Tài liệu Luận văn:Một số giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo hệ trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh pptx

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHNGUYỄN TẤN CHIÊU LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH T THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2007... BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH T

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN TẤN CHIÊU

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH T

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2007

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN TẤN CHIÊU

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH T CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

1.2.1 KHÁI NI M Trang 7 1.2.2 QU N LÝ CH T L NG ÀO T O Trang 10 1.2.2.1 Khái ni m Trang 10 1.2.2.2 Các ph ng th c qu n lý ch t l ng Trang 10 1.2.3 KI M NH CH T L NG ÀO T O Trang 13 1.2.3.1 Khái ni m: Trang 13 1.2.3.2 Vai trò c a ki m đ nh ch t l ng trong vi c

nâng cao ch t l ng đào t o Trang 14

1.3 C I M, VAI TRÒ C A GIÁO D C TRUNG C P CHUYÊN

NGHI P Trang 16

1.4 S C N THI T C A ÀO T O NGU N NHÂN L C K THU T TRONG S NGHI P CÔNG NGHI P HÓA, HI N I HÓA Trang 17 TÓM T T CH NG 1 Trang 21

CH NG 2: TH C TR NG V GIÁO D C NGH NGHI P

THÀNH PH H CHÍ MINH Trang 22 2.1 TÌNH HÌNH GIÁO D C NGH NGHI P VI T NAM Trang 22

2.1.1 V c s v t ch t Trang 23 2.1.2 V giáo viên Trang 24 2.1.3 V ch ng trình Trang 26 2.1.4 V c c u đào t o Trang 28 2.1.5 V qu n lý Trang 29 2.1.6 V ngu n nhân l c Trang 30

2.2 CH S CH T L NG GIÁO D C VI T NAM Trang 32 2.3 TH C TR NG V GIÁO D C NGH NGHI P

THÀNH PH H CHÍ MINH Trang 33

2.3.1 Tình hình t ng quát Trang 33 2.3.2 Th c tr ng h trung c p chuyên nghi p Trang 35 2.3.3 Tình hình ch t l ng t i m t s tr ng trung c p Trang 38 2.3.3.1 V k t qu h c t p c a h c sinh Trang 38 2.3.3.2 V trình đ chuyên môn c a cán b gi ng d y Trang 38 2.3.4 Nh ng thu n l i, khó kh n Trang 39 2.3.4.1 Thu n l i Trang 39

2.3.4.2 Khó kh n Trang 39 2.3.4.3 Nguyên nhân Trang 41 2.3.5 ánh giá ch t l ng đào t o Trung c p chuyên nghi p tr ng

Trung h c Công ngh L ng th c – Th c ph m Trang 43

TÓM T T CH NG 2 Trang 48

CH NG 3: M T S GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG

ÀO T O CHO H TRUNG C P CHUYÊN NGHI P

TRÊN A BÀN TP H CHÍ MINH Trang 49 3.1 QUAN I M, M C TIÊU C A NHÀ N C

V GIÁO D C NGH NGHI P Trang 49

3.1.1 M c tiêu chung Trang 49 3.1.2 M c tiêu v giáo d c ngh nghi p TP H Chí Minh t i 2010 Trang 50

3.2 M T S D BÁO V GIÁO D C NGH NGHI P

NH NG N M T I Trang 52

3.2.1 D báo v m ng l i tr ng d y ngh ,

nhu c u đào t o ngh nghi p Trang 52 3.2.2 Giáo d c ngh nghi p trong th i k h i nh p Trang 54

3.3 M T S GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG ÀO T O

CHO H TRUNG C P CHUYÊN NGHI P TRÊN A BÀN

3.3.3 Áp d ng ph ng pháp d y ngh MES Trang 59 3.3.3.1 Mođun k n ng hành ngh Trang 60 3.3.3.2 Ph ng pháp ti p c n đào t o ngh theo MES Trang 62 3.3.3.3 Ph ng pháp xây d ng MES Trang 63 3.3.3.4 M r ng di n ngh ho c nâng cao trình đ ngh Trang 64 3.3.4 Qu n lý ch t l ng đào t o theo ISO Trang 65 3.3.5 T o m i liên h ch t ch gi a nhà tr ng - doanh nghi p Trang 67

3.4 KI N NGH Trang 68

3.4.1 Hoàn thi n c ch pháp lý đ nâng cao

n ng l c h giáo d c ngh nghi p Trang 68 3.4.2 Xây d ng c quan d báo v ngu n nhân l c Trang 69 3.4.3 Nâng cao ch t l ng giáo d c ph thông, t ng c ng

h ng nghi p cho h c sinh ph thông Trang 70

TÓM T T CH NG 3 Trang 71

K T LU N Trang 72

Tài li u tham kh o

PH L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

ASEAN: Asociation of South East Asia Nations ( Hi p h i các n c ông Nam Á) CNKT: Công nhân k thu t

GDP: Gross Domestic Product (T ng s n ph m qu c n i)

ISO: International Organization for Standardization

(T ch c qu c t v tiêu chu n hóa MES : Module Employable Skills (Mô đun k n ng hành ngh )

OECD: Organization for Economic Co-operation and Development

(T ch c h p tác và phát tri n kinh t ) PTTH: Ph thông trung h c

PTCS: Ph thông c s

TCCN: Trung c p chuyên nghi p

TP.H Chí Minh: Thành ph H Chí Minh

UNESCO: United Nations Educational Scientific and Cultural Organization

(T ch c v V n hóa-Khoa h c và Giáo d c c a Liên hi p qu c) WTO: World Trade organization (T ch c th ng m i th gi i)

DANH M C B NG BI U, TH

B ng 1.1: Chi ngân sách nhà n c cho giáo d c

S đ 1.1: H th ng giáo d c qu c dân

Bi u đ 2.1: T l giáo viên theo các kh i

B ng 2.1: Ch s ch t l ng giáo d c m t s n c châu Á (thang 10 đi m)

B ng 2.2 : S GV, HS Trung c p chuyên nghi p qua các n m

B ng 2.3 : S SV H,C so v i s HS TCCN

Bi u đ 2.3: S SV H,C so v i s HS TCCN

B ng 2.4: ánh giá v ch t l ng đào t o Trung c p chuyên nghi p t i

tr ng Trung h c Công ngh L ng th c – Th c ph m

B ng 2.5: ánh giá ch t l ng đào t o c a h c sinh theo nhóm ngành

B ng 2.6: ánh giá ch t l ng đào t o c a h c sinh theo n m h c

chuyên nghi p trên đ a bàn TP H Chí Minh (2000-2005)

Ph l c 11: Chi ngân sách nhà n c cho giáo d c

Ph l c 12: H Trung c p chuyên nghi p c n c

1

1 LÝ DO CH N TÀI:

Giáo d c Vi t Nam luôn là m i quan tâm c a nhi u ng i nh t là trong nh ng

n m g n đây i v i nh ng n c đang phát tri n nh Vi t Nam, đ v n t i m t

n n giáo d c tiên ti n, hi n đ i, c p nh t là đi u ki n c n thi t đ đi đ n phát tri n kinh t lâu dài và b n v ng

