Đại biểu HĐND với thị trường chứng khoán (Nhận định và bình luận. PGS TS. Phạm Duy Nghĩa, ĐHQG Hà Nội

Vortrag Berlin 17 5 2002 PGS TS Phạm Duy Nghĩa, ĐHQG Hà Nội TTBD ĐBDC, Văn phòng Quốc hội 2007 Nâng cao kỹ năng hoạt động của HĐND cấp tỉnh Đại biểu HĐND với thị trường chứng khoán (Nhận định và bình[.]

Đại biểu HĐND với thị trường chứng khoán:

(Nhận định và bình luận)

Quảng Bình, 04/08/2007

Thị trường vốn: Từ trung gian tài chính tới xã hội cổ đông

Gửi tiết

kiệm

Gửi tiết kiệm

Gửi tiết kiệm

Ngân hàng

DN vay vốn DN vay vốn

Gửi tiết kiệm

Gửi tiết kiệm

Gửi tiết kiệm

DN vay vốn DN vay vốn

Ngân hàng

Một vài khái niệm …

Người dân

Gửi tiết kiệmMua trái phiếu

Tự kinh doanh (hộ)DNTN

Hợp danhCông ty TNHHCông ty cổ phần

Niêm yếtChưa niêm yết

Mua vàng, mua đất

Đầu tư trực tiếp Đầu tư gián tiếp IPO: Phát hành lần đầu Phát hành bổ sung OTC Sở giao dịch

Thị trường chứng khoán: Bảy năm nhìn lại

Thị trường vốn trung và dài hạn

 Thành tựu: 55 công ty chứng khoán, 18 công ty quản lý quỹ, 6 ngân hàng lưu ký chứng khoán

 Tổng mức vốn hoá 22 tỷ USD (38% GDP)

 Phân hoá thị trường nhanh chóng (thị trường tập trung của các công ty niêm yết, thị trường mua bán cổ phần của công ty chưa niêm yết

và đủ loại chứng quyền…)

Di chuyển vốn: Thị trường tự điều tiết

 Nếu bán kịp thời: đỡ thiệt

cho nhà nước, chuyển đổi cơ

cấu có thể nhanh hơn

 đấu giá cổ phần

 Xác định giá DN

Kiểm đếm hồ sơ tham gia đấu giá cổ phần của Bảo Việt tại Trung tâm Giao dịch chứng khoán Hà Nội

Thúc đẩy cổ phần hoá … đến mức kịch tính

 Mua bán “thâm niên”

Vietcombank : 50 triệu đ/năm công tác

 Mua “lúa non” và giá đấu thầu thấp => đủ loại tranh chấp

 Cổ phần hoá bệnh viện: Bình dân, Viện Mắt,

viện Nhân dân 115 ?

 Cổ phần hoá đại học?

CB-CNV tỏ ra bức xúc sau khi

UBND TPHCM công bố ngưng cổ

phần hóa Bệnh viện Bình Dân Việc

này không chỉ khiến bên mua

quyền mua cổ phần thiệt hại, mà

còn dẫn đến những rắc rối không

nhỏ cho bên bán

Bộ chủ quản Quản lí ngành Bộ tài chính

ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG

Chiến lược Lãnh đạo NLĐ NĐT NN Công ty mẹ

HĐQT

BKS

TGĐ

Quan hệ giữa người quản lý và cổ đông: Thù lao

 Thu nhập = Thù lao + Cổ phần thưởng + Các

lợi ích tư khác

Thù lao

Cổ phần

Các lợi ích tư khác

 Hãng Google: 3 CEO Schmidt, Brin and Page, and 4 Vice Presidents

 Schmidt: Lương: 01$/năm; cổ phiếu 31,5 tỷ $; máy bay riêng

 Brin: Lương: 400.000$/năm; Page: 360.000/năm

 04 Vice President: 250.000 $/năm: cổ phiếu niêm yết 2004 => tăng từ 85$ => 460$/CP

Cổ tức/mệnh giá

Cổ phần thưởng

HĐQT: Tìm cách minh bạch thu nhập

 Tổng mức thù lao cho HĐQT do ĐHĐCĐ quyết định (65% phiếu của cổ

đông dự họp đại diện ít nhất 65% tổng phiếu bầu)

