PhÇn më ®Çu Đề bài Bàn về “Vấn đề Dân Cày” của Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội, 1937 BÀI LÀM Trước Cách mạng tháng Tám, dân số nước ta chiếm 90% là nông dân, là nạn nhân chủ yếu của chế độ thực dân Vì thế, để nhiệm vụ giải phóng dân tộc được tiến hành thắng lợi thì cần thiết phải thu phục đại đa số quần chúng nông dân, do đó giải phóng nông dân là một nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình cách mạng của Đảng ta Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí Minh.
Trang 1Đề bài: Bàn về “Vấn đề Dân Cày” của Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp,
Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội, 1937
BÀI LÀM
Trước Cách mạng tháng Tám, dân số nước ta chiếm 90% là nông dân,
là nạn nhân chủ yếu của chế độ thực dân Vì thế, để nhiệm vụ giải phóng dân tộc được tiến hành thắng lợi thì cần thiết phải thu phục đại đa số quần chúng nông dân, do đó giải phóng nông dân là một nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình cách mạng của Đảng ta
Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã xác định cần phải thu hút đại bộ phận giai cấp nông dân vào sự nghiệp đấu tranh cách mạng do Đảng lãnh đạo Tại Hội nghị Quốc tế Nông dân lần thứ nhất (1923), Người nói rõ: “Tôi phải nhắc lại với các đồng chí rằng Quốc tế của các đồng chí chỉ trở thành một quốc tế thật sự khi mà không những nông dân phương Tây, mà cả nông dân ở phương Đông, nhất là nông dân ở các thuộc địa là những người bị bóc lột và bị áp bức nhiều hơn các đồng chí, đều tham gia Quốc tế…”1
Đến năm 1930, trong Cương lĩnh đầu tiên của Đảng do Người soạn
thảo cũng xác định rõ: Đảng phải lôi cuốn đại đa số dân cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo, lãnh đạo họ làm cách mạng, đồng thời phải liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông để kéo họ đi cùng giai cấp vô sản Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư sản chưa rõ mặt phản cách mạng thì cũng phải lợi dụng, ít ra cũng phải làm cho họ trung lập Trong khi liên lạc với các giai cấp, không được nhân nhượng lợi ích của công nông mà đi vào đường thoả hiệp Chủ trương trên cho thấy, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Đảng
ta đã nắm chắc tình hình thực tiễn Việt Nam, đánh giá đầy đủ và đúng đắn vị trí, vai trò, khả năng của các giai cấp, tầng lớp trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam
Nắm vững lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, “Đảng ta vừa mới ra đời đã nắm ngay quyền lãnh đạo cách mạng, bởi vì Đảng ta sớm xây dựng được khối liên minh công nông
Nhận thức rõ tầm quan trọng của "Vấn đề dân cày" trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ở Việt Nam, đồng chí Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp
viết và cho xuất bản quyển “Vấn đề Dân cày” Với bút danh Qua Ninh và Vân
Đình, cuốn sách do Nhà sách Đức Cường xuất bản thành hai tập phát hành tại Hà Nội
Có thể thấy trong tác phẩm, các tác giả đã đi sâu vào việc nghiên cứu thực trạng đời sống của người nông dân Việt Nam dưới các tầng áp bức của chế độ thực dân, phong kiến Tác giả đồng thời cũng khẳng định rằng, vấn đề
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.1, Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội, 2000, tr.212.