Vi t Nam đang trong quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa và h i nh p qu c

t Trong nh ng nhân t có tác đ ng m nh m đ n s phát tri n c a đ t n c th i

k này thì ngu n nhân l c luôn là nhân t quy t đ nh

“Con ng i và ngu n nhân l c là nhân t quy t đ nh s phát tri n đ t n c trong th i k công nghi p hóa, hi n đ i hóa…”

(Chi n l c phát tri n kinh t -xã h i 2001-2010)

M t trong nh ng ngu n nhân l c đáp ng tr c ti p cho th i k công nghi p hóa, hi n đ i hóa là l c l ng lao đ ng lành ngh , trong đó h giáo d c Trung c p chuyên nghi p cung c p m t l ng không nh Trong nh ng n m qua, Vi t Nam luôn trong tình tr ng “th a th y, thi u th ” do tâm lý chung c a các gia đình luôn mong mu n con em mình đ c theo h c b c đ i h c Ch t l ng lao đ ng ngh còn th p, ch a ngang t m khu v c, ch a đáp ng đ c nhu c u công nghi p hóa,

hi n đ i hóa, v n còn kho ng cách gi a trình đ tay ngh c a h c sinh m i ra

tr ng và nhu c u c a các doanh nghi p Trong khi đó h c sinh ph thông ch a

đ c h ng nghi p m t cách khoa h c, ch a th y đ c s c n thi t v k n ng ngh ngay t khi còn ng i trên gh nhà tr ng

Xu t phát t tình hình trên, tôi ch n v n đ : “M t s gi i pháp nâng cao ch t

l ng đào t o h Trung c p chuyên nghi p trên đ a bàn thành ph H Chí Minh” làm đ tài nghiên c u c a mình v i mong mu n đóng góp m t ph n nh vào

s nghi p đ i m i giáo d c chung c a đ t n c

T tr c đ n nay đã có nhi u công trình nghiên c u v giáo d c, nh ng ph n

l n đ u chú tr ng vào giáo d c ph thông, giáo d c đ i h c vì ph n l n h c sinh và các gia đình đ u đi theo con đ ng: Ti u h c – THCS – THPT - i h c Giáo d c ngh nghi p, nh t là h trung c p chuyên nghi p ch a đ c chú ý đúng m c, t ng

x ng v i v trí và t m quan tr ng c a nó trong h th ng giáo d c qu c dân

M t s bài vi t, công trình nghiên c u v giáo d c ngh nghi p t nhi u góc

đ khác nhau mà tác gi đ c bi t đ n đ c li t kê ph n tài li u tham kh o

Lu n v n này v i h ng nghiên c u nâng cao ch t l ng đào t o h Trung

c p chuyên nghi p trên đ a bàn thành ph H Chí Minh, nh m góp ph n nâng cao

ch t l ng lao đ ng k thu t b c trung c p tr c đòi h i ngày càng cao c a xã h i,

s c nh tranh v ngu n nhân l c đang d n rõ r t khi chúng ta đã gia nh p WTO

c a xã h i, trong b i c nh chúng ta m i gia nh p WTO, s c nh tranh v ngu n nhân l c m i ngày m t cao

3

-4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U C A TÀI:

- i t ng nghiên c u: Lo i hình tr ng Trung c p chuyên nghi p

- V n đ nghiên c u: M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng đào t o cho h

Trung c p chuyên nghi p

- Ph m vi nghiên c u: M t s tr ng Trung c p chuyên nghi p trên đ a bàn

tr ng trung c p chuyên nghi p, các báo, t p chí…

6 K T C U C A LU N V N:

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, tài li u tham kh o, ph l c, lu n v n bao g m 3

ch ng đ c k t c u nh sau:

̇ Ch ng 1: C s lý lu n v ch t l ng đào t o, vai trò, đ c đi m c a giáo

d c ngh nghi p trong th i k công nghi p hóa, hi n đ i hóa c a

“- H th ng giáo d c qu c dân g m giáo d c chính quy và giáo d c th ng xuyên

- Các c p h c và trình đ đào t o c a h th ng giáo d c qu c dân bao g m :

a) Giáo d c m m non bao g m có nhà tr và m u giáo

b) Giáo d c ph thông có ti u h c, trung h c c s , trung h c ph thông c) Giáo d c ngh nghi p có trung c p chuyên nghi p và d y ngh

d) Giáo d c đ i h c và sau đ i h c: đào t o trình đ cao đ ng, trình đ đ i

h c, trình đ th c s , trình đ ti n s ” [15, đi u 4]

S đ i m i c b n c a Lu t Giáo d c 2005 so v i Lu t Giáo d c 1998 là coi giáo d c th ng xuyên không ch là m t ph ng th c h c t p mà còn là m t b

ph n quan tr ng trong h th ng giáo d c qu c dân nh m xây d ng xã h i h c t p,

t o đi u ki n cho vi c h c t p su t đ i c a nhân dân

Hi n nay s sinh viên trên s dân là 1,6% T l này so v i Thái Lan m c 2% Và theo đ án phát tri n giáo d c thì t i 2010 s t ng t l này lên 2% và t i

2020 là 4,5% T l trung bình các n c phát tri n cao OECD d a vào ngu n s

li u v giáo d c c a OECD (Education at a Glance 2005) là 4,3% trong đó có n c cao nh Hàn Qu c là 6,7%, M 5,7%, n c th p nh c 2,6%, Mexico 2,1%

Ngân sách dành cho giáo d c n m 2006 kho ng 55300 t đ ng T n m 2000-2006 chi cho giáo d c-đào t o đã t ng t 15% lên 18% trong t ng chi ngân sách Nhà n c (b ng 5,6% GDP, cao h n t l bình quân 3,8% c a các n c và

(Ngu n: B Giáo d c - ào t o)

H th ng giáo d c Vi t Nam đang đ i m i theo h ng h i nh p khu v c và

qu c t v i chi n l c lâu dài là m r ng quy mô giáo d c trên c s đ m b o ch t

l ng M c tiêu lâu dài là xây d ng m t xã h i h c t p, trong đó ai c ng đ c h c

t p, đào t o đ thông th o ít nh t m t ngh Tuy nhiên đây là m t m c tiêu mà đ

th c hi n đ c còn r t nhi u khó kh n M t trong nh ng lý do là ngu n l c c a chúng ta quá h n h p, ch a đ đ m r ng m ng l i các c s giáo d c và đào t o

T ch c và ho t đ ng giáo d c đã có s thay đ i c n b n, h ng t i s đa

d ng hoá, chu n hoá, hi n đ i hoá và xã h i hoá Vi t Nam c ng đã có nh ng b c

đi ch đ ng trong h i nh p giáo d c, ti p nh n giáo d c n c ngoài

Nhi u n m qua, v i ch tr ng xã h i hóa giáo d c, nhi u tr ng i h c ra

đ i, nh ng ch a quan tâm đúng m c đ n tr ng d y ngh , trung c p chuyên nghi p h th ng đào t o ngh nghi p v n b coi là n ng v lý thuy t.G n đây Lu t giáo d c s a đ i 2005 và Lu t d y ngh 2006 ra đ i đã đánh d u m t b c phát tri n m i cho giáo d c ngh nghi p nh ng v n còn nhi u v ng m c, ch a hoàn thi n

