Trên cơ sở lý luận và thực tiễn điều tra xem xét tại trường Đại học TDTT Đà Nẵng, đã đề xuất được các giải pháp để quản lý sinh viên (SV) ngoại trú của nhà trường. Đây là những giải pháp mang tính hệ thống, đồng bộ tuân theo quy trình quản lý giáo dục với tính khả thi cao.
Trang 1THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ SINH VIÊN NGOẠI TRÚ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TDTT ĐÀ NẴNG
ThS Nguyễn Nhất Hùng
Trường Đại học TDTT Đà Nẵng
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong hoạt động quản lý của các trường Đại
học thì quản lý SV giữ vai trò đặc biệt quan
trọng bởi SV là đối tượng của quá trình đào tạo
Việc quản lý tốt sinh viên sẽ góp phần vào việc
nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường,
trong nội dung quản lý SV có nội dung quản lý
SV ngoại trú Đây là vấn đề được Nhà trường,
gia đình và xã hội quan tâm
Môi trường sống phức tạp với không ít các
tệ nạn xã hội trong khi đó SV là đối tượng rất
dễ bị tác động, lôi kéo Hơn nữa, an ninh trật tự
không tốt, điều kiện ăn ở thấp, môi trường sống
không lành mạnh, SV phải thường xuyên thay
đổi chỗ ở là những vấn đề nổi cộm trong SV
ngoại trú hiện nay Những vấn đề này ảnh
hưởng trực tiếp đến công tác đào tạo của Nhà
trường Trong khi đó, theo thống kê ở các
trường Đại học, trung bình có tới trên 80% SV
phải ở ngoại trú Vậy phải làm sao để quản lý
được đối tượng này nhằm hạn chế ở mức thấp
nhất những tiêu cực nảy sinh và những khó
khăn trong đời sống của SV ngoại trú, để SV
yên tâm học tập và rèn luyện là vấn đề đang đặt
ra hiện nay
Với mong muốn góp phần nâng cao hiệu
quả quản lý sinh viên của Nhà trường, vì thế,
chúng tôi chọn đề tài: “Thực trạng và giải
pháp quản lý sinh viên ngoại trú trường Đại học TDTT Đà Nẵng” Để giải quyết các mục
tiêu của bài viết, trong quá trình nghiên cứu đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu, Phương pháp phỏng vấn, tọa đàm, Phương pháp điều tra xã hội học, Phương pháp quan sát sư phạm, Phương pháp toán học thống kê
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1 Thực trạng sinh viên ngoại trú và công tác quản lý sinh viên ngoại trú của trường Đại học TDTT Đà Nẵng
1.1 Thực trạng sinh viên ở ngoại trú của trường Đại học TDTT Đà Nẵng
Là địa bàn tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng nên SV ngoại trú của trường ở đan xen cùng SV các trường khác Theo thống kê của Công an quận Thanh Khê, tính riêng trên địa bàn quận Thanh Khê có tới 4 trường đại học, cao đẳng với SV hệ chính quy trong đó có 4.596 SV ngoại trú Do ở đan xen như vậy nên
đã nảy sinh không ít những tiêu cực trong SV, điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới SV
Tiến hành điều tra xã hội học 410 sinh viên khóa Đại học 10, 11 và 12 của trường tại thời điểm tháng 5/2020, theo các tiêu chí được các chuyên gia đánh giá cao Kết quả thu được tại Bảng 1
Tóm tắt: Trên cơ sở lý luận và thực tiễn điều tra xem xét tại trường Đại học TDTT
Đà Nẵng, đã đề xuất được các giải pháp để quản lý sinh viên (SV) ngoại trú của nhà trường Đây là những giải pháp mang tính hệ thống, đồng bộ tuân theo quy trình quản lý giáo dục với tính khả thi cao
Từ khóa: Quản lý sinh viên ngoại trú; sinh viên; ký túc xá; cố vấn học tập; thể thao
Abstract: Based on theoretical and practical investigations at Danang University of Sports,
some solutions have been recommended to manage its off-campus students These solutions are
systematic, consistent with education management procedures, and highly feasible
Keywords: management of off-campus students; student; dormitory; academic advisor,
sports
Trang 2Bảng 1 Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng sử dụng quỹ thời gian cho hoạt động của sinh viên
ở ngoại trú (n = 410)
Thời gian dành cho hoạt động
Thứ bậc
8 Làm công tác xã hội, từ thiện,
10 Xem phim, tivi, đọc truyện, lướt
Qua Bảng 1 cho thấy, đứng thứ bậc 1 là làm
thêm để tăng thu nhập, kết quả điều tra cho thấy