1
Trang 2ruộng đất là vấn đề trụ cột của vấn đề Đông Dương, mấu chốt của vấn đề là làm cho người cày có ruộng
Trong tác phẩm, các tác giả đã nêu lên một thực tế hết sức nghiệt ngã
về sự chênh lệch đời sống cũng như những tầng lớp khác nhau của giai cấp nông dân Điều đó cho thấy một sự thiếu bình đẳng trong việc sở hữu ruộng đất của các tầng lớp trong giai cấp nông dân Việt Nam những năm đầu thế
kỷ XX Như các tác giả đã viết “Theo thống kê của Chính phủ thuộc địa năm
1931 thì số người có ruộng đất ở Đông Dương chỉ có 2.179.500 người trong tổng số nhân dân là 20.170.000 người”2 Với một đất nước có hơn 90% dân
số là nông dân, mức chênh lệch đó cho ta thấy sự tập trung ruộng đất vào tay những tầng lớp địa chủ, phú nông là rất cao Trong khi đó, có gần đến 18 triệu người không có ruộng đất, họ phải đi làm thuê làm mướn cho địa chủ, phú nông, tá điền, hoặc phải đi làm thuê cho các đồn điền cao su của thực dân Pháp, bỏ lên thành thị vào các nhà máy hầm mỏ làm công nhân Như vậy, chính sách ruộng đất của Đảng ta là phải tịch thu ruộng đất của thực dân đế quốc và bọn phong kiến tay sai nhằm phân phối lại cho gần 18 triệu người không có ruộng đó Đó là việc thực hiện chính sách người cày có ruộng
Để tiến hành thành công việc phân chia người cày có ruộng, cho nên chính sách chủ yếu của Đảng cần nhắm đến qua tác phẩm Vấn đề Dân cày
đó là tước đoạt ruộng đất của các tầng lớp bóc lột mà phân chia cho dân cày, ngăn chặn quá trình tập trung hóa ruộng đất để làm lũng đoạn cơ cấu kinh
tế nông nghiệp
Trong tác phẩm tác giả đã đề cập đến sự tập trung và lũng đoạn ruộng đất của chế độ thực dân như thế này:
“Những người có ruộng hầu hết là cố đại; họ nhân danh Trời, Thánh mà chiếm ruộng đất của dân; họ bóc lột tàn nhẫn quần chúng ở “dưới trần”, rồi hứa với quần chúng sẽ cầu nguyện cho được lên “thiên đàng” sau khi chết !
Bọn thứ hai có ruộng là tụi võ quan được chính phủ bảo hộ cho đất để đền công chinh phục xứ này.
Sau nữa đến bọn thực dân thường, nhưng có quyền thế, xin trưng khẩn đất đai ở thuộc địa” 3
Quá trình lũng đoạn đất đai của thực dân Pháp tính đến đầu năm 1930
đã là 1.025.000 mẫu tây, trong đó có 706.000 mẫu là đồn điền cao su, như vậy sự tập trung cao độ đó thể hiện trên việc chế độ thực dân đã tước đoạt, hoặc làm lũng đoạn nền kinh tế quốc dân đã làm bần cùng hóa các tầng lớp nông dân phía dưới, đẩy họ vào con đường mất đất, phải đi làm thuê kiếm sống Như vậy, muốn giải quyết vấn đề ruộng đất ở Đông Dương, chính sách của Đảng là phải nhằm đến việc tước đoạt lại số ruộng đất của thực dân đế quốc và bọn tay sai của chúng Chỉ có như thế mới giải quyết đúng đắn vấn
đề lợi ích đối với quần chúng nông dân được Có thể thấy những quan điểm
2 Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp, Vấn đề dân cày, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1959, tr 16.
3 Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp, Vấn đề dân cày, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1959, tr 93.
2
Trang 3của các tác giả đã được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về sau thực hiện đúng như thế, ví dụ trong Luật Cải cách ruộng đất năm 1953, trong chương 2, mục 1, điều 2 nội dung có viết : “Tịch thu toàn bộ ruộng đất và tài sản của Thực dân Pháp và các đế quốc xâm lược khác”
Có thể nói, ruộng đất trong tay bọn địa chủ bản xứ cũng chiếm phần khá đông Riêng ở Nam kỳ, trong 14 tỉnh có đến 90.285 địa chủ sống bằng sự bóc lột sức lao động của người khác Đấy là một con số rất lớn Toàn xứ Đông Dương chỉ có tất cả 5.024.015 mẫu tây thì Nam kỳ đã có 2.285.000 mẫu, tức gần bằng một nửa toàn Đông Dương Còn ở miền Bắc, vựa thóc thứ hai của