• § 117 LDN, § 17 Điều lệ mẫu

 HĐQT dự tính mức thù lao cho từng thành viên theo nguyên tắc nhất trí

• Thực tế chi trả được hạch toán thành mục riêng trong Báo cáo tài chính

 Buộc người quản trị kê khai lợi ích liên quan chậm nhất 07 ngày làm việc,

§ 118 LDN :

 Cổ phần trong DN sân sau (TCT Hàng Hải: Gemadept, Gematran)

 Cổ phần > 35% của người liên quan với người quản lí

 Giải trình về việc kinh doanh riêng, vụ Chè Yên Bái, chỉ được thực

hiện nếu HĐQT và BKS chấp thuận, vi phạm => nộp thu nhập cho

công ty ,

 Giám sát giao dịch tư lợi § 120 LDN

HĐQT, BKS: Quyền được có thông tin, §§ 114, 124

 Đáng kể: Thành viên đại diện cho nhóm cổ đông thiểu số

 03 – 05 thành viên: §§ 19-22 Điều lệ mẫu

 Quyền có thông tin khi dự họp

 Quyền yêu cầu TGĐ, Phó TGĐ, người quản lí các chi nhánh cung

cấp thông tin, tình hình tài chính trong công ty

 Thành viên BKS có quyền tiếp cần hồ sơ tài liệu giữ tại trụ sở

chính của công ty (vụ Bibica)

 Nhận xét: Cổ đông thiểu số được tăng quyền có thông tin về tình

hình kinh doanh của công ty.

Từ hội kín đến đại chúng: Báo cáo và minh bạch

 Công ty TNHH và Cty cổ phần không niêm yết: Hội kín

 Công ty đại chúng => tăng nghĩa vụ báo cáo và minh bạch, § 25, 101 LCK

 đã thực hiện chào bán cổ phiếu ra công chúng

 niêm yết tại TTGDCK

 ít nhất 100 cổ đông, không kể nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, có vốn điều

lệ đã thực góp từ 10 tỷ đồng trở lên

 Yêu cầu kiểm toán: ĐHĐCĐ xác định đơn vị kiểm toán độc lập, § 41 Điều lệ mẫu

2002; HĐQT chuẩn bị và gửi tới BKS chậm nhất 30 ngày trước ngày khai mạc

ĐHĐCĐ thường niên, § 128.3 LDN

 Chậm nhất 07 ngày trước ngày khai mạc ĐHĐCĐ phải có báo cáo và tài liệu của

HĐQT, báo cáo thẩm định của BKS và báo cáo tài chính tổng hợp các công ty con

=> có sẵn tại trụ sở chính và chi nhánh của công ty => cổ đông và kiểm toán viên

có quyền trực tiếp xem xét các báo cáo này.

Công khai thông tin: § 129 LDN, § 101 LCK

 Gửi báo cáo tài chính đã được ĐHĐCĐ thông qua tới cơ quan

ĐKKD; tóm tắt báo cáo gửi tới tất cả cổ đông

 Công ty niêm yết: Tóm tắt báo cáo tài chính công bố trên một nhật báo địa phương và một báo kinh tế TW 3 số liên tiếp, nếu có trang

Web, các báo cáo tài chính phải đưa lên mạng.

 Công ty đại chúng, § 101 LCK:

 Thông tin phải công bố trong thời hạn 24 giờ:

• Quyết nghị của ĐHĐCĐ

• Một số quyết định của HĐQT

• Quyết định khởi tố bị can với thành viên HĐQT, ban giám đốc, kế toán trưởng,

có bản án của tòa, kết luận vi phạm thuế với công ty

 Thông tin phải công bố trong thời hạn 72 giờ:

 Thông tin phải công bố theo yêu cầu của UBCKNN

 Nội dung công khai thông tin: §§ 28-29 Điều lệ mẫu 2007

Nhận diện bốn loại rủi ro phổ biến

Mua cổ phiếu OTC qua môi

giới của các công ty chứng

khoán bớt rủi ro hơn

 Rủi ro từ cơ quan quản lý

 Chỉ thị 03: 03%

 IPO hàng loạt => bội thực

 Thuế: 25% thu nhập ckhoán

 Rủi ro từ nhà phát hành

 công bố thông tin

 tăng vốn để làm gì

 Rủi ro từ thông tin nhiễu loạn

 Mary Lynch, HSBC, SSI

 P/E quá cao…

 Rủi ro từ nhà đầu tư

 Không có kiến thức

 Tâm lý đám đông …

các thiên thần, nhưng chẳng thể nào đo đạc được sự điên rồ của

con người"