Cao đ ng ngh (2 - 3 n m) Trung c p ngh (1–2 n m)

D y ngh

S c p ngh (d i 1 n m)

6

-S đ 1.1:

7

-1.2 CH T L NG ÀO T O

1.2.1 KHÁI NI M:

Ch t l ng t t góp ph n vào vi c xây d ng nên th ng hi u, hình ành, danh

ti ng c a m t đ n v ti n hành công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c c n ph i

có m t l c l ng lao đ ng có ch t l ng cao Mu n v y thì ph i nâng cao ch t

l ng đào t o c a các tr ng Do đó, vi c nâng cao ch t l ng đào t o luôn là nhi m v quan tr ng nh t c a b t k c s đào t o nào

Trong l nh v c giáo d c, ch t l ng đào t o là m t khái ni m khó đ nh ngh a, khó xác đ nh, khó đo l ng, khó n m b t và cách hi u c a m i ng i, m i c p, m i góc đ c ng khác nhau

¬ Theo T đi n ti ng Vi t:

“Ch t l ng là cái làm nên ph m ch t giá tr c a m t v t”

¬ Theo t ch c Qu c t v Tiêu chu n hóa (ISO):

Trong giáo d c đào t o, hi n nay ch a có m t chu n chung, nh t là v các k

n ng ngh , vì v y các tr ng t đ ra các tiêu chu n nh t đ nh v các l nh v c trong quá trình đào t o c a tr ng mình và ph n đ u theo các chu n đó Theo cách này,

đ nâng cao ch t l ng đào t o thì các tiêu chu n d n đ c nâng cao lên

và có th s d ng đ phân tích ch t l ng đào t o các c p đ khác nhau

Lu t d y ngh quy đ nh: “M c tiêu d y ngh là đào t o nhân l c k thu t tr c

l ng, các t ch c h u quan s xem xét, đánh giá h th ng đ m b o ch t l ng c a

tr ng đó có giúp nhà tr ng hoàn thành s m ng m t cách hi u qu và hi u su t cao hay không Trong ch t l ng đào t o có hi u qu đào t o - đào t o có ch t

l ng tr c h t ph i là đào t o có hi u qu

- Ch t l ng đào t o d i góc đ qu n lý:

D i góc đ qu n lý và c ng là cách x a nay khi đánh giá ch t l ng đào t o

c a m t c s đào t o, tr c tiên là nhìn vào t l đ u/r t, t l h c viên t t nghi p, t

l h c viên b h c, t l h c viên khá, gi i Nh cách tính hi n nay c a ngành Giáo

d c, hi u su t đào t o đ c tính b ng t l ph n tr m s h c sinh t t nghi p/ s h c sinh nh p h c

9

Ch t l ng đào t o d i góc đ ng i s d ng

D i góc đ ng i s d ng, mà ph n l n là các doanh nghi p, ch t l ng đào

t o s đ c đánh giá qua ki n th c, k n ng, tay ngh , kh n ng hoàn thành nhi m

v đ c giao, kh n ng thích ng v i môi tr ng, đ o đ c, tác phong làm vi c c a

i v i ng i h c, ngoài ki n th c, k n ng, tay ngh , ch t l ng đào t o còn

đ c xem xét, cân nh c v giá tr c a b ng c p, kh n ng tìm vi c làm sau khi t t nghi p, s phát tri n cá nhân và vi c chu n b cho m t v trí xã h i trong t ng lai

V nguyên t c, có th đo giá tr trung bình c a tri th c qua giáo d c b ng thu nh p ròng mà nó đem l i cho ng i h c t o ra trong su t cu c đ i c a h sau khi tr đi chi phí c n thi t Tuy nhiên đ tính đ c m t cách t ng đ i chính xác c ng là r t khó kh n vì ph i:

- Tiên đoán đ c chính xác thu nh p ròng này ch t y u t giáo d c t o ra

- Bi t đ c su t l i nhu n trung bình c a n n kinh t theo ngh a chi phí c h i

đ đ a thu nh p trên v giá tr hi n t i Cách tính này là d a vào gi thi t h n là

n m b t đ c giá tr th t trên th tr ng

T nh ng cách ti p c n trên, có th rút ra r ng:

Ch t l ng đào t o là s phù h p v i m c tiêu đ ra qua s đánh giá c a

ng i h c, ng i d y, ng i qu n lý và ng i s d ng s n ph m đào t o

̇ ngu n tài l c, c s v t ch t, sách và trang thi t b d y h c

ây c ng chính là các đi u ki n đ đ m b o ch t l ng đào t o Vì v y mu n nâng cao ch t l ng đào t o thì ph i tác đ ng đ nâng cao ch t l ng, hi u qu c a các y u t trên

1.2.2 QU N LÝ CH T L NG ÀO T O

1.2.2.1 Khái ni m:

Qu n lý ch t l ng là quá trình có t ch c nh m đ m b o các s n ph m tr c khi đ a vào s d ng ph i đ t đ c các tiêu chu n đ ra và phù h p v i các yêu c u

11

-Ü Ki m soát ch t l ng:

i t ng qu n lý là các s n ph m M c tiêu là ng n ng a vi c t o ra, s n xu t

ra các s n ph m không đ t tiêu chu n Trong tr ng h c, s n ph m đào t o là nh ng

h c sinh, sinh viên v i nh ng tri th c mà h l nh h i đ c ng n ng a vi c có

nh ng h c sinh y u, kém, ph i ki m soát các y u t nh đ i ng gi ng viên,

ph ng pháp gi ng d y, ch t l ng đ u vào, trang thi t b d y h c và y u t môi

tr ng Nh ng b ph n chuyên trách nh phòng đào t o, khoa, t b môn, là h i

đ ng thi t t nghi p ph i ph i h p ch t ch làm nhi m v ki m tra phát hi n, lo i ra

nh ng h c sinh y u, kém tr c khi ra tr ng Ho t đ ng qu n lý ch t l ng c a c quan c p trên đ i v i c s là ho t đ ng thanh tra, ki m tra đ nh k

Vi c đ nh h ng và ki m soát v ch t l ng bao g m các ho t đ ng chính:

- L p chính sách, ho ch đ nh

- Xác đ nh m c tiêu và đ nh ra các tiêu chu n c n đ t đ c

- i chi u các tiêu chu n c n đ t v i k t qu th c hi n

- Các ho t đ ng khai thác và s

d ng ngu n l c

12

-Ü m b o ch t l ng:

