CHUYÊN ĐỀ IMỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC

Slide 1 CHUYÊN ĐỀ I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC MỤC TIÊU BÀI HỌC Kiến thức Hiểu được khái niệm về giáo dục KLTC Phân tích được sự cần thiết phải sử dụng giáo dục KLTC trong các tr[.]

CHUYÊN ĐỀ I

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ

GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC

MỤC TIÊU BÀI HỌC Kiến thức

- Hiểu được khái niệm về giáo dục KLTC

- Phân tích được sự cần thiết phải sử dụng giáo dục KLTC trong các trường TrH

- Trình bày được các yêu cầu đối với GV và những định hướng cơ bản trong việc thực hiện giáo dục KLTC ở trường TrH

Kỹ năng Có kĩ năng vận dụng các biện pháp giáo dục KLTC trong quá trình dạy học / giáo

I SỰ CẦN THIẾT PHẢI SỬ DỤNG GIÁO DỤC KỶ

LUẬT TÍCH CỰC

Hoạt động 1: Kĩ thuật tia chớp

Nhiệm vụ: Liệt kê các hình thức GD trẻ em theo cách GD chưa tích cực.

1 Thực trạng việc trừng phạt thân thể và xúc

phạm tinh thần của HS trong các trường

TrH – nguyên nhân và hậu quả

Đánh bằng roi

tát, bắt quì gối

Hành hạ, bóc lột Lạm dụng

Mắng nhiếc,

Chửi rủa, mỉa mai, xỉ nhục

Bôi nhọ

Lời nói Thái độ

Các hình thức GD trẻ chưa tích cực

Các hình thức GD trẻ em theo cách GD chưa tích cực.

1.1 Khái niệm TPTT

Thảo luận chung:

T hày/ cô hiểu thế nào là trừng phạt thân thể trẻ em?

Trừng phạt thân thể trẻ em là các hành vi (đánh đập, bắt quỳ gối, lạm dụng, đe dọa…), thái độ (kỳ thị, khinh miệt ) lời nói (chửi mắng, lăng nhục, mỉa mai…) do người lớn hoặc người

có quyền gây ra nhằm giáo dục trẻ nhưng làm tổn thương các em về thể xác hoặc tinh thần

1.2 THỰC TRẠNG TPTTTE Ở VN

Hoạt động 2

Bạn biết gì sau những hình ảnh này?

Trường TH Quang Trung Quận Đống Đa – Hà Nội 6/12- 50

Trường TH An Đồng An Dương – Hải Phòng ( HS lớp 3- cô giáo Minh Hương 25 tuổi)

(Trường THCS xã Tân Thành, huyện Yên Thành – Nghệ An Thầy Đặng Minh Thủy- 9D -em Phong- anh trai)

Trường THCS Duy Ninh Huyện Quảng Ninh Tỉnh Quảng Bình

Trường TH Bình Chánh Huyện Bến Lức Tỉnh Long An

Cô Bùi Thị Cẩm Nhung- phụ huynh HS lớp 4-27/9)

Trường THPT Long Thới Nhà Bè, Hồ Chí Minh( cô Trần Thị Minh Châu- 11A1- 1 HK)

30/3- Nữ sinh lớp 9- nhóm Hs- Ân Thi- Hưng Yên)

KẾT LUẬN

• Ở VN hiện nay vẫn còn tình trạng TPTTTE ở trong gia đình, nhà trường và ngoài XH với nhiều hình thức khác nhau.

• TPTTTE đã gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khoẻ, tính mạng, nhân phẩm, danh dự, quá trình học tập và cuộc sống của trẻ em.

1.3 NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ CỦA

TÌNH TRẠNG TPTTTE Ở VN

Hoạt động 3

Thảo luận về nguyên nhân

và hậu quả của tình trạng TPTT trẻ em ở Việt Nam nói chung và TPTT trẻ em trong các trường học Việt Nam nói riêng?

Các nhóm suy nghĩ, thảo luận

và trình bày ý kiến của nhóm trên giấy A4 (sử dụng sơ đồ

tư duy)

Lập sơ đồ tư duy

KẾT LUẬN

1.3.1 Nguyên nhân của tình trạng TPTTTE ở

VN

• Chịu ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến.