 Vào 1/1/1720, mức giá cổ phiếu South Sea Bubble là 128 bảng Đến ngày 24/6/1720, cổ phiếu đạt mức 1.050 bảng Mọi người đều săn lùng, tuy nhiên sau đó ba tháng cổ phiếu South Sea Bubble bị vỡ hơi Tháng

12, nó trượt lại về giá 128 bảng

 Bộ óc vĩ đại của Isaac Newton đã quyết định bán những cổ phiếu South Sea Bubble vào thời điểm tháng 4 và được lời gấp đôi Nhưng sau đó ông dồn vốn mua lại những cổ phiếu đó khi chúng đang ở mức giá đỉnh chót để rồi chịu thua mất trắng khoảng 20.000 bảng (tương đương với khoảng 3 triệu USD ngày nay)

Sức lực, quyền uy của HĐND có hạn: Phải chọn đúng việc và đúng cách làm

 Tái định nghĩa quản trị quốc gia

Xã hội dân sự Truyền thông

C ơ sở pháp lý của hoạt động của cơ quan dân biểu

 Cơ quan dân cử là diễn đàn

 Cơ quan dân cử đại diện các nhóm cử tri khác nhau

 Cơ quan dân cử tranh luận về chính sách

 Cơ quan dân cử quyết định các chính sách lớn ở địa phương

 Cơ quan dân cử tham gia lập quy

 Cơ quan dân cử giám sát, xác lập trách nhiệm chính trị

Mong đợi của người dân vào cơ quan dân cử

Mong chờ vào cơ quan dân cử:

Tư pháp: 27 bước, 295 ngày,

rơi vãi 31% giá trị tranh

chấp => không độc lập

 Tranh luận về chính sách điều tiết, can thiệp

 Giảm bớt rủi ro

 Bảo vệ công chúng đầu tư: Niềm tin khó gây dựng, song lại dễ mất,

đã mất rất khó lấy lại

 Tăng kênh giám sát (minh bạch và báo chí)

 Ai thực hiện quyền giám sát? (thiết chế

nội bộ, hiện có, hay sử dụng nguồn lực

từ bên ngoài)

 Đối tượng bị giám sát là ai?: chính

quyền địa phương, tất cả các tổ chức,

pháp nhân và người dân

 Nội dung giám sát là gì?: giám sát

những nội dung gì (thực hiện luật, giám

sát văn bản, giám sát tư pháp )

 Việc giám sát được thực hiện bằng các

công cụ gì?

 Hệ quả của hoạt đông giám sát là gì?

biểu trong các vấn đề liên quan đến TT chứng khoán

Bình luận (1): Giúp ĐB nhận biết nhu cầu giám sát

 Tìm thông tin và lý lẽ từ

cử tri

 Phân tích thông tin =>

tranh luận bằng số liệu,

lí lẽ (không bằng cảm nhận)

 Nhận định: lựa chọn công cụ, thời điểm giám sát

 Cò chứng khoán, lừa đảo

 Giao dịch nội gián

 Tội phạm báo chí, kiểm

toán

Tội phạm lạ gia tăng …

 Giám sát để bảo vệ lợi ích của ai?

 Nếu tiến hành giám sát

có thể xung đột với lợi ích của ai?

 Đại biểu được gì?

 Cơ hội thương lượng, mặc cả

 Tham vấn chuyên gia

Chứng khoán ở Việt Nam: Một miền Tây hoang dã….

Bình luận (3): Từ chất vấn tới xác định trách nhiệm

chính trị

 Hỏi để biết => hay là hỏi để xác định trách nhiệm, xác định năng lực?

 Trả lời xong rồi thì như thế nào? Quyền (quá lớn) của chủ toạ kết luận phiên chất vấn

 Tín hiệu lạ từ HN và TP HCM trong tháng

7/2007

Một số gợi ý thảo luận …

 Sức có hạn: nên tập trung làm những gì?

 Năng lực có hạn: nên sử dụng những công cụ nào?

 Quyền uy có hạn: nên hướng tới những kết luận

và quyết định gì?

 Từng vị đại biểu có thể giúp gì cơ quan dân cử hoạt động tốt hơn?