Hiện nay, hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại gặp rất nhiều khó khăn khi đi vào đời sống xã hội. Bài viết nghiên cứu về vai trò của hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại, từ đó đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật và để hoạt động này có thể triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam.
Trang 11 Đặt vấn đề
Khác với các hoạt động tống đạt, lập
vi bằng hay xác minh điều kiện thi hành
án, hoạt động tổ chức thi hành bản án,
quyết định của Thừa phát lại tác động
và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi
ích hợp pháp của các đương sự Mặc dù
đây là giai đoạn cuối cùng của quá trình
giải quyết tranh chấp dân sự nhưng lại
quyết định đến kết quả của việc đưa bản
án, quyết định sau khi xét xử vào thực
hiện trên thực tế Hay nói cách khác, mọi
bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực
pháp luật sẽ chỉ tồn tại trên giấy tờ nếu
như không có quá trình tổ chức thi hành
án Do vậy, với quyền hạn tổ chức thi
hành bản án, quyết định, Thừa phát lại
đã hỗ trợ rất lớn cho đương sự và góp
phần đóng góp cho hiệu quả của công tác
tổ chức thi hành án dân sự Tuy nhiên, từ
thực tiễn thi hành bản án, quyết định của
Thừa phát lại hiện nay cho thấy, mặc dù
đã triển khai được một khoảng thời gian
khá lâu nhưng hiệu quả từ hoạt động
tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại vẫn chưa đáp ứng với kỳ vọng và đây cũng là hoạt động ít được thực hiện nhất của Thừa phát lại1 Một trong những nguyên nhân quan trọng làm cho hoạt động thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại không đạt được hiệu quả chính là sự quan tâm, chú ý của pháp luật và xã hội đến hoạt động
tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại vẫn rất hạn chế
2 Vai trò của hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định do Thừa phát lại tiến hành
Tổ chức thi hành bản án, quyết định
là hoạt động quyết định kết quả giải quyết vụ việc dân sự và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự bởi
* Tiến sĩ, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội
** Thanh tra Sở giao thông vận tải tỉnh Sơn La
1 Bộ Tư pháp, Vì sao Thừa phát lại ít tổ chức thi hành
án, ngày truy cập: 17/4/2021, nguồn truy cập: https://
moj.gov.vn/qt/cacchuyenmuc/thuaphatlai/Pages/ kinh-nghiem-thao-luan.aspx?ItemID=13
QUYẾT ĐỊNH CỦA THỪA PHÁT LẠI
NGUYỄN VINH HƯNG* - QUÀNG THỊ THU HẰNG**
Hiện nay, hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại gặp rất nhiều khó khăn khi đi vào đời sống xã hội Bài viết nghiên cứu về vai trò của hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại, từ đó đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật và để hoạt động này có thể triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam.
Từ khóa: Thừa phát lại, vai trò, thi hành án dân sự, thủ tục, Tòa án.
Ngày nhận bài: 17/4/2021; Biên tập xong: 23/4/2021; Duyệt đăng: 23/4/2021
Currently, the implementation of judgments and decisions by the Huissier faces to difficulties when it comes to social life This article studies the role of implementation of judgments and decisions by the Huissier, thereby proposes recommendations to improve the laws so that this activity can be strongly implemented in Vietnam.
Keywords: Huissier, role, enforcement of civil judgments, procedure, Court.