• Nhận thức hạn chế của người lớn về TE, về pháp luật, nóng nảy, bất lực, thiếu hiểu biết về TSL trẻ

• GV chưa có PPGD phù hợp; thiếu kinh nghiệm sống; GV

bị căng thẳng do áp lực công việc hoặc gặp khó khăn trong cuộc sống; thiếu đạo đức nghề nghiệp; thiếu hiểu biết pháp luật…

• HS gặp khó khăn trong học tập, trong cuộc sống ở GĐ hoặc ngoài XH (bị ngược đãi, bị bỏ rơi, bệnh tật…) bướng bỉnh, lì lợm…

• Chưa có các biện pháp chế tài phù hợp

-Xem clip

Cậu bé, cái hàng rào và những vết đinh

- Nêu cảm nhận về câu chuyện

Bài học về câu chuyện

• Dù những chiếc đinh đã được rút ra, bề

mặt những thanh gỗ trên hàng rào vẫn đầy những lỗ đinh…

• Cũng như khi ta làm ai đó bị tổn

thương, dù chỉ là rất nhỏ, vẫn để lại trong tâm hồn người đó những vết hằn khó xóa

• Do vậy, cần hạn chế tối thiểu việc gây

tổn thương cho người khác, đặc biệt đổi với trẻ em.

Phân tích cảm xúc trên khuôn mặt các nhân

vật trong bức ảnh?Được và mất?

2 Đặc điểm tâm, sinh lí của HSTrH

Hoạt động : Trò chơi tiếp sức

1 Bằng một từ (hoặc1 cụm từ), hãy nêu đặc điểm tâm

sinh lý lứa tuổi HS TrH.

-

2.3 Về phát triển nhân cách

* S t ý th c ự tự ý thức ự tự ý thức ức

• Tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách của HS THPT

• Có nhu cầu tìm hiểu và tự đánh giá những đặc

điểm tâm lý của mình theo chuẩn mực đạo đức của xã hội

• Có khuynh hướng phân tích và đánh giá bản thân

một cách độc lập mang tính chủ quan Ý thức làm người lớn, thích khẳng định mình, muốn thể hiện

cá tính của mình một cách độc đáo, muốn người khác quan tâm, chú ý đến mình…

* Sự hình thành thế giới quan

 Có nhu cầu tìm hiểu khám phá tự nhiên, xã hội, về các nguyên tắc ứng xử, những định hướng giá trị của con người

 Quan tâm đến các vấn đề như: đạo đức, cái xấu, đẹp, thiện, ác, quan hệ cá nhân với tập thể, giữa cống hiến với hưởng thụ, giữa quyền lợi và nghĩa vụ trách nhiệm…

 Nhiều HS ở độ tuổi này có tư tưởng không lành mạnh như: coi thường lao động chân tay, ý thức tổ chức kỉ luật kém, thích hưởng thụ, thích dựa dẫm vào người khác… Những

HS này dễ trở thành HS “cá biệt” trong lớp

* Hoạt động giao tiếp

 Nhu cầu sống tự lập, thích được giao lưu theo nhóm bạn

bè cùng lứa tuổi, thích tham gia các hoạt động tập thể

 Tình bạn đối với các em ở tuổi này có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng Phát triển về giới tính và cái “tôi’cao Rất có ý thức về hình thức.

 Tình yêu nam nữ bắt đầu nảy nở Tuy nhiên chưa được phân định rõ giữa tình yêu và tình bạn Tình yêu lúc này nhìn chung lành mạnh, trong sáng nhưng cũng rất phức tạp, ảnh hưởng đến việc học tập.

 Cảm xúc của tuổi HSTHPT cũng rất phức tạp “thoáng vui”, “thoắt buồn” nên rất dễ ảnh hưởng đến học tập, nhiều em không làm chủ được bản thân dẫn đến học hành sa sút, trầm cảm, bất mãn, liều lĩnh

•

Giáo viên cần:

• Thường xuyên hỏi HS về những gì các em suy nghĩ và tin tưởng

Lắng nghe ý kiến của HS, khen ngợi và công nhận những hành động và cách cư xử đúng mực