Khác v i ph ng th c ki m soát ch t l ng, đ m b o ch t l ng làm nhi m

v phòng ng a s ra đ i c a nh ng s n ph m không đ t tiêu chu n Quá trình này

di n ra tr c và trong su t quá trình v i m c đích ng n ch n ngay t đ u nh ng l i

có th m c đ kh c ph c k p th i, đ m b o r ng các s n ph m cu i quá trình không b l i Vi c qu n lý ch t l ng t p trung vào vi c đ m b o đ y đ các đi u

ki n cho vi c th c hi n quá trình và h th ng các th t c giám sát vi c th c hi n quá trình làm đ c đi u này, nhà tr ng c n xây d ng công tác qu n lý ch t

l ng thành m t h th ng hoàn ch nh, có c ch v n hành nghiêm ng t – ó chính

là h th ng đ m b o ch t l ng

Hi n nay trên th gi i, vi c qu n lý ch t l ng đào t o th ng áp d ng ph ng

th c này v i các mô hình khác nhau, tùy theo đ c đi m c a t ng c s Vi c qu n

lý ch t l ng trong các c s đào t o t p trung vào vi c xây d ng m t h th ng đ m

b o ch t l ng có hi u qu cao

Vi c đánh giá ch t l ng c a m t c s đào t o ho c m t ch ng trình đào t o

th ng dùng bi n pháp Ki m đ nh và công nh n nh m đánh giá và xác nh n r ng c

s đào t o ho c ch ng trình đào t o đó đã có m t h th ng đ m b o ch t l ng đ tin c y và ho t đ ng có hi u qu Ch ng ch ISO là m t ví d

Ü Qu n lý ch t l ng toàn di n:

Qu n lý ch t l ng toàn di n là hình th c nâng cao c a ph ng th c đ m b o

ch t l ng Ch t l ng s n ph m đ c th m nhu n trong ý th c c a m i thành viên

c a c s , m i ng i lao đ ng là m t m t xích quy t đ nh trong c h th ng qu n lý

ch t l ng M i ng i đ u t giác nh n th y trách nhi m c a mình tr c khách hàng và luôn có ý th c không ng ng c i thi n ch t l ng s n ph m đ th a mãn t i

đa nhu c u c a khách hàng So v i c p đ đ m b o ch t l ng thì ph ng th c này

Theo ph ng th c này, vi c qu n lý ch t l ng không ch d ng vi c xây

d ng m t h th ng đ m b o ch t l ng có hi u qu , mà còn xây d ng nên v n hóa

Nói ng n g n, Ki m đ nh là đánh giá và công nh n Lo i hình tr ng Trung

c p chuyên nghi p th c ch t là m t lo i tr ng d y ngh Ho t đ ng ki m đ nh các tr ng Trung c p chuyên nghi p là ho t đ ng đánh giá và công nh n các tr ng

có đ t các chu n đã quy đ nh hay không Chính vì v y vi c xây d ng b tiêu chí và

ph ng pháp đánh giá phù h p là vi c làm r t quan tr ng và ph i đ c theo dõi, c p

1.2.3.2 Vai trò c a ki m đ nh ch t l ng trong vi c nâng cao ch t l ng đào t o:

Ü Ki m đ nh ch t l ng là y u t quan tr ng nh m nâng cao ch t l ng đào t o:

Vai trò c a ki m đ nh trong vi c nâng cao ch t l ng đào t o đ c th hi n

m c đích và l i ích c a ki m đ nh ch t l ng

- M c đích c a ki m đ nh ch t l ng :

Ki m đ nh nh m đánh giá, xác nh n đi u ki n đ m b o ch t l ng đào t o

c a m t tr ng Trung c p chuyên nghi p, m t ngh đào t o theo b tiêu chu n do

c quan có th m quy n ban hành, đ c nhà tr ng th a nh n và cam k t th c hi n Thông qua ki m đ nh ch t l ng, nhà tr ng phân tích nh ng đi m m nh,

đi m y u, c h i và nh ng thách th c (phân tích SWOT) đ giúp nhà tr ng có

nh ng gi i pháp, nh ng chi n l c phát tri n trong th i gian t i

15

L i ích c a ki m đ nh ch t l ng:

i v i c quan qu n lý ki m đ nh đ c coi là m t công c đ m b o đánh giá m t cách khách quan v m t c s hay m t ch ng trình đào t o, phát hi n

nh ng nhân t m i, nh ng gi i pháp m i, t hoàn thi n đ nâng cao ch t l ng đào

t o Ki m đ nh ch t l ng và công tác t ki m tra, t đánh giá n u đ c ti n hành

t t s nâng cao đ c tính sáng t o, ch đ ng c a các tr ng

i v i h c viên ki m đ nh đ m b o đ tin c y đ i v i c s đào t o, đ i v i

ch ng trình mà h c viên đang theo h c c h c nh ng tr ng có uy tín, đã qua ki m đ nh ch t l ng thì kh n ng tìm vi c làm ho c ti p t c h c c a h c viên

s cao h n

i v i b n thân các tr ng ki m đ nh ch t l ng giúp kh ng đ nh th ng

hi u, nâng cao danh ti ng c a tr ng và là đ ng l c đ tr ng phát tri n, h ng t i

nh ng ch t l ng đào t o ngày m t cao h n

i v i ng i s d ng lao đ ng ki m đ nh ch t l ng giúp h yên tâm khi

tuy n ngu n nhân l c t các tr ng

Ü Ki m đ nh ch t l ng là m t trong nh ng đi u ki n đ giáo d c ngh nghi p c a Vi t Nam h i nh p v i khu v c và th gi i:

Do h th ng giáo d c c a m i n c m i khác, v n b ng, ch ng ch c ng khác nhau nên vi c ki m đ nh r t có ý ngh a n u đ c ki m đ nh theo nh ng b tiêu chí

t ng đ ng nhau ây c ng là c s cho vi c h p tác qu c t trong đào t o, trao

đ i chuyên gia, giáo viên, ch ng trình đào t o, cho vi c công nh n v n b ng ch ng

ch c a nhau

M t tr ng đ c ki m đ nh b i m t t ch c ki m đ nh có uy tín thì danh

ti ng, th ng hi u, giá tr v n b ng c a tr ng đó s đ c th tr ng công nh n tùy thu c vào danh ti ng, uy tín, ph m vi ho t đ ng c a t ch c ki m đ nh đó

ng d ng công ngh vào công vi c

D y ngh nh m đào t o nhân l c k thu t tr c ti p trong s n xu t, d ch v có

n ng l c th c hành ngh t ng x ng v i trình đ đào t o.” [15, đi u 33]