Trang 2đây chính là giai đoạn hiện thực hóa các
bản án, quyết định dân sự sau khi chúng
được các cơ quan có thẩm quyền xét xử
ban hành Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt
động thi hành bản án, quyết định cho
thấy, khá nhiều vụ việc thi hành án bị
kéo dài do sự phức tạp, hoặc thậm chí
không thể thực hiện được hay thường
xuyên gặp phải sự chống đối quyết liệt
từ phía người phải thi hành án Điều đó
làm cho cơ quan thi hành án dân sự luôn
gặp phải khó khăn, áp lực và trách nhiệm
rất nặng nề Hằng năm, số lượng vụ việc
thi hành án tồn đọng vì chưa thể tổ chức
thi hành án chính là minh chứng rõ ràng
cho sự phức tạp của công tác tổ chức thi
hành án dân sự Vì vậy, tổ chức thi hành
bản án, quyết định luôn được coi là một
trong những hoạt động khó khăn, phức
tạp nhất của công tác thi hành án dân sự
Hiện nay, “nền kinh tế thị trường được
hình thành, ngày càng phát triển phong phú
và sôi động, kéo theo nó các quan hệ xã hội
ngày càng đa dạng, phong phú và phức tạp
hơn”2 Cùng với đó, sự tác động, ảnh
hưởng của hội nhập quốc tế càng làm
cho nhu cầu giải quyết các tranh chấp
dân sự gia tăng nhanh chóng Điều đó
làm cho “số lượng các bản án, quyết định
của Tòa án tăng đương nhiên làm tăng thêm
khối lượng công việc của cơ quan thi hành
án”3 Từ đó, nhiệm vụ tổ chức thi hành án
đối với cơ quan thi hành án dân sự ngày
càng nặng nề, vất vả và căng thẳng hơn
trước Bởi lẽ, trước khi chế định pháp
luật về Thừa phát lại được khôi phục thì
2 Nguyễn Đức Chính (chủ biên, 2006), Tổ chức Thừa
phát lại, Nxb Tư pháp, tr 95.
3 Nguyễn Đức Chính (chủ biên, 2006), sđd, tr 67.
các đương sự chỉ có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành các bản án, quyết định để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ Vì thế, yêu cầu thi hành án của đương sự thường phải chờ đợi khá lâu mới được xem xét, giải quyết Điều này làm cho đương sự gặp rất nhiều khó khăn, mệt mỏi, căng thẳng khi phải chờ đợi kéo dài và tốn kém cả
về thời gian, công sức, tiền bạc Không những vậy, hiệu quả tổ chức thi hành án cũng giảm sút do thời gian kéo dài nên người phải thi hành án càng có thêm thời gian và điều kiện để tẩu tán tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án
Đánh giá được nhu cầu bức thiết từ
xã hội cũng như những khó khăn, phức tạp trong công tác thi hành án dân sự, chế định pháp luật về Thừa phát lại được khôi phục từ năm 20094 Theo đó, kể từ 01/01/2016, chế định pháp luật về Thừa phát lại đã chính thức được thực hiện trên phạm vi cả nước5 Trong đó, Thừa phát lại được quyền trực tiếp tổ chức thi hành án dân sự theo đơn yêu cầu của đương sự đối với các bản án, quyết định dân sự6 Nghiên cứu cho thấy, trước đây, quyền hạn tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại được gọi là “thi hành án văn có hiệu lực pháp luật”7 và luôn được xác định là một trong những
4 Quyết định số 224/QĐ-TTg ngày 19/2/2009 của Thủ
tướng Chính phủ, về phê duyệt Đề án “Thực hiện thí điểm chế định Thừa phát lại tại Thành phố Hồ Chí Minh”.
5 Nghị quyết số 107/2015/QH13 ngày 26/11/2015 về thực hiện chế định thừa phát lại.
6 Khoản 1, Điều 34 Nghị định số 61/2009/NĐ-CP ngày 24/7/2009 về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại thực hiện thí điểm tại Thành phố Hồ Chí Minh.
7 Học viện Tư pháp (2010), Giáo trình Kỹ năng thi hành
án dân sự, Phần chung, Nxb Tư pháp, tr.13.