• Tôn trọng các đặc tính riêng của từng HS và khuyến khích các em

tôn trọng điểm khác biệt của người khác

• Động viên khả năng ra quyết định độc lập của HS

• Giúp các em nhìn nhận khách quan về nhân cách của mình, tự

nhận thức và xác định được giá trị, được điểm mạnh, điểm yếu để

tự điều chỉnh bản thân, tránh những suy nghĩ lệch lạc, phiến diện,

ảo tưởng hoặc quá tự ti dẫn đến các biểu hiện hành vi không tích

cực

•

GV cần :

• GV cần tâm lý, tế nhị khi phê phán những thái độ

hành vi chưa đúng đắn của HS; Cùng với các em thỏa thuận về hình thức sử lý sai phạm giúp HS

tự giác thay đổi nhận thức, điều chỉnh thái độ hành vi của mình

• Cần tìm hiểu hoàn cảnh, tâm tư tình cảm, suy

nghĩ của HS, nguyên nhân của những hành vi không tích cực để sẻ chia giúp đỡ các em phát triển đúng hướng.

• Chia sẻ với HS về niềm tin, mối quan tâm và

những tiêu chuẩn đánh giá của mình về cuộc sống

GV cần :

• GV cần khuyến khích các mối quan hệ trong

sáng, tích cực.

• Giao cho các em thực hiện cùng với bạn bè của

mình những ý tưởng sáng tạo trong quá trình học tập

• Đây là giai đoạn bắt đầu của tuổi thanh niên Các

em có những suy nghĩ không còn trẻ con nữa nên GV cần tế nhị, khéo léo không nên can thiệp một cách thô bạo làm tổn thương đến tình cảm

và lòng tự trọng của các em.

• Khuyến khích HS tìm đến một người lớn tuổi mà

các em kính trọng khi chúng cần một lời khuyên.

Nhu cầu cơ bản của HS

• Được An toàn

• Được Hiểu, cảm thông

• Được Yêu thương

• Được Tôn trọng

• Được khẳng định

3 Trừng phạt thân thể HS là hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của người GV, vi phạm

luật pháp Quốc gia và Quốc tế

• Luật pháp Việt Nam và Quốc tế đã đưa ra những điều khoản trong đó nghiêm cấm việc trừng phạt thân thể đối với trẻ em

• Trừng phạt thân thể là hành vi vi phạm pháp

luật và sẽ bị xử lý nhằm bảo vệ quyền lợi, danh

dự và nhân phẩm của trẻ em.

MỘT SỐ VĂN BẢN LUẬT PHÁP LIÊN QUAN ĐẾN QUY ĐỊNH VỀ TRỪNG PHẠT THÂN THỂ TRẺ EM:

+ Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục TE + Luật giáo dục

+ Bộ luật hình sự nước CHXHCN VN + Công ước của liên hợp quốc về quyền trẻ em + Chuẩn NNGV

+ vv…

II KHÁI NIỆM GIÁO DỤC KỈ LUẬT TÍCH CỰC

Hoạt động 5 Sắm vai theo tình huống Trong giờ học, GV đang giảng bài, quay xuống lớp thấy 1 em HS đang sử dụng điện thoại di động.

Nhóm 1: Xử lý tình huống theo biện pháp GD tiêu cực

Nhóm 2: Xử lý tình huống theo biện pháp GD tích cực

Hỏi – đáp nhân vật trải nghiệm

Giáo viên

• Giáo viên trong tình huống 1

• Giáo viên trong tình huống 2

Học sinh

• Học sinh trong tình huống 1

• Học sinh trong tình huống 2

• Nội dung chia sẻ:

– Giáo viên / Học sinh đã làm gì ? – Cảm xúc lúc đó như thế nào ? – Tại sao ?

I Khái niệm giáo dục kỉ luật tích cực

Giáo dục kỉ luật tích cực là cách giáo dục dựa trên

nguyên tắc: vì lợi ích tốt nhất của học sinh;không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh; có sự thỏa thuận giữa giáo viên - học sinh và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh.

• Gây dựng mối quan hệ tôn trọng giữa GV và HS

• Dạy cho HS những KNS mà các em sẽ cần trong suốt cả cuộc đời.

• Làm tăng sự tự tin và khả năng/ KN xử lý các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống của HS

• Dạy cho HS cách cư xử lịch sự nhã nhặn, không bạo lực,

có sự tôn trọng bản thân, biết cảm thông và tôn trọng quyền của người khác.