- Giáo d c Trung c p chuyên nghi p có tính đa d ng v ngành ngh , có quan

h ch t ch và ch u nh h ng tr c ti p c a nhu c u phát tri n kinh t - xã h i, s phát tri n c a khoa h c, công ngh , c a th tr ng vi c làm Trong c ch th

tr ng, nh ng y u t này luôn bi n đ i, đòi h i giáo d c Trung c p chuyên nghi p

ph i luôn đ i m i cho phù h p v i nhu c u v ngu n nhân l c c a th tr ng trong

t ng th i k

- Giáo d c Trung c p chuyên nghi p ch u s qu n lý c a nhi u đ u m i, t nhi u c p khác nhau: Có tr ng tr c thu c các b , ngành Trung ng, có tr ng

tr c thu c s , ngành đ a ph ng, có tr ng thu c doanh nghi p, khu công nghi p,

có l p riêng thu c b nh vi n, nhà máy, vì v y công vi c qu n lý r t ph c t p

- Giáo d c Trung c p chuyên nghi p là m t b ph n quan tr ng, không th thi u trong h th ng giáo d c qu c dân, nh m đào t o nhân l c, nâng cao dân trí,

b i d ng nhân tài, góp ph n đáp ng nhu c u nhân l c tr c ti p cho công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

- Trong nhi u n m qua, nh t là nh ng n m chi n tranh, nh ng n m m i thoát

kh i chi n tranh, lao đ ng có trình đ Trung c p chuyên nghi p gi vai trò quan

17

-tr ng -trong các t ch c, -trong s n xu t kinh doanh, đ m nhi m các v trí k thu t viên, t tr ng s n xu t, chuy n tr ng trong dây chuy n s n xu t, đ c công, k toán, th ng kê…

- Cán b Trung c p th ng v trí là c u n i gi a k s và công nhân, h ng

d n công nhân H v a tr c ti p tham gia s n xu t, v a tham gia qu n lý và có th

đ m nhi m v trí qu n tr viên c p c s

- V trí, vai trò c a ng i cán b trung c p ph thu c vào c c u t ch c qu n

lý, trình đ s n xu t hay đ c thù c a t ng ngành Nhi u cán b trung c p đã đ m nhi m nh ng v trí r t cao và ho t đ ng r t có hi u qu

1.4 S C N THI T C A ÀO T O NGU N NHÂN L C K THU T TRONG S NGHI P CÔNG NGHI P HÓA, HI N I HÓA

Vi t Nam c ng nh các n c đang phát tri n khác đã r t ý th c đ c ý ngh a

c a công nghi p hóa – hi n đ i hóa trong giai đo n hi n nay, khi mà h i nh p qu c

t , toàn c u hóa đang ngày m t tr nên sâu và r ng h n ng ta đã xác đ nh công nghi p hóa là nhi m v tr ng tâm trong su t th i k quá đ lên ch ngh a xã h i Chúng ta luôn coi công nghi p hóa và hi n đ i hóa là s nghi p c a toàn dân

và giáo d c – đào t o là qu c sách đ i v i s phát tri n

- Ngh quy t H i ngh l n th 2 Ban ch p hành Trung ng ng khoá VIII đã xác đ nh: “Mu n ti n hành công nghi p hoá th ng l i ph i phát tri n m nh giáo d c đào t o, phát huy ngu n l c con ng i, y u t c b n c a s phát tri n nhanh và

18

-Ngoài v n, khoa h c công ngh , kinh t đ i ngo i, s lãnh đ o và chính sách

qu n lý thì m t trong nh ng ti n đ quan tr ng đ ti n hành công nghi p hóa – hi n

đ i hóa Vi t Nam là đào t o ngu n nhân l c Ph i có đ c đ i ng cán b khoa

h c k thu t, công nhân lành ngh và cán b qu n lý s n xu t, kinh doanh đ trình

đ và b n l nh, đáp ng yêu c u công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ ra trong m i th i

k

Trong xu th h i nh p kinh t qu c t ngày càng sâu r ng, vi c ti p thu các

ti n b v khoa h c và công ngh ph thu c ch y u vào đ i ng lao đ ng k thu t,

đ i ng trí th c Do v y, mu n phát tri n kinh t c n ph i đ u t cho con ng i mà

c t lõi là đ u t phát tri n giáo d c và đào t o, nh t là đào t o ngu n nhân l c lao

đ ng tr c ti p L c l ng lao đ ng ph i đ c đào t o phù h p v i s phát tri n c a các l nh v c khác nhau c a n n kinh t Phát tri n ngu n nhân l c không ch là phát tri n giáo d c, đào t o mà còn là phát tri n n n y t , ch m sóc s c kho và nâng cao

m c s ng dân c , nh ng giáo d c, đào t o nói chung, d y ngh nói riêng v n là c t lõi c a chi n l c phát tri n ngu n nhân l c

ph n đ u đ n n m 2020 tr thành m t n c công nghi p thì c c u giá tr công nghi p và d ch v trong GDP ít nh t ph i đ t 80%, nông nghi p ch còn 20%; cùng v i nó, c c u lao đ ng c ng ph i d ch chuy n theo N u không chu n b k p, không nh ng s thi u h t lao đ ng có k n ng mà còn không th ti n hành công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ c Kinh nghi m các n c phát tri n ch rõ r ng m t

qu c gia mu n th c hi n thành công s nghi p công nghi p hoá thì ph i có t l lao

đ ng đã qua đào t o t i thi u m c 70% T l này Vi t nam m i ch đ t 27%, trong khi các n c đang phát tri n trong khu v c là 50% Ch t l ng c a lao đ ng

k thu t c ng c n ngày ph i đ c m t nâng cao d n m i có th đáp ng hi u qu

h n n a nhu c u c a n n kinh t th i k h i nh p qu c t

19

-Chính vì v y, đ y m nh giáo d c ngh nghi p đ phát tri n ngu n nhân l c đã

tr thành m t đòi h i c p bách đ i v i s phát tri n c a đ t n c c bi t là khi

Vi t Nam đã gia nh p t ch c WTO, th tr ng lao đ ng ph i m c a, c nh tranh

là v n đ t t y u, nhu c u đào t o ngh s r t l n, vi c d y ngh ph i r t chuyên nghi p và bài b n Th c t cho th y có nhi u qu c gia r t nghèo tài nguyên, nh ng

l i có n ng l c c nh tranh cao nh Nh t B n, Hàn Qu c, trong khi nhi u n c khác tài nguyên d i dào, nh ng ít thành công trong c nh tranh th tr ng nh m t s

n c Nam á và châu Phi Kinh nghi m phát tri n c a các n c này cho th y rõ r ng các qu c gia thành công trong c nh tranh đ u có đ i ng lao đ ng có h c th c, trình

đ chuyên môn và trình đ tay ngh cao, đ c t ch c t t, đ c khuy n khích, đ c

t o đ ng c đúng m c i u đó cho th y rõ ngu n nhân l c có ch t l ng cao, là

m t trong nh ng ngu n l c s n xu t, có vai trò vô cùng quan tr ng, nó quy đ nh kh

n ng c nh tranh và h i nh p c a m t qu c gia

i chi u v i 4 nguyên lý còn đ c g i là 4 tr c t c a n n giáo d c đ c đ

xu t trong h i ngh qu c t v giáo d c cho th k 21 (Education for the 21stcentury) do UNESCO t ch c t i Paris vào n m 1998:

- H c đ bi t (Learning to Know)

- H c đ làm (Learning to Do)