Trang 3quyền hạn rất quan trọng của Thừa phát
lại Mặt khác, đây cũng là một nhiệm vụ
thường xuyên được Thừa phát lại thực
hiện bởi mục tiêu xã hội hóa thi hành án
dân sự với sự xuất hiện của Thừa phát lại
chính là nhằm mục đích tăng cường, hỗ
trợ và nâng cao chất lượng của công tác
tổ chức thi hành án dân sự Có thể thấy,
thông qua hoạt động tổ chức thi hành
bản án, quyết định, Thừa phát lại đã
đóng góp rất lớn vào hiệu quả của công
tác thi hành án dân sự Cụ thể, hoạt động
tổ chức thi hành bản án, quyết định của
Thừa phát lại hiện nay giữ vai trò quan
trọng như sau:
Đối với công tác xét xử giải quyết tranh
chấp: Hoạt động tổ chức thi hành bản án,
quyết định do Thừa phát lại tiến hành có
vai trò và ý nghĩa rất quan trọng đối với
quá trình xét xử giải quyết tranh chấp
Sở dĩ như vậy là bởi sau khi xét xử, bản
án, quyết định dân sự mới chỉ xác định
về quyền, nghĩa vụ pháp lý của các bên
đương sự nhưng chúng vẫn chỉ tồn tại
trên giấy tờ do chưa được hiện thực hóa
Vì vậy, quá trình tổ chức thi hành bản án,
quyết định do Thừa phát lại tiến hành
đã kịp thời và nhanh chóng đưa bản án,
quyết định vào áp dụng triển khai trên
thực tế để nhằm bảo vệ quyền, lợi ích
hợp pháp của các đương sự Đồng thời,
hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết
định của Thừa phát lại còn góp phần làm
cho quá trình tố tụng dân sự và thi hành
án dân sự diễn ra thông suốt theo đúng
trình tự do pháp luật quy định
Hoạt động thi hành bản án, quyết định
của Thừa phát lại cũng có những tác động đối
với cơ quan thi hành án dân sự: Bởi lẽ, mặc
dù cơ quan thi hành án dân sự đã rất nỗ lực, cố gắng trong công việc nhưng do số lượng vụ việc cần tổ chức thi hành án quá lớn nên thông thường, cơ quan thi hành
án không thể đáp ứng kịp với yêu cầu Mặt khác, cần phải thừa nhận trên thực
tế, năng lực chuyên môn và trình độ của không ít cán bộ chịu trách nhiệm tổ chức thi hành án dân sự hiện nay vẫn còn khá nhiều hạn chế Đây cũng là một trong các nguyên nhân làm chậm trễ, kéo dài tiến độ của hoạt động thi hành án dân sự Chính
vì vậy, việc cho phép Thừa phát lại tham gia tổ chức thi hành bản án, quyết định đã góp phần rất lớn giúp cho quá trình thực hiện các bản án, quyết định được diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và thuận tiện hơn Hay có thể nói, hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại đã
“góp phần giảm thiểu áp lực cho Tòa án, cho
cơ quan thi hành án, qua đó, giảm bớt tình trạng án tồn đọng”8 Hơn nữa, Thừa phát
lại phải tự chịu trách nhiệm trong công việc thực hiện và hưởng phí dịch vụ từ khách hàng nên đòi hỏi Thừa phát lại sẽ phải luôn chuyên tâm, tận tụy để cố gắng hoàn thành tốt các nhiệm vụ Qua đó, hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định
của “Thừa phát lại góp phần san sẻ một phần
trách nhiệm, áp lực công việc cho các cơ quan thi hành án dân sự”9 Ngoài ra, sự tham
8 Huỳnh Đức Thái Lâm Hoàng (2018), Giải pháp hoàn thiện pháp luật về Thừa phát lại ở Việt Nam hiện nay,
nguồn truy cập: http://tapchitaichinh.vn/tai-chinh- phap-luat/giai-phap-hoan-thien-phap-luat-ve-thua-phat-lai-o-viet-nam-hien-nay-301444.html, ngày truy cập: 17/4/2021.
9 Nguyễn Vinh Hưng (2017), Thừa phát lại trong thi hành án dân sự, Tạp chí Kiểm sát điện tử, nguồn truy
cập: http://www.kiemsat.vn/thua-phat-lai-trong-thi-hanh-dan-su.html, ngày truy cập 13/4/2021.