• Động viên, khích lệ thực hiện hành vi, xây dựng sự tự tin, lòng tự trọng và tính trách nhiệm, giúp HS phát triển hoàn thiện nhân cách, không làm cho các em bị tổn thương

• Mục tiêu của giáo dục kỉ luật tích cực là dạy

HS tự hiểu hành vi của mình, có trách nhiệm đối với sự lựa chọn của mình, biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác Nói cách khác giúp HS phát triển tư duy và có các hành vi tích cực có thể ảnh hưởng lâu dài đến cả cuộc đời sau này

Giáo dục kỉ luật tích cực không phải là

• Sự buông thả, để cho học sinh muốn làm

gì thì làm.

• Không có các quy tắc, giới hạn hay sự

mong đợi.

• Những phản ứng mang tính ngắn hạn hay những hình phạt thay thế cho việc đánh

mắng, sỉ nhục.

Ý nghĩa của giáo dục kỷ luật tích cực

• Học sinh phát huy được tính tích cực

• Phát triển ưu điểm của mỗi cá nhân

• Giáo dục học sinh bằng tình thương, ý

thức trách nhiệm và sự công bằng

Hoạt động 6

Sử dụng sơ đồ tư duy:

Nêu lợi ích của việc sử dụng các biện pháp GDKLTC đối với HS, GV, nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội

Lợi ích của việc sử dụng các

biện pháp GDKLTC :

Lợi ích của việc sử dụng các

biện pháp GDKLTC :

1 Đối với HS:

– Có nhiều cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm xúc,

được mọi người quan tâm, tôn trọng, lắng nghe ý kiến.

– Tích cực, chủ động hơn trong học tập.

– Tự tin trước đám đông.

– Phát huy được khả năng của mình.

– Say mê học tập, Yêu trường, yêu lớp, yêu

thầy cô, bạn bè hơn.

2 Đối với GV

– Giảm được áp lực quản lý lớp học vì HS hiểu

và tự giác chấp hành kỷ luật

– Xây dựng được mối quan hệ thân thiện giữa

thầy và trò; GV được HS tin tưởng, tôn trọng; yêu nghề hơn.

– Nâng cao hiệu quả quản lý lớp học, nâng cao

chất lượng học tập & giáo dục.

– Được sự đồng thuận của gia đình HS và XH – -

– Yêu nghề, yêu trẻ tích lũy kinh nghiệm

3 Đối với nhà trường, gia đình,

cộng đồng, xã hội

– Nhà trường trở thành môi trường học thân thiện,

an toàn, cha mẹ tin yêu, tích cực chia sẻ với thầy

cô, tạo được niềm tin đối với GĐ, XH.

– Đào tạo được những công dân tốt cho XH

– Giảm thiểu được các tệ nạn, bạo hành, bạo lực

trong nhà trường và xã hội.

– Gia đình hạnh phúc, XH văn minh, nhân ái.

III CÁC YÊU CẦU ĐỐI VỚI GV

TRONG VIỆC THỰC HIỆN GIÁO DỤC

KỈ LUẬT TÍCH CỰC

Hoạt động : Thảo luận nhóm

- Nêu những điều GV cần làm

- Những điều GV cần tránh trong giáo dục KLTC)

3.1 Những điều giáo viên cần thực hiện

• Đối xử công bằng, không phân biệt, không trù dập, không thành kiến với học sinh.

• Khuyến khích và tạo điều kiện cho HS phát triển năng lực cá nhân, kỹ năng hợp tác và

cách ứng xử được xã hội công nhận ( Biết

kính trọng, yêu quý, biết ơn cha mẹ, thầy

cô .; Lịch sự, lễ phép trong giao tiếp, ứng xử; quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ mọi người )

• Bản thân phải gương mẫu, có trách nhiệm,

luôn giữ chữ tín với học sinh, nói đi đôi với làm.