có 398 SV (chiếm 97,07%) đã dành nhiều thời
gian cho hoạt động này Bởi vì SV của nhà
trường hầu hết ở khu vực 1, khu vực 2 nông
thôn, do vậy hoàn cảnh SV còn gặp nhiều khó
khăn về kinh tế Tuy nhiên, việc làm thêm như
thế nào, dành khoảng thời gian là bao nhiêu và
làm việc gì là vấn đề mà các nhà quản lý phải
quan tâm
Đối với các hoạt động nghỉ ngơi, giải trí: Đa
số các em SV ở ngoại trú đã xác định được việc
thời gian cần thiết dành cho nghỉ ngơi là cần
thiết sau các giờ học tập chính khóa trong nhà
trường Vì vậy khi được hỏi thì có tới 366 ý
kiến chiếm tỷ lệ 89,27% trả lời là cần nhiều và
có 10,73% SV trả lời ít Bên cạnh đó, chiếm tỷ
lệ trả lời cũng khá cao có thời gian rãnh rỗi
nhiều để giải trí như xem phim, lướt web, đọc
truyện, kết quả điều tra cho thấy có tới 79,51%
ý kiến trả lời cần nhiều và có 20,49% trả lời ít
Hoạt động tự học tập và nghiên cứu: Đây là
nhiệm vụ chủ yếu của SV nhưng chỉ có 283 ý
kiến dành thời gian nhiều cho hoạt động này
chiếm tỷ lệ 69,02%; còn lại 127 ý kiến dành ít
thời gian cho hoạt động này chiếm tỷ lệ 30,98% Các con số này cho phép chúng ta nhận xét: SV có quan tâm đến việc học tập nhưng mức độ chưa cao và vẫn còn có SV lơ là việc tự học
Hoạt động làm công tác xã hội, từ thiện, nhân đạo: có thể nhận thấy đây là hoạt động mà SV chưa dành nhiều thời gian Có 229 SV trả lời dành
ít thời gian cho hoạt động này Kết quả chung, hoạt động công tác xã hội, từ thiện, nhân đạo đạt
tỷ lệ 44,15% Kết quả này cho thấy, SV chưa thực
sự quan tâm tới các công tác xã hội, từ thiện, nhân đạo Hoạt động chung này vẫn chưa lôi cuốn được
sự tham gia đông đảo của SV
Ngoài ra, SV của nhà trường không được đánh giá cao về những biểu hiện tích cực: gương mẫu chấp hành các quy định của địa phương: có 25 ý kiến đồng ý, đạt tỷ lệ 27,78%;
có ý thức giữ gìn an ninh trật tự: có 13 ý kiến đồng ý, đạt tỷ lệ 14,44%; có ý thức giữ gìn vệ sinh: có 07 ý kiến đồng ý, đạt tỷ lệ 7,78% Thậm chí còn có biểu hiện bị đánh giá là kém: tích cực tham gia các hoạt động chung và những biểu hiện tích cực khác chỉ có 5 ý kiến đồng ý, đạt tỷ lệ 5,56% Duy nhất chỉ có một biểu hiện tích cực được đánh giá khá cao là:
Trang 3Hòa nhã với mọi người đạt tỷ lệ 38,89% với
35 ý kiến đồng ý Như vậy, sống ở cộng đồng
dân cư nhưng SV không được đánh giá cao về
những biểu hiện tích cực, phải chăng SV chí
chú tâm vào học tập mà không để ý đến những
vấn đề xung quanh
1.3 Thực trạng về mức độ quan tâm của
đội ngũ cố vấn học tập với công tác quản lý
sinh viên ngoại trú
Để có đánh giá chính xác hơn về thực trạng
liên quan đến công tác QLSV ngoại trú, chúng
tôi đã tiến hành phỏng vấn bằng phiếu thăm dò
ý kiến của 40 cán bộ là trưởng, phó các phòng,
khoa, bộ môn, trung tâm, các tổ chức đoàn thể
Kết quả điều tra cho thấy, đội ngũ giảng viên
làm công tác CVHT chưa thật sự quan tâm đến
công tác QLSV ở ngoại trú Được đánh giá ở
mức đội ít quan tâm từ 40% - 80% Việc kiểm
tra thường xuyên hoạt động và học tập của SV
ở ngoại trú còn hạn chế, có tới 80% ý kiến
CVHT chưa nắm bắt kịp thời việc SV thay đổi
chổ ở phần nào ảnh hưởng đến công tác quản lý
SV ngoại trú của nhà trường
2 Đề xuất giải pháp cho công tác quản lý
sinh viên ngoại trú của trường Đại học
TDTT Đà Nẵng
2.1 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi
của các giải pháp
Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và phân tích
thực trạng công tác quản lý SV ngoại trú của
Trường đại học TDTT Đà Nẵng, chúng tôi đưa
5 giải pháp quản lý cơ bản nhằm góp phần thực
hiện có hiệu quả công tác quản lý SV ngoại trú
của Nhà trường Tuy nhiên, do thời gian nghiên
cứu có hạn, chưa có điều kiện thực nghiệm,
chúng tôi đã lấy ý kiến đánh giá của các cán bộ
quản lý và giảng viên trong Nhà trường về mức
độ cần thiết và tính khả thi của các giải pháp
Về kết quả khảo sát mức độ cần thiết, các
giải pháp đề xuất đều được đánh giá ở mức độ
rất cần thiết và cần thiết Tỷ lệ các ý kiến đánh
giá tính cần thiết của các giải pháp tương đối