Trang 4gia của Thừa phát lại trong hoạt động thi
hành bản án, quyết định còn có ý nghĩa
nhằm “tránh sự can thiệp cứng nhắc của các
cơ quan nhà nước vào các quan hệ dân sự”10
Bởi suy cho cùng, Thừa phát lại là tổ chức
thi hành án dân sự của tư nhân thành lập
và được các đương sự lựa chọn hoàn toàn
trên cơ sở tự nguyện Điều này góp phần
làm giảm sự ảnh hưởng và lệ thuộc của
các cơ quan nhà nước vào các quan hệ
dân sự Đó cũng chính là mục tiêu của chủ
trương xã hội hóa thi hành án dân sự
Mặt khác, hoạt động tổ chức thi hành
bản án, quyết định của Thừa phát lại còn có
vai trò quan trọng khi tạo ra sự cạnh tranh
công bằng, bình đẳng giữa cơ quan thi hành
án dân sự với các Văn phòng Thừa phát lại
Trước khi Thừa phát lại được pháp luật
quy định trở lại, cơ quan thi hành án dân
sự không phải cạnh tranh trong các hoạt
động thi hành án dân sự Tuy nhiên, từ
khi Thừa phát lại xuất hiện và được pháp
luật trao một số quyền hạn, trong đó có
quyền tổ chức thi hành bản án, quyết
định, có thể thấy rằng, số lượng vụ việc
thi hành án gửi đến cơ quan thi hành án
dân sự đã có phần giảm bớt Điều này
góp phần làm cho cơ quan thi hành án
dân sự sẽ phải cố gắng nhiều hơn trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ Nhờ đó,
tinh thần trách nhiệm và ý thức đối với
công việc tại các cơ quan thi hành án dân
sự cũng sẽ được nâng cao hơn
Đối với các đương sự: Hoạt động thi
hành bản án, quyết định của Thừa phát
lại mang đến cho đương sự rất nhiều
10 Phạm Phúc Thịnh (2014), Thừa phát lại trong thi hành
án dân sự, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật, Đại
học Quốc gia Hà Nội, tr.55.
thuận lợi Bởi lẽ, đương sự có thêm cơ hội được quyền lựa chọn tổ chức chịu trách nhiệm thi hành bản án, quyết định theo
ý muốn thay vì chỉ có thể yêu cầu và chờ đợi cơ quan thi hành án dân sự Vì thế, việc thi hành bản án, quyết định có thể diễn ra nhanh chóng, kịp thời và nhờ đó, quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự có thể được đảm bảo tốt hơn
Đối với xã hội: Hoạt động tổ chức thi
hành bản án, quyết định của Thừa phát lại không chỉ mang lại sự nhanh chóng, hiệu quả, thuận lợi cho các đương sự và
cơ quan thi hành án dân sự mà còn mang lại cho xã hội một nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, tiên tiến, chuyên nghiệp và ngày càng phát triển hiện đại Nhờ việc Thừa phát lại nhanh chóng thi hành các bản án, quyết định mà số lượng các vụ việc yêu cầu cơ quan thi hành án tổ chức thi hành sẽ giảm bớt đáng kể Qua đó, góp phần làm giảm chi phí của xã hội cho các hoạt động tổ chức thi hành án và mặt khác, góp phần củng cố thêm niềm tin vững chắc của xã hội vào chủ trương xã hội hóa thi hành án dân sự của Đảng và Nhà nước
Đối với công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam: Có thể thấy rằng, hoạt động tổ chức
thi hành bản án, quyết định của Thừa
phát lại “góp phần quan trọng đáp ứng yêu
cầu cải cách tư pháp và hội nhập kinh tế quốc
tế trong giai đoạn phát triển hiện nay”11
Bằng việc tiến hành hoạt động tổ chức
11 Nguyễn Vinh Hưng (2019), Vai trò của thủ tục rút gọn giải quyết vụ án dân sự, Tạp chí Cảnh sát nhân dân
số 8, tr.48
Trang 5thi hành bản án, quyết định, Thừa phát
lại đã góp phần nâng cao chất lượng và
hiệu quả của công tác thi hành án dân sự