- H c đ s ng chung v i m i ng i (Learning to Live together) và

- H c đ t n t i (Learning to Be)

Thì b c giáo d c trung c p chuyên nghi p c n nh n m nh vào H c đ làm vì

giáo d c trung c p chuyên nghi p là giáo d c ngh nghi p và ng i h c ch y u là

h c ngh đ ra làm vi c

20

ti n hành công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c, c n ph i có c c u lao

đ ng h p lý gi a các b c i h c – Trung h c – Công nhân k thu t

- T l này các n c OECD th ng là: 1 - 4 - 10 ho c 1 - 5 - 20

- T l này Vi t Nam trong nh ng n m qua r t b t h p lý, luôn trong tình

tr ng “th a th y, thi u th ” do tâm lý chung c a các gia đình luôn mong mu n con

em mình đ c h c các tr ng đ i h c Ch t l ng lao đ ng ngh còn th p, ch a đáp ng đ c nhu c u công nghi p hóa, hi n đ i hóa

N c ta đang ph n đ u đ n n m 2020 tr thành m t n c công nghi p C c u kinh t hàng hóa đang trong quá trình d ch chuy n S phát tri n công nghi p, đ u

t n c ngoài t ng nên nhu c u s d ng lao đ ng nói chung và lao đ ng có trình đ Trung c p chuyên nghi p nói riêng còn nhi u Chính vì v y t l nói trên c n ph i

đ t m c h p lý, c n có s đi u ch nh qui mô gi a đào t o các b c, qui mô gi a các ngành ngh , m c tiêu đào t o ph i phù h p đ theo k p xu h ng phát tri n kinh t -

xã h i

Trong th i k h i nh p, lao đ ng n c ta không nh ng ph i nâng cao kh

n ng c nh tranh v trình đ chuyên môn k thu t, tay ngh mà còn ph i có các

ph m ch t khác nh : ngo i ng , tác phong và v n hoá ng x công nghi p hi n đ i, tinh th n, thái đ ch p hành k lu t lao đ ng, tuân th ch t ch các b c c a quy trình công ngh , hi u bi t pháp lu t Ngoài ra, đ c đi m c a n n s n xu t - kinh doanh hi n đ i, kinh t th tr ng v i c nh tranh cao đ i h i ng i lao đ ng ph i

có ph m ch t m i nh : thích ng, linh ho t, các kh n ng h p tác, k n ng làm vi c nhóm trong quá trình ho t đ ng, và s c kho t t

21

có đ c m t l c l ng lao đ ng có ch t l ng t t đi u t t y u là ph i nâng cao ch t l ng đào t o Ch t l ng đào t o là y u t s ng còn đ xây d ng th ng

hi u và kh ng đ nh uy tín c a b t k m t c s đào t o nào Th y đ c s c n thi t,

c p bách c a vi c đào t o l c l ng lao đ ng k thu t, n m v ng các khái ni m v

ch t l ng đào t o, qu n lý, ki m đ nh ch t l ng đào t o, các y u t nh h ng

đ n ch t l ng đào t o s giúp cho vi c đ nh h ng đào t o ngu n nhân l c có ch t

l ng t t đ ph c v cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c Vai trò

c a h giáo d c Trung c p chuyên nghi p và d y ngh c n đ c kh ng đ nh đ có

th xác l p m t c c u lao đ ng h p lý trong th i k h i nh p hi n nay

1 Trung c p chuyên nghi p đ c th c hi n t ba đ n b n n m h c đ i v i

ng i có b ng t t nghi p trung h c c s , t m t đ n hai n m h c đ i v i ng i có

b ng t t nghi p trung h c ph thông;

2 D y ngh đ c th c hi n d i m t n m đ i v i đào t o ngh trình đ s

c p, t m t đ n ba n m đ i v i đào t o ngh trình đ trung c p, trình đ cao đ ng.” [15, đi u 32]

- Tháng 10-1969, T ng c c ào t o Công nhân k thu t đ c thành l p thu c

B Lao đ ng và n m 1978 đ i tên thành T ng c c d y ngh tr c thu c Chính ph

ây là giai đo n phát tri n r t m nh v i 366 tr ng d y ngh , quy mô đào t o chính quy lên t i 254.000 ng i

- u n m 1987, T ng c c d y ngh sáp nh p vào B i h c và Trung h c Chuyên nghi p thành B i h c, Trung h c Chuyên nghi p và D y ngh N m

1990 đ i tên thành B Giáo D c – ào T o Vào nh ng n m đ u c a th p k 90 do nhi u nguyên nhân khác nhau, công tác d y ngh b suy gi m, đ n n m 1998 ch còn 129 tr ng ngh v i t ng quy mô đào t o h chính quy còn 75.700 ng i

23

2.1.1 V c s v t ch t:

C n c hi n có 1.915 c s d y ngh trong đó có 1.218 c s d y ngh công

l p, chi m 64%, bao g m 262 tr ng d y ngh , 599 trung tâm d y ngh , 251 tr ng

i h c, Cao đ ng, Trung c p chuyên nghi p và 803 c s khác có d y ngh nh các trung tâm d ch v , gi i thi u vi c làm, trung tâm k thu t - t ng h p - h ng nghi p và nhi u l p d y ngh các doanh nghi p và các làng ngh tham gia đào t o ngh ng n h n N m 2006, thành l p m i 38 tr ng ngh (trong đó có 15 tr ng công l p, 23 tr ng ngoài công l p), c n c đã tuy n sinh h dài h n đ c 260.000

ng i và tuy n sinh h c ngh ng n h n là 1.080.000 ng i S tr ng Trung c p chuyên nghi p hi n có là 286

Nhìn chung c s v t ch t, thi t b d y ngh còn quá thi u, trình đ giáo viên còn h n ch nên không đ m b o ch t l ng Trang thi t b d y h c kém d n t i đa

s n i dung ch ng trình, giáo trình đào t o ch a phù h p v i yêu c u th c ti n Theo T ng c c D y ngh , d ki n đ n h t n m 2007, c n c s có h n 30

tr ng Cao đ ng ngh ra đ i, h u h t trên c s nâng c p các tr ng Công nhân k thu t hi n h u Vi c chuy n đ i t h Công nhân k thu t sang Trung c p ngh

nh m khuy n khích ng i h c ngh có c h i đ c liên thông theo c p b c t Trung c p lên Cao đ ng và cao h n là i h c