• Luôn là người bạn lớn để học sinh tôn trọng

và tin tưởng

3.2 Những điều giáo viên cần tránh:

 Độc đoán, bảo thủ, cố chấp, cứng nhắc, lạnh lùng, không gần gũi thân thiện với HS

 Vô cảm, Lãnh đạm, dửng dưng, không đòi hỏi gì ở HS; thiếu trách nhiệm, thờ ơ, không quan tâm đến HS;

 Quá dễ dãi, thoải mái, ít chú trọng đến việc giám sát cách cư

xử của HS, không nghiêm khắc trong việc yêu cầu HS thực hiện các qui định, qui ước trong trường học và cộng đồng

 Phân biệt đối xử, đánh giá thiếu công bằng với các HS

 Tư thù sát phạt HS, Có những lời nói, hành vi, thái độ làm tổn thương đến thể chất và tinh thần của HS.

GV cần lưu ý gì trong tư vấn cho HS

ở độ tuổi này

4 nguyên tắc giáo dục vĩ đại nhất thế giới (Theo Sound of

Hope )

• Nguyên tắc thứ nhất: Nguyên tắc bể cá

• Cá vàng vùng nhiệt đới được nuôi trong bể thì tối đa chỉ dài khoảng 30cm, dù có nuôi lâu thế nào cũng không thể lớn hơn Nhưng nếu đem loại cá này mà thả xuống ao thì chỉ hai tháng sau con cá ban đầu 30cm có thể dài đến 34cm

• GD trẻ nhỏ cũng giống như vậy, trẻ nhỏ muốn phát triển thì cần có không gian tự do Cha mẹ mà quá bao bọc giữ gìn thì chẳng khác nào nhốt con vào “bể cá”, đứa trẻ lớn lên trong “bể cá” thì vĩnh viễn không thể thành con cá lớn

• Nếu muốn trẻ nhỏ phát triển khỏe mạnh rắn rỏi, nhất định phải cho chúng không gian hoạt động tự do, chứ đừng để chúng loanh

quanh trong cái “bể cá” mà cha mẹ xây nên Thuận theo tiến bộ xã hội, kiến thức đời sống cũng gia tăng hàng ngày, người làm cha mẹ cần phải hạn chế áp đặt những tác động và ý kiến cá nhân của

mình, và cung cấp cho đứa trẻ không gian tự do để phát triển

• Nguyên tắc thứ hai: Nguyên tắc con sói

• Sói là loài động vật có tính hiếu kỳ mạnh nhất trong giới

tự nhiên, chúng không bao giờ coi bất cứ điều gì là đương nhiên, mà có khuynh hướng tự mình khám phá

và thể nghiệm, thế giới tự nhiên mê hoặc và mới mẻ sẽ mãi mãi khiến chúng ngạc nhiên sửng sốt Con sói luôn

có hứng thú với hoàn cảnh xung quanh, chúng có thể liên tục phát hiện thức ăn, đoán biết được nguy hiểm, nhờ thế mà có khả năng sinh tồn mạnh mẽ.

• Vì vậy, muốn bồi dưỡng năng lực học tập mạnh mẽ cho trẻ nhỏ, nhất định phải khơi gợi tính hiếu kỳ và ưa khám phá của chúng Hãy hướng cho chúng quan sát cuộc sống một cách tỉ mỉ, lấy hứng thú làm mục đích của học tập Đứa trẻ được giáo dục như vậy trên đường đời sau này sẽ trở thành một ngôi sao sáng, trong công việc có

thể đưa ra những sáng kiến và suy nghĩ mới mẻ (Sư tử

dạy con)

• Nguyên tắc thứ ba: Hiệu ứng gió Nam (Cuộc thi

của thần MT)

• Hiệu ứng gió Nam đã nói cho chúng ta một điều, khoan dung là một loại lực lượng có tính uốn nắn mạnh mẽ Giáo dục trẻ nhỏ cũng tương tự như thế, những phụ huynh một mực phê bình con cái cuối cùng sẽ phát hiện ra rằng con cái họ càng ngày càng không chịu nghe lời.

• Đứa trẻ nào cũng có thể phạm sai lầm, cha mẹ cần phải khoan dung với khuyết điểm của con mình, phải biết xử lý các vấn đề trong sinh hoạt hàng ngày một cách khách quan, lý trí và khoa học; đồng thời thông cảm cho chúng; tự mình bắt tay vào làm tốt mọi việc như vậy mới có thể giáo dục con cái tốt hơn.