vốn dĩ luôn khó khăn, phức tạp Ngoài ra,
hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết
định của Thừa phát lại còn góp phần làm
cho công tác thi hành án dân sự tại Việt
Nam ngày càng nhanh chóng, khoa học
và luôn hướng đến việc bảo vệ tốt nhất
các quyền, lợi ích hợp pháp cho đương
sự Bên cạnh đó, hoạt động tổ chức thi
hành bản án, quyết định của Thừa phát
lại còn giữ vai trò rất quan trọng trong
việc bảo đảm quyền tự do quyết định của
công dân trong thi hành án dân sự, đặc
biệt trong bối cảnh Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa - nơi quyền công dân và
quyền con người luôn được đề cao Vì thế,
có thể nói, hoạt động tổ chức thi hành bản
án, quyết định của Thừa phát lại phần nào
hiện thực hóa công cuộc cải cách tư pháp
và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của Việt Nam
Tóm lại, hoạt động tổ chức thi hành
bản án, quyết định của Thừa phát lại có
vai trò và đóng góp rất quan trọng đối
với hiệu quả của công tác thi hành án dân
sự Mặt khác, với hoạt động tổ chức thi
hành bản án, quyết định, Thừa phát lại
đã góp phần rất lớn để bảo vệ quyền, lợi
ích hợp pháp cho các đương sự và còn
hỗ trợ, san sẻ bớt một phần trách nhiệm,
áp lực công việc cho cơ quan thi hành án
dân sự
3 Một số kiến nghị
“Trong tiến trình cải cách tư pháp hiện
nay thì Thừa phát lại được coi là một nội
dung quan trọng”12 Bởi lẽ, các dịch vụ
12 Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh (2015), Nghị
pháp lý mà Thừa phát lại cung cấp nói chung cũng như dịch vụ tổ chức thi hành bản án, quyết định nói riêng đã phần nào đáp ứng và giải quyết nhu cầu cấp bách
của xã hội Tuy nhiên, cho dù nhiệm vụ
chính của Thừa phát lại là tổ chức thi hành án dân sự,13 thế nhưng, như đã nói,
từ thực tiễn hoạt động thi hành án trong những năm gần đây cho thấy, đây lại
là hoạt động rất ít được thực hiện và có hiệu quả đóng góp ít nhất của Thừa phát lại Trong đó, sự hạn chế của hoạt động
tổ chức thi hành bản án, quyết định của Thừa phát lại chủ yếu bắt nguồn từ việc các quy định pháp luật chưa thật sự hợp
lý và phù hợp với thực tiễn thi hành án dân sự Điều đó được thể hiện như sau:
Về thẩm quyền thi hành các bản
án, quyết định của Thừa phát lại hiện đang phát sinh nhiều tranh luận và đây cũng là một trong các nguyên nhân làm giảm số lượng vụ việc được tổ chức thi hành án của Thừa phát lại Theo quy định tại khoản 4 Điều 3 của Nghị định
số 08/2020/NĐ-CP ngày 08/01/2020 về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại thì Thừa phát lại chỉ được quyền “tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa
án theo yêu cầu của đương sự” Do đó, về thẩm quyền, Thừa phát lại không được quyền tổ chức thi hành quyết định của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh; phán
quyết 107/2015/QH13 của Quốc hội về thực hiện chế định Thừa phát lại - một nội dung quan trọng trong Chiến lược cải cách tư pháp, nguồn truy cập: http://www.
sotuphap.hochiminhcity.gov.vn/to-chuc-hanh-nghe- cc/Lists/Posts/Post.aspx?List=083510bd-ad39-4456-867f-91341c25f78f&ID=142, ngày 19/4/2021.
13 Nguyễn Vinh Hưng (2018), Cần nghiên cứu, đổi mới
cơ chế hoạt động của Thừa phát lại ở nước ta hiện nay,
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 01, tr.26.