- Kho ng 20% s phòng h c và 30% s x ng th c hành là nhà c p 4, v trang thi t b thì ch có kho ng 25% s tr ng đ c trang b thi t b m i m c đ công ngh khá, tiên ti n, còn l i ph n l n các c s d y ngh m i ch đ c h tr trang thi t b trình đ công ngh trung bình ho c các thi t b ph c v cho th c hành c

b n

- H th ng trung tâm d y ngh đã phát tri n t ng đ i m nh, đ c bi t là các

qu n, huy n Quy mô đào t o t ng nhanh, đ i t ng đào t o ngh đ c m r ng

24

-Nhi u mô hình d y ngh m i đ c áp d ng có hi u qu nh d y ngh cho nông

dân, cho thanh niên dân t c thi u s , b đ i xu t ng , lao đ ng các khu công

nghi p, khu ch xu t, d y ngh ph c v cho xu t kh u lao đ ng

M c dù ch tiêu đào t o ngh n c ta t ng nhanh, t h n 525.000 ng i n m

1998 đ n g n 1.500.000 ng i n m 2006 song ch t l ng đào t o, kh n ng đáp

ng yêu c u và t l có vi c làm sau khi ra tr ng v n luôn là s thách th c đ i v i

giáo d c ngh nghi p n c ta

2.1.2 V giáo viên: S l ng giáo viên trung h c chuyên nghi p hi n nay là 14230

Kho ng 25% s giáo viên d y ngh hi n nay đ c đào t o t các tr ng cao đ ng

và đ i h c s ph m k thu t, phân theo kh i ngành, ngh đào t o nh sau:

Kh i v n hoá thông tin: 2%

T l giáo viên theo các kh i

kh i v n hoá thông tin

th 2.1: T l giáo viên theo các kh i

gi ng d y lý thuy t, d y l i nh ng gì m i h c K n ng d y h c c a m t s giáo viên còn h n ch , đ c bi t là các tr ng thu c các đ a ph ng do m i thành l p nên

đ i ng còn m ng và ch a có nhi u kinh nghi m M t b ph n giáo viên d y th c hành ngh nh ng ch a qua th c t s n xu t, ch a đ c c p nh t ki n th c, k n ng

k thu t và công ngh tiên ti n, v n còn 18,5% giáo viên đang gi ng d y ch a đ c

b i d ng v s ph m k thu t, và vì v y nh h ng r t nhi u đ n vi c đ m b o

ch t l ng

S giáo viên đ t chu n trong các tr ng ngh là 68,7% và trung tâm là 54%

i ng giáo viên tuy đã đ c t ng c ng v s l ng và nâng cao ch t l ng,

nh ng so v i t c đ t ng quy mô đào t o thì vi c t ng s l ng giáo viên ch a

t ng x ng

C c u ngành ngh đào t o giáo viên c ng còn thi u nhi u Cho t i nay, các

tr ng i h c và Cao đ ng S ph m k thu t c a c n c ch m i có kh n ng đào

t o đ c giáo viên cho 21 ngh , trong khi đó các tr ng d y ngh đang c n giáo

Nh v y v s l ng, giáo viên d y ngh đang thi u nghiêm tr ng và s là thách th c l n đ phát tri n d y ngh trong th i gian t i

2.1.3 V ch ng trình:

Trong giáo d c ngh nghi p, chu n trình đ đào t o (chu n ki n th c, k

n ng) b c trung c p chuyên nghi p ch a đ c ban hành; chu n trình đ đào t o b c cao đ ng ngh , b c trung c p ngh , b c s c p ngh đã đ c B Lao đ ng –Th ng Binh –Xã H i ban hành chu n trình đ k n ng cho 48 ngh ph bi n (nh ng danh

m c ngh đào t o, nói r ng h n là ph m vi c a vi c làm mà ng i lao đ ng th c

hi n hi n nay l n h n r t nhi u – kho ng 300 ngh )

Do ch a xây d ng chu n các trình đ đào t o nên h th ng đào t o đang g p

ph i nh ng khó kh n nh : Không có c s đ xác đ nh m c tiêu đào t o và thi t k

n i dung các ch ng trình h p lý Do đó r t khó kh n cho vi c đánh giá ch t

l ng

Quá trình phát tri n ch ng trình d y ngh trong nh ng n m qua có th

đ c phân ra 2 giai đo n:

Giai đo n t 1990 đ n 2002, ch ng trình d y ngh đ c xây d ng theo

“Quy đ nh m c tiêu ch ng trình đ o t o công nhân k thu t” cho 226 ngh , trong

đó có 35 ch ng trình d y ngh ph bi n và 191 ch ng trình d y ngh chuyên

27

-ngành Trong giai đo n này, ch ng trình d y ngh ch y u đ c xây d ng theo niên ch , không đ c th ng xuyên c p nh t k thu t, công ngh m i, nên thi u linh ho t, c ng nh c, l c h u, không còn phù h p v i th c t s n xu t, kinh doanh

c a th tr ng lao đ ng

Ch ng trình d y ngh ph bi n theo quy đ nh là ph i đ c xây d ng và qu n

lý th ng nh t, nh ng l i ch a th c hi n đ c, các ch ng trình d y ngh chuyên ngành phân c p cho các B , ngành c ng không đ c xây d ng và ban hành đ

th ng nh t qu n lý và s d ng cho các tr ng trong cùng ngành, do đó x y ra tình

tr ng các tr ng cùng đào t o m t ngh v i cùng m t b c th nh ng ch t l ng l i

r t khác nhau H n th , các ch ng trình d y ngh đ c xây d ng không c n c vào phân tích ngh , ch a d a trên n ng l c th c hi n và h u h t không có ch ng trình h ng d n gi ng d y, do đó các tr ng t biên so n giáo trình và tài li u gi ng

Giai đo n t 2003 đ n nay, ch ng trình d y ngh đ c xây d ng và b sung

s a đ i theo “Quy đ nh v nguyên t c xây d ng và t ch c th c hi n ch ng trình

d y ngh ” Quy đ nh này đã t o b c chuy n bi n c b n v ch t l ng trong quá

28

-trình xây d ng ch ng trình d y ngh , đó là ch ng trình d y ngh đ c xây d ng trên c s phân tích ngh , g n tr c ti p v i yêu c u c a s n xu t, kinh doanh và có tính đ n chu n c a khu v c và qu c t M t khác, ch ng trình đ c xây d ng theo nhi u d ng khác nhau đó là theo môn h c, theo mô đun đào t o và k t h p môn h c

v i mô đun đào t o, đã t o ra s đa d ng, linh ho t trong gi ng d y, đ ng th i,

ch ng trình có th b sung s a đ i d dàng đ đáp ng k p th i s ti n b c a k thu t và công ngh m i và thay đ i c a th tr ng lao đ ng, góp phân nâng cao ch t

l ng và hi u qu đào t o c a các c s d y ngh , giúp cho ng i h c sau khi t t nghi p có nhi u c h i tìm ki m vi c làm ho c t t o vi c làm trong n n kinh t th

Công nhân k thu t

T nhi u n m nay, t i thành ph H Chí Minh nói riêng và c n c nói chung,

s ng i có trình đ trung c p cao h n s ng i có trình đ công nhân k thu t, và

s ng i có trình đ cao đ ng, đ i h c cao h n s ng i có trình đ trung c p ây

là đi u b t h p lý l n nh t trong c c u trình đ chuyên môn k thu t c a ngu n lao

đ ng Trong khi các n c khác, c c u này đ c th hi n d i d ng hình tháp v i đáy là s ng i không có trình đ , theo th t lên trên đ nh là các c p trình đ chuyên môn cao h n, còn c a chúng ta l i là mô hình tháp ng c i u này th hi n tính b t h p lý trong khâu đào t o và c tính b t c p trong vi c đi u ch nh tâm lý