xứ thì trong 18 tỉnh, có khoảng 12.005 địa chủ sống về cách cho cấy rẽ Chưa kể sự đầu cơ ruộng đất, sự phân chia ruộng đất trong hệ thống quan lại phong kiến đã gây nên nhiều nỗi bất bình trong nông dân Công điền, công thổ bị kỳ hào lũng đoạn và chiếm đoạt, có chia cho quần chúng dân cày nhưng lại là chia bất công, đã ăn bớt xén Như vậy, muốn nâng cao mức sống của người nông dân, nhất thiết phải chia lại ruộng đất một cách công bằng
và trừng trị bọn đầu cơ ruộng đất trong nông thôn Đấy cũng là một chính sách cụ thể về ruộng đất của Đảng ta Điều này trong luật cải cách ruộng đất
1953, đã tái hiện rõ trong chương 2, điều 3: “Đối với địa chủ Việt gian, phản động, cường hào gian ác, thì tùy tội nặng nhẹ mà tịch thu toàn bộ hay một phần ruộng đất, trâu bò, nông cụ, lương thực thừa, nhà cửa thừa và tài sản khác”
Ngoài ra trong tác phẩm này, các tác giả đã thể hiện rõ tầm quan trọng của lực lượng nông dân, nhất là nông dân lớp dưới, xem họ là lực lượng hậu bị chủ yếu của phong trào cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở nước
ta Các tác giả thể hiện điều đó trong việc nêu lại những quan điểm của Lenin đối với các tầng lớp nông dân, cho rằng cần phải xây dựng khối liên minh công – nông vững mạnh Giai cấp công nhân muốn cải tạo được xã hội phải lôi kéo được giai cấp nông dân đi đôi với mình trong từng thời kỳ cách mạng Chủ nghĩa Lenin nói đến bản chất cách mạng ruộng đất đó là: chia lại ruộng đất cho nông dân, nhằm tạo tiền đề bước lên một bước nữa, xã hội hóa nông nghiệp – hình thành nên các hợp tác xã, nông trang tập thể nông nghiệp
Như vậy, việc tác phẩm đề cập đến địa vị, khuynh hướng, tính chất của dân cày, tức là làm rõ về sự đông đảo của lực lượng cách mạng trong nông thôn, tính chất cách mạng có thể giác ngộ trong đông đảo quần chúng nông dân bị áp bức Như thế có nghĩa là chính sách ruộng đất của Đảng cần thiết phải nhằm thõa mãn các nhu cầu của quầng chúng nông dân phía dưới nhằm tranh thủ họ về phía cách mạng, đồng thời cũng nhằm hạn chế sự phát triển và lũng đoạn ruộng đất của nông dân lớp trên như phú nông hoặc giai cấp địa chủ, trung lập hóa chúng để tranh thủ sự ủng hộ đối với phong trào giải phóng dân tộc
Ngoài ra ở một khía cạnh khác mà các tác giả cũng đề cập đến ở đây,
đó là việc giải phóng hoàn toàn sức sản xuất ở trong nông thôn Quá trình
3
Trang 4giải phóng sức sản xuất đó chỉ có thể diễn ra thắng lợi khi người nông dân thoát khỏi tình trạng làm ăn lạc hậu, sự bóc lột của các tầng lớp trên và chính phủ thuộc địa Nói cách khác, chỉ có việc phân chia lại ruộng đất, tước đoạt toàn bộ công cụ áp bức của các tầng lớp trên, thì mới có thể giải phóng được sức sản xuất ở trong nông thôn nước ta Để tiến tới một mục tiêu lâu dài, đó là xã hội hóa sản xuất trong nông thôn
Về sự làm ăn lạc hậu, tác giả miêu tả rất rõ ràng tình trạng sản xuất,
sự lạc hậu của nông cụ, phương thức canh tác của nông dân Tình trạng ở miền xuôi là thế, còn các dân tộc thiểu số như người Mường, người Thổ, thì