Trang 6quyết, quyết định của Trọng tài thương
mại; hay các bản án, quyết định dân sự
của Tòa án nước ngoài, Trọng tài nước
ngoài Có lẽ từ quan niệm Thừa phát lại
do tư nhân thành lập và hoạt động nên
Thừa phát lại chỉ được phép thi hành các
bản án, quyết định dân sự theo yêu cầu
của đương sự Tuy nhiên, đối với quyết
định, phán quyết của Trọng tài thương
mại, xét về nguồn gốc và bản chất, các
tranh chấp thương mại đều là các tranh
chấp xảy ra giữa tư nhân với nhau Hơn
nữa, cho dù Trọng tài thương mại là cơ
quan có quyền tài phán nhưng về bản
chất, Trọng tài thương mại cũng là tổ
chức do tư nhân thành lập và hoạt động
Hay nói cách khác, Trọng tài thương mại
thường được ví là Tòa án do tư nhân
thành lập Bên cạnh đó, việc lựa chọn
Trọng tài thương mại khi giải quyết tranh
chấp hoàn toàn do các bên đương sự tự
do quyết định Do đó, nếu đã cho đương
sự quyền được lựa chọn cơ quan “Tòa án
tư - Trọng tài thương mại”14 để xét xử thì
cần thiết phải cho đương sự sau đó có
quyền tự do lựa chọn tổ chức chịu trách
nhiệm thi hành quyết định, phán quyết
của Trọng tài thương mại Mặc dù vậy,
với quy định hiện nay, mảng công việc
rất lớn của Thừa phát lại đã bị hạn chế
và đương sự cũng bị giới hạn quyền tự
do được phép lựa chọn tổ chức thực hiện
việc thi hành án
Theo tác giả, điều này chưa hợp lý
và phù hợp với nhu cầu, đòi hỏi của thực
tiễn xã hội cũng như từ chính năng lực
14 Nguyễn Thị Hoài Phương (2011), Thủ tục khởi kiện
và giải quyết tranh chấp tại Tòa án, Trọng tài - Cơ chế hiện
hữu bảo vệ quyền dân sự, Sách chuyên khảo, Nxb Lao
động, tr.61.
của cơ quan thi hành án dân sự và của Thừa phát lại Bởi lẽ, đối với cơ quan thi hành án dân sự, có thể thấy rằng, với
số lượng vụ việc phải tổ chức thi hành
án luôn rất lớn và thường có xu hướng năm sau nhiều hơn năm trước nên đã làm cho cơ quan này gặp rất nhiều khó khăn và thậm chí luôn quá tải với khối lượng công việc Còn đối với Thừa phát lại, đây là những người đã được đào tạo rất bài bản và thực hiện công việc theo yêu cầu của khách hàng để nhận thù lao nên Thừa phát lại có đầy đủ khả năng, chuyên môn nghiệp vụ và tinh thần trách nhiệm đối với công việc
Hơn nữa, “từ các số liệu thống kê xét
xử hằng năm của ngành Tòa án, có thể dự báo, các tranh chấp về dân sự, kinh doanh thương mại, lao động và hôn nhân gia đình tại Việt Nam sẽ ngày càng nhiều hơn”15 Vì
thế, việc lựa chọn Trọng tài thương mại
để giải quyết tranh chấp sẽ ngày càng phổ biến và rộng rãi hơn Điều đó dẫn đến số lượng quyết định, phán quyết của Trọng tài thương mại ngày càng nhiều và cùng với đó là nhiệm vụ tổ chức thi hành
án thêm phần nặng nề hơn trước
Mặt khác, trên thực tế, việc thi hành các quyết định, phán quyết của Trọng tài thương mại thường không khó khăn, phức tạp như các bản án, quyết định dân sự của Tòa án Sở dĩ như vậy là vì các tranh chấp kinh doanh thương mại được lựa chọn giải quyết bởi Trọng tài thương mại thường đã được các bên đương sự cân nhắc và cùng nhất trí nên khi thực hiện sẽ có sự tự giác, tự nguyện