cao từ 78% đến 94% đánh giá ở mức độ rất cần
thiết Trong đó xây dựng những quy định cụ thể
về quản lý SV ngoại trú được đánh giá là cần
thiết nhất, đạt điểm tỷ lệ 92% Giải pháp hình thành bộ phận chuyên trách quản lý SV ngoại trú và hoàn thiện cơ chế phối hợp các lực lượng trong việc quản lý SV ngoại trú cũng đạt được đánh giá với 94%, đứng thứ bậc thứ nhất Giải pháp lập kế hoạch quản lý SV ngoại trú, tổ chức thực hiện có hiệu quả kế hoạch quản lý SV ngoại trú và giải pháp tăng cường kiểm tra đánh giá công tác SV ngoại trú cũng đạt được số ý kiến đánh giá lượt là 82%; 86% và 79% ý kiến cho là rất cần thiết
Về kết quả khảo sát tính khả thi, cả 5 giải pháp đưa ra đều có tính khả thi rất cao, tuy nhiên cũng không tránh khỏi một số ý kiến còn phân vân, e ngại Ý kiến cụ thể của các cán bộ trong trường về các giải pháp như sau:
- Giải pháp 1: Xây dựng những quy định cụ thể về quản lý SV ngoại trú Không một ý kiến nào cho rằng biện pháp này không có tính khả thi Tất cả các ý kiến đều cho rằng giải pháp này mang tính rất khả thi đạt tỷ lệ 84%
- Giải pháp 2: Hình thành bộ phận chuyên trách quản lý SV ngoại trú và hoàn thiện cơ chế phối hợp các lực lượng trong việc quản lý SV ngoại trú, rất khả thi chiếm tỷ lệ 86%
- Giải pháp 3: Lập kế hoạch công tác quản lý SV ngoại trú Giải pháp này cũng được các ý kiến đánh giá cao về tính rất khả thi: chiếm tỷ lệ 90%
- Giải pháp 4: Tổ chức thực hiện có hiệu quả kế hoạch quản lý SV ngoại trú Giải pháp này được đánh giá là rất khả thi đạt tỷ lệ 68%
- Giải pháp 5: Tăng cường giám sát, kiểm tra, đánh giá công tác quản lý SV ngoại trú Giải pháp này được đánh giá về tính khả thi ở
tỷ lệ 84%
Như vậy, qua khảo sát cho thấy các giải pháp đưa ra đều có tính khả thi và khả thi rất cao Những giải pháp này sẽ đựợc chúng tôi đề xuất áp dụng trong năm học tới, góp phần tích cực vào công tác quản lý SV ngoại trú của nhà trường
3 Kết luận
Qua kết quả nghiên cứu chúng tôi đã đánh giá được thực trạng về công tác quản lý SV
Trang 4ngoại trú là vấn đề khó khăn, phức tạp và đang
được dư luận đặc biệt quan tâm Có tới trên
75% ý kiến cho rằng sinh viên ngoại trú đang
sử dụng quỹ thời gian vào những hoạt động
không lành mạnh như: Xem phim, lướt Web,
ngồi quán
Tăng cường công tác quản lý SV ngoại trú
sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện đối với SV Trên thực tế, công tác quản
lý SV ngoại trú của trường Đại học TDTT
Đà Nẵng tuy đã đi vào nề nếp nhưng nhiều vấn
đề còn bỏ ngỏ và hiệu quả quản lý SV ngoại trú
chưa cao
Trên cơ sở thực tiễn điều tra, khảo sát chúng tôi đề xuất 5 giải pháp quản lý SV ngoại trú của nhà trường như sau: Xây dựng những quy định cụ thể về quản lý SV ngoại trú; Hình thành bộ phận chuyên trách quản lý SV ngoại trú và hoàn thiện cơ chế phối hợp các lực lượng trong việc quản lý SV ngoại trú; Lập kế hoạch công tác quản lý SV ngoại trú; Tổ chức thực hiện có hiệu quả kế hoạch quản lý SV ngoại trú; Tăng cường giám sát, kiểm tra, đánh giá công tác quản lý SV ngoại trú
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Quy chế công tác SV các trường đại học hệ chính quy, 2016
[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế ngoại trú của HSSV các trường đại học, cao đẳng và trung
cấp chuyên nghiệp hệ chính quy, Hà Nội, 2009
[3] Công văn số 3964 của Bộ Giáo dục và đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục chính trị và công tác HSSV năm học 2018 - 2019, ngày 04/9/2018
[4] Chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của trường Đại học TDTT Đà Nẵng
[5] Quyết định 1605/QĐ-TDTTĐN của hiệu trưởng Trường Đại học TDTT Đà Nẵng ngày 11/12/2015 về việc ban hành Quy định công tác quản lý sinh viên nội trú, ngoại trú
[6] Ủy ban nhân nhân dân TP Đà Nẵng, Quyết định số 53/2005/QĐ-UB, ngày 04/5/2005 ban hành
Quy định về đăng ký và quản lý hộ khẩu trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng
Bài nộp ngày 30/3/2021, phản biện ngày 17/5/2021, duyệt in ngày 25/5/2021