có “tính chất trung cổ hoàn toàn” Ngoài ra chính đầu óc thủ cựu của người nông dân còn lạc hậu đã dẫn đến việc ứng dụng các loại máy móc của bọn thực dân cũng không đạt hiệu quả, người nông dân quen với cách làm ăn riêng lẻ của mình đã làm cho tình trạng sức sản xuất hết sức kém Ở thôn quê, việc tình trạng sức sản xuất kém không chỉ vì phương pháp sản xuất lạc hậu mà còn vì chế độ nhân công hết sức khắc nghiệt, điều đó làm tăng sự phân cách giữa làm ăn riêng lẻ và làm ăn tập thể, người nông dân tự nuôi mình còn không đủ thì làm sao kết hợp với những người khác được, mà không có một nền sản xuất lớn trong nông thôn với quá trình cơ giới hóa thì làm sao có thể giải phóng được sức sản xuất của nông dân được Ngoài ra sự bóc lột địa tô và cho vay nặng lãi đã làm bần cùng hóa cùng cực những tầng lớp trung và dưới trong nông dân, mà đại đa số nông dân trong chế độ thuộc địa của nước ta đều phải đi mướn ruộng, phải vay nặng lãi Quá trình đó dẫn đến bần cùng ngày càng nghiêm trọng đối với tầng lớp nông dân phía dưới, ngay cả tá điền sau khi nộp địa tô lại không đủ ăn nên dẫn đến việc vay mượn thêm, tình cảnh của họ so với bần cố nông cũng chẳng khác mấy Sự bần cùng hóa đó ngày càng làm mất đi khả năng giải phóng sức sản xuất đó trong nông thôn, làm sức sản xuất ngày càng kém đi Không thể tin nổi là một dân tộc có hơn 90% dân số là nông dân, nhưng đại đa số trong 90% đó lại đang trong tình trạng đói ăn và nghèo nàn
Như vậy, tác phẩm đã hết sức chú ý đến việc sự cần thiết phải giải phóng hoàn toàn sức sản xuất ở trong nông thôn Để làm được việc đó, cần thiết phải phân chia lại ruộng đất trong nông dân, thủ tiêu hoàn toàn chế độ
áp bức trong nông thôn, đồng thời triệt tiêu tình trạng thủ cựu trong tư duy người nông dân, thúc đẩy họ tiến tới con đường xã hội hóa sản xuất trong nông thôn đồng thời cơ giới hóa bằng phương tiện máy móc kỹ thuật tiên tiến
Có thể thấy tác phẩm Vấn đề Dân cày của Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp đã có một sức ảnh hưởng rất lớn, được đông đảo bạn đọc quan tâm Bởi
vì nó giải quyết hết sức đúng đắn và thể hiện rõ quan điểm, chính sách của Đảng đối với vấn đề giai cấp nông dân, nhằm động viên họ vào lực lượng cách mạng để tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận định sau này: “Nền tảng của vấn đề dân tộc là vấn đề nông dân, vì nông dân là tối đại đa số trong dân tộc Nền tảng của cách mạng dân chủ cũng là vấn đề nông dân, vì nông dân là lực lượng
4
Trang 5cách mạng đông nhất chống phong kiến, chống đế quốc”4 Và chỉ có thể tranh thủ được đại đa số quần chúng nông dân đi theo cách mạng bằng con đường “Cải cách ruộng đất”, tức là một chính sách ruộng đất thích hợp có lợi cho đông đảo nông dân, để tập hợp quần chúng nông dân rộng rãi, sự đông đảo đó đến từ tầng lớp quần chúng nông dân lớp dưới
Giải quyết đúng đắn vấn đề ruộng đất cho nông dân, sẽ có những ảnh hưởng hết sức tích cực cho việc động viên của Đảng Về lực lượng, có thể tranh thủ được sự tham gia ngày càng lớn của đông đảo nông dân, hình thành nên đội quân cách mạng rộng rãi, giữ lấy phạm vi hoạt động của phong trào cách mạng Về kinh tế, nông dân được phân phối ruộng đất sẽ có tinh thần sản xuất, nông nghiệp phát triển trở thành nguồn lực dồi dào cho cách mạng về lương thực, đóng góp được tiền tài, vật lực cho cách mạng Về chính trị, sự nắm lấy tự chủ về tư liệu sản xuất, thì quá trình nhân dân dân chủ chuyên chính sẽ được lan truyền và thực hiện rộng rãi, quá trình đó làm củng cố sức mạnh phong trào quần chúng của Đảng ở nông thôn và uy tín của Đảng ngày càng dâng cao
Tác phẩm Vấn đề dân cày của Trường Chinh và Võ Nguyên Giáp, còn là bản cáo trạng đối với chế độ thực dân, phong kiến; đối với giai cấp nông dân,
là nguồn cổ vũ to lớn thúc đẩy họ đứng lên đấu tranh Cuốn sách cũng chứng
tỏ một bước trưởng thành về tư duy chính trị của những người động sản; tiếp nối phát triển và đặt cơ sở cho đường lối của Đảng ta đối với vấn đề nông dân, nông thôn sau này
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr.15-16.
5