15 Nguyễn Vinh Hưng (2019), Vai trò của thủ tục rút gọn giải quyết vụ án dân sự, tlđd, tr.47.
Trang 7cao hơn so với việc một trong các bên
bị bắt buộc đưa ra Tòa án để giải quyết
tranh chấp Vì thế, Thừa phát lại hoàn
toàn có thể thực hiện tốt nhiệm vụ thi
hành quyết định, phán quyết của Trọng
tài thương mại
Từ đó, tác giả cho rằng, cần sửa đổi
quy định tại khoản 4 Điều 3 Nghị định số
08/2020/NĐ-CP và cho phép Thừa phát
lại có quyền tổ chức thi hành quyết định,
phán quyết của Trọng tài thương mại
theo yêu cầu của đương sự Bởi lẽ, điều
này hoàn toàn phù hợp với nhu cầu, đòi
hỏi bức thiết của xã hội và việc cho phép
các đương sự có quyền lựa chọn Thừa
phát lại tổ chức thi hành quyết định,
phán quyết của Trọng tài thương mại còn
góp phần tôn trọng và bảo đảm quyền tự
do quyết định trong thi hành án dân sự
của đương sự Không những vậy, điều
này còn giảm sự chờ đợi và mệt mỏi khi
cơ quan thi hành án dân sự luôn phải tiếp
nhận và giải quyết quá nhiều công việc
Có như vậy, hoạt động trực tiếp thi hành
bản án, quyết định của Thừa phát lại mới
mang lại nhiều hiệu quả, đóng góp và
đáp ứng tốt nhu cầu của các đương sự
Qua đó, Thừa phát lại càng góp phần san
sẻ gánh nặng và áp lực công việc cho cơ
quan thi hành án dân sự./
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Tư pháp, Vì sao Thừa phát lại ít tổ chức
thi hành án, nguồn truy cập: https://moj.gov.vn/qt/
cacchuyenmuc/thuaphatlai/Pages/kinh-nghiem-thao
luan.aspx?ItemID=13, ngày truy cập: 17/4/2021;
2 Nghị định số 61/2009/NĐ-CP ngày
24/7/2009 về tổ chức và hoạt động của Thừa phát
lại thực hiện thí điểm tại Thành phố Hồ Chí Minh;
3 Nghị định số 08/2020/NĐ-CP của Chính
phủ ngày 08/01/2020 về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại;
4 Nguyễn Đức Chính (chủ biên, 2006), Tổ
chức Thừa phát lại, Nxb Tư pháp;
5 Học viện Tư pháp (2010), Giáo trình Kỹ năng
thi hành án dân sự, Phần chung, Nxb Tư pháp;
6 Huỳnh Đức Thái Lâm Hoàng (2018), Giải
pháp hoàn thiện pháp luật về Thừa phát lại ở Việt Nam hiện nay, nguồn truy cập: http://tapchitaichinh.
vn/tai-chinh-phap-luat/giai-phap-hoan-thien- phap-luat-ve-thua-phat-lai-o-viet-nam-hien-nay-301444.html, ngày truy cập: 17/4/2021;
7 Nguyễn Vinh Hưng (2017), Thừa phát lại
trong thi hành án dân sự, Tạp chí Kiểm sát điện tử,
nguồn truy cập: http://www.kiemsat.vn/thua-phat-lai-trong-thi-hanh-dan-su.html, ngày truy cập: 13/4/2021;
8 Nguyễn Vinh Hưng (2018), Cần nghiên
cứu, đổi mới cơ chế hoạt động của Thừa phát lại ở nước ta hiện nay, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật
số 01;
9 Nguyễn Vinh Hưng (2019), Vai trò của thủ
tục rút gọn giải quyết vụ án dân sự, Tạp chí Cảnh
sát nhân dân số 08;
10 Nguyễn Thị Hoài Phương (2011), Thủ
tục khởi kiện và giải quyết tranh chấp tại Tòa án, Trọng tài - cơ chế hiện hữu bảo vệ quyền dân sự, Sách
chuyên khảo, Nxb Lao động;
11 Nghị quyết số 107/2015/QH13 ngày 26/11/2015 về thực hiện chế định thừa phát lại.
12 Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh
(2015), Nghị quyết 107/2015/QH13 của Quốc hội
về thực hiện chế định Thừa phát lại - một nội dung quan trọng trong Chiến lược cải cách tư pháp, nguồn
truy cập: http://www.sotuphap.hochiminhcity gov.vn/to-chuc-hanh-nghe-cc/Lists/Posts/ Post.aspx?List=083510bd-ad39-4456-867f-91341c25f78f&ID=142, ngày truy cập: 17/4/2021;
13 Phạm Phúc Thịnh (2014), Thừa phát lại
trong thi hành án dân sự, Luận văn Thạc sĩ Luật
học, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội;
14 Quyết định số 224/QĐ-TTg ngày 19/2/2009 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt
Đề án “Thực hiện thí điểm chế định Thừa phát lại tại thành phố Hồ Chí Minh”.