29

-khoa c , quá coi tr ng b ng c p m t cách hình th c, mu n theo h c đ i h c, không

mu n làm công nhân c a ng i dân, c a thanh niên, h c sinh t nhi u n m nay Xã

h i đang chú ý nhi u đ n giáo d c b c đ i h c, nh t là khâu tuy n sinh Vi c th c

hi n xã h i hoá giáo d c làm cho quy mô đào t o đ i h c đ c m r ng quá nhanh

đ đáp ng nhu c u h c t p c a xã h i trong khi s phát tri n đ i ng nhà giáo ch a

t ng ng c v s l ng và ch t l ng, trong khi đó l i ch a chú ý đ n phát tri n

h Trung c p chuyên nghi p N u không có s đi u ti t h p lý v phân lu ng h c sinh sau Trung h c c s và Trung h c ph thông thì b c h c Trung c p chuyên nghi p và d y ngh s không có đi u ki n phát tri n Các lo i hình đào t o nh

tr ng d y ngh , tr ng Trung c p chuyên nghi p hi n nay ít n m trong s l a

ch n c a h c sinh Có đ n 90% t t nghi p Trung h c ph thông lao vào các tr ng

i h c, Cao đ ng trong khi nhu c u đào t o th c ch x p x 24% ây là nguyên nhân làm cho ngu n nhân l c "v a th a v a thi u" Các tr ng Trung c p chuyên nghi p trong m t th i gian dài đã đ c coi là m t lo i hình đào t o “n a th y, n a

th ” nên r t ít đ c quan tâm

2.1.5 V qu n lý:

Các tr ng Trung c p chuyên nghi p v a ch u s qu n lý theo ngành d c c a

B Giáo d c- ào t o, v a ch u s qu n lý d y ngh c a B Lao đ ng – Th ng Binh – Xã H i Ngoài ra nhi u tr ng còn ch u s qu n lý c a B , ngành, đ n v

ch qu n Ch t l ng quá trình qu n lý (t ch c h th ng, các chính sách, s v n hành) còn kém, cán b qu n lý giáo d c ngh nghi p còn thi u, ph n l n tr ng thành t ngh nghi p ch ch a đ c đào t o m t cách có h th ng v qu n lý, làm

vi c d a vào kinh nghi m cá nhân, tính chuyên nghi p th p Hi u qu s d ng ngu n l c trung c p chuyên nghi p và d y ngh th p th hi n qua t l b h c nhi u

n m th nh t, t l h c sinh t t nghi p th t nghi p cao và t ng d n

30

-2.1.6 V ngu n nhân l c:

Nh ng n m v a qua, th tr ng lao đ ng n c ta đã hình thành và đang phát tri n, l c l ng lao đ ng khá d i dào T n m 2000 đ n 2006 m i n m bình quân

có g n m t tri u ng i b c vào tu i lao đ ng Nh v y Vi t Nam là m t trong

nh ng n c có ngu n lao đ ng d i dào nh ng v n thi u nh ng lao đ ng có tay ngh cao, k n ng làm vi c t t và có kh n ng n m gi m t s v trí ch ch t c a doanh nghi p

- V cung c p lao đ ng cho s phát tri n th tr ng trong n c và qu c t : đ n

n m 2006, t l dân s t 15 tu i tr lên chi m 53,4% dân s (44,4 tri u ng i),

ch t l ng cung lao đ ng ngày càng cao, lao đ ng qua đào t o chi m 27%, trong đó 19% qua đào t o ngh

- V c u lao đ ng, l c l ng lao đ ng có vi c làm n m 2006 là 43,46 tri u

ng i, chi m 97,9%, t l t ng tr ng vi c làm là 2,67%, c c u vi c làm ti p t c

có s chuy n d ch tích c c, lao đ ng làm vi c trong khu v c nông nghi p chi m 56,79%, khu v c công nghi p và xây d ng chi m 17,88%, và khu v c d ch v chi m 25,33%

- T l th t nghi p chung c a c n c là 2,09%, riêng khu v c thành th là 5,31% T l th t nghi p c a l c l ng lao đ ng đã qua đào t o c ng ph n nào ph n ánh ch t l ng đào t o K t qu đi u tra v lao đ ng, vi c làm c a B Lao đ ng –

Th ng binh và Xã h i n m 2005 cho th y t l th t nghi p c a l c l ng lao đ ng

đã t t nghi p trung h c chuyên nghi p là 4,4%; đã t t nghi p cao đ ng, đ i h c là 3,8% Trong khi nhu c u v lao đ ng k thu t t ng lên nhanh chóng, t l th t nghi p c a nh ng lao đ ng đã qua đào t o ph n ánh tính thi u th c t , n ng v lý thuy t trong ch ng trình đào t o c a các tr ng

31

Ch t l ng lao đ ng còn kém N ng su t lao đ ng c a ta hi n nay kém t 2

đ n 15 l n so v i các n c trong khu v c ASEAN Lao đ ng tuy đã qua đào t o,

nh ng ch a đáp ng yêu c u s d ng a s h c sinh t t nghi p các tr ng d y ngh ho c chuyên môn, nghi p v nh ng còn thi u k n ng c b n đ có th th c

hi n công vi c đ c l p, sau khi ra tr ng các doanh nghi p v n ph i đào t o l i m i

có th làm vi c v i thi t b , máy móc c a doanh nghi p hi n đang s d ng Th c

tr ng hi n nay c a ngu n lao đ ng là nhi u nh ng ch t l ng ch a cao, đã làm cho lao đ ng Vi t Nam không còn u th , khi th tr ng lao đ ng c n công nhân có k thu t, tay ngh cao ây chính là thách th c l n khi n c ta đ ng tr c xu th h i

nh p vào n n kinh t khu v c và th gi i

- Ch a có m t trung tâm d báo nhu c u nhân l c theo các ngành ngh , theo nhu c u t ng vùng, t ng khu v c Chính vì v y vi c đào t o v n còn là đào t o theo cung ch ch a ph i theo c u

- Th l c c a lao đ ng y u, theo Vi n nghiên c u Thanh niên, chi u cao trung bình c a thanh niên Vi t Nam hi n nay kho ng 163,7 cm đ i v i nam, và 154 cm

đ i v i n Ch s này v n th p h n nhi u so v i chu n qu c t và th p h n m t s

n c trong khu v c nh Singapore, Thái Lan t 2 đ n 6 cm Trong khi đó yêu c u

c a th tr ng là lao đ ng ph i s d ng các máy móc, thi t b theo tiêu chu n qu c

t

Vi t Nam đ t 3,79/10 đi m, ch h n đ c Indonesia Ch s S thành th o công

ngh cao đ t 2,5 đi m x p d i cùng N ng l c c nh tranh c a lao đ ng Vi t Nam

còn th p so v i th gi i