nội l c của huyện Cùng với s l nh chỉ đạo của Đảng bộ, Hội đồng nh n d n và UBND, huyện Tiên Phước chú trọng khai phóng tiềm năng vườn đồi, vườn, rừng để ph t triển c c mô hình kinh t trọng điểm nhằm giải quy t việc làm và tăng thu nhập cho lao động nông thôn Huyện đ x y d ng và ban hành th c hiện một số đề n lớn bước đầu đạt được k t quả cao, đ nh dấu bước ngoặc quan trọng cho ph t triển kinh t - x hội huyện nhà Đề n ph t triển kinh t vườn, kinh t trang trại, du lịch sinh th i mang đặc trưng vùng trung du xứ Quảng giai đoạn 2017-2025 được UBND tỉnh phê duyệt Đ y là một Đề n lớn về ph t triển KT- H vùng T y Quảng Nam theo Nghị quy t 05-NQ/TU của Tỉnh ủy Quảng Nam Mặc dù mới triển khai th c hiện, nhưng được người d n đón nhận và tham gia tích

c c Nhờ th c hiện đề n này đ tạo ra phong trào cải tạo, chỉnh trang vườn ph t triển mạnh mẽ Nhiều mô hình vườn nhà, vườn đồi, vườn rừng, trồng c y ăn quả, c y đặc sản