5-1

MÔÛ ÑAÀU A MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Tiếng Việt là một môn học quan trọng trong chương trình giáo dục ở tiểu học, là môn học công cụ để học tập các môn học khác và qua đó giáo dục học sinh về[.]

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Tiếng Việt là một môn học quan trọng trong chương trình giáo dục ở tiểu học,

là môn học công cụ để học tập các môn học khác và qua đó giáo dục học sinh vềmọi mặt Tiếng Việt ở trường tiểu học được dạy và học thông qua các phân mônnhư Tập đọc, Tập viết, Kể chuyện, Chính tả, Luyện từ và câu, Tập làm văn Mỗiphân môn mang đến cho học sinh những nhiệm vụ giáo dục riêng nhưng lại cùngchung mục tiêu giáo dục Xu thế phát triển chương trình và đổi mới về sách giáokhoa của giáo dục tiểu học đòi hỏi phải khẩn trương điều chỉnh cách soạn thảochương trình và biên soạn sách giáo khoa ở trường tiểu học cho 4 trụ cột giáo dụccủa thế kỷ XXI do UNESCO đề xướng là :Học để biết, học để làm, học để cùngchung sống và học để khẳng định mình Chương trình tiểu học mới nhằm kế thừa

và phát triển những thành tựu, khắc phục những tồn tại của chương trình cũ, cùngvới những đổi mới về nội dung dạy học Là sự đổi mới của phương pháp dạy học

và tăng cường thời lượng học tập nhằm khuyến khích các trường lớp dạy họcnhiều hơn 5 buổi/tuần, tiến tới dạy 2 buổi/ngày Yêu cầu dạy và học ngày càngnâng cao hơn để đáp ứng với sự phát triển của xã hội Chính vì vậy đổi mới nộidung, phương pháp dạy học ở tất cả các môn học là vô cùng cần thiết Đặc biệt làmôn Tiếng Việt nói chung và phân môn Chính tả nói riêng

Trong thực tế dạy học hiện nay, tình trạng học sinh mắc lỗi chính tả rất phổbiến Như chúng ta đã biết, ở tiểu học chính tả là phân môn có vị trí đặc biệt quantrọng Chính tả (chính: đúng, tả: viết) theo nghĩa rộng là những quy định về cáchviết đúng đối với mỗi từ ngữ bao gồm cả tên người, tên địa lý, tên các tổ chức, cơquan, đoàn thể, các từ ngữ phiên âm tiếng nước ngoài và sử dụng các dấu câu… đểthực hiện mục tiêu của môn Tiếng Việt là phải đầu tư việc rèn luyện đọc và pháttriển năng lực tiếng mẹ đẻ cho học sinh, trong đó có năng lực viết chữ cho học sinh

để học tốt hơn trong học tập các môn học khác vừa giúp học sinh nắm vững quytắc chính tả và hình thành kỹ năng, kỹ xảo về chính tả Nhưng bản thân người giáo1

viên muốn dạy đúng chính tả cho học sinh phải dựa vào nguyên tắc dạy chính tả làphải thích hợp với từng đối tượng Bởi lẽ, dù là một cộng đồng người Việt Namnhưng mỗi người một cách phát âm theo phương ngữ khác nhau Chữ viết TiếngViệt lại là chữ viết ghi âm tương đối hợp lý Ở cấp độ âm tiết, nói chung có sự đốiứng một đối một giữa âm và chữ “phát âm thế nào thì viết thế ấy”.

Ví dụ :Người miền Bắc lẫn lộn :l/n;ch/tr;r/d/gi;s/x

Người miền Trung lẫn lộn:gi/d;v/d;e/ơ;n/ng;c/t;?/~

Người miền Nam lẫn lộn :v/d;ac/at;an/ang

Kết quả học tập của học sinh phản ánh chất lượng ngành giáo dục Để họcsinh học tốt thì giáo viên phải dạy tốt Như vậy mỗi giáo viên phải tự biến quá trìnhdạy học của mình thành quá trình học của học sinh, biết dạy cho học sinh cách học

và tự học Điều đó đòi hỏi mỗi giáo viên phải có trình độ sư phạm, luôn luôn tìmtòi sáng tạo, có sáng kiến mới trong dạy học, nắm vững nội dung, kiến thức, điềukiện thực tế lớp mình dạy, trang bị cho mình một vốn kiến thức và phương phápdạy học nhằm phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh, khả năng làm việcđộc lập và tự giải quyết các tình huống nảy sinh trong cuộc sống Giáo viên cầnsớm tiến hành điều tra lỗi chính tả ở địa bàn mình công tác để có biện pháp sửa saikịp thời cho học sinh có hiệu quả học tập tốt hơn Nếu không khắc phục kịp thờiđược tình trạng này việc mắc lỗi chính tả sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến học tậpcũng như trong giao tiếp của các em Bởi môn học chính tả là môn học công cụ, lànơi bắt nguồn cho giao tiếp cũng như tiếp thu tri thức trên con đường học tập củatrẻ Khi trẻ đến trường tham gia học tập là lúc trẻ bắt đầu học tập ngôn ngữ nói vàviết Đồng thời sử dụng nó để tiếp thu tri thức Chính vì thế, việc mắc lỗi chính tảkhông được khắc phục kịp thời sẽ làm cho trẻ gặp khó khăn lớn trong giao tiếp,cũng như trong học tập

Là một giáo viên tiểu học đang trực tiếp đứng lớp, bản thân tôi thấy việc mắclỗi chính tả của học sinh là một vấn đề hết sức nghiêm trọng, cần phải được nghiêncứu một cách kỹ lưỡng và khắc phục kịp thời Do đó tôi đã chọn đề tài “Lỗi chính1

tả của học sinh lớp 2A, trường tiểu học , xã , huyện ,tỉnh và cách khắc phục” Làm hướng tìm hiểu và nghiên cứu.

2- Lịch sử vấn đề:

Trước hết muốn viết đúng chính tả thì phải phát âm đúng nghĩa là chính âmtrước chính tả, giải pháp này dựa trên nguyên tắc cơ bản của chính tả tiếng việt lànguyên tắc ngữ âm học Nhưng trong thực tế không phương ngữ nào có dạng phát

âm được coi là chuẩn để làm chỗ dựa cho chính tả Thứ hai, muốn viết đúng chính

tả phải dựa vào nguyên học Nhà nghiên cứu Lê Ngọc Trụ cho rằng: “Theo từnguyên thì viết chắc chắn hơn” vấn đề chính tả Việt ngữ về nguyên học: muốn viếtđúng một tiếng ngoài cách phát âm đúng phải biết nghĩa và nguồn gốc tiếng đó.Ngược lại có ý kiến cho rằng “Lấy từ nguyên làm nguyên tắc chính tả” nhưngcâu chuyện về nguyên học là khó hiểu, chỉ dùng cho một vài nhà ngôn ngữ học.Đối với học sinh tiểu học càng khó vận dụng

Thứ ba, muốn viết đúng chính tả phải nắm vững mối quan hệ giữa âm và chữ.Đây là giải pháp từ pháp học, giải pháp này giải quyết được khá nhiều chính tảnhư:k/c/q, ngh/ng, nhưng khó vận dụng về giá trị biểu thị âm và chữ không phải làđơn nhất Không phải mọi cái nằm trong quy luật, hơn nữa có thể trang bị cho họcsinh tiểu học những tri thức ngữ âm học rồi mới viết chính tả

Thứ tư là dùng mẹo để viết đúng chính tả Giải pháp này đã được nhiều người

đề nghị, trong đó tiêu biểu là nhà văn Phan Ngọc Ông cho rằng đây là một giảipháp rất tốt khiến người ta thành công ngay lập tức Nhưng ta dễ dàng nhận thấy sốmẹo vặt chính tả quá nhiều (chưa kể ngoại lệ) khó có thể thuộc hết cả trăm mẹolược lỗi, với tiểu học mẹo không phải là giải pháp tối ưu

Thứ năm là cách nhớ từng chữ để viết chính tả Giải pháp này cũng khó thựchiện vì nó đòi hỏi phải có nhiều cố gắng lớn Thời gian tập dượt quá dài để có thểthuộc lòng mặt chữ và hàng ngàn tiếng

Giải pháp cuối cùng là khắc phục lỗi chính tả theo phương châm “Sai đâu sửađấy- sai gì học nấy” Nguyễn Đức Dương xem đây là giải pháp tối ưu “khắc phục1

giải pháp” nhớ từng chữ một cho học sinh tiểu học Tuy vậy dạy chữ nào cụ thể làvấn đề phải giải quyết đối với người làm giáo viên công tác giảng dạy Giải phápnày có thể mang lại hiểu quả trong dạy chính tả cho học sinh tiểu học

Những thành tựu trên của các nhà nghiên cứu mở ra một cách nhìn mới vềdiện mạo của tiếng mẹ đẻ và thấy được sự cần thiết về chuẩn phát âm và lỗi chính

tả của học sinh

Cách phát âm hợp chuẩn chữ viết được sử dụng để học sinh học đúng, đọchay Khắc phục một số lỗi phát âm do phương ngữ gây ra đồng thời tạo cơ sở chohọc sinh viết chính tả đúng vì chữ Tiếng Việt là chữ ghi âm

Tuy nhiên, những nghiên cứu trên là mô hình chung của cả nước Do vậy, đểgóp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt ở trường tiểu học ,theo bước đi của các nhà nghiên cứu tôi xin đi sâu vào việc “Khảo sát lỗi chính tảcủa học sinh” để đưa ra những biện pháp khắc phục Đây là nguồn tư liệu quý giá

mà tôi đã tích hợp được trong quá trình nghiên cứu phục vụ cho việc giảng dạytiếng việt đạt kết quả tốt hơn

3) Ý nghĩa của đề tài :

Chính tả là một trong những phân môn hết sức quan trọng trong môn tiếngViệt, việc hình thành và phát triển năng lực chính tả cho học sinh ở trường tiểu họcthường được thực hiện hai hình thức: Dạy cái đúng và sửa cái sai trong chươngtrình Tiếng Việt, học sinh được rèn luyện các kỹ năng viết qua các hình thức tậpchép, tập viết và chính tả

Khi giáo dục được đổi mới, chữ viết được sử dụng trên một phương diện rộnglớn, việc viết đúng chính tả là một yêu cầu không thể thiếu trong giai đoạn hiệnnay Nội dung các bài chính tả chủ yếu được thể hiện trong sách giáo khoa, sáchhướng dẫn ngoài những tài liệu chính thức dùng trong nhà trường, như sách giáokhoa, sách hướng dẫn vở tập viết và vở bài tập còn có những công trình nghiêncứu về việc nâng cao năng lực chính tả cho học sinh trong công cuộc đổi mới hiệnnay của nền giáo dục nước nhà Do đó nếu chính tả chưa thành thạo sẽ cản trở quá1

trình tìm hiểu đó của học sinh Vì thế việc nghiên cứu lỗi chính tả của học sinh tiểuhọc và cách khắc phục là một vấn đề mang tính trọng tâm cần phải thực hiện mộtcách nghiêm túc để đáp ứng yêu cầu giáo dục trong quan điểm dạy học mới.

Trong công tác giáo dục ở tiểu học, nhiệm vụ của người thầy giáo là cung cấpkiến thức cơ bản cho học sinh Vì vậy Qua nghiên cứu và tìm hiểu trước đây cònmang tính chung chung chưa thực sự vào những đối tượng cụ thể Do đó để tìmhiểu kỹ hơn đặc biệt những lỗi mà các em học sinh ở trường tiểu học thường mắc phải Nên tôi quyết định khảo sát nghiên cứu về lỗi chính tả ở học sinhlớp 2A và đề ra biện pháp khắc phục cho học sinh, góp phần vào sự thành côngtrong đổi mới của giáo dục nước nhà

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

4.1) Đối tượng nghiên cứu :

Đối tượng nghiên cứu là lỗi chính tả của học sinh tiểu học lớp 2A trường tiểuhọc , Huyện ,

4.2) Phạm vi nghiên cứu :

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là lớp 2A trường tiểu học -huyện -

5/ Phương pháp nghiên cứu.

a Phương pháp khảo sát, điều tra :

Tiến hành điều tra tìm hiểu và khảo sát bài viết của học sinh lớp 2A từ thực tếviệc mắc lỗi chính tả mà học sinh thường gặp phải, để lấy căn cứ cho vấn đềnghiên cứu

Thông qua những tư liệu đã thu thập được kết hợp với những hướng dẫn đãđược tham khảo qua sách, tài liệu tham khảo, chúng tôi tiến hành tổng hợp và phântích nội dung của vấn đề nghiên cứu.

Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp khác để nghiên cứu vàtrình bày nội dung của đề tài

6 Cấu trúc của đề tài :

- Nghiên cứu về lý thuyết lỗi chính tả ở tiểu học

- Khảo sát, thống kê các bài viết chính tả lớp, trường tiểu học

- Những biện pháp khắc phục lỗi chính tả ở trường tiểu học

1

B NỘI DUNG

1 Khái quát chung:

1.1/ Vài nét về trường tiểu học :

Trường tiểu học là một trường thuộc vùng sâu vùng xa củahuyện - Trường cách trung tâm huyện 30km Trường mới đượcthành lập vào năm 2004, tách ra từ trường tiểu học với tổng số học sinh

520 em/19 lớp Trong đó chiếm đa số là các con em đồng bào dân tộc thiểu số nhưH’Mông và Êđê Cơ sở vật chất của trường còn rất nhiều thiếu thốn Mặc dù đãđược sự quan tâm rất lớn của các cấp lãnh đạo, chính quyền địa phương, đồng thờitrường có một đội ngũ giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt huyết với nghề, song vì trườngmới thành lập, số học sinh đông lại là chủ yếu con em đồng bào dân tộc, trình độnhận thức không đồng đều, phần nhiều các em còn sử dụng ngôn ngữ địa phương,mang đặc trưng của vùng miền, “nói thế nào, viết thế đó” nên việc mắc lỗi chính tảtrong học tập là điều không thể tránh khỏi

1.2/ Những lỗi chính tả học sinh thường gặp :

ϖ * Lỗi chính tả của học sinh là hình thức viết sai quy tắc chính tả theocấu trúc chính tả hiện hành của Tiếng Việt

ϖ Xét về quy tắc, lỗi chính tả thường xảy ra với hai quy tắc :

-Lỗi viết sai do phát âm không đúng với âm chuẩn Tiếng Việt

-Lỗi viết sai do sai nguyên tắc chính tả hiện hành

& Lỗi viết sai do phát âm không đúng với âm chuẩn Tiếng Việt :

Tiếng Việt vốn là ngôn ngữ thống nhất, chính tả Tiếng Việt về căn bản là mộtchính tả thống nhất Tuy nhiên tiếng Việt có nhiều phương ngữ, thổ ngữ, nên bêncạnh tính thống nhất là chủ đạo nó cũng có những nét dị biệt khá rõ ràng trong cáchphát âm, cách dùng từ giữa các vùng tạo ra ấn tượng mạnh mẽ về sự tồn tại trongthực tế ba “giọng” nói khác nhau “giọng” miền Bắc, “giọng” miền Trung, “giọng”miền Nam tương ứng với ba vùng phương ngữ theo cách chia tách của các nhà

1

nghiên cứu: phương ngữ Bắc Bộ, phương ngữ Trung Bộ, phương ngữ Nam Bộ.Mỗi một vùng phương ngữ có những cách phát âm tiếng việt khác nhau Đặc điểmphát âm đặc trưng cho từng vùng khác với phát âm chuẩn là nguyên nhân dẫn đếnnhững cách viết sai chính tả Bên cạnh đó do học sinh không hình thành được mộtcách rõ ràng biểu tượng âm thanh thính giác và chưa nắm vững quy tắc ghép chữcái ghi âm tiết Các em viết sai chính tả cũng là do không chú ý khi viết bài Vì vậy

mà một âm tiết được viết thành những cách khác nhau ở từng học sinh Loại lỗinày thường là lỗi sai phụ âm đầu do không phân biệt được : n/l;ch/tr;s/x;r/gi/d

&Lỗi do vi phạm quy tắc chính tả hiện hành :

Lỗi do phạm quy tắc chính tả hiện hành là loại lỗi do học sinh không nắmđược quy tắc của cách viết chính tả Tiếng Việt hiện nay Lỗi này được phân ra cácloại sau :

- Lỗi do học sinh viết ẩu, cẩu thả lẫn lộn giữa chữ in và chữ thường Lỗi nàychủ yếu rơi vào các chữ sau đây là nhiều nhất: c/C, x/X, b/B, p/P, v/V, s/S , k/K;g/G

- Lỗi do bất hợp lý về chữ viết (học sinh không nắm được chính tự ngữ phápTiếng Việt) thể hiện việc viết lẫn lộn ở các trường hợp sau :

+ c/k/q; ngh/ng; gh/g; d/gi; y/i: dao/giao; dài/dày; nghĩnh/ngĩnh; nghe/nge,…+ tr/ch: trong/chong; trắng/chắng; trước/chước; trên/chên; tròn/chòn

+ gi/d: giận/dận; dân/giân; dan/gian

ϖ Xét về loại, lỗi chính tả xảy ra với một số loại sau :

- Lỗi sai cả tiếng : là loại lỗi khi học sinh viết không đúng quy tắc nên sai cảtiếng

Về lỗi sai này nguyên nhân là do học sinh không chú nghe giáo viên đọc,không nhớ mặt chữ nên dẫn đến viết sai, viết thiếu

- Lỗi sai phụ âm đầu : là loại lỗi khi viết bị sai những phụ âm đầu bị sai Lỗinày thường xẩy ra do các em phát âm theo tiếng địa phương, giáo viên đọc có

1

nhiều tiếng gió dẫn đến học sinh nghe không rõ phụ âm đầu thường sai là: ch/tr;x/s; n/l; r/d/gi,…

-Lỗi sai phần vần: Lỗi này thường viết sai ở các vần như: ân/ âng; inh /in;an/ang; ăn/ăng;… lỗi này thường có nhiều nguyên nhân Có thể do học sinh khôngnắm chắc chữ viết, nhưng cũng có thể do một số giáo viên khi đọc không chuẩndẫn tới học sinh viết sai

-Lỗi viết sai dấu thanh: Lỗi này học sinh thương mắc ở dấu ~/?; dấu sắc/ dấuhuyền Ví dụ: đã/đả; chõng/ chọng; cá/ cà…

- Lỗi khác (viết hoa tuỳ tiện, các dấu câu) : loại lỗi này khá phổ biến, tuykhông nhiều lỗi như phụ âm đầu hay vần nhưng số lượng học sinh mắc lỗi tươngđối nhiều Chiếm tỷ lệ cao là lỗi viết hoa Nguyên nhân của nó là do các em thườngviết ẩu, không cân nhắc kỹ càng trước khi viết hoặc chưa nắm vững quy tắc viếthoa, quy tắc sử dụng dâu câu

2 Tình hình mắc lỗi chính tả của học sinh 2A trường tiểu học –

xã – huyện :

2.1 Thống kê những lỗi học sinh thường mắc phải :

Từ lý thuyết của vấn đề nghiên cứu tôi đã tiến hành khảo sát các em học sinh2A trường tiểu học Tôi đã kiểm tra vở chính tả học kì II của lớp 2A(tổng số 28 em, có nhiều học sinh là người miền Bắc và miền Trung và con emđồng bào dân tộc thiểu số) Đối với lớp 2, mỗi tuần có 2 tiết chính tả nhưng giốngnhau về phân biệt âm, vần và dấu Do điều kiện thời gian nghiên cứu hạn chế nêntôi chỉ khảo sát 15 bài chính tả ở học kỳ II (mỗi tuần một bài) để làm căn cứ choviệc nghiên cứu lỗi chính tả ở học sinh Sau khi kiểm tra vở của các em tôi đã tiếnhành thống kê về lỗi chính tả mà các em vi phạm như sau:

ϖ Tổng số bài là: 420 bài (28em x 15bài)

ϖ Số bài phạm lỗi: 160 bài chiếm tỉ lệ 38,1%

ϖ Số bài không phạm lỗi: 260 bài chiếm tỉ lệ 61,9% 1

ϖ Thống kê theo từng bài cụ thể như sau:

lượng

Tỉ lệ

%

P âm đầu

Dấu thanh

Dấu thanh

Khi viết chính tả các em học sinh lớp 2A mắc lỗi không giống nhau, vì nhiều

lý do mà các em thường mắc các lỗi về âm đầu, vần, dấu thanh hoặc sai cả tiếng.Sau đây là những lỗi mà các em đã viết sai cụ thể ở từng bài như sau :

Tên bài

chính tả Lỗi phụ âm đầu Lỗi phần vần Lỗi thanh điệu

Lỗi sai cả tiếng Chuyện

mầm/nâng

Trời/trới;

nhớ/nhờ; ấp ủ/ấp ú

tốt/tat;

đâm/dang; mầm/nâng

Gió gió/dó; xa/sa; rủ/dủ;

Khe khẽ/khe khẻ;

bổng/bỗng;

ngủ/ngú

Cù/cùng; bưởi/bương; thèm/